Document · PDF

Kadernota 2024-2027

Beeldvormende avond ('Het Beeld') 29 juni 2023, gemeente Neder-BetuweBij agendapunt: Kadernota 202415.986 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

INHOUDSOPGAVE Voorwoord van het college ................................................................................................... 3 Leeswijzer .......................................................................................................................... 6 Financiële positie en verwacht toekomstperspectief ................................................................. 8 Financiële positie tot heden ....................................................................................... 8 Verwacht toekomstig perspectief ............................................................................... 10 Conclusie: het financieel perspectief van deze Kadernota ............................................. 12 Inzet algemene reserve ........................................................................................... 12 Weerstandscapaciteit en weerstandsratio ................................................................... 13 Overzicht nieuw beleid, ontwikkelingen en ambities ..................................................... 14 Nieuw beleid en nieuwe ontwikkelingen in de begrotingsprogramma’s ....................................... 16 Programma 1 Bestuur en dienstverlening ................................................................... 17 Programma 2 Openbare orde en veiligheid .................................................................

19 Programma 3 Fysieke leefomgeving........................................................................... 20 Programma 4 Economie ........................................................................................... 35 Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet ........................................................ 38 Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn................................................................... 45 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, onvoorzien ............................................. 48

Kadernota 2024-2027

VOORWOORD VAN HET COLLEGE Aan de raad van de gemeente Neder-Betuwe, Hierbij bieden wij u de Kadernota 2024-2027 aan. Dit is het startdocument voor de planning en controlcyclus van 2024 en een belangrijk strategisch kaderstellend document voor uw raad. De keuzes en kaders die u in deze kadernota vaststelt, werken we uit in de Begroting 2024 en de meerjarenraming voor 2025-2027. Die begroting en meerjarenraming leggen wij u in november 2023 ter vaststelling voor.

Wat vindt u terug in deze kadernota? Deze kadernota bevat een grote hoeveelheid voornemens, doorrekeningen en ambities voor de komende jaren. Voor de overzichtelijkheid lichten we hierna de belangrijkste voorstellen uit deze begroting toe. 1. Nieuwe voorstellen om ambities te realiseren en in te spelen op onvermijdelijke ontwikkelingen In de meerjarenbegroting heeft u vorig jaar met een stelpost voor beleidsvoornemens ruimte gemaakt voor de realisatie van voornemens die ten goede komen aan onze gemeente en de gemeenschap. In deze kadernota leggen we u verschillende voorstellen voor 2024 en verder voor met een dekking uit deze stelpost. De onderwerpen die in de afgelopen maanden aan de orde zijn geweest in de dorpsgesprekken, zijn mede bepalend geweest voor de keuze van deze voorstellen.

Dat zijn ten eerste voorstellen waarmee we op koers blijven om de ambities uit het Coalitieakkoord Zorgzaam – Duurzaam – Koersvast! te realiseren, zoals de aanleg van de Randweg Opheusden, een update van het integraal huisvestingsplan scholen (IHP) , projecten voor de aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt, verbetering van het (ecologisch) beheer van bermen, blijvende versterking van het schoolmaatschappelijk werk, behoud van goede veerverbindingen, het herijken van een detailhandelsstructuurvisie, de opstart van een gezinsloket, de start van een Taalhuis voor laaggeletterden, het intensiveren van het jeugd- en jongerenwerk en het uitwerken van de aanpak ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’, gebaseerd op het IJslands preventiemodel. Waar mogelijk zijn de voorstellen voorzien van dekking uit rijksmiddelen (zoals het toewerken naar aardgasvrije wijken) of tijdelijke middelen (zoals het opstellen een plan van aanpak om een dementievriendelijke gemeente te zijn en het ondersteunen van scholen op het gebied van natuuren cultuureducatie).

Daarnaast bevat de kadernota voorstellen om ontwikkelingen die zich komend jaar voordoen op een goede manier aan te pakken, zoals een solide uitvoering van de Omgevingswet, het vormen van een oplossingenbudget voor urgente hulpvragen van inwoners, vervanging van afvalbakken, het versterken van de armoedebestrijding, en compensatie van verenigingen vanwege de afbouw van papierinzameling. Ten slotte is op verzoek van de griffie in de kadernota een (pro-memorie1)raming opgenomen voor een toekomstbestendige inrichting van de raadzaal en een verhoging van het onderzoeksbudget voor de rekenkamercommissie.

1 Een pro-memorieraming (afgekort pm) wordt opgenomen wanneer er nog geen uitsluitsel is over

de hoogte van het bedrag, maar het wel belangrijk is dat het onderwerp in beeld blijft. Kadernota 2024-2027

2. Blijvende behoedzaamheid rond het financieel perspectief op langere termijn We hebben nog altijd te maken met onduidelijkheid van het Rijk over onze inkomsten op de lange termijn. De signalen wijzer er steeds meer op dat gemeenten vanaf 2026 rekening moeten houden met een fikse inkomstendaling. Tegelijkertijd kunnen we nog niet van alle voornemens een meerjarig effect doorrekenen. Daarom blijven we in deze kadernota nog steeds financieel behoedzaam opereren. We houden bijvoorbeeld in 2024, 2025 en 2026 ruimte in de stelpost voor beleidsvoornemens voor ambities waarvan de omvang nu nog niet bekend is. En we houden voor 2024 en 2025 de vorig jaar ingestelde stelpost voor behoedzaamheid in stand, om te voorkomen dat we met plotseling dalende inkomsten vanuit het Rijk in de knel komen met geplande uitgaven. Daarnaast zien we ons genoodzaakt om vanwege het tegenvallende perspectief de stelpost te verlagen die vorig jaar in de begroting en meerjarenraming was opgenomen om de groei van de ambtelijke organisatie mee te laten bewegen met de groei van de gemeente. In deze kadernota rekenen we voor 2024 en 2025 met de 2 fte groei per jaar die in de meerjarenraming al was opgenomen, maar we verlagen die raming voor 2026 naar 1 fte en voor 2027 naar 0. In deze kadernota is de meicirculaire van het gemeentefonds nog niet verwerkt.

We gaan er op grond van signalen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) van uit dat het effect van de meicirculaire dit jaar negatief is. Maar net zoals in eerdere jaren verschijnt de circulaire op een te laat moment om die nog in de kadernota mee te kunnen rekenen. Daarom analyseren we de effecten van de meicirculaire zo snel mogelijk na de bekendmaking en verwerken we die informatie in een raadsinformatiebrief. Daarmee kunt u bij de raadsbehandeling van de kadernota beschikken over alle informatie die nodig is om een afgewogen besluit te nemen. 3. Indexatie van de onroerendezaakbelasting (ozb) vanaf 2025, met een lager percentage dan het huidige inflatiecijfer Bij de vaststelling van de Begroting 2021 heeft uw raad besloten dat de onroerendezaakbelasting (ozb) de komende jaren jaarlijks wordt geïndexeerd met het inflatiepercentage. Voor 2023 heeft u met een amendement besloten die stijging voor één jaar op 0 te zetten. Net als uw raad zijn wij voorstander van het verlagen van de belastingdruk voor onze inwoners. Tegelijkertijd bouwen we volop aan een goed voorzieningenniveau in Neder-Betuwe. In deze kadernota rekenen we met een ozb-stijging van 0% voor 2024 en 2% vanaf 2025, om de ambities meerjarig waar te kunnen maken en de begroting sluitend te kunnen presenteren. Daarmee ligt de indexatie ruim onder het (huidige) inflatiepercentage. 4.

Nog geen financiële wijzigingen vanwege de Omgevingswetleges Door de komst van de Omgevingswet verandert een deel van de gemeentelijke legesstructuur. De inwerkingtreding van deze wet is onlangs opnieuw uitgesteld, naar 1 januari 2024. Door de komst van de Omgevingswet veranderen onze leges. Die verandering is nog niet meegerekend in deze kadernota. In december hopen we uw raad een besluit voor te leggen over de legesverordening waarin de Omgevingswet wel is verwerkt, de financiële effecten daarvan worden verwerkt in de begroting.

