Raadsvoorstel 2880 - Begroting 2022 en begrotingswijziging 2021 GGD Gelderland-Zuid

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/21/076336/RAAD/21/02880

Raadsvergadering d.d.

:

10 juni 2021

Inlichtingen bij : Griffie

Agendapunt

:

25

Telefoonnr.

: 14 0488

Portefeuillehouder

:

Wethouder van Dijkhuizen

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Onderwerp: Zienswijze begrotingswijziging 2021 en begroting 2022 GGD Gelderland-Zuid (GGD)

Voorgesteld besluit U wordt voorgesteld: 1. de bijgevoegde zienswijze over de begrotingswijziging 2021 en de Begroting 2022 van GGD Gelderland-Zuid vast te stellen, waarin de raad instemt met de begrotingswijziging 2021 voor het onderdeel Veilig Thuis, niet instemt met de Begroting 2022 op basis van de onderdelen Nieuwbouw GGD, Informatieveiligheid en Ondersteuning Omgevingswet, en aangeeft dat Neder-Betuwe instemt met de gevraagde uitzetting voor het onderdeel Data- en informatiegestuurd werken, maar deze toekenning voor 2022 als incidenteel beschouwt, en instemt met de gevraagde uitzetting voor het onderdeel Rijksvaccinatieprogramma, mits op te vangen binnen de middelen die wij als gemeente hiervoor van het Rijk ontvangen; 2. de bijgaande gemeentelijke begrotingswijziging vast te stellen, waarmee de stijging van de gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid in 2022 met uitzondering van de onderdelen waar in voorliggende zienswijze niet mee wordt ingestemd, verwerkt wordt in de gemeentelijke meerjarenraming vanaf 2022.

Samenvatting voorstel: De raad wordt in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen op de begrotingswijziging 2021 en Begroting 2022 van GGD Gelderland-Zuid. Het Algemeen Bestuur van deze Gemeenschappelijke Regeling (GR) weegt die zienswijze mee bij de vaststelling van de begrotingswijziging en begroting. De begroting heeft een stijging van de gemeentelijke bijdrage tot gevolg. In voorliggende gemeentelijke begrotingswijziging is deze stijging voor nu verwerkt zonder de onderdelen waarmee in voorliggende zienswijze niet wordt ingestemd. Deze stijging kan gedeeltelijk gedekt worden uit de stelpost voor prijsstijgingen in de gemeentelijke begroting. Voor het overige gedeelte is geen dekking aanwezig, wat betekent dat dit ten laste komt van de financiële positie. Wij stellen u voor een zienswijze in te dienen waarin u instemt met de begrotingswijziging 2021 voor het onderdeel Veilig Thuis, niet instemt met de Begroting 2022 op basis van de onderdelen Nieuwbouw GGD, Informatieveiligheid, Ondersteuning Omgevingswet, en aangeeft dat u instemt met de gevraagde uitzetting voor het onderdeel Data- en informatiegestuurd werken, maar deze toekenning voor 2022 als incidenteel beschouwt, en instemt met de gevraagde uitzetting voor het onderdeel Rijksvaccinatieprogramma, mits op te vangen binnen de middelen die wij als gemeente hiervoor van het Rijk ontvangen.

Inleiding: De GGD is als gemeentelijke gezondheidsdienst van de 14 gemeenten in Gelderland-Zuid het gezicht van de publieke gezondheid in onze regio. De publieke gezondheidszorg richt zich op het bevorderen van gezond en vitaal leven van haar inwoners op alle leeftijden, het verminderen van risico’s, het bieden van zorg en Pagina 1 van 7

