Raadsvoorstel 2828 - Verwijderen verwaarloosde gedenktekens

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/20/069548/RAAD/20/02828

Raadsvergadering d.d.

:

11 februari 2021

Inlichtingen bij : Griffie

Agendapunt

:

18

Telefoonnr.

: 14 0488

Portefeuillehouder

:

S.H.R. van Someren

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Onderwerp: Verwijderen van ernstig verwaarloosde gedenktekens van graven waarvan het grafrecht is beëindigd

Voorgesteld besluit: U wordt voorgesteld: 1. de gedenktekens van de graven waarvan het grafrecht is beëindigd, te verwijderen als deze ernstig verwaarloosd zijn.

Samenvatting voorstel: Het college heeft de raad voorgesteld om op de gemeentelijke begraafplaatsen ernstig verwaarloosde gedenktekens te verwijderen van graven waarvan het grafrecht is beëindigd. Daarmee voorkomen wij dat er een onverzorgd beeld ontstaat. De stoffelijke resten in deze graven verwijderen we voorlopig nog niet. Dit gebeurt pas op het moment dat het graf nodig is om opnieuw te kunnen begraven. Na verwijdering van het gedenkteken markeren we deze met een eenvoudig paaltje met de naam van de overledene en zaaien wij de vrijgekomen ruimte in met gras of voorzien wij het van beplanting.

Inleiding: In het huidige beheer van de gemeentelijke begraafplaatsen wordt het gedenkteken op en de stoffelijke resten in een graf waarvan het grafrecht is beëindigd tegelijkertijd geruimd. We doen dat op het moment dat wij het graf opnieuw uitgeven. In veel gevallen betekent dit dat het gedenkteken nog gedurende een lange periode na beëindiging van het grafrechten op het graf blijft. We voeren geen onderhoud uit aan deze gedenktekens, ook niet als sprake is van verval. Dit leidt op sommige delen van de begraafplaatsen tot een onverzorgd beeld. In de raadsvergadering van 9 november 2019 hebben wij u toegezegd om te onderzoeken wat er moet gebeuren om de uitstraling van de begraafplaatsen te verbeteren. We hebben de mogelijkheden beschreven in de notitie ‘Grafonderhoud na einde grafrecht, Begraafplaatsen Neder-Betuwe’. Beoogd effect: Met het verwijderen van verwaarloosde gedenktekens van graven waarvan het grafrecht is beëindigd krijgen de begraafplaatsen een verzorgde uitstraling en voorkomen we gevaren.

Pagina 1 van 4

*XX00*

Argumenten: 1.1 Het voorstel is gebaseerd op de uitkomsten van meerdere bijeenkomsten met afgevaardigden van de raad. Het onderwerp is eerder besproken tijdens de beeldvormende avond op 18 juni 2020. Het voorstel was toen om alle gedenktekens te verwijderen van graven waar de grafrust van is vervallen. Tijdens de beeldvormende avond is overeengekomen om het onderwerp verder te bespreken in een klankbordgroep met afgevaardigden van de politieke partijen, de wethouder en ambtelijke ondersteuning. Deze bijeenkomsten zijn gehouden op 24 augustus en 8 oktober. De uitkomsten van deze bijeenkomsten hebben geleid tot het raadsvoorstel dat nu voor u ligt. De belangrijkste wijziging ten opzichte van het eerdere voorstel is dat nu alleen gedenktekens verwijderd worden volgens de criteria die gezamenlijk zijn bepaald. Deze criteria zijn opgenomen in de bijlage. 1.2 Het verwijderen van gedenktekens van vervallen graven voorkomt extra onderhoudskosten. Na beëindiging van het grafrecht wordt het aanwezige gedenkteken op het graf eigendom van de gemeente. Om bij het huidige beheer de uitstraling van de begraafplaatsen te verbeteren moeten wij het onderhoud en eventuele restauraties van de gedenktekens voor onze rekening nemen. Dat brengt extra structurele kosten met zich mee. Omdat er jaarlijks graven bijkomen waarvan het grafrecht wordt beëindigd nemen deze kosten jaarlijks toe.

Deze onderhoudskosten zijn niet voorzien in de huidige begroting. 1.3 Het verwijderen van verwaarloosde gedenktekens van graven voorkomt risico op schade en letsel aan derden. We zijn als eigenaar verantwoordelijk voor de gedenktekens van de aan de gemeente vervallen graven. Bij verwaarlozing ontstaat het risico van schade aan andere gedenktekens of letsel aan bezoekers, waarvoor wij aansprakelijk kunnen worden gesteld. 1.4 Het ruimen van een gedeelte van de gedenktekens is ook opgenomen in het beheerplan 2018 – 2030. In het beheerplan 2018 – 2030, vastgesteld in 2018, is het ruimen van de gedenktekens ook opgenomen als er geen capaciteit meer beschikbaar is. Als er ruimtebehoefte is op de begraafplaatsen kunnen wij overgaan tot het ruimen van het gedenkteken inclusief het verplaatsen van de stoffelijke overschotten naar een verzamelgraf. In het beleidsplan staat dat dit alleen gebeurt als wij een graf opnieuw uitgeven. Door deze werkwijze duurt het erg lang, tussen 25 en 50 jaar, voordat alle verwaarloosde monumenten verwijderd zijn. Mede ook omdat op een aantal begraafplaatsen, zoals de begraafplaatsen aan de Nedereindsestraat, Dalwagenseweg en bij de Kerk van Hien vrijwel geen begravingen meer plaatsvinden. Het versneld uitvoeren van het ruimen van de verwaarloosde gedenktekens (+/- 39 stuks in 2021) zorgt voor een verbeterde uitstraling van de begraafplaatsen.

