ING-44 - ARN B.V. inzake Jaarverslag 2023

25

STAKEHOLDERS Inkoop en uitbesteden

• •

Uitgangspunten van het inkoopbeleid zijn:

• • •

• bij voorkeur lokaal inkopen; • maatschappelijk verantwoord inkopen; • inkoop bij voorkeur op basis van een langdurige en ­duurzame relatie.

In al deze organisaties leveren medewerkers van ARN actieve inbreng en/of maken ze deel uit van het bestuur.

ARN heeft de volgende kernwaarden hoog in het vaandel staan:

Rondleidingen

• Rechtmatig: We handelen in overeenstemming met geldende wet- en regelgeving en verlangen dit ook van onze opdrachtnemers. • Doelmatig: We gaan zorgvuldig en zo efficiënt mogelijk om met de beschikbare middelen. • Integer: We hebben respect voor de positie en belangen van marktpartijen en willen optreden als een betrouw­ bare opdrachtgever die zich houdt aan zijn afspraken. Wij verlangen dit ook van onze opdrachtnemers.

Voor basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 in de nabijheid organiseert ARN het project ‘Energie uit afval, een schone zaak’. Via een drietrapsraket (voorbereiding door de docent, een gastles in de klas en een rondleiding over het ARN-terrein) leren kinderen wat afval is, wat het belang is van een goede scheiding van afval en hoe afval wordt verwerkt, en vooral dat hoe beter afval wordt gescheiden, des te meer hoogwaardige grondstoffen kunnen worden teruggewonnen.

ARN geeft jaarlijks circa € 30.000.000 uit aan inkoop en uitbesteden.

Ook bij rondleidingen voor middelbare scholieren, gemeenten en andere geïnteresseerden wordt het belang van goede scheiding benadrukt. Voor deze groepen organiseren wij een presentatie in onze bezoekersruimte, gevolgd door een rondrit per bus over het terrein, waarbij de verschillende verwerkingsmethodes worden getoond en uitgelegd.

Participatie in bedrijven en brandvereniging en netwerken ARN is actief lid van verschillende bedrijven en branche­ verenigingen: • •

de lokale bedrijvenvereniging TPN-West; de regionaal opererende Stichting Milieubedrijf Gelderland (MBG) de Industriële Kring Nijmegen Stichting Regionaal Nijmeegs Centrum voor Technologie de Circulaire Raad Rijk van Nijmegen.

In 2023 hebben wij in totaal 68 rondleidingen georganiseerd voor zo’n 1.200 schoolkinderen en bijna 900 andere belangstellenden.

de overkoepelende werkgeversorganisaties als VNO/ NCW, NCD en AWVN; de brancheverenigingen Vereniging Afvalbedrijven (VA) en de Branche Vereniging Organische Reststoffen (BVOR);

26

ARN B.V. Jaarverslag 2023

Externe communicatie

Valkenier

Externe communicatie Het magazine AfvalStroom verschijnt 4 maal per jaar. Dit magazine met informatie over ons bedrijf en de wereld waarin ons bedrijf zich beweegt, wordt toegezonden aan onze stakeholders (overheden, gemeenten, milieuorganisaties, omwonenden) en aan de belangstellende die zich hiervoor opgeeft. Toezending geschiedt zowel fysiek (per post) als digitaal (door middel van een e-mail met een link naar onze website), naar keuze van de ontvanger.

Bij ARN komt regelmatig een valkenier die met zijn eigen tamme roofvogels voor ARN en de directe omgeving een nuttige betekenis heeft. De valkenier zorgt met zijn roof­ vogels dat de kraaien en kauwen rondom de stortplaats en de nabije omgeving worden verjaagd, met name in het seizoen dat het fruit aan de bomen hangt. De valkenier en zijn roofvogels vormen ook een bijzondere attractie bij rondleidingen.

Op de website van ARN is terug te vinden wat ARN doet en waar zij voor staat. In het onderdeel ‘Nieuws’ worden actualiteiten opgenomen.