Kadernota 2024-2027

Wat is het financieel effect van deze kadernota? Op hoofdlijnen ziet de financiële positie van deze kadernota er als volgt uit.

In het hoofdstuk met het financieel perspectief werken we dit overzicht verder uit, de details zijn opgenomen in het hoofdstuk met het nieuwe beleid en de nieuwe ontwikkelingen per begrotingsprogramma.

Tot slot Het zijn nog altijd onzekere tijden voor onze inwoners en voor ons als lokale overheid. De grote veranderingen die op ons af komen op het gebied van klimaat, energie en ruimtelijke vraagstukken zijn nog altijd niet helemaal uitgekristalliseerd. En de Rijksoverheid stelt ons de komende jaren voor budgettaire uitdagingen. De toekomst laat zich dus nog altijd lastig voorspellen. Tegelijkertijd blijven wij als college onverminderd ambitieus, deze kadernota geeft daar blijk van. De afgelopen jaren leren ons ook dat er onverwachte grote gebeurtenissen kunnen zijn, die er voor kunnen zorgen dat we onze plannen (tijdelijk) moeten aanpassen. We gaan ervan uit dat we met deze kadernota realistische en tegelijkertijd veerkrachtige uitgangspunten neerleggen voor de begroting en meerjarenraming voor de komende jaren. Wij zien uit naar de raadsbehandeling van deze begroting. Uw raad mag zich in het werk gesteund weten door het besef dat velen u wijsheid toewensen en met ons bidden om kracht en Gods zegen voor u. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Neder-Betuwe, De secretaris,

De burgemeester,

Gerrit Stam

Jan Kottelenberg

Kadernota 2024-2027

LEESWIJZER De kadernota is voor de gemeenteraad een belangrijk instrument om zijn kaderstellende rol in te vullen. In de kadernota geeft de raad aan wat hij het komend jaar wil doen om bepaalde doelen te bereiken en wat dat mag kosten. Het college werkt die kaders vervolgens uit tot een begroting, waarin gedetailleerder opgenomen is waaraan het gemeentebestuur en de organisatie het komend jaar werken. Deze kadernota is niet alleen bedoeld voor financieel specialisten, maar voor iedereen. Het gaat immers om de uitgangspunten voor het gemeentelijk huishoudboekje, die iedereen moet kunnen volgen. Deze leeswijzer geeft aan hoe de kadernota is opgebouwd, wat waar te vinden is en welke relaties er liggen met andere documenten uit de planning en control cyclus.

De planning en controlcyclus De planning en controlcyclus bevat ieder jaar een aantal documenten die elkaar opvolgen.  

 

De kadernota vormt een uitwerking van de bestuurlijke agenda. Deze is koersbepalend met financiële en inhoudelijke kaders voor de daarop volgende begrotingsjaren. In de begroting worden de voornemens van de kadernota concreet gemaakt. De begroting is een wettelijk voorgeschreven product, waarmee de gemeenteraad het college toestemming geeft om uitgaven voor bepaalde doelen te doen. Na het vaststellen van de begroting geven bestuursrapportages een tussentijds overzicht van de stand van zaken van de financiën en de uitvoering van beleid. De jaarstukken bieden tot slot verantwoording over het gevoerde beleid en het financiële beheer.

Schematisch ziet dit er als volgt uit.

De kadernota De raad geeft het college in de kadernota financiële en inhoudelijke kaders mee voor de programmabegroting en de meerjarenraming. Het uitgangspunt voor deze kadernota is het Coalitieakkoord Zorgzaam - Duurzaam – Koersvast! en het beleid dat de raad sindsdien heeft vastgesteld.

Kadernota 2024-2027

Indeling en opbouw van de kadernota Voor de indeling en opbouw van de kadernota zijn er geen wettelijke voorschriften. We sluiten voor de overzichtelijkheid aan bij de opzet van de begroting, waarvan de opzet vorig jaar is opgefrist. Financieel perspectief Deze kadernota start met een uitgebreide uiteenzetting van het financiële perspectief, met allereerst een overzicht van de financiële uitgangssituatie van de begroting 2023 en vervolgens een samenvatting van de ontwikkelingen sindsdien. Dat telt op tot een financiële positie ‘per heden’. Vervolgens is in datzelfde hoofdstuk het verwacht toekomstig perspectief weergegeven op basis van een samenvatting van het nieuw beleid, de nieuwe ontwikkelingen en ambities die worden voorgesteld in deze kadernota. Het hoofdstuk sluit af met de conclusie: het financieel perspectief van deze kadernota. Nieuw beleid en nieuwe ontwikkelingen in de begrotingsprogramma’s Na het financieel perspectief van deze kadernota volgt een gedetailleerde uiteenzetting van de nieuwe beleidsvoorstellen in deze kadernota en de nieuwe ontwikkelingen waarmee we te maken hebben. Deze zijn per begrotingsprogramma gerubriceerd. Bij ieder voorstel is cursief gedrukt opgenomen wat daarvoor de aanleiding is. Daarvoor zijn er vier opties: 1. 2. 3.

Wettelijk: noodzakelijk vanwege van wettelijke bepalingen; Coalitieakkoord: uitwerking van het Coalitieakkoord Zorgzaam – Duurzaam – Koersvast! Onontkoombaar: noodzakelijk om het bestaande beleid te kunnen uitvoeren en/of noodzakelijk voor de toerusting van de organisatie om als zelfstandige gemeente adequaat te kunnen functioneren; Ambities: om uitvoering te kunnen geven aan ambities.

In de kadernota zijn geen paragrafen opgenomen. Over de ontwikkelingen in de paragrafen wordt volgens afspraak met u - alleen in de begroting en in de jaarstukken gerapporteerd.

Kadernota 2024-2027

FINANCIËLE POSITIE EN VERWACHT TOEKOMSTPERSPECTIEF In dit hoofdstuk geven wij inzicht in de financiële positie van de gemeente Neder-Betuwe: Waar beginnen wij, waar staan we nu en wat wordt het toekomstig perspectief?

Financiële positie tot heden Hieronder ziet u de bijgestelde financiële positie tot en met heden op basis van bestaand beleid.

Financiële Positie 2023-2027 op basis van bestaand beleid (-/- = overschot +/= = tekort)

Meerjarenraming

Begroting 2023

2026

2027

-3.114.676

-131.531

166.318

167.982

169.662

-289.505

-1.440.747

-2.946.694

38.131

Doorwerking financiële effecten vastgestelde begrotingsw ijzigingen

264.525

88.180

120.535

-955.841

Totaal doorwerking financiële effecten vastgestelde begrotingswijzigingen

264.525

88.180

120.535

-955.841

Financiele positie 2023 - 2027 Op basis Begroting 2023 en mjr 2024-2027 en inclusief vastgestelde begrotingswijzigingen

-24.980

-1.352.567

-2.826.159

-917.710

Doorwerking financiële effecten Verbonden Partijen

108.907

95.251

102.332

109.413

Doorwerking financiële effecten Eerste Bestuursrapportage 2023-2026

836.689

945.477

966.527

971.431

Totaal doorwerking financiële effecten Verbonden Partijen en Eerste Bestuursrpportage 2023

945.596

1.040.728

1.068.859

1.080.844

Financiele positie 2023 - 2027 Per heden Op basis Begroting 2023 en mjr 2024-2027 en inclusief vastgestelde begrotingswijzigingen en de Eerste Bestuursrapportage 2023

920.616

-311.839

-1.757.300

163.134

Financiele positie 2023 - 2027 Op basis Begroting 2023 en mjr 2024-2026 Financieel effect Amendement 1: Bijstelling Onroerendezaakbelasting Financiele positie 2023 - 2027 Op basis Begroting 2023 en mjr 2024-2026 inclusief Amendementen

2024

2025

-454.177

-1.607.065

164.672

Financiële positie op basis van bestaand beleid De financiële positie bij deze Kadernota start waar de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 in november vorig jaar geëindigd is. De geprognosticeerde jaarlijkse resultaten van deze begroting zijn het uitgangspunt en vertrekpunt voor onze financiële positie. De financiële positie start dus met een overschot van € 454.000 voor 2023, een overschot van € 1.607.000 voor 2024, een overschot van € 3.115.000 voor 2025 en voor de jaren 2026 en 2027 een overschot van € 132.000. Bij de behandeling van de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 is door u een amendement aangenomen. De financiële effecten van het amendement zijn in mindering gebracht op de financiële positie. Door het verwerken van het amendement is de financiële positie naar beneden bijgesteld. Het jaar 2024 laat een overschot zien van € 290.000, 2025 een overschot van € 1441.000, 2026 een overschot van 2.947.000 en voor de jaren 2026 en 2027 een tekort van € 38.000.

