Memo 10 februari 2022 - Toelichting op hoofdlijnen en tijdlijn

Memo Datum: Onderwerp: Zaaknummer/Documentnr.: Van: Aan: t.k.n.: kopie:

10 februari 2022 Randweg Opheusden beeldvormende avond 10 februari 2022 Hoofdlijnen en tijdlijn Z/21/078087/166166

het college van Neder-Betuwe de raad

Geachte raad, De afgelopen dagen hebben wij signalen opgevangen dat er rond het raadsvoorstel vaststelling bestemmingsplan Randweg Opheusden nog wat onduidelijkheden zijn. Ten behoeve van uw discussie tijdens de beeldvormende avond van vanavond hebben wij gemeend er goed aan te doen een aantal hoofdthema’s onder elkaar te zetten. Wij hopen op deze wijze concreter te kunnen aangeven wanneer college, raad, inwoners en andere belanghebbenden aan bod komen om verdere invulling te geven aan gedetailleerde uitwerking van de effecten van de randweg en de aansluitingen op Herenland. Hoofdthema’s Het bestemmingsplan Het bestemmingsplan randweg Opheusden regelt de planologische mogelijkheid om straks een randweg aan te leggen. Planologisch wordt rekening gehouden met een profiel waarbinnen de randweg gerealiseerd wordt. Dat profiel is breed genoeg om later een weg, een berm, fietspaden en waterberging te kunnen realiseren. Aan de randweg worden later aansluitingen gemaakt als dat nodig is. Er zal sprake zijn van maatwerk. Een voorbeeld van zo’n situatie is bijvoorbeeld de aansluiting van het perceel Boom en Vrucht van de firma Vlastuin aan de Tielsestraat. Deze aansluitingen maken geen onderdeel uit van het voorliggende bestemmingsplan. ProRail Met ProRail worden op dit moment gesprekken gevoerd als onderdeel van een gebiedsgerichte aanpak.

ProRail heeft nieuw beleid dat erin voorziet dat er geen nieuwe gelijkvloerse spoorwegovergangen gerealiseerd mogen worden, ondanks dat bestaande gelijkvloerse spoorwegovergangen gesloten worden. Dat is in strijd met afspraken die eerder met ProRail zijn gemaakt. De gebiedsgerichte aanpak gaat over een bredere scope dan alleen Smachtkamp en Hamsestraat. Mogelijk dat verdere sanering van spoorwegovergangen een nieuwe gelijkvloerse spoorwegovergang wel mogelijk maakt. Dit “spel” met ProRail is nodig om ProRail medeplichtig te maken voor de eventuele consequenties die het nieuwe beleid van ProRail met zich meebrengt. Het is niet ondenkbaar dat ProRail concludeert dat er onvoldoende compensatie plaatsvindt om een nieuwe gelijkvloerse spoorwegovergang te rechtvaardigen. In dat geval zal een tunnel nodig zijn om het spoor te kruisen met de randweg. In het voorliggende bestemmingsplan is reeds rekening gehouden met een extra ruimtebeslag voor een tunnel. Mocht een tunnel de enige oplossing zijn dan is de insteek dat ProRail deze meerkosten gaat betalen. Mocht een tunnel de uitkomst zijn dan ontstaat er een nieuwe situatie ten aanzien van het opheffen van de bestaande spoorwegovergangen bij Smachtkamp en Hamsestraat. Het is dan de vraag of het opheffen nog steeds nodig is.

Om die reden is het van essentieel belang dat er in deze fase van het proces geen veranderingen aangebracht worden aan de scope van de gebiedsgerichte aanpak met ProRail. Het op voorhand uitsluiten van het opheffen van een van de bestaande spoorwegovergangen heeft als resultaat dat de gesprekken met ProRail ten einde komen en de meerkosten van een tunnel volledig voor rekening van de gemeente komen. Het is dus van groot belang om het resultaat van de gebiedsgerichte aanpak met ProRail af te wachten. De consequenties van het resultaat van de gebiedsgerichte aanpak met ProRail zal altijd vragen om een nieuwe politieke duiding over de effecten. Het debat over het wel of niet opheffen van bestaande spoorwegovergangen kan dan altijd nog gevoerd worden.