Omgevingsfonds van start Een Omgevingsfonds biedt de mogelijkheid om op een tastbare manier voor de omgeving iets terug te doen voor de mogelijk ervaren hinder van ons bedrijf en om de onderlinge band te versterken. Met kwartiermaker en voormalig wethouder van de gemeente Beuningen, de heer Piet de Klein, is het Omgevingsfonds van ARN van start gegaan. Inwoners van de gehele gemeente Beuningen en het bewonersdeel van het ‘Kinderdorp Neerbosch’ mogen aanvragen doen voor een financiële bijdrage uit het Omgevingsfonds.

Imker Sinds enige jaren staat op de stortplaats een abri met een aantal bijenkasten. Deze worden verzorgd door een lokale imker. Dit is een bijdrage aan biodiversiteit: de bijen maken dankbaar gebruik van de vegetatie op de stortplaats om honing te produceren.

Compostdag De cirkel is rond: gft-afval ván de regio wordt compost vóór de regio. Dat is de drijfveer voor ARN om mee te doen aan de Landelijke Compostdag. Gratis compost in het voorjaar, als de tuin weer in lentepracht ontluikt. Veel inwoners uit de r­ egiogemeenten komen graag langs op een zaterdag in maart om gratis compost te halen. De beste compost ontstaat uit zo zuiver mogelijke gft-afval. Goede afvalscheiding is daarvoor noodzakelijk. Hiervoor blijft ARN aandacht vragen van inwoners en gemeenten.

Een adviescommissie bestaande uit bewoners uit onze directe omgeving is in het leven geroepen om deze aanvragen te beoordelen en de directie van ARN te adviseren. Het Omgevingsfonds werd al direct goed ontvangen. Veel lokale initiatieven ontvangen een bijdrage, onder andere voor een picknicktafel in de speeltuin, een bijdrage voor de muziekvereniging voor de instandhouding van de fanfare, een booster voor de voetbalvereniging voor voetbal-plus (spelers met een beperking) en een bijdrage voor een buurtfeest in verband met het 50-jarig bestaan van de buurtvereniging. In 2023 zijn 17 initiatieven ingediend, waarvan 13 zijn ­gehonoreerd voor een totaalbedrag van € 10.500,--.

ARN B.V. Jaarverslag 2023

27

Complete oplossing voor de zorg Manfred Wissing (manager Resources & Logistics van ARN) en Johan van Kesteren (bedrijfsleider REMONDIS Weurt)

ARN en REMONDIS werken samen bij de afvalinzameling en verwerking van luiers uit ziekenhuisafval 28

ARN B.V. Jaarverslag 2023

ARN B.V. JAARVERSLAG 2023

Arbo en milieu Inkoop en uitbesteding in relatie tot arbo Onze uitgangspunten ten aanzien van veiligheid en gezondheid worden doorvertaald naar de producten en diensten die wij inkopen en de houding en handelswijze die wij verwachten van leveranciers. ARN heeft vakbekwame en deskundige medewerkers die nauwkeurig en zorgvuldig werken. Veiligheid staat daarbij centraal.

Arbo-beleid Onze uitgangspunten voor veilig en gezond werken zijn: ◦ Wij streven continu en compromisloos naar nul schade aan mensen, middelen en milieu. ◦ Alle letsels, beroepsziekten en veiligheidsincidenten kunnen worden voorkomen. ◦ Wij verlangen dat elke medewerker de verantwoordelijkheid neemt voor zijn gedrag, beslissingen en handelingen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. ◦ Gezondheid en veiligheid gaan boven kosten en planning.

Samen verantwoordelijk • Veilig en gezond werken is een gezamenlijke uitdaging. Hoewel de eindverantwoordelijkheid bij de directie ligt, is iedereen op zijn niveau verantwoordelijk voor gedrag, beslissingen en handelingen op het vlak van gezondheid en veiligheid van en voor iedereen. • Iedereen die bij ARN werkt, dient op de hoogte te zijn van deze beleidsverklaring en actief mee te werken aan de uitvoering ervan. Zo dragen we gezamenlijk bij aan het realiseren van ARN's doelstellingen op het gebied van veilig en gezond werken.

Alle door ARN ontplooide activiteiten voldoen aan wet- en regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden. De aanpak is gericht op: • maatregelen bij de bron • collectieve maatregelen (organisatorisch/technisch) • individuele maatregelen (organisatorisch/technisch) • via persoonlijke beschermingsmiddelen overeenkomstig de arbeidshygiënische strategie uit de Arbowet.