Kadernota 2024-2027

Ontwikkelingen sindsdien Vanaf november vorig jaar tot heden hebben ontwikkelingen voorgedaan die effect hebben op de financiële positie van de gemeente Neder-Betuwe. De volgende ontwikkelingen hebben zicht voorgedaan. Financiële effecten vastgestelde begrotingswijzigingen U heeft tot heden over het jaar 2023 begrotingswijzigingen vastgesteld met financiële impact. De financiële effecten hiervan bedragen voor het jaar 2023 een nadelig effect van € 265.000, voor 2024 een nadelig effect van € 88.000, voor 2025 een nadelig effect van € 121.000 en voor de jaren 2026 en 2027 een voordelig effect van € 956.000. De grootste oorzaken voor deze bijstellingen zijn de doorwerkende financiële effecten van de tweede bestuursrapportage 2022 en financiële effecten van de verruiming doelgroep minimabeleid. Financiële effecten Verbonden Partijen Daarnaast wordt de financiële positie bijgesteld naar aanleiding van de begrotingen 2024 van de verbonden partijen. De financiële effecten hiervan bedragen voor het jaar 2023 een nadelig effect van € 109.000, voor 2024 een nadelig effect van € 95.000, voor 2025 een nadelig effect van € 102.000 en voor de jaren 2026 en 2027 een nadelig effect van € 109.000. Financiële effecten Eerste Bestuursrapportage 2023 De Eerste Bestuursrapportage 2023 is u aangeboden. De voortgang en uitvoering van het beleid zorgen dat bestaande budgetten bijstelling behoeven.

Met name de financiële effecten van de caoverhoging zorgen voor een grote financiële aanslag op onze financiële positie. Normaliter ontvangen gemeenten vanuit het Rijk (algemene uitkering uit het gemeentefonds) compensatie hiervoor. Uit berichten met name van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) moet er rekening worden gehouden dat de toenamen van de loonkosten ontstaan door de cao-verhoging in zeer beperkte mate worden gecompenseerd. De meicirculaire 2023 zal hier verdere duidelijkheid over geven. De financiële effecten van de Eerste Bestuursrapportage 2023 bedragen voor het jaar 2023 een nadelig effect van € 837.000, voor 2024 een nadelig effect van € 945.000, voor 2025 een nadelig effect van € 697.000 en voor de jaren 2026 en 2027 een nadelig effect van € 971.000.

De financiële positie per heden De bijgestelde financiële positie, het vertrekpunt van de kadernota 2024-2027 laat voor het jaar 2023 een tekort zien van € 921.000, voor 2024 een overschot van € 312.000, voor 2025 een overschot van € 1.757.000 en voor de jaren 2026 en 2027 een tekort van € 163.000.

Kadernota 2024-2027

Verwacht toekomstig perspectief In deze kadernota 2024-2027 zijn we gestart met het verder aanvullen van de financiële positie met de financiële gevolgen van nieuwe beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities. Daarna dekkingsmogelijkheden in beeld gebracht.

Nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities Allereerst hebben wij de financiële positie ‘per heden’ aangevuld met de financiële effecten van het nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen die zich aftekenen en ambities die wij voor de komende jaren hebben. Dat zijn deels ontwikkelingen die structureel beslag leggen op financiële middelen en deels ontwikkelingen die een incidenteel effect hebben op onze financiële middelen. De structurele en incidentele financiële ruimte die nodig is voor Nieuw Beleid, Nieuwe Ontwikkelingen en Ambities bedraagt voor het jaar 2024 € 2140.000, voor het jaar 2025 € 1.009.000 voor het jaar 2026 € 913.000 en voor het jaar 2027 € 1.120.000 De structurele financiële effecten daarvan tellen voor 2024 op tot een bedrag van € 689.000, voor 2025 een bedrag van € 657.000, voor 2026 een bedrag van € 561.000 en voor 2027 een bedrag van € 1.120.000. De incidentele financiële effecten voor de jaren 2024 tot en met 2026 vormen een totaalbedrag van € 2.155.000. Voor 2024 een bedrag van € 1.451.000 en voor 2025 en 2026 een bedrag van € 352.000. Het nieuwe beleid, de nieuwe ontwikkelingen en ambities worden uitgebreid toegelicht in het volgende hoofdstuk van deze kadernota.

Voorgestelde inzet van dekkingsmiddelen Om het voorgestelde nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en Ambities te kunnen uitvoeren zal er financiële dekking nodig zijn. In deze kadernota maken wij gebruik van vier vormen van dekkingsvoorstellen: Dekking uit de algemene reserve die nodig is voor nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities met een incidenteel karakter. De algemene reserve is een onderdeel van de weerstandscapaciteit van een gemeente. De positie van de algemene reserve is de laatste jaren fors verbeterd. In deze kadernota 2024-2027 doen wij u voorstellen om incidenteel de algemene reserve als dekkingsmiddel in te zetten. Wij stellen aan u voor om voor de komende drie jaar een bedrag van € 2.155.050 te onttrekken aan de algemene reserve ter dekking van nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities met een incidenteel karakter. Dekking uit de Stelpost Beleidsvoornemens. Bij de begroting 2023 en meerjarenraming 2024- 2027 heeft u een stelpost “beleidsvoornemens” als dekkingsmiddel gevormd voor toekomstige nieuwe beleidsvoornemens. Bij deze kadernota stellen wij u voor om deze stelpost te gebruiken ter dekking van Nieuwe Beleidsvoornemens. Vanuit deze stelpost willen wij voor het jaar 2024 € 529.000 inzetten, voor het jaar 2026 € 497.000, voor het jaar 2026 € 577.000 en voor het jaar 2027 € 1.057.000.

In de stelpost beleidsvoornemens is nog ruimte dat ingezet kan worden voor nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities met een incidenteel karakter. Voor het jaar 2024 is er nog dekking van € 658.000, voor 2025 is er nog dekking van € 900.000 en voor 2026 is er nog dekking van Kadernota 2024-2027

€ 479.000. In 2027 is de stelpost beleidsvoornemens leeg en geheel ingezet ter dekking van nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en Ambities. Dekking door de stelpost Groei formatie n.a.v. groei gemeente vanaf 2026 te verlagen Afgelopen jaar heeft de raad in de meerjarenbegroting een raming opgenomen voor het meegroeien van de ambtelijke organisatie met de groei van de gemeente. We constateren dat de gemeente nog altijd groeit, in 2022 is het aantal inwoners met meer toegenomen dan de 300 waarmee de gemeente in de jaren daarvoor gemiddeld groeide. Ook het aantal medewerkers dat benchmarkgemeenten gemiddeld inzetten is het afgelopen jaar gestegen. Tegelijkertijd zien we – mede vanwege de dalende inkomsten van het Rijk - in het financieel perspectief op langere termijn de ruimte voor deze uitbreiding niet groeien, maar krimpen. Daarom rekenen we in deze kadernota alleen voor 2024 en 2025 met de 2 fte groei per jaar die in de meerjarenraming al was opgenomen. Voor 2024 wordt die 2 fte ingezet voor formatie-uitbreiding, voor 2025 is nog geen concrete invulling opgenomen. De raming voor 2026 verlagen we naar 1 fte en voor 2027 naar 0. Wanneer dit knelpunten mocht opleveren, proberen we daarvoor oplossingen te bieden met tijdelijke dekking en wendbaarheid te organiseren met het wendbaarheidsbudget, dat voor de komende jaren geraamd blijft.