*ZA8E084DE67*

bescherming aan kwetsbare groepen. Deze taken sluiten aan bij de maatschappelijke opgave waar gemeenten voor staan. De GGD is regionaal georganiseerd en lokaal aanwezig en voert een breed palet van taken uit. Op 31 maart 2021 heeft het Dagelijks Bestuur van GGD Gelderland-Zuid de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis en de Begroting 2022 gestuurd aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten, met het verzoek hun zienswijzen daarop kenbaar te maken. Het Algemeen Bestuur, waarvan wethouder Van Dijkhuizen lid is, vergadert op 1 juli 2021 over deze begrotingswijziging en begroting en de ingediende zienswijzen. Beoogd effect: Een adequate, doelmatige en financieel stabiele regionale samenwerking op het gebied van GGD GelderlandZuid, waarin de raad tevoren zijn invloed op de begroting van de GR kan uitoefenen door het uitbrengen van een zienswijze. Argumenten: 1.1 De begrotingswijziging Veilig Thuis 2021, die tegelijk met de voorliggende begroting is ingediend, is gebaseerd op de verwachte verdere stijging van het aantal meldingen, adviezen, onderzoeken, de dienst ‘voorwaarden en vervolg’ en de aanpassing van de normuren. Hiervoor is gebruikt gemaakt van de realisatie 2020, inclusief extrapolatie van cijfers van januari 2021 en een deel van februari 2021, analyse en advies van Q-Consult en eigen inzichten. Ook de trends in de aantallen zijn geanalyseerd.

Deze uitgangspunten gelden ook voor de begroting 2022. 1.2 Er is door de GGD ingezet op een reële inschatting van de activiteiten van Veilig Thuis voor de begrotingswijziging 2021 en begroting 2022. Ter verifiëring is het bureau Q-Consult gevraagd om ook naar de cijfers van Veilig Thuis Gelderland-Zuid te kijken en een advies te geven in relatie tot de benchmarkgegevens die zij hebben. Zie ook bijgevoegde PowerPointpresentatie van Q-Consult, waarin de uitgangspunten voor de begrotingswijziging 2021 en begroting 2022 Veilig Thuis zijn opgenomen. De GGD heeft gehoor gegeven aan het eerdere verzoek van gemeenten om met een goed onderbouwde, reële begroting te komen. 1.3 De zienswijzen van de raden op de Kaderbrief 2022 zijn door de GGD meegenomen in het opstellen van de concept Programmabegroting. Alle deelnemende gemeenten (14) hebben de GGD een zienswijze gestuurd op de Kaderbrief 2022. De GGD geeft in de aanbiedingsbrief bij de begroting aan dat deze zienswijzen door de GGD zijn verwerkt in de voorliggende begroting. Een overzicht van de zienswijzen per gemeente, inclusief de wijze waarop de opmerkingen hierin zijn verwerkt in de concept Programmabegroting GGD 2022, is door de GGD bijgevoegd bij de aanbiedingsbrief van de concept Programmabegroting 2022.

1.4 Een verhoging van de bijdrage in 2022 voor de Nieuwbouw GGD is niet nodig, omdat de verwachte opleverdatum van 2022 naar 2023 is verschoven. De GGD werkt aan realisatie van een nieuw kantoorpand in Nijmegen. Dit gebeurt binnen het door het AB afgesproken budget. In de begroting 2022 is door de GGD een raming opgenomen voor huisvesting, conform besluit van het AB in 2018. Dit bedrag is gebaseerd op ingebruikname van het nieuwe pand. Toen de begroting 2022 werd opgesteld werd gedacht dat dit nog in 2022 zou zijn. Zoals aangegeven in de aanbiedingsbrief, is de huidige verwachting dat het nieuwe pand medio 2023 opgeleverd zal worden, als het proces geen grote vertragingen oploopt. Een verhoging van de bijdrage in 2022 is daarmee niet nodig. Voorgesteld wordt daarom om in de zienswijze op te nemen om deze bijdrage een jaar uit te stellen. Voor 2023 moet er dan wel rekening gehouden worden met deze (extra) uitgave. Dit wordt pas verwerkt in onze eigen begroting voor 2023 nadat we van de GGD de begroting 2023 krijgen. Pagina 2 van 7

