Memo commissie precario

Memo Datum: Onderwerp: Zaaknummer/Documentnr.: Van: Aan:

17 november 2021 Inzetten precariogelden voor leefbaarheidsfonds en korting op lokale lasten. Z/21/078265/161420 College van Burgemeester en Wethouders Raadscommissie precario

Beste leden van de raadscommissie precario, Op 4 oktober jl. is uw commissie bijeen gekomen. Tijdens deze bespreking zijn de volgende varianten genoemd voor mogelijke bestedingen van de precariogelden, te weten: 1. Een leefbaarheidsfonds; 2. Een leefbaarheidsfonds aangevuld met het uit de begroting halen van bestaande subsidies en bijvoorbeeld het LIF; 3. Rechtstreeks uitbetalen via bijvoorbeeld de zuiveringsheffing door bijvoorbeeld een aantal jaar korting te geven; 4. Het college doet jaarlijks bij de kadernota voorstellen om een gedeelte van de precariogelden in te zetten voor maatschappelijke doelen: eenmalige subsidies voor bijvoorbeeld dorpshuizen, herdenkingsactiviteiten etc. Hierover is afgesproken om variant 2 en 3 verder uit te werken en de wijze waarop dit kan gebeuren. In dit memo hebben we dit verder voor u uitgewerkt aan de hand van de structuur voor een raadsvoorstel. Het is nu aan u om hier een vervolg aan te geven. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door het indienen van een motie of een initiatiefvoorstel. Met hartelijke groet, College van Burgemeester en Wethouders van Neder-Betuwe

Informatie aan de hand van de structuur van een raadsvoorstel Voorgesteld besluit: U wordt voorgesteld: 1.Het college opdracht te geven onderzoek te doen naar het opzetten van een leefbaarheidsfonds en realisatie van een korting op de lokale lasten na de verkiezingen 2022 en dit in 2022 af te ronden. Inleiding De gemeente Neder-Betuwe past het heffen van precariobelasting toe. Dit mag nog tot en met het jaar 2021. Daarna is het niet meer toegestaan. De ontvangen precariobelasting wordt één op één toegevoegd aan de bestemmingsreserve precariobelasting. In 2019 is er gekeken naar de haalbaarheid van een aantal voorstellen om de precariogelden te besteden. Deze zijn toen middels de memo ‘Precariobelasting en ten goede laten komen van de ontvangen precariobelasting aan alle inwoners ‘(zie bijlage) aan het Presidium voorgelegd. In de afgelopen jaren is gekeken naar een goede besteding van de precariogelden. Dit heeft echter nog niet geleid tot een volledige uitgave van deze bestemmingsreserve. De raad heeft bij de vaststelling van de Kadernota 2021 en de Begroting 2021 opnieuw besloten een deel van de reserve in te zetten voor incidentele dekking van geraamde tekorten (voor 2020 en 2021)”. Op dit moment resteert er eind 2021 nog afgerond € 6,7 miljoen in de bestemmingsreserve. Bij de kadernota 2022 is er expliciet besloten om dat niet opnieuw te doen.

Daarnaast is tijdens het proces voorafgaand aan de Kadernota 2022 de wens geuit om te onderzoeken of de precariogelden via een fonds kunnen worden besteed. Op 4 oktober jl. is de tijdelijke commissie precariogelden bijeen gekomen. Tijdens deze bespreking zijn de volgende varianten genoemd. te weten: 1. Een leefbaarheidsfonds; 2. Een leefbaarheidsfonds aangevuld met het uit de begroting halen van bestaande subsidies en bijvoorbeeld het LIF; 3. Rechtstreeks uitbetalen via bijvoorbeeld de zuiveringsheffing door bijvoorbeeld een aantal jaar korting te geven; 4. Het college doet jaarlijks bij de kadernota voorstellen om een gedeelte van de precariogelden in te zetten voor maatschappelijke doelen: eenmalige subsidies voor bijvoorbeeld dorpshuizen, herdenkingsactiviteiten etc. Hierover is afgesproken om variant 2 en 3 verder uit te werken. Met dit voorstel wordt het college gevraagd hier onderzoek naar te doen. Beoogd effect De precariogelden die in de bestemmingsreserve precariobelasting zitten ten goede te laten komen aan alle inwoners. Argumenten 1. Leefbaarheidsfonds komt ten goede aan alle inwoners Met het opzetten van het leefbaarheidsfonds is er de mogelijkheid om de precariogelden ten goede te laten komen van alle inwoners. Ondanks de bezuinigingen op het Lokaal en Regionaal Investeringsfonds kan zo blijvend extra worden geïnvesteerd in de leefbaarheid in onze dorpen.

Door hierbij bestaande subsidies te betrekken kan de meerwaarde voor de samenleving nog verder worden vergroot. 2. De raad is bevoegd om te besluiten de precariogelden in te zetten voor een leefbaarheidsfonds De raad heeft conform het Besluit begroting en verantwoording (BBV) de bevoegdheid om te besluiten waarvoor de bestemmingsreserve wordt ingezet. 3. Leefbaarheidsfonds biedt meer kaders dan jaarlijkse voorstellen in de Kadernota Bij het opzetten van een leefbaarheidsfonds geeft de raad duidelijke kaders mee voor de besteding van het geld. Deze zijn meer toegespitst op het doel van het fonds dan de kaders in een Kadernota en kunnen daarbij specifieker worden ingezet voor het doel dat de raad voor ogen heeft.