Verder bevat deze kadernota een raming voor het versterken van het werkgeversmerk van Neder-Betuwe en een raming voor het optimaliseren van de secundaire arbeidsvoorwaarden. Dekking toename Onroerende Zaak Belasting met inflatie van 2% per jaar vanaf 2025 Om de financiële positie meerjarig sluitend te krijgen stellen wij aan u voor om de toename van onze Onroerende Zaak Belasting vanaf 2025 weer te laten toenemen met het inflatiepercentage. Ook stellen wij u voor om de toename van het inflatiepercentage te maximeren aan 2%. Deze maatregel levert meerjarig dekking vanaf 2025 € 100.000, 2026 € 200.000 en 2027 € 300.000. Hieronder een totaaloverzicht van dekkingsmiddelen die wij voorstellen in te zetten. Overzicht inzet uit aanwezige dekkingsmiddelen

Begroting

Meerjarenraming

2024

2025

2026

-1.450.850

-352.100

Inzet uit stelpost Beleidsvoornemens (w erkelijke inzet bij deze kadernota)

-529.436

-496.786

-577.451

-1.056.631

Inzet uit Stelpost groeiformatie n.a.v. groeigemeente (2 FTE)

-160.000

-240.000

-100.000

-200.000

-300.000

-2.140.286

-1.108.886

-1.369.551

-1.596.631

Inzet uit Algemene reserve voor Incidenteel nieuw beleid

Toename OZB met inflatie van 2% per jaar vanaf 2025 Totaal inzet uit aanwezige dekkingsmiddelen

Kadernota 2024-2027

-2.155.050

2027

Conclusie: het financieel perspectief van deze Kadernota Wanneer wij het nieuwe beleid, de nieuwe ontwikkelingen en ambities in één overzicht zetten met de voorgestelde dekkingsvoorstellen, komen wij uit op de volgende financiële positie voor de Kadernota 2024- 2027.

Financiële Positie 2023-2027 en verwacht toekomstig perspectief (-/- = overschot +/= = tekort)

Meerjarenraming

Begroting

2026

2027

-1.757.300

163.134

2.140.286

1.108.886

1.113.151

1.420.231

2.140.286

1.108.886

1.113.151

1.420.231

920.616

1.828.447

-648.414

1.276.285

1.583.365

Dekking uit reserves voor incidentele financiele ruimte die nodig is voor Nieuw beleid, Nieuwe ontwikkelingen en Ambities

-1.450.850

-352.100

Inzet Stelpost Beleidsvoornemens

-529.436

-496.786

-577.451

-1.056.631

Inzet Stelpost groei formatie n.a.v. groei gemeente (2 Fte)

-160.000

-240.000

Toename OZB met inflatie van 2% per jaar vanaf 2025

-100.000

-200.000

-300.000

Totaal aan dekkingmiddelen

-2.140.286

-1.108.886

-1.369.551

-1.596.631

920.616

-311.839

-1.757.300

-93.266

-13.266

Financiele positie 2023 - 2027 Per heden

2023

2024

2025

920.616

-311.839

Nieuw beleid, Nieuwe ontwikkelingen en Ambities Structurele en Incidentele financiele ruimte die nodig is voor Nieuw beleid, Nieuw e ontwikkelingen en Ambities Totaal doorwerking financiële effecten Nieuw Beleid, nieuwe ontwikkelingen en Ambities Financiele positie 2023 - 2027 Inclusief Nieuw beleid, Nieuwe ontwikkelingen en Ambities Voorgestelde Dekkingsmiddelen

Financiele positie 2023 - 2027 Inclusief Nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en Ambities en Inclusief Heroverwegingen en andere dekkingsmiddelen

Uit dit overzicht concluderen wij dat wij in de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 gaan voldoen aan de minimale grenzen die gesteld zijn door het provinciale toezichtkader. In de begrotingjaren 2024, 2025 en 2026 wordt de algemene reserve ingezet als dekking voor nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities met een incidenteel karakter. Daarnaast worden er middelen ingezet uit de gevormde stelposten ”Beleidsvoornemens” en “Groei formatie n.a.v. groei gemeente”. De financiële positie van deze kadernota 2024-2027 sluit met jaarlijkse overschotten. Het jaar 2024 sluit met een overschot van € 312.000, 2025 sluit met een overschot van € 1.757.000, 2026 sluit met een overschot van € 93.000 en 2027 sluit met een overschot van € 13.000.

Inzet algemene reserve De algemene reserve is een onderdeel van de weerstandscapaciteit van een gemeente. De positie van de van de algemene reserve is de laatste jaren fors verbeterd. Door de winstuitkering van Medel en de voorgestelde toevoeging van het resultaat van de jaarstukken 2022.

Kadernota 2024-2027

In deze kadernota 2024-2027 doen wij u voorstellen om incidenteel de algemene reserve als dekkingsmiddel in te zetten. Wij stellen aan u voor om voor de komende drie jaar een bedrag van € 2.155.000 te onttrekken aan de algemene reserve ter dekking van nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities met een incidenteel karakter. Hieronder een overzicht van de standen en het verloop van de algemene reserve waarin bovenstaande beschreven effecten zijn verwerkt.

Overzicht verloop Algemene Reserve

2023

2024

2025

2026

2027

Stand algemene reseves -/- = verminderingen +/+ = vermeerderingen

-14.712.034 -18.808.610 -16.504.174 -15.485.988 -15.133.988

Doorwerking financiele effecten mutaties Algemene Reserve Onttrekking voor incidentele dekking nieuw beleid en nieuwe ontwikkelingen kadernota 2022-2025

27.000

Onttrekking voor het incidenteel sluitend maken jaarschijf 2023 (kadernota 2022-2025)

500.000

Onttrekking voor project financiele informatievoorziening

31.200

Toevoeging/onttrekking Erfgoedbeleidnota

38.280

27.500

Onttrekkingen bestemmingen jaarstukken 2021 voor 2022 en 2023

86.932

Onttrekking i.v.m. dekking uitbreiding formatie

666.086

Toevoeging 2022/Onttrekking 2023 doorschuiven budgetten (2e bestuursrapportage 2022)

1.041.800

Onttrekking tbv uitvoeringskosten verruiming minimabeleid voor 2023 en 2024 (BGW 9-2023)

133.333

160.000

Voorgestelde toevoeging resultaat jaarstukken 2022

-6.621.207

1.450.850

352.100

352.000

Totaal doorwerking financiele effecten mutaties Algemene Reserve

-4.096.576

2.304.436

1.018.186

352.000

Stand algemene reserve na verwerking financiele effecten -/- = overschot +/+ = tekort

-18.808.610 -16.504.174 -15.485.988 -15.133.988 -15.133.988

Claims voor incidentele dekking nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en Ambities

Weerstandscapaciteit en weerstandsratio Bij de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 was de classificatie van de weerstandsratio op basis van het berekende risicoprofiel in relatie tot de beschikbare weerstandscapaciteit eind 2022 'Uitstekend'. Door de onttrekkingen aan de algemene reserve daalde de weerstandscapaciteit, en daarmee de weerstandsratio maar dit werd geheel goed gemaakt door de gecumuleerde begrotingsresultaten. Eind 2026 was de weerstandsratio 3.1 en kwalificeerde deze als 'uitstekend'. De weerstandcapaciteit is in de periode van begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 tot aan deze kadernota 2024-2027 gewijzigd en verbeterd. De weerstandscapaciteit neemt fors toe met € 6.621.000 door toevoeging van het resultaat van de Jaarstukken 2022. De actualisatie van de risico’s zal nog plaatsvinden, dat gebeurt bij de Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicomanagement. Hieronder heeft u in één oogopslag zicht op de weerstandscapaciteit en de weerstandsratio per heden gebaseerd op het risicoprofiel begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026.

