Inspraakreactie E. Kiers

Bewonersplatform Midden-Betuwe J.H. Teisman (voorzitter) De Vonder 11 6671 GX Zetten tel: 06-83261530 j.h.teisman@gmail.com Zetten, 26 januari 2021

Geachte fractievoorzitters en raadsleden, van de gemeente Neder-Betuwe Betreft: Spreekrecht in verband met uw beeldvormende vergadering op 28 januari 2021, aangaande het Windmolenpark Midden-Betuwe Graag maak ik, namens het bewonersplatform Midden-Betuwe, bij deze, gebruik van ons spreekrecht. Gemeente: Sta voor datgene wat u op papier uitdraagt: In alle uitingen – in de krant of op de websites - van de gemeenten en de initiatiefnemers lezen we dat communicatie met direct omwonende van groot belang is om voldoende draagkracht te creëren. We lezen dat deze communicatie proactief, doelgericht, tijdig en duidelijk moet zijn. Het blijven communiceren, verbonden zijn en met name luisteren naar omwonenden is cruciaal, staat er ook geschreven in het participatieplan. Maar in het “voorbereidend” traject realisatie Windpark Midden-Betuwe wekken beide lokale overheden (Neder-Betuwe en Overbetuwe) sterk de indruk dat de belangen van omwonenden niet de hoogste prioriteit genieten. Daarnaast wordt de indruk gewekt dat alles in het werk wordt gesteld om de omwonenden in een ondergeschikte positie te dwingen. Deze harde conclusies trek het bewonersplatform naar aanleiding van het volgende:  De onderhandelingen tussen de initiatiefnemers en de grondeigenaren zijn al enkele jaren aan de gang.

 Pas in maart 2020 wordt een halfslachtige poging gedaan om de inwoners op de hoogte te brengen, middels een schrijven van de lokale overheden. Dit schrijven is “niet op naam gesteld” en daardoor vermoedelijk door de meeste bewoners ongezien in de papierbak gegooid als ware het reclame. Verder krijg het bewonersplatform steeds meer signalen uit zijn omgeving dat veel omwonenden deze brieven überhaupt niet hebben ontvangen.  Op 12 november wordt uiteindelijk een eerste online overleg met omwonenden gevoerd (De lokale overheden voeren COVID-19 als excuus aan voor deze hele late bijeenkomst)  Op 10 december vindt dan een tweede online overleg met omwonenden plaats, waarin de lokale overheden eindelijk de deelnemerslijst wil delen zodat omwonenden elkaar ook kunnen gaan “vinden” om een bewonersplatform te organiseren.  Omwonenden krijgen op 10 december eveneens te horen dat het eerste overleg gebiedstafel op 11 januari 2021 zal plaatsvinden (al binnen 4 weken, inclusief de Kerstperiode!). Deze opsomming maakt duidelijk dat de lokale overheden, de initiatiefnemers en de grondeigenaren zichzelf ruimschoots de tijd gunnen om zaken voor te bereiden en/of afspraken te maken. Omwonenden wordt vooralsnog dit recht ontzegd.

In minder dan vier weken tijd (hierin valt ook nog eens de Kerstvakantie!) moeten omwonenden zich maar weten te organiseren en moeten ze maar zien dat ze afgevaardigden krijgen voor de gebiedstafel. Vragen die omwonende rechtstreeks aan de gemeente of aan de projectleider Bob Leijdes hebben gesteld bleven in de periode van kerstreces ook onbeantwoord. Hierdoor is het onmogelijk om ons als omwonende goed te organiseren, draagvlak te creëren en voor te bereiden op de gebiedstafel, dit is tijdsintensief en vereist de nodige zorgvuldigheid.

Daar waar de lokale overheden en de initiatiefnemers kunnen putten uit een gestructureerde organisatie en goed op elkaar ingewerkte medewerkers, moeten omwonenden, die elkaar niet kennen en ook nog in verschillende dorpen en gemeenten wonen het maar uitzoeken. Daar waar de lokale overheden zich verschuilen achter COVID-19 als reden dat alles richting omwonenden zo veel vertraging oploopt, geldt dit kennelijk niet voor de omwonenden. Het bewonersplatform krijgt te horen, bij monde van de projectleider Bob Leijdes en omgevingsmanager Wim van Beuzekom dat ze op een trein dienen te springen die al in volle vaart is en het hun eigen verantwoording is als ze dit niet kunnen of willen doen. Veel omwonenden zijn daarnaast ook niet gewend om online te vergaderen, waardoor aansluiting bij de online-bijeenkomsten van het bewonersplatform niet mogelijk is. Zoals in het begin al aangegeven, lokale overheden en de initiatiefnemers laten geen moment onbenut om uit te dragen dat ze omwonenden maximaal willen laten meedenken, meebeslissen en participeren:.  “Windpark Midden-Betuwe moet een park van, voor en door inwoners zijn….” zo laat de gemeente al meerdere keren weten in “Het Gemeente Nieuws”, diverse brieven en in het participatieplan.