Werken met gevaarlijke stoffen Een herziene Aanvullende Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (ARIE)-regeling is sinds 1 januari 2023 van kracht. Het is van toepassing op bedrijven met een bepaalde hoeveelheid gevaarlijke stoffen. ARN valt onder deze regeling en daarom gelden strengere eisen. ARN heeft de onderdelen van de ARIE-regeling geïnventariseerd en daar waar nodig acties ondernomen. De essentie is om een preventiebeleid voor ernstige ongevallen te kunnen bepalen en uit te voeren.

Wij tonen leiderschap. • Arbo is een integraal onderdeel van onze bedrijfsvoering. Leidinggevenden zijn zich bewust van hun proactieve rol en zijn dus het voorbeeld voor de organisatie als het gaat om veilig en gezond werken. Alle leidinggevenden hebben de plicht om zorg te dragen voor goede arbeidsomstandigheden voor de medewerkers die onder hun verantwoordelijkheid aan het werk zijn. • Het management toont zichtbare en persoonlijke ­betrokkenheid. • Binnen ARN is een voortdurende en effectieve uitwisseling van kennis en ervaring. We wisselen de beste werkpraktijken en ervaringen uit om continu te blijven leren. • Wij bieden adequate voorlichting en scholing voor alle medewerkers (aantoonbaar via het HR-systeem). • Veiligheid en gezondheid is een structureel terugkerend onderwerp in verschillende overleggen. Wij waarborgen open communicatie, voorlichting en scholing over veiligheid en gezondheid voor alle medewerkers. Medewerkers die om veiligheidsredenen ingrijpen in het werk­ proces kunnen daarbij altijd rekenen op de waardering en steun van hun leidinggevenden. • ARN laat zich daar waar nodig bij complexere onderwerpen ondersteunen door externe deskundigen. Structureel vindt overleg plaats tussen de ondernemingsraad, directie en de afdeling Quality, Health, Safety & Environment (QHSE) om de situatie rondom de arbeids­ omstandigheden te reflecteren.

ARN B.V. Jaarverslag 2023

29

ARBO EN MILIEU Veiligheidscultuur

Belangrijk onderdeel hierbij is het managementsysteem waarmee uitvoering wordt gegeven aan het beleid inzake de beheersing van de risico's van zware ongevallen.

ARN past de veiligheidscultuurladder Hearts & Minds toe. De veiligheidsladder is een instrument om veiligheids­ bewustzijn, houding en gedrag in bedrijven te meten. Hierbij wordt de nadruk op de veiligheidscultuur gelegd. Hoe hoger het veiligheidsbewustzijn is in een organisatie, hoe hoger de toegekende laddertrede. De laatste meting dateert uit 2022 en laat zien dat we op deze ladder zijn geklommen naar een gemiddelde van 3,2 (op een schaal van 1 - 5). De belangrijkste actiepunten voor de komende twee jaar zijn (job)planning (hiervoor is de organisatie van Maintenance aangepast), borgen van proces van veiligstellen (werkgroep LOTO) en het belonen van VGWM-resultaten (gebruik maken van communicatie via narrowcasting).

Hiertoe behoort: • het algemene beheerssysteem: de organisatorische structuur, de verantwoordelijkheden, de gebruiken, de procedures, de procedés en de hulpmiddelen die het mogelijk maken het preventiebeleid voor zware ongevallen te bepalen en uit te voeren (MMS) • de organisatie en het personeel • de wijze waarop wordt gehandeld bij wijzigingen (Management of Change (MOC)) • de planning voor noodsituaties (crisismanagement) • het toezicht op de prestaties • controle en analyse.