Kadernota 2024-2027

Weerstandscapaciteit/Ratio Algemene reserve

2023

2024

2025

2026

2027

-14.712.034

-18.808.610

-16.504.174

-15.485.988

-15.133.988

Begroot resultaat vorig jaar

920.616

608.777

-1.148.523

-1.241.789

Onvoorzien

-50.000

Resultaat Kadernota 2024-2027

920.616

-311.839

-1.757.300

-93.266

-13.266

Totaal beschikbaar weerstandscapaciteit Ingeschatte risico's op basis begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Weerstandsratio

-13.841.418 -18.249.833 -17.702.697 -16.777.777 -16.439.043 3.416.000 4,1 Uitstekend

3.416.000 5,3 Uitstekend

3.416.000 5,2 Uitstekend

3.416.000 4,9 Uitstekend

Overzicht nieuw beleid, ontwikkelingen en ambities Op de pagina hierna vindt u het totaaloverzicht van alle voorstellen in deze kadernota, voorzien van de financiële consequenties en verdeeld over de begrotingsprogramma’s. Een aantal bedragen daarin is lichtgeel gearceerd, deze zijn voorzien van een incidentele dekking. De overige bedragen zijn met een structurele dekking opgenomen in deze kadernota.

Kadernota 2024-2027

3.416.000 4,8 Uitstekend

Kadernota 2024-2027

NIEUW BELEID EN NIEUWE ONTWIKKELINGEN IN DE BEGROTINGSPROGRAMMA’S

Kadernota 2024-2027

Programma 1 Bestuur en dienstverlening Missie Bestuur en organisatie staan ten dienste van een samenleving die voortdurend in beweging is. We staan voor uitdagingen die we alleen succesvol kunnen aanpakken als hiervoor een breed draagvlak bestaat bij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We hebben oog voor de groeiende afstand tussen burger en overheid die in Nederland te zien is. Zorgvuldige communicatie, participatie en een goede dienstverlening zijn daarom belangrijk. Dit verbindt de gemeente met de samenleving en zorgt voor transparantie, vertrouwen en een goede onderlinge relatie. Door de omgeving goed te betrekken zorgen we voor betere plannen en beleid. De opgaven waarvoor wij staan houden niet op bij onze gemeentegrenzen. Daarom werken wij nauw samen met onze buurgemeenten, gemeenschappelijke regelingen en als dat nodig is ook met gemeenten en organisaties op regionaal en provinciaal niveau. Neder-Betuwe heeft een stevige positie in de regio.

Nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities Aanpassing raadzaal Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Toekomstbestendige inrichting raadzaal

wag mag het kosten? toekomstbestendige inrichting raadzaal

Kadernota 2024-2027

Het presidium heeft wensen geformuleerd ten aanzien van de raadzaal. Dit hangt ook samen met de groei van de gemeente waardoor het aantal raadsleden wordt uitgebreid. Er moet eerst een verkenning worden gedaan voor de toekomst waar de raadszaal qua inrichting, vormgeving en technische voorzieningen aan moet voldoen

Investering 2024 2025 2026

Wanneer speelt het?

2024 en verder

2027 toelichting gaat zowel om inrichting, vormgeving als innovatieve PM techniek

Onderzoeksbudget rekenkamer Ambitie

Wat willen we bereiken? Rekenkamer in staat stellen basisfunctie uit te voeren.

Wat gaan we daarvoor doen?

Onderzoeksbudget naar het niveau brengen waarop de rekenkamer effectief zijn onderzoeken kan uitvoeren ter ondersteuning voor de raad.

Wat mag het kosten? Onderzoeksbudget rekenkamer Totaal

Wanneer speelt het? 2024 e.v.

Investering

2024 20.600

2025 20.600

2026 20.600

2027 20.600

20.600

Het onderzoeksbudget van de rekenkamercommissie is al vele jaren niet gewijzigd, terwijl de kosten van een adequaat onderzoek mede door inflatie aanzienlijk gestegen zijn en naar verwachting nog verder zullen stijgen. Als het budget daarmee niet in lijn wordt gebracht zal dit aanzienlijke afbreuk doen aan de kwaliteit en omvang van onderzoeken. De Nederlandse Vereniging van Raadsleden stelt dat een bedrag van € 1,30 per inwoner het minimale is dat een rekenkamer vereist om haar basisfuncties effectief te kunnen uitoefenen en zo de raad bij te staan. Het presidium heeft afgesproken deze lijn vanaf 2024 te gaan hanteren.

Dienstverlening Coalitieakkoord

Wat willen we bereiken? De gemeentelijke dienstverlening is optimaal en goed toegankelijk Wat mag het kosten? Dienstverlening Totaal

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Uitvoering visie op dienstverlening

2024 e.v.

Investering 0

2024

2025

2026

2027

In 2023 wordt gewerkt aan een visie op dienstverlening. Met de huidige technologische en maatschappelijke ontwikkelingen wordt meer gevraagd van onze dienstverlening waardoor de verwachting is dat dit ook extra kosten met zich meebrengt. Denk hierbij aan ontwikkelingen als de inwoner die steeds mondiger wordt en meer vraagt van onze dienstverlening of aan een toenemende vraag naar digitalisering van processen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een digitale vraagbaak.

Kadernota 2024-2027

Programma 2 Openbare orde en veiligheid Missie In Neder-Betuwe is het fijn wonen en leven. Veiligheid is een belangrijke voorwaarde om in vrijheid te kunnen leven. Het gaat hierbij zowel om de harde cijfers als het gevoel van veiligheid. We versterken onze veiligheid door in te zetten op het tegengaan van ondermijning, het versterken van onze politiecapaciteit, het voorkomen en bestrijden van mensenhandel en het tegengaan van uitbuiting van arbeidsmigranten. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen deels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.

Nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities Overgaan op elektrisch vervoer Coalitieakkoord

Wat willen we bereiken?

Nieuwe energievormen

Wat gaan we daarvoor doen?

We stimuleren het overschakelen van fossiele energie naar duurzame bronnen. In het kader van duurzaam en milieuvriendelijk vervoer willen we investeren in elektrische en/of hybride aangedreven vervoersmiddelen. We zijn voornemens om 4 duurzaam (elektrisch en/of hybride) aangedreven voertuigen aan te schaffen, waarbij het gaat om de vervanging van 2 diesel aangedreven voertuigen voor gebouwenbeheer, vervanging van een reeds elektrisch aangedreven Boa voertuig die uit het leasecontract loopt voor een meer geschiktere variant en 1 nieuw en duurzaam aangedreven voertuig voor toezichthouder Civiel.

wat mag het kosten? onderhoudsbus Gebouwenbeheer (€ 13.750 - € 4.500) servicevoertuig Gebouw enbeheer vervanging Boa voertuig aanschaf voertuig civiel toezicht aanschaf laadpalen

Wanneer speelt het?

Investering

2024

2025

2026

2027

€ 9.250

€ 6.250 € 6.250 € 6.250 € 6.250 € 5.000 € 5.000 € 5.000 € 5.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 12.000

Het eerder verstrekte krediet van € 30.000 kan worden ingetrokken vanwege de verlaging van de kapitaallasten (€ 4.500 per jaar) door de duurzame vervanging van een dieselvoertuig via een leasecontract van 48 maanden. Bovenstaande bedragen zijn gebaseerd op internetverkenningen en ervaringscijfers.

Kadernota 2024-2027

Programma 3 Fysieke leefomgeving Missie Neder-Betuwe is een veilige, schone, aantrekkelijke en gevarieerde gemeente en staat bekend als hét laanboomcentrum van Nederland en Europa. Wij werken samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan het behoud en de ontwikkeling van een duurzame, leefbare en vitale gemeente. De woningvoorraad is kwalitatief op orde en stemmen we voortdurend af op de behoefte. We ontwikkelen de mobiliteit in onze gemeente zo, dat deze de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid versterkt. Klimaatverandering is een urgent wereldwijd probleem. Onder invloed van klimaatverandering ontstaan maatschappelijke vraagstukken. De regierol om deze aan te pakken ligt voor een deel bij gemeenten. We werken daarom integraal aan een duurzame (lokale) leefomgeving en een gezonde leefstijl.

Nieuw beleid, nieuwe ontwikkelingen en ambities Coördinatie nieuw omgevingsplan Wettelijk Wat willen we bereiken?