 “...met extra aandacht voor direct omwonenden….., meedenken, meebeslissen en meeprofiteren….., park wil een goede buur zijn!” (website initiatiefnemers) Dit wil het bewonersplatform: 1. Het bewonersplatform wil dat de gehele procedure (aantonen noodzaak, onderzoek alternatieven, zoekgebied, opzet windpark) overeenkomstig het vertrouwensbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel opnieuw moet worden gedaan, en nu met omwonenden! Overeenkomstig de gedragscode Wind op land. 2. Het bewonersplatform vindt dat ook zij recht hebben op voorbereidingstijd (net als de lokale overheden en de initiatiefnemers), zodat ook gesproken kan worden dat vanuit een gelijkwaardige positie deel kan worden aan de gebiedstafel. Daarom vragen we uitstel van de verdere bijeenkomsten van de gebiedstafel tot het moment dat de bewoners zich goed hebben kunnen organiseren, draagvlak hebben gecreëerd om zich zo goed voor te kunnen bereiden op de gebiedstafel. 3. Het bewonersplatform vindt dat online overleg voor wat betreft de gebiedstafel een absolute showstopper is. Dit project is gewoon veel te belangrijk en te ingrijpend om via een online verbinding te bespreken. Voor goed overleg tussen (voor elkaar) onbekende partijen, waarbij belangrijke besluiten dienen te worden genomen voldoet online vergaderingen niet.

Geconstateerd moet worden dat COVID-19 hier een zo grote rol speelt dat de lokale overheden hun verantwoording dienen te nemen en overleg aan de gebiedstafel dienen uit te stellen tot ruim na het moment dat er weer daadwerkelijk met elkaar in een vergaderzaal bijeengekomen kan worden. Op deze manier kunnen alle direct omwonende bij het proces worden betrokken. Dit past ook bij de randvoorwaarde van de gemeente om direct omwonenden maximaal te betrekken. Samenvattend vindt het bewonersplatform dat de lokale overheden (dus Neder-Betuwe en Overbetuwe) hun verantwoording dienen te nemen richting alle betrokken partijen en allen hetzelfde speelveld geven. Uitstel van tenminste 12 maanden (of langer al naar gelang de situatie rondom COVID-19) is niet meer dan redelijk. Gecoördineerde voorbereiding: Uit de stukken voor de vergadering van donderdag 28 januari blijkt verder, dat de raad wil instemmen met de gemeentelijke coördinatieregeling. Deze regeling is ingesteld om het bestemmingsplan en de uitvoeringsbesluiten (vergunningen) zo snel mogelijk rond te krijgen. Het bestemmingsplan en de vergunningen kunnen dan gelijktijdig worden voorbereid en verleend met als resultaat dat een aanzienlijke versnelling van de doorlooptijd wordt gerealiseerd.

Het bewonersplatform vindt echter dat snelheid ten koste van zorgvuldigheid gaat en wijst de lokale overheden op hun plicht tot zorgvuldig handelen in plaats van snelheid (met alle gevolgen van dien). Het instrument van coördinatieregeling is ook uitsluitend in het voordeel van de lokale overheden en de initiatiefnemers en dient nadrukkelijk geen burgerbelang.

Het bewonersplatform vraagt de lokale overheden dan ook om zorgvuldigheid in plaats van snelheid, waarbij de stappen herkenbaar en afgebakend zijn voor de burger. Dit om omwonenden zoveel mogelijk te betrekken bij het proces en om draagvlak te creëren Met andere woorden de coördinatieregeling moet achterwege gelaten worden en de gemeente dient te kiezen voor een uitgebreidere bestemmingsplanprocedure waarin alle belangen van omwonende en ruimtelijk belangen zorgvuldig worden meegenomen en afgewogen. Het bewonersplatform vindt dat instemming met de coördinatieregeling op dit moment ook niet opportuun is en ook niet uitvoerbaar nu naast dit initiatief ook nog een ander initiatief is ontwikkeld in hetzelfde zoekgebied en direct daaraan grenzend. Dit betreft het initiatief van Landgoed Hemmen. Wij vinden het derhalve verstandiger om eerst duidelijk te hebben hoe de twee initiatieven verenigd kunnen worden, alvorens te spreken over het al dan niet toepassen van een coördinatieregeling. Aantal windturbines: Vooralsnog maakt de lokale overheid geen aanstalten om zijn inwoners duidelijk te maken hoeveel behoefte aan alternatieve energie er is. Hoeveel alternatieve energie moet er nog opgewekt worden om de gestelde energiedoelen te halen.

Welke alternatieven zijn er bekeken en geëvalueerd? Welke doelen zijn ondertussen al wel gerealiseerd? Toch wordt gesteld dat er 8 tot 10 windturbines nodig zijn. Als nu mocht blijken dat deze aantallen windturbines niet nodig zijn, maar dat kan worden volstaan met bv 2 windturbines (In Overbetuwe zijn al twee zonneparken gepland die kunnen voorzien in de gehele energiebehoefte van de gemeente Overbetuwe). Wat is dan de stellingname van de lokale overheden in deze? Worden er dan ook 2 windturbines gerealiseerd of worden er toch 8 tot 10 windturbines gerealiseerd? Of is “het grote geld” voor de initiatiefnemers en de grondeigenaren het enige wat van belang is? Het bewonersplatform vraagt dan ook: Waar staat de gemeente voor? Het grote geld voor twee energie ondernemingen (ook al op kosten van de burger vanwege hoge subsidies) of zo weinig mogelijk overlast voor de burger? In dit kader vragen we ook maximale transparantie. Welke afspraken liggen er al tussen de initiatiefnemers en de grondeigenaren? Hoe vast zijn die afspraken al? Is het überhaupt nog mogelijk om – mocht dit blijken uit de cijfers – maar twee molens te plaatsen, in plaats van 4 (of 5) op de grond van de gemeente NederBetuwe?

Met vriendelijke groet,

Jan Teisman Voorzitter bewonersplatform Midden-Betuwe