Pagina 2 van 4

Z/21/078265/161420

4. Rechtstreeks uitbetalen via bijvoorbeeld de lokale lasten komt ten goede van alle inwoners De raad heeft zich door middel van de motie “Onderzoek naar het heffen van precariobelasting op elektriciteitskabels van 5 november 2015’ uitgesproken dat de precariogelden ten goede moeten komen aan alle inwoners. Bij een korting op de lokale lasten zullen alle inwoners dit merkbaar voelen. In een eerder overleg is gesproken over een korting op de zuiveringsheffing. Aangezien hier ook een derde partij bij betrokken is en het nog maar de vraag is wat de mogelijkheden hier zodoende voor zijn, is nu voorgesteld te kijken naar alle lokale lasten. Zodat onderzocht kan worden wat de meest efficiënte manier is om via de lokale lasten de gelden ten goede te laten komen aan alle inwoners. 5.

De vorming van een leefbaarheidsfonds brengen een aantal vraagstukken met zich mee die zorgvuldig en in samenspraak met uw raad moeten worden besproken en voorbereid Vraagstukken die onder andere naar voren zullen komen zijn: Hoe ziet het leefbaarheidsfonds eruit? Welke criteria worden gehanteerd? Is het totale bedrag uit de precariogelden beschikbaar of maar een deel? Welke maximumbedragen per aanvraag worden gehanteerd? Wat is het maximale bedrag wat jaarlijks beschikbaar wordt gesteld? Wat wordt de governance structuur? Krijgt het college de bevoegdheid om met voorstellen te komen om te financieren ten laste van de precariogelden? Welk rol heeft de raad? Welke subsidies uit de huidige begroting passen goed binnen dit leefbaarheidsfonds en kunnen hierna worden overgeheveld? 6. De realisatie van een korting op de lokale lasten dient verder uitgezocht te worden. Voor de uitvoering van deze optie dient nog wel uitgezocht te worden hoe dit op een efficiënte wijze kan en hoe we de administratieve lasten laag kunnen houden. Vraagstukken die onder andere naar voren komen zijn: Is het totale bedrag uit de precariogelden beschikbaar of maar een deel? Hoe kunnen we de korting laten plaatsvinden? Hoe hoog wordt de korting per inwoner? Wat is de maximale periode dat de inwoner korting krijgt? 7.

Inzet externe capaciteit noodzakelijk voor uitwerking opties Om het leefbaarheidsfonds op een goede en zorgvuldige wijze op te zetten is externe capaciteit noodzakelijk. Dit omdat hiervoor geen ambtelijke capaciteit aanwezig is en we niet opnieuw het wiel willen uitvinden, maar gebruik willen maken van eerder opgedane kennis en ervaring. Dit geldt ook voor het uitvoeren van de korting op de lokale lasten. Kanttekeningen 1. Niet alle inwoners profiteren van een leefbaarheidsfonds De raad heeft zich door middel van de motie “Onderzoek naar het heffen van precariobelasting op elektriciteitskabels van 5 november 2015’ uitgesproken dat de precariogelden ten goede moet komen van alle inwoners. Bij een leefbaarheidsfonds zullen alleen de inwoners baat hebben die betrokken zijn bij/vallen onder de projecten waar geld aan wordt toegewezen. 2. Er zijn alternatieven in het verleden geweest die ook niet optimaal waren. In de afgelopen jaren is gekeken naar een goede besteding van de precariogelden. Dit heeft echter nog niet geleid tot een volledige uitgave van deze bestemmingsreserve. 3. Onderzoeken kost tijd en geld Voor het doen van onderzoek naar het opzetten van een leefbaarheidsfonds en realisatie van een korting op de lokale lasten kost tijd is extra capaciteit nodig.

Enerzijds omdat het wiel van het leefbaarheidsfonds al is uitgevonden en we dit niet nog een keer hoeven te doen, anderzijds omdat er binnen de bestaande ambtelijke capaciteit geen ruimte is om dit onderzoek op te pakken. 4. Financiële kaders en administratieve last Financiële kaders: Het is belangrijk om te beseffen dat deze ontvangen precariobelasting alleen ingezet kan worden voor het “dekken van lasten” en niet ingezet kan worden voor het financieren van onderwerpen. Investeringen van meer dan €25.000 in kapitaalgoederen moeten volgens BBV regels worden “gekapitaliseerd” en vormen daarmee een structurele last (jaarlijkse rente en aflossing). Daardoor kunnen dit soort zaken niet worden gefinancierd vanuit een (bestemmings)reserve.

Pagina 3 van 4

Z/21/078265/161420

5. De korting op de lokale lasten is eenmalig De korting komt weliswaar ten goede aan alle inwoners. Het is wel een eenmalige meevaller. Door juist te investeren in de leefbaarheid van de dorpen ontstaat er een vliegwiel waardoor we de samenleving meer kunnen bieden op het gebied van leefbaarheid. Financiën: Binnen de huidige budgetten is er geen ruimte om externe expertise in te huren. Het is zonder aanvraag van offertes lastig in te schatten wat de exacte kosten voor het uitwerken van beide opties zullen zijn Zodoende is het voorstel deze kosten te melden bij de eerste Bestuursrapportage 2022. Uiteraard mag u erop vertrouwen dat het college deze kosten zo beperkt mogelijk zal houden, maar hierin wel zal doen wat nodig is. Communicatie: Kernboodschap is dat de raad heeft besloten om het college opdracht te geven onderzoek te doen naar het opzetten van een leefbaarheidsfonds en realisatie van een korting op de lokale lasten na de verkiezingen 2022 en dit in 2022 af te ronden. Vervolgstappen: Na besluitvorming zal het college na de verkiezingen terugkomen met een voorstel hoe er vormgegeven kan worden aan het leefbaarheidsfonds en de korting op de lokale lasten.

Datum afdoening: 17 november 2021

Pagina 4 van 4

Z/21/078265/161420