Planvorming en regels omgevingswet zijn en blijven op orde

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Coördinatie van het Omgevingsplan structureel borgen. Met de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 komen extra werkzaamheden op ons af waarin nog niet voorzien is. Deze werkzaamheden houden verband met de juridische coördinatie rondom het Omgevingsplan, juridische procedures en het toepasbaar maken van de regels.

Wat mag het kosten?

Formatie coördinatie Omgevingsplan Totaal

Investering

2024

2025

2026

€ 104.000 € 104.000

2024>

2027

Er is een meerjarig plan met bijbehorende middelen voor het bouwen van het Omgevingsplan. Anders dan bij de oude bestemmingsplannen die altijd extern werden opgesteld is er nu de noodzaak voor een structurele coördinatie vanuit de gemeente. Het Omgevingsplan vervult een prominente rol. Er is coördinatie nodig vanwege de afstemming in de volle breedte van regelgeving, dus niet alleen (andere) gemeentelijke regelgeving maar ook regelgeving vanuit andere overheidsinstanties. Het is nog niet duidelijk of er in de meicirculaire 2023 extra middelen beschikbaar worden gesteld voor de uitvoering van de Omgevingswet voor de komende jaren. Daarom wordt hiervoor een budget in de begroting gereserveerd voor een periode van 3 jaar. De noodzaak voor dit budget is echter structureel. De dekking voor 2024 is ten laste van de te ontvangen rijksmiddelen (reserve Omgevingswet) en gaat in 2025 en 2026 ten laste van de Algemene Reserve.

Kadernota 2024-2027

Actualiseren welstandsnota Ambitie

Wat willen we bereiken? Gezonde en kwalitatieve leefomgeving

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We gaan onze welstandsnota actualiseren.

Wat mag het kosten? Totaal

Investering

2024 25.000

25.000

2024/2025

2025

2026 0

2027 0

Aan de hand van de welstandsnota wordt beoordeeld of een bouwwerk past in de omgeving. De huidige welstandsnota dateert al uit 2011. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De welstandsnota valt vanaf dat moment onder het overgangsrecht en maakt onderdeel uit van het tijdelijk omgevingsplan. Tot 2030 hebben we de tijd om de welstandscriteria op te nemen in het permanente omgevingsplan. Omdat de huidige welstandsnota dateert uit 2011 is het om meerdere redenen wenselijk om deze actualiseren en aan te passen aan de Omgevingswet.

Spoorwegovergang Hoofdstraat Kesteren Coalitieakkoord Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Een goede verbinding voor langzaam verkeer tussen Casterhoven en andere delen van het dorp Kesteren;

Het door ProRail voorbereiden en uitvoeren van de aanpassing van de spoorwegovergang Hoofdstraat Kesteren door het aanbrengen van gescheiden voorzieningen voor langzaam verkeer. De kosten kunnen niet worden geactiveerd omdat het geen eigendom van de gemeente betreft.

Wat mag het kosten? voorbereiden en aanpassen van de spoorw egovergang Hoofdstraat Kesteren Totaal

Investering

2024

Wanneer speelt het?

2025

2026

2025 e.v.

2027

750.000 750.000

In het coalitieakkoord 2022-2026 heeft u opgenomen dat u zich inzet voor een goede verbinding voor langzaam verkeer tussen Casterhoven en andere delen van het dorp Kesteren. Hiervoor is het nodig dat de spoorwegovergang op de Hoofdstraat wordt aangepast. Daarnaast moeten er gescheiden voorzieningen voor langzaam verkeer worden gerealiseerd. Het is nog niet goed mogelijk om de kosten van de investering te kapitaliseren, omdat op dit moment nog niet bekend is en of de kosten van aanpassing van de spoorwegovergang voor rekening van Prorail komen.

Kadernota 2024-2027

Veer Wageningen-Opheusden Coalitieakkoord

Wat willen we bereiken? Inzet voor het behoud van goede en duurzame veerverbindingen

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Het jaarlijks bijdragen (50%) in het exploitatietekort van het veer Wageningen – Opheusden en zorgdragen voor een meer gezonde financiële exploitatie. I.v.m. wegvallen subsidie Verenfonds

Wat mag het kosten?

Investeringen

bijdragen in het exploitatietekort Totaal

2024 90.000 90.000

2025 80.000 80.000

2026 70.000 70.000

2024 e.v.

2027 60.000 60.000

Onder het kopje Openbaar vervoer heeft u in het coalitieakkoord 2022-2026 opgenomen dat u zich inzet voor het behoud en goede en duurzame veerverbindingen. Om het wegvallen van de provinciale subsidie te kunnen opvangen en het veer te kunnen behouden is een structurele bijdrage van de gemeente nodig. Aan de exploitant wel de opdracht meegeven om het exploitatietekort terug te dringen, onder meer door het geleidelijk verhogen van de tarieven. Om die reden ramen we elk het budget jaarlijks met 10.000 euro af.

Toezichthouder/Directievoerder Wettelijk/onontkoombaar Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

In onze gemeente is het heel, schoon en veilig, bereikbaar voor iedereen

Een extra functie van aanvullende toezicht capaciteit is noodzakelijk. Dit heeft enerzijds te maken met de groei van de gemeente, de energietransitie en de Dijkversterking van het waterschap dat nu in uitvoering gaat.

Wat mag het kosten? Toezichthouder / Directievoering Totaal

Wanneer speelt het? 2024 en verder

Investering

2024 77.000

2025 77.000

2026 77.000

2027 77.000

77.000

De toename van de toezichtcapaciteit heeft enerzijds te maken met de groei van de gemeente Neder-Betuwe. Vanuit de verschillende initiatieven, maar ook vanuit de reguliere uitvoeringsplannen groen/grijs/blauw, de energietransitie en voor de meldingen openbare ruimte is aanvullende inzet nodig voor dagelijkse toezicht. Geen of verwaarlozing van toezicht kan betekenen dat er tijdens en na realisatie fouten optreden die de Neder-Betuwe veel geld kunnen kosten. Door structurele inzet van aanvullende toezichthouders capaciteit wordt er toegezien op werken, kabels & leidingen, verkeersmaatregelen, initiatieven en meldingen. Dit betekent borging van de gevraagde kwaliteit bij de werken en oplossingen bij meldingen in de openbare ruimte. Uit de dorpsgesprekken blijkt dat de gemeente verder kan versterken. Kadernota 2024-2027

Daarnaast begint het Project Dijkversterking waarvan een groot baanvak binnen onze gemeente ligt, waarvoor de komende jaren extra toezicht nodig is. In het coalitieakkoord is opgenomen dat u zich wil inzetten voor het tegengaan van diverse vormen van overlast op de dijk, door werkzaamheden gelijktijdig te laten plaatsvinden met verzwaring van de Waalbandijk. Voor de dijkverzwaring zelf is het waterschap is als initiatiefnemer verantwoordelijk om het omgevingsmanagement goed in te vullen. Het Waterschap zal een fors bedrag aan leges betalen voor de benodigde omgevingsvergunningen en dergelijke. Deze middelen kunnen worden ingezet om in de eerste jaren het extra toezicht te financieren ten behoeve van de afstemming met de verschillende disciplines in onze eigen organisatie voor het toezicht op de uit te voeren werkzaamheden door de aannemers die de werkzaamheden voor het waterschap uitvoeren. Momenteel is er nog een regisseur regelmatig druk met de dijkversterking, maar we verwachten dat vanaf 2024 de aard van het werk verschuift van coördinatie naar operationeel. Omdat de dijkversterking een project betreft voor ca. 2 jaar, is het lastig om specifiek hiervoor iemand vast in dienst te nemen, maar het ondersteunt wel de behoefte voor een tweede (full-time) toezichthouder openbare ruimte. Deze functie kan structureel betaald worden vanuit: 1.

een verhoging voor de leges voor kabels en leidingen. Wij rekenen momenteel een bijzonder laag tarief in onze legesverordening voor o.a. degeneratiekosten in vergelijking met alle andere gemeenten in Rivierenland. Hiertoe moet de tarieventabel van de legesverordening worden aangepast; 2. Extra tijdelijke inkomsten uit het project Dijkversterking.