HSE-meldingen

Als ARIE-plichtig bedrijf laat ARN zich bijstaan door een deskundige voor: • het opstellen en schriftelijk vastleggen van het preventiebeleid gericht op zware ongevallen • het opstellen en schriftelijk vastleggen van de aanvullende risico-inventarisatie en -evaluatie, waaronder begrepen het toetsen ervan • het opstellen en schriftelijk vastleggen van de beschrijving van scenario's • het opstellen en implementeren van het veiligheids­ beheersysteem • het opstellen en schriftelijk vastleggen van het intern noodplan en het toetsen ervan • het doorvoeren van wijzigingen van een installatie, de opzet of organisatie van het bedrijf of de inrichting, een proces dan wel de aard of fysische vorm van of de hoeveelheden gevaarlijke stoffen, die belangrijke gevolgen kan hebben voor de risico's van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen, waaronder begrepen en indien van toepassing het toetsen ervan.

Wat betreft de Health, Safety & Environment-meldingen zien we een vergelijkbaar beeld als voorgaande jaren.

Uit de rapportage valt af te leiden dat er bij het personeel blijvend een hoge bereidheid is tot het melden van ­onveilige situaties. In het veiligheidsbeleid van ARN wordt dit ook aangemoedigd. Bij de ongevallen betreft het in 2023 voor­vallen zonder ernstig letsel of langdurig verzuim. Er hebben drie ongevallen met verzuim plaatsgevonden.

30

ARN B.V. Jaarverslag 2023

Milieubeleid

ISO 14001 certificaat

Het milieubeleid van ARN kent de volgende uitgangspunten: • Als minimumstandaard geldt dat wij voldoen aan alle wettelijke verplichtingen en vergunnings- c.q. veiligheidsvoorschriften. • Wij brengen regelmatig de milieuaspecten van ons handelen in beeld en volgen de ontwikkelingen op het gebied van afvalbeleid en milieuwet- en regelgeving. • Wij bepalen de milieu-impact van de beheersbare en beïnvloedbare bedrijfsactiviteiten, producten en diensten aan de hand van reguliere metingen en monitoring. • Ons streven naar vermindering van de milieu-impact van ons handelen gaat gepaard met het ontwikkelen, implementeren en onderhouden van een effectief milieu­ management en compliance-systeem. • Wij streven naar voortdurende verbetering van de bescherming van het milieu, onder meer door het toepassen van de best beschikbare technieken, interne audits, rapportages en evaluaties van het Milieu Management Systeem. Eventuele klachten worden schriftelijk vastgelegd, zorgvuldig onderzocht en beantwoord en worden waar nodig aangegrepen voor het doorvoeren van verbeteringen. • Wij evalueren aan de hand van onze bevindingen in hoeverre het systeem bijdraagt aan de realisatie van het beleid en aan het halen van onze doelstellingen. Waar nodig vertalen wij deze in corrigerende en preventieve maatregelen.

• Mogelijke milieu-incidenten worden gemeld, direct opgelost en geëvalueerd in de HSE-meldingsprocedure. • Wij streven naar een minimale productie van eigen afvalstoffen. • Wij zijn ons bewust van de klimaatverandering en kijken pro-actief vooruit om voorbereid te zijn. • Wij stimuleren een actieve rol van de medewerkers door hen voortdurend te motiveren door het stellen en evalueren van concrete (op functieniveau meetbare) doelen, taken en beschikbare middelen. Wij doen dit door voorlichting en opleiding, door het geven van duidelijke werkinstructies en – waar nodig – door het toepassen van corrigerende maatregelen. • Voor bij ons werkzame medewerkers van externe bedrijven en dienstverleners gelden dezelfde normen en waarden als voor onze eigen medewerkers. • Onze normen en waarden zijn meetbaar en controleerbaar door toepassing van een integraal (milieu) managementsysteem.

Voor de uitvoering van al onze activiteiten geldt het Milieu Management Systeem als stabiele basis en dagelijks hulpmiddel voor onze medewerkers. Aan de hand van procedures en instructies verrichten onze medewerkers, maar ook die van onze contractors, hun werkzaamheden binnen ons bedrijf. Jaarlijks beoordelen externe auditors of wij op alle aspecten van het Milieu Management Systeem voldoen aan de maatstaven van ISO 14001 en worden de milieu- en veiligheidsprogramma’s geëvalueerd, waar nodig geactualiseerd en wordt gestreefd naar continue verbetering. In 2023 heeft Bureau Veritas de jaarlijkse audit uitgevoerd. Alle bedrijfsactiviteiten van ARN vallend onder de scope van het certificaat zijn daarbij uitvoerig gecontroleerd. Het ISO 14001-certificaat is succesvol geprolongeerd. Mede door externe audits als deze worden we scherp gehouden, en het helpt ons om continu te blijven verbeteren.