Het ruimen gebeurt na toetsing van de criteria zoals opgenomen in bijlage: Notitie ‘Verwijderen grafbedekking na einde grafrecht, Begraafplaatsen NederBetuwe’, d.d. december 2020. Kanttekeningen: 1.1 We verwijderen niet alle verwaarloosde gedenktekens. Op onze begraafplaatsen liggen circa 940 graven die zijn uitgegeven voor onbepaalde tijd. Het zijn vaak oude graven waarvan de rechthebbenden niet altijd meer bekend zijn. Een aantal gedenktekens op deze graven vertoont verval. Omdat op deze graven nog een grafrecht rust zijn de rechthebbenden wettelijk gezien verantwoordelijk voor het onderhoud. 1.2 Het graf blijft herkenbaar. Uit respect voor de overledene en de nabestaanden markeren we de graven waarvan het gedenkteken is verwijderd met een paaltje met een bordje aan de hoofdzijde van het graf met de naam van de overledene in het graf. Een voorwaarde hierbij is dat de nabestaanden hier geen bezwaar tegen hebben. Hierbij maken Pagina 2 van 4

wij zoveel mogelijk gebruik van duurzame materialen. Hierdoor blijft daarmee voor de beheerder en bezoekers duidelijk welke graven zonder gedenkteken nog in gebruik zijn. Tevens is voor bezoekers hiermee duidelijk dat de rechthebbende afstand heeft gedaan door niet langer voor het grafrecht te betalen. 1.3 Open gevallen ruimten versterken de groene uitstraling. Door het verwijderen van de gedenktekens van vervallen graven ontstaat een wisselend beeld in de grafrijen van gedenktekens en open ruimten. De open ruimten zaaien we in met gras en onderhouden we als gazons. Als vakken te klein zijn of moeilijk te maaien zijn brengen we beplanting aan. Met deze extra gazons en beplanting vergroenen we de begraafplaatsen. 1.4 Omdat we niet alle gedenktekens verwijderen van graven waarvan het grafrecht is vervallen blijft de ongelijkheid bestaan tussen betalende en niet-betalende nabestaanden. We verwijderen alleen verwaarloosde gedenktekens van graven waarvan het grafrecht is beëindigd. Omdat in veel gevallen het gedenkteken ook na beëindiging van het grafrecht op het graf blijft staan is er geen zichtbaar onderscheid tussen de graven waarvoor nabestaanden wel en niet betalen. Dit leidt tot ongelijkheid tussen betalende en niet-betalende nabestaanden. Het risico bestaat dat er daardoor voor sommige nabestaanden geen directe prikkel is om het grafrecht te verlengen.

Er verandert immers niets als men niet meer betaalt. Dat betekent voor de gemeente een derving van inkomsten. Financiën: De uitvoering van de werkzaamheden vindt plaats in 2021. We verwijderen naar schatting 39 gedenktekens, zowel enkel als dubbel. We ramen de totale kosten voor het verwijderen van de gedenktekens en het plaatsen van grafmarkering op € 3.050,--. De totale kosten voor het inzaaien of beplanten van de vrijgekomen oppervlakten ramen we op € 1.450,--. De kosten betalen we uit de exploitatie. Communicatie: Voordat we met de werkzaamheden starten informeren we belanghebbenden en belangstellenden via de reguliere gemeentelijke kanalen zoals website en lokale media. Tevens plaatsen we een informatiebrief op de publicatieborden op de begraafplaatsen waar we de werkzaamheden uitvoeren. We wijzen nabestaanden daarbij op de mogelijkheid dat zij kunnen beschikken over het gedenkteken, als zij dat willen. Vervolgstappen: Na besluitvorming gaan we aan de slag met de technische voorbereidingen en de communicatie. Vervolgens starten de werkzaamheden in 2021. Bijlage: Bijlage: Notitie ‘Verwijderen grafbedekking na einde grafrecht, Begraafplaatsen Neder-Betuwe’, d.d. december 2020.

Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

G.S. Stam

Pagina 3 van 4

A.J. Kottelenberg

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/20/069548/RAAD/20/02721

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders, gelet op het bepaalde in de notitie Grafonderhoud na einde grafrecht Begraafplaatsen Neder-Betuwe (februari 2020);

BESLUIT:

1. de gedenktekens van de graven waarvan het grafrecht is beëindigd, te verwijderen als deze ernstig verwaarloosd zijn.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 11 februari 2021 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

Pagina 4 van 4

A.J. Kottelenberg