Beheer-projectregisseur IBOR Ambitie

Wat willen we bereiken? Effectieve en efficiënte inrichting en beheer openbare ruimte

Wat gaan we daarvoor doen?

Sturing geven aan het IBOR-plan

Wat mag het kosten? Investering Regisseur Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) Totaal

Wanneer speelt het?

2024

2024 en verder

2025

2026

2027

23.000

De gemeente Neder-Betuwe heeft in 2021 het integraal werken verankerd door te gaan werken volgens het Integraal Beheerplan Openbare Ruime (IBOR). Om deze werkwijze te verankeren in het DNA van de gemeente is het noodzakelijk dat hier sturing aan wordt gegeven door een beheeren projectregisseur. De beheer- en projectregisseur combineert de beheeropgaven vanuit assetmanagement met maatschappelijke en bestuurlijke opgaven. Het beheer van de openbare ruimte ontwikkelt zich volop; de beheer- projectregisseur bepaalt mede in welke richting. Zo draagt de beheer-projectregisseur bij aan het opstellen, monitoren en bijsturen van de integrale meerjaren programmering en de IBOR projecten. Op basis van de programma’s geeft de beheerprojectregisseur opdrachten voor de realisatie van de beheer- en onderhoudstaken van de verschillende assets en (integrale) uitvoeringsprojecten. En deze bewaakt de tijdige inbreng en opname van de beheeraspecten bij complexe herinrichtingsinitiatieven. Uit de dorpsgesprekken Kadernota 2024-2027

blijkt dat de gemeente deze taak nog onvoldoende invult. Het gaat om een structurele uitbreiding van een bestaande functie voor gemiddeld 8 uur per week (indicatief schaalniveau 11, inclusief werkgeverslasten).

Herijking honden(poep)beleid Coalitieakkoord

Wat willen we bereiken? In onze openbare ruimte is het heel, schoon en veilig en bereikbaar voor iedereen We gaan uitvoering geven aan het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR).

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Herijking van Honden(poep)beleid

Wat mag het kosten? N.t.b. (uitgangspunt: hondenbelasting een doelgerichte belasting maken)

Investering

Totaal

2023-2024

2024 pm 0

2025 pm 0

2026 pm 0

2027 pm 0

U heeft in het coalitieakkoord op pagina 9 opgenomen dat u het hondenpoepprobleem wenst aan te pakken. “Verder pakken we het hondenpoepprobleem aan, bijvoorbeeld door op strategische plekken langs hondenuitlaatroutes meer bakken te plaatsen en te handhaven bij niet-opruimen van hondenpoep.” Er is echter geen budget voor opgenomen in de begroting. Wel kent deze gemeente de hondenbelasting die geheven wordt. Door toename van het aantal honden zijn deze inkomsten in 2022 (structureel) gestegen. We stellen voor een deel van deze middelen in te zetten voor deze opdracht uit het coalitieakkoord.

Vervangingsopgave afvalbakken Onontkoombaar Wat willen we bereiken? In onze openbare ruimte is het heel, schoon en veilig en bereikbaar voor iedereen

Kadernota 2024-2027

Wat gaan we daarvoor doen?

De asset afvalbakken op orde krijgen door het vervangen van bestaande afvalbakken. Deze vervangingsopgave willen we op gaan nemen in ons beheerssysteem met een afschrijvingstermijn van 10 jaar.

Wanneer speelt het?

2024

De afvalbakken in onze gemeente zijn meer dan aan vervanging toe. In dit voorstel stellen we voor dit in een periode van 3 jaar te realiseren. Voorlopig schatting: 250 van de 277 afvalbakken vervangen, in 3 jaar, zodat grotendeels volgens de nieuwe leidraad is ingericht. Om landelijk gemiddeld aantal afvalbakken te halen, zouden er extra bakken bij moeten komen. Een aantal bestaande bakken gaan een nieuwe plek krijgen, in het kader van de optimalisatie van de spreiding. Aanleiding van de vervangingsopgave afvalbakken is de  Hoge afkeur op beeldkwaliteit (graffiti, scheefstand, beschadiging, deuken)  Aantal al geruime tijd financieel afgeschreven  Ledigingsronde duurt langer door staat van de sluiting Als vervanging is gerealiseerd dan heeft dat het volgende effect:  Efficiënter werken mogelijk bij uniformiteit  Spreiding van afvalbakken optimaliseren  Uniformiteit type en wijze van plaatsing doorvoeren  Kleur afvalbak visuele reminder voor vulgraad en eis beeldkwaliteit

Verbetering bermbeheer Coalitieakkoord/ambitie Wat willen we bereiken? We maken ons landschap aantrekkelijker

Wat gaan we daarvoor doen?

We zetten in op meer biodiversiteit door ecologisch bermbeheer toe te passen op geschikte locaties.

Wat mag het kosten? 2 x per jaar maaien en afvoeren Totaal

Wanneer speelt het? Vanaf 2024

Investering

2024 30.000

2025 30.000

2026 30.000

2027 30.000

30.000

Het versterken van de biodiversiteit draagt bij aan meerdere doelen. 1. Belang versterken stand van de bijen De gemeente Neder-Betuwe neemt maatregelen om de biodiversiteit te versterken en stemt deze af op de lokale karakteristieken. Er worden verschillende soorten inheemse, bloeiende en vruchtdragende beplantingen en bloemenmengsels toegepast. Aan de randen van de dorpen en in grote groengebieden is er dynamiek en voldoende ruimte om extensieve beheervormen toe te passen, zoals ecologisch bermbeheer. Met het ondertekenen van een bijenconvenant of intentieverklaring wil Neder-Betuwe de situatie van honingbijen op termijn verbeteren. (IBOR, p86) 2. Wijzigen beheersstrategie bermen Bermen en bermsloten worden 1 keer per jaar gemaaid met behulp van een zogenoemde klepelmaaier. Rondom obstakels en bij uitzichthoeken (kruispunten, uitritten) vinden de maaiwerkzaamheden 2 à 3 keer per jaar plaats. De meterstroken langs doorgaande wegen en de wegen met beperkt zicht worden vanwege de verkeersveiligheid 2 keer per jaar gemaaid. Daar waar mogelijk worden ecologische beheermethoden toegepast. (IBOR, p87) Daarnaast willen we bij het klepelen van de watergangen het materiaal niet meer laten liggen, maar afvoeren. Dat vergroot de biodiversiteit en bespaart op termijn kosten wanneer de bermen geroofd moeten worden, omdat anders het water te veel op de weg komt te staan c.q.

niet meer afvloeit naar de Kadernota 2024-2027

watergang door een te hoog geworden berm. Het klepelen is goedkoper dan het maaien en afvoeren. Daarom leidt dit tot een uitzetting van 30.000 per jaar.

3. Recreatie en toerisme In het coalitieakkoord op pagina 10 heeft u onder Recreatie en toerisme opgenomen: “We richten ons op het aantrekken van meer recreanten en willen hiervoor het landschap en de samenhang in de omgeving optimaal benutten. Daarnaast zetten we in op het behouden en waar mogelijk versterken van de biodiversiteit.”

Coördinatie aardgasvrije wijken en netcongestie Wettelijk/Coalitieakkoord Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wij werken toe naar aardgasvrije wijken om conform het klimaatakkoord in 2030, minimaal 55% minder broeikasgassen uit te stoten en in 2050 een klimaatneutrale samenleving te zijn.

Gemeenten hebben de regie gekregen in het wijkgericht en planmatig verduurzamen en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Hiervoor heeft u Transitievisie warmte vastgesteld. Deze visie werken wij in 2024 verder uit tot een overkoepelend plan voor aardgasvrije wijken waarin wordt aangegeven hoe onze aanpak eruit komt te zien (voorbereiding 2023). Hierin komt onze strategie te staan welke wijken en straten het eerst van het gas afgaan, wat dit betekent voor de inwoners en ondernemers en hoe wij hen daarbij ondersteunen. Een grote opgave met veel impact op de samenleving en daarom stellen wij dit plan samenspraak met hen op. Vervolgens wordt de uitvoering per wijk en straat opgepakt. Een nauwe samenwerking met Thuis en de netbeheerders is hierbij van belang.