De aansluiting van de wijk Herenland Het voorliggende bestemmingsplan randweg Opheusden regelt alleen de planologische mogelijkheid om de wijk Herenland aan te sluiten op de randweg. Het is daarmee nog niet gezegd of geregeld dat deze aansluiting er ook komt en het zegt al helemaal niets over op welke wijze deze eventuele ontsluiting wordt ingericht. Een en ander is ook afhankelijk van de voortgang van de realisatie van de nieuwe woonwijk Herenland-west. Het is denkbaar om alleen deze nieuwe wijk aan te sluiten op de randweg. Mogelijk dat de “verlengde van Maanenstraat” alleen als fietsverbinding wordt ingezet en mogelijk zijn er argumenten om de verlengde van Maanenstraat volledig in te richten voor autoverkeer. Op het moment dat er een keuze gemaakt wordt of de aansluiting Herenland gerealiseerd wordt en voor welke verkeersdeelnemers, dan zal een uitgebreid ontwerp en participatieproces plaatsvinden waarin met de inwoners van Herenland en voetbalvereniging DFS gesproken zal worden over de maatregelen die nodig zijn om het woon en leefklimaat van de wijk Herenland niet te verstoren. Het is ook niet ondenkbaar dat een definitief besluit (door de raad) pas genomen zal worden na een ontwerp en participatie proces. Dit ontwerp en participatieproces is pas zinvol op het moment dat het resultaat van de gebiedsgerichte aanpak met ProRail bekend is.

Het gronddossier Onderdeel van het voorliggende raadsvoorstel is het beschikbaar stellen van middelen ten behoeve van het doen van grondaankopen. Na besluitvorming door de raad zal een start gemaakt worden met het verwerven van gronden volgens het in het raadsvoorstel nader geduide “no regret” principe. Het tijdskader Het bestemmingsplan Vaststelling door de raad 24 februari 2022. Daarna volgt de beroepstermijn van 6 weken. De verwachting is dat er beroep aangetekend zal worden bij de Raad van State. Gezien de ervaringen met de agenda van de Raad van State is het opportuun te veronderstellen dat de Raad van State medio 2023 uitspraak zal doen. Gebiedsgerichte aanpak ProRail De verwachting is dat eind 2022 / begin 2023 een conclusie volgt over de gebiedsgerichte aanpak. Begin 2023 kan nadere politiek/bestuurlijke duiding plaatsvinden van de effecten: is een nieuwe gelijkvloerse spoorwegovergang haalbaar en welke bestaande spoorwegovergangen worden dan gesloten, of, is alleen een tunnel haalbaar en wat betekent dat voor de bestaande spoorwegovergangen. Tot slot zal duidelijk zijn welke financiële bijdrage ProRail levert aan de conclusie van de gebiedsgerichte aanpak. Aansluiting van de wijk Herenland Na de uitkomst van de gebiedsgerichte aanpak ProRail kan duiding plaatsvinden of en op welke wijze de wijk Herenland de wijk Herenland kan worden aangesloten op de randweg.

De verwachting is dat begin Q1 2023 hierover een principebesluit genomen kan worden waarna het ontwerp en participatieproces kan starten. Medio 2023 kan de raad een besluit nemen over de verdere uitwerking van een eventuele aansluiting van de wijk Herenland nadat de raad alle voor en nadelen heeft kunnen wegen en kennis heeft kunnen nemen van de uitkomsten van het ontwerp en participatie proces. Het gronddossier Na besluitvorming over voorliggend raadsvoorstel zal gestart worden met het grondverwervingsdossier. Het tijdspad dat hierbij hoort is lastig in te schatten en is afhankelijk van verwerving op minnelijke basis. Ervaring leert dat uiteindelijke verwerving een aantal jaren kan duren. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, Gerrit Stam Secretaris Datum afdoening: 10 februari 2022 Pagina 2 van 2

Jan Kottelenberg Burgemeester