*ZA8E084DE67*

1.5 Het aanstellen van een Chief Information Security Officer is noodzakelijk, maar voor het overige gevraagde aanvullende budget voor het onderdeel Informatieveiligheid ontbreekt een heldere onderbouwing. Voldoen aan wet –en regelgeving is belangrijk. Uit de voorliggende begroting blijkt dat dit niet mogelijk is voor de GGD binnen de huidige begroting. Het is noodzakelijk om hiervoor een Chief Information Security Officer (CISO) aan te stellen. Op basis van het advies van de regionale Adviesfunctie zou een bedrag van € 75.000 voldoende moeten zijn om een CISO aan te stellen voor 0,5 FTE, inclusief de daarvoor benodigde overhead en budget voor advies. Voor verdere uitbreiding van de deelnemersbijdrage op dit onderdeel ontbreekt nadere informatie/onderbouwing. U wordt daarom voorgesteld in de zienswijze op te nemen op dit moment alleen budget beschikbaar te stellen voor het aanstellen van een CISO. 1.6 De onderbouwing voor de gevraagde extra middelen voor het onderdeel Ondersteuning Omgevingswet is onvoldoende en er is nog te veel onduidelijkheid of de door de GGD beoogde ondersteuning zowel inhoudelijk als financieel aansluit bij de behoefte van gemeenten. Uit de begroting of bijbehorende aanbiedingsbrief wordt onvoldoende duidelijk hoe de GGD haar adviseursrol wil invullen wat betreft inzet en uren en waar de door de GGD gebruikte getallen op zijn gebaseerd.

Bovendien is er nog onvoldoende afstemming geweest met gemeenten over de vraag of de door de GGD beoogde ondersteuning zowel inhoudelijk als financieel aansluit bij de behoefte van gemeenten. Op dit moment is nog niet bekend welke rol wij als gemeente precies zien voor de GGD en wat de gevraagde inzet dan zal zijn. Dit moet eerst nader afgestemd worden voordat bepaald kan worden welke middelen hiervoor nodig zijn en hoe deze gefinancierd worden door gemeenten. Ook de onduidelijkheid over de invoeringsdatum van de Omgevingswet is aanleiding om nu nog geen extra middelen beschikbaar te stellen. 1.7 Inzetten op data- en informatiegestuurd werken is wenselijk, maar de invulling hiervan door de GGD vraagt nog wel om nadere afstemming en evaluatie. In de Meerjarenstrategie 2020-2023 van de GGD is de informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven benoemd als een van de strategische thema’s. De GGD wil daarom investeren in het uitbouwen van expertise op het gebied van data-analyse. Hier zijn aanvullende middelen voor nodig. Dit is voorstelbaar, maar de onderbouwing die de GGD geeft voor de gevraagde middelen is minimaal. Bovendien is er nog nader overleg nodig met gemeenten over de invulling van deze taak, zodat deze door de GGD afgestemd kan worden op de wensen en behoeftes van gemeenten.

Voorgesteld wordt daarom om wel de gevraagde aanvullende middelen beschikbaar te stellen, zodat de GGD in staat wordt gesteld om de inzet op dit strategische thema te intensiveren in afstemming met gemeenten, maar in de zienswijze op te nemen dat de toekenning hiervan als incidenteel wordt beschouwd. En om op basis van een evaluatie van de invulling van deze taak een beslissing te nemen over het structureel benodigde bedrag in 2023. 1.8 De kosten voor de uitvoering en monitoring van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) stijgen door uitbreiding van het RVP. Gemeenten ontvangen middelen voor de uitvoering en monitoring van het RVP in het gemeentefonds. De kosten voor het uitvoeren van het Rijksvaccinatieprogramma en het monitoren daarvan zijn op basis van het voorgeschreven Rijksvaccinatieprogramma in de begroting van de GGD opgenomen. Om deze kosten te dekken wordt de bijdrage van gemeenten met die extra kosten verhoogd. Voor de uitvoering van de door de GGD beschreven uitbreiding van het RVP en de monitoring daarvan wordt extra geld gestort in het gemeentefonds. De vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. In de zienswijze is daarom als voorwaarde voor instemming met de gevraagde uitzetting opgenomen dat dit op te vangen moet zijn binnen de middelen die gemeenten hiervoor vanuit het Rijk in het gemeentefonds ontvangen.