Wat mag het kosten?

Senior regisseur aardgasvrije wijken en energietransitie (36 uur, S12) Onderzoek en opstellen plan aardgasvrije wijken Uitvoering aardgasvrije wijken Totaal

Investering

Wanneer speelt het?

2024 en verder

2024

2025

2026

2027

118.000,-

Nb 118.000,-

Nb 118.000,,-

100.000,218.000,-

Inmiddels neemt het verbruik en de opwekking van elektriciteit toe, terwijl de transportcapaciteit van het net niet evenredig meegroeit. Daarom ondersteunen wij projecten en activiteiten om oplossingen te zoeken voor het probleem rondom netcongestie. Dit kunnen lokale projecten zijn waarbij de energievraag- en aanbod lokaal wordt opgelost, het vergroten en/of verzwaren van transformatorgebouwen en netwerken in de wijken, maar ook lobbyactiviteiten richting netbeheerders voor het vergroten van de netcapaciteit. Daarom ligt de focus bij nieuwbouw op kleine warmtenetten in de plaats van ALL electric, zoals alleen warmtepompen.

Kadernota 2024-2027

Communicatie aardgasvrije wijken en netcongestie Wettelijk/ambitie

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wij werken toe naar aardgasvrije wijken om conform het klimaatakkoord in 2030, minimaal 55% minder broeikasgassen uit te stoten en in 2050 een klimaatneutrale samenleving te zijn.

Wat mag het kosten?

Investering

Adviseur communicatie en participatie (36 uur, S10)

Wanneer speelt het?

2024 en verder

2024

2025

2026

2027

91.000,-

Deze kosten kunnen gedekt worden uit Rijksmiddelen. In het Coalitieakkoord van het kabinet is namelijk voor de jaren 2023 tot en met 2030 5,38 miljard euro geoormerkt voor de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord in gemeenten en provincies. De verdeling van deze middelen tussen gemeenten en provincies is als volgt:

Voor Neder-Betuwe pakt dit als volgt uit: Gemeente

2023

2024

2025

Neder-Betuwe

€ 392.965

€ 396.529

€ 400.094

De middelen voor 2023, 2024 en 2025 zijn inmiddels toegekend en worden verwerkt bij de Tweede Bestuursrapportage 2023. Deze middelen kunnen worden ingezet ter dekking van de onderstaande kosten. Daarmee verloopt deze investering budgetneutraal. Om op langere termijn zekerheid over de middelen te bieden, werkt de minister een wettelijke regeling uit om de toegezegde middelen voor 2026 t/m 2030 te borgen. Ook deze middelen kunnen wij inzetten om de kosten voor de inzet voor aardgasvrije wijken te dekken. Kadernota 2024-2027

Onder de Klimaatwet en dus ook de tijdelijke regeling ‘capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid’ (CDOKE) uitvoeringsregeling, valt niet het beleid gericht op reductie van fijnstof of stikstof. Ook kan de CDOKE niet worden ingezet voor beleid gericht op klimaatadaptatie of klimaatarmoede.

Trekker deelopgave circulariteit en klimaatadaptatie Coalitieakkoord

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Doelstellingen regionale- en lokale adaptatiestrategie realiseren en gemeentelijke inzet circulariteit.

In 2022 is het programmaplan duurzaamheid vastgesteld. Hierin staan onze duurzaamheidsambities beschreven. Vervolgens is in december 2022 de Lokale Adaptatie Strategie (LAS) met het daarbij behorende uitvoeringsprogramma vastgesteld door de gemeenteraad. Dit programma gaan wij de komende jaren uitvoeren en daarvoor is inmiddels, zoals bij de begroting 2023 is opgenomen, capaciteit voor aangetrokken.

Wat mag het kosten?

Investering

Trekker deelopgave circulariteit en klimaatadaptatie (s) Trekker deelopgave circulariteit en klimaatadaptatie (i) Totaal

2024

2025

2024 en verder

2026

€ 62.400 € 62.400 € 62.400 € 41.600 € 41.600 € 41.600 € 104.000 € 104.000 € 104.000

2027

€ 62.400 €0 € 62.400

Wij stellen voor om de dekking voor 0,6 fte structureel in te vullen en 0,4 fte voorlopig incidenteel in te vullen. Daarbij komt de incidentele dekking in 2024, 2025 en 2026 ten laste van de algemene reserve. Dekking uit reserve duurzaamheid niet meer mogelijk vanaf 2024 De dekking voor 2023 is eenmalig ten laste gebracht van de reserve duurzaamheid. Dat kon, want de rijksmiddelen voor 2023 waren niet gelabeld. De dekking kan echter niet structureel uit de reserve duurzaamheid worden gehaald, want die zijn bedoeld voor de aanpak voor aardgasvrije wijken waarvoor de rijksmiddelen zijn vrijgemaakt. In de nieuwe rijksregeling (CDOKE t/m 2030) zijn de middelen specifiek toegekend aan het behalen van de doelen uit de klimaatwet en niet bestemd voor klimaatadaptatie, zie hieronder: “Onder klimaat- en energiebeleid valt beleid dat bijdraagt aan het behalen van de doelen uit de Klimaatwet. De Klimaatwet houdt in dat Nederland uiterlijk in 2050 klimaatneutraal wil zijn. Het doel voor 2030 in de Klimaatwet is om de uitstoot van C02 met minimaal 55% te verminderen. Onder de Klimaatwet, en dus ook de CDOKE, valt niet het beleid gericht op reductie van fijnstof of stikstof. Ook kan de CDOKE niet worden ingezet voor beleid gericht op klimaatadaptatie of klimaatarmoede.”

Kadernota 2024-2027

Uitbreiding klachtafhandeling verkeer Wettelijk/Coalitieakkoord Wat willen we bereiken? een veilig en goed onderhouden wegennet, waaronder het bevorderen van de verkeersveiligheid, het verbeteren van de verkeersdoorstroming en de aanpak van parkeren op doorgaande routes.

Wat gaan we daarvoor doen?

Uitbreiding van de formatie medewerker verkeer met 8u. per week.

Wat mag het kosten? 8 uur uitbreiding formatie verkeer (incl. w erkgeverslasten) Totaal

Wanneer speelt het?

Investering

2024 16.000 16.000

2025 16.000 16.000

2026 16.000 16.000

2024

2027 16.000 16.000

De uitbreiding is noodzakelijk i.v.m. de uitbreiding van het lokale wegennet, terwijl de ambtelijke capaciteit gelijk is gebleven. -

Er komen ook steeds meer (digitale) meldingen/klachten/vragen over verkeer. Dit is ook mede door de uitbreiding van het areaal. Daarnaast is een digitaliseringsopgave, onder meer op grond van Europese Regelgeving (Real Time Traffic Information, RTTI) wordt. Al in 2025 moeten wegbeheerders cruciale verkeersdata voor het hele netwerk beschikbaar stellen. Digitaal wegbeheer is daarom steeds belangrijker. Dit onder meer i.v.m. toenemend gebruik van (digitale) in-car systemen voor veiligheid en routeinformatie. Vanuit het Klimaatakkoord is de gemeente druk bezig om te zorgen voor een slim, dekkend en betrouwbaar laadnetwerk voor elektrisch rijden, dat gelijke tred houdt met de groei van het aantal elektrische voertuigen. Dit zorgt ook voor een toename van de werkzaamheden Voor het uitvoeren van de diverse projecten uit het NBVVP is de extra formatie ook nodig. Dergelijke projecten vragen o.m. door de participatie veel tijd en energie. Voor een goed verkeersbeleid is monitoring van verkeersdata ook van belang. Bijv. de parkeerdruk/intensiteiten in woonstraten/wijken. Het is belangrijk om dit ook inzichtelijk te kunnen brengen. Ook hier is tijd mee gemoeid.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12832211/1