ARN B.V. Jaarverslag 2023

Klachten In 2023 hebben de milieugerelateerde klachten zich beperkt tot geur en geluid. In totaal hebben ons in dit jaar 20 klachten bereikt tegenover 27 in het jaar 2022. Niet alle 20 klachten waren na onderzoek toe te schrijven aan ARN als veroorzaker. Het merendeel van de terechte klachten had betrekking op geur. Elke klacht die wordt gemeld, wordt zo snel als mogelijk onderzocht en de resultaten daarvan worden teruggemeld aan degene die de klacht heeft ingediend. Klachten worden intern gepubliceerd zodat er blijvend aandacht is op het voorkomen van overlast voor de omgeving en er blijvend op geacteerd kan worden tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering. Mede met het oog op onze omgeving en onze omwonenden is het van belang om geuroverlast te voorkomen. De aangevoerde afvalstoffen worden bij ARN zoveel mogelijk gelost en op- en overgeslagen in gesloten ruimten, om zo ongewenste geur- en stofuittreding te voorkomen. Ook bij andere werkprocessen wordt scherp gelet op het zoveel mogelijk voorkomen van geuroverlast. Om overlast in een zo vroeg mogelijk stadium te ontdekken, houden onze afvalstoffencontroleurs frequent geurrondes langs ten minste twaalf vaste waarnemingspunten. Indien daar aanleiding toe is, worden ook extra controles uitgevoerd. In 2023 zijn 189 geur-/geluidrondes gedaan.

Een belangrijke stap in het beperken van geur was de inbedrijf­name van een nieuwe luchtwasser bij de vergistings/composteringsinstallatie. Uit metingen komt een verbeterd geurverwijderingsrendement naar voren.

31

Milieu Management Systeem

Complianceregister

In het Milieu Management Systeem (MMS) is de wijze beschreven waarop ARN de zorg voor het milieu binnen de bedrijfsvoering heeft georganiseerd. Milieumanagement heeft tot doel: • inzicht te krijgen in de schadelijke effecten veroorzaakt door de bedrijfsvoering op het milieu (milieubelasting); • deze milieubelasting te beheersen en waar mogelijk te verminderen.

Voor een goed overzicht van wettelijke en overige verplichtingen met betrekking tot de bedrijfsvoering en de borging hiervan beschikt ARN over een complianceregister. Op het register vindt periodieke monitoring plaats.

Audits Bij audits wordt bij ARN onderscheid gemaakt tussen interne en externe audits. • De externe audits betreffen het ISO 14001-milieucertificaat en de (product) kwaliteitscertificaten NTA 8080 groen gas en CO, het ISCC-certificaat en het Keurcompostcertificaat. Bij de genoemde productkwaliteitscertificaten is vastgesteld dat ARN bij voortduring blijft voldoen aan de normvoorschriften. • Interne audits worden volgens een door de directie ­goedgekeurde jaarplanning uitgevoerd. Deze jaarplanning is gebaseerd op de te onderscheiden activiteiten van het Milieu Management Systeem. Uit de audits voortkomende acties of aandachtpunten worden door de afdeling QHSE structureel vastgelegd en bewaakt. Over de afhandeling van acties of bijzondere ontwikkelingen hierin wordt daarnaast structureel aan het management gerapporteerd.

Het MMS omvat een veelheid aan (milieu)informatie omtrent de huidige gang van zaken binnen ARN, waarbij een directe relatie is gelegd met de voorschriften in de vigerende milieuvergunningen en overige wet- en regelgeving. Door de modulaire opbouw van het systeem kan de gebruiker volstaan met het lezen van slechts die onderdelen (blokken dan wel activiteiten genoemd) die direct relevant zijn voor zijn of haar functie. Bij indiensttreding of doorstroom binnen de organisatie wordt de medewerker hiervoor opgeleid. Door toepassing van dit systematische milieumanagement wordt: • • •

inzicht in de milieubelasting verkregen; de milieubelasting beheerst; het systematisch verminderen en/of voorkomen van de milieubelasting mogelijk gemaakt. Hierbij wordt rekening gehouden met het door ARN geformuleerde milieubeleid en doelen.