2.1 De totale gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid stijgt in 2022 op basis van de voorliggende aangepaste begroting naar € 1.343.931. Dat is meer dan op dit moment is opgenomen voor de GGD in de gemeentelijke begroting. Pagina 3 van 7

*ZA8E084DE67*

Dit begrote bedrag is inclusief facultatieve taken. De begrote bijdrage voor uniforme taken op basis van inwoners bedraagt € 1.050.711. Dat is € 55.863 meer dan opgenomen in de begroting GGD 2021. De totale gemeentelijke bijdrage voor 2022 conform aangepaste begroting voor Neder-Betuwe bedraagt € 72.314 extra ten opzichte van de begroting 2021 van GGD Gelderland-Zuid inclusief begrotingswijziging (onder voorbehoud van financiering door gemeente Nijmegen). Deze kostenstijging wordt met name veroorzaakt door toegepaste indexering, een toename in inwoneraantal en de gevraagde uitzetting van middelen op een aantal onderdelen binnen de begroting 2022. De voorliggende gemeentelijke begrotingswijziging gaat voor nu enkel uit van de begrote stijging zonder de onderdelen waarmee wij op basis van de voorliggende zienswijze niet instemmen. Dit betreft een stijging van € 53.910 voor 2022. Kanttekeningen: 1.1 De structurele financiering van de begrotingswijziging Veilig Thuis kan voor alle gemeenten met uitzondering van Maasdriel en Zaltbommel worden bekostigd uit de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DUVO) van Centrumgemeente Nijmegen, maar het besluit hierover moet nog genomen worden door gemeente Nijmegen. Het voorstel is om de structurele financiering van de stijging voor Veilig Thuis, berekend op € 371.827, te bekostigen uit de DUVO-middelen van centrumgemeente Nijmegen.

Een definitief besluit over deze financiering is op het moment van het opstellen van dit raadsvoorstel nog niet genomen door de gemeente Nijmegen. Omdat deze reden, is een voorbehoud opgenomen in de zienswijze. Voor de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel gaat het om DUVO-middelen van centrumgemeente ‘s-Hertogenbosch. 1.2 Om tot een gedragen begroting en financieringswijze voor ondersteuning bij de Omgevingswet te komen ligt er bij ons als gemeente ook een taak om op te treden als duidelijke opdrachtgever richting de GGD ten aanzien van de eventuele ondersteuningsvraag die er ligt. In het Adviesrapport staat dat de GGD heeft aangegeven dat van de gemeenten een duidelijke rol als opdrachtgever richting de GGD ten aanzien van de vragen die zij hebben nodig is, zodat de GGD een goede offerte kan maken voor de kosten die daarmee gemoeid zijn. Het is dus niet alleen zaak dat de GGD de gemeenten/regiegroep Omgevingswet Rivierenland opzoekt voor verdere afstemming en voor een voorstel voor alternatieve financieringswijze, zoals opgenomen in de zienswijze, maar ook andersom. De regiegroep Omgevingswet Rivierenland heeft deze afstemming met de GGD de afgelopen periode ook al actief gezocht.

2.1 In de aangeboden concept Programmabegroting 2022 is voor Neder-Betuwe een lager bedrag begroot voor de facultatieve taak Maatwerk jeugdgezondheidszorg dan ambtelijk gewenst, waarvoor een aanpassing wordt gedaan op de begroting. In de concept Programmabegroting 2022 is voor Neder-Betuwe een bijdrage van € 70.525 opgenomen voor de facultatieve taak Maatwerk jeugdgezondheidszorg. Deze begroting is vermoedelijk gebaseerd op de jaarrekening 2020 en de beschikking 2021. Die twee jaren laten echter een vertekend beeld zien ten opzichte van een regulier jaar, omdat de GGD heeft aangegeven (naar verwachting) bepaalde taken niet te kunnen uitvoeren als gevolg van de coronacrisis. Wanneer de omstandigheden het toelaten, is het gewenst dat deze taken wel weer worden opgepakt, wat tot een hogere beschikking zal leiden. Ondanks dat het opgenomen bedrag een indicatief bedrag is, zou het een dusdanig vertekend beeld van het benodigde gemeentelijke budget geven dat bij de GGD ambtelijk is aangegeven dat deze facultatieve taak (aanzienlijk) lager is begroot door de GGD dan ambtelijk gewenst. De GGD heeft aangegeven dit nog aan te passen in de definitieve Programmabegroting 2022 naar, op ambtelijk verzoek, een bedrag van € 85.000. Zie bijlage ‘Aangepaste begroting Neder-Betuwe’ voor de aangepaste voorliggende begroting voor Neder-Betuwe.

Voorliggende begrotingswijziging is gebaseerd op deze aangepaste begroting. 2.2 Afhankelijk van het AB-besluit over de begroting 2022 kan de deelnemersbijdrage nog wijzigen. De uiteindelijke begroting GGD Gelderland-Zuid 2022 wordt bepaald door wat het AB besluit over de voorliggende begroting. In bijgevoegde begrotingswijziging is uitgegaan van het benodigde bedrag op basis van Pagina 4 van 7

*ZA8E084DE67*

de aangepaste begroting voor Neder-Betuwe, zonder de onderdelen waarmee in voorliggende zienswijze niet wordt ingestemd. Als het AB besluit om wel in te stemmen met de onderdelen waar Neder-Betuwe in voorgestelde zienswijze niet mee instemt (Nieuwbouw GGD, Informatieveiligheid (overige deel), Ondersteuning Omgevingswet) zal de gemeentelijke bijdrage hoger uitvallen dan waar nu middels bijgevoegde begrotingswijziging rekening mee is gehouden. Financiën: Bij instemming van gemeente Nijmegen zal de begrotingswijziging 2021 voor het onderdeel Veilig Thuis voor alle gemeenten met uitzondering van Zaltbommel en Maasdriel structureel worden bekostigd uit DUVOmiddelen (Decentralisatie Uitkering Vrouwen Opvang) die Nijmegen als centrumgemeente ontvangt. In dit geval brengt de begrotingswijziging 2021 voor Neder-Betuwe geen extra kosten met zich mee. De begrotingswijziging 2021 is gelijk aan de begroting 2022 voor Veilig Thuis, maar dan exclusief de indexering van 2,21%. De totale bijdrage die GGD Gelderland-Zuid voor Neder-Betuwe in de aangepaste begroting voor 2022 raamt, bedraagt € 1.343.932 op basis van 24.639 inwoners per 1 januari 2021 (inschatting). Ten opzichte van de begroting 2021 van GGD Gelderland-Zuid inclusief begrotingswijziging is dit een verschil van € 72.314 extra. Zie ook bijlage ‘Aangepaste begroting Neder-Betuwe’.