Het systeem is digitaal geïmplementeerd en is voor alle mede­werkers toegankelijk via de bedrijfspagina.

32

ARN B.V. Jaarverslag 2023

ARBO EN MILIEU Milieueffecten

Overige optimalisaties zijn: 1. Aardgasreductie (CO2) door ombouw rookgasreinigingsinstallatie naar stoomwarmtewisselaars voor DeNOx (pre-engineeringsfase). Een volgende stap zou kunnen zijn dat de warmte­ wisselaars in de rookgasreiniging niet meer op aardgas, maar op stoom (uit onze eigen turbine) kunnen worden bedreven. Een optimalisatie waar wij technisch onderzoek naar verrichten. 2. Plannen voor scheiding van kunststoffen uit bedrijfsafval (grondstoffenterugwinning), vermijden van het verbranden van CO2-uitstoot (pre-engineering) 3. Mogelijke CO�-reductie door CO�-afvang met CCS (carbon capture and storage)/CCU (carbon capture and utilisation) (in onderzoek).

CO� en Stikstof De stikstofemissie van ARN is sinds 2017 via een vergunning in het kader van Wet natuurbescherming geregeld. In 2023 is voor de vergisting-/composteringsinstallatie een nieuwe Wnb-vergunning aangevraagd. Er is veel aandacht voor het reduceren en voorkomen van stikstofuitstoot in de operatie en bij het ontwikkelen van projecten. ARN is gekwalificeerd als een piekbelaster (RIVM-rapport “Bepalen drempelwaarden piekbelastersaanpak”, ref. 2023-0313). Dit is een resultante van de (vergunde) uitstoot in relatie tot de nabijheid van het Natura 2000-gebied Rijntakken en de Veluwe. In de afgelopen jaren heeft ARN diverse optimalisaties aangebracht in de installaties met betrekking tot scope 1 (CO�-emissies uit de eigen schoorstenen). Tevens werden verschillende projecten in scope 2 (vermeden emissies in de eigen installaties) en scope 3 (vermeden emissies bij derden, mogelijk gemaakt door ARN) ontwikkeld. Concrete optimalisaties zijn: CO�- en NOx-reductie in de eigen inrichting Luchtbehandelingssystemen van vergistingsinstallatie, drooginstallatie en luierrecyclinginstallatie zijn in 2023 vernieuwd met aanzienlijke reductie op NOx en geurbelasting (gerealiseerd in september).

Als we inzoomen op de emissiereductie die thans gerealiseerd wordt, zien we dat met de nieuwe luchtbehandelingsinstallatie voor de vergistings-/composteringsinstallatie een reductie van stikstof wordt gerealiseerd naar 2 mg/Nm3. Een aanzienlijke vooruitgang. NOx-reductie aan de schoorsteen, door toepassing van SNCR en SCR in de rookgasreinigingsinstallatie Om gebruik van aardgas voor de processen van rookgasreiniging te reduceren werd onze rookgasreinigingsinstallatie bij wijze van proef (onder vergunning van het bevoegd gezag) omgebouwd van SCR (Selectieve Katalytische Reductie, een nabehandeling van rookgassen met behulp van een katalysator) naar SNCR (Selectieve Niet-Katalytische Reductie, een techniek om stikstofoxiden te verminderen zonder gebruik van een katalysator), voor een van onze verbrandingslijnen. Beide technieken zijn Beste Beschikbare Technieken in de rookgasreiniging. Gebleken is dat het aardgasverbruik aanzienlijk verminderd kon worden (jaarlijks tenminste 1 miljoen m³), hetgeen in het kader van aardgasbesparing maatschappelijk een belangrijke opgave is. De DeNOx-installatie werd daarvoor uitgeschakeld, maar bleef stand-by. Door toegenomen focus op stikstof heeft ARN het besluit genomen om vanaf oktober 2023 een tweestaps-stikstofverwijdering te gaan inzetten, die op korte termijn moet gaan leiden tot een halvering van de NOx-concentraties van lijn 1.

ARN is de eerste AEC (