De begrote stijging voor 2022 zonder de onderdelen waarmee wij op basis van de voorliggende zienswijze niet instemmen bedraagt € 53.910. In de meerjarenraming bij de gemeentelijke Programmabegroting is een bijdrage van € 1.271.618 geraamd voor 2022 voor de samenwerking in GGD Gelderland-Zuid. Middels bijgevoegde gemeentelijke begrotingswijziging wordt de bijdrage aan de GGD vanaf 2022 verhoogd met € 53.910. Hiervan wordt een bedrag van € 21.809 (indexering) ten laste gebracht van de stelpost prijsstijgingen, die in de gemeentelijke meerjarenraming is opgenomen voor 2022. Voor het overige gedeelte is geen dekking aanwezig in de gemeentelijke begroting. Een bedrag van € 32.101 komt in 2022 ten laste van de financiële positie van gemeente Neder-Betuwe, vanaf 2023 e.v. betreft dit een bedrag van € 24.437 (bijdrage Data- en informatiegestuurd werken is op basis van de zienswijze vooralsnog incidenteel voor 2022 meegenomen). Indien het AB alsnog besluit de onderdelen waarvoor in de zienswijze geen instemming wordt verleend door te voeren dan zal de bijdrage aan de GGD hierop bij de opstelling van de gemeentelijke begroting 2022 worden aangepast ten laste van de financiële positie.

Het verschil waarmee de risico’s (€ 3.469.000) de algemene reserve van GGD Gelderland-Zuid overstijgen, zal bij de opstelling van de gemeentelijke begroting 2022 worden opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Indien het AB op 1 juli 2021 instemt met het toevoegen van het positieve resultaat over de jaarrekening 2020 aan de algemene reserve, bedraagt de algemene reserve € 1.547.000. De door de GGD geschetste meerjarenraming wordt voor nu ter kennisgeving aangenomen. Communicatie: GGD Gelderland-Zuid ontvangt een brief van de gemeente Neder-Betuwe waarin de zienswijze van de raad is opgenomen. Vervolgstappen: Het Algemeen Bestuur van GGD Gelderland-Zuid is voornemens de begrotingswijziging 2021 en Begroting 2022 vast te stellen in zijn vergadering van 1 juli 2021. De aanpassing op de bijdrage zal structureel verwerkt worden na vaststelling van de begroting.

Pagina 5 van 7

*ZA8E084DE67*

Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

mr. G.S. Stam

A.J. Kottelenberg

Bijlagen: 1. Aanbiedingsbrief begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis en Begroting 2022 2. Begroting 2022 GGD Gelderland-Zuid 3. Aangepaste begroting Neder-Betuwe 4. Presentatie Q-Consult: ‘VT Gelderland-Zuid: bespreking aantallen begroting’ 5. Overzicht opmerkingen gemeenten n.a.v. Kaderbrief 2022 en reactie GGD 6. Concept zienswijze 7. Gemeentelijke begrotingswijziging 8. Adviesrapport Jaarstukken 2020 & Begroting 2022 GGD Gelderland Zuid

Pagina 6 van 7

*ZA8E084DE67*

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/21/076336

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid en artikel 34 en 35 van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen; overwegende dat het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling, mede aan de hand van de zienswijze van de deelnemende gemeenteraden, uiteindelijk de begroting vaststelt; BESLUIT: 1. de bijgevoegde zienswijze over de begrotingswijziging 2021 en de Begroting 2022 van GGD Gelderland-Zuid vast te stellen, waarin de raad instemt met de begrotingswijziging 2021 voor het onderdeel Veilig Thuis, niet instemt met de Begroting 2022 op basis van de onderdelen Nieuwbouw GGD, Informatieveiligheid en Ondersteuning Omgevingswet, en aangeeft dat Neder-Betuwe instemt met de gevraagde uitzetting voor het onderdeel Data- en informatiegestuurd werken, maar deze toekenning voor 2022 als incidenteel beschouwt, en instemt met de gevraagde uitzetting voor het onderdeel Rijksvaccinatieprogramma, mits op te vangen binnen de middelen die wij als gemeente hiervoor van het Rijk ontvangen; 2.

de bijgaande gemeentelijke begrotingswijziging vast te stellen, waarmee de stijging van de gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid in 2022 met uitzondering van de onderdelen waar in voorliggende zienswijze niet mee wordt ingestemd, verwerkt wordt in de gemeentelijke meerjarenraming vanaf 2022.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 10 juni 2021 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

Pagina 7 van 7

A.J. Kottelenberg

*ZA8E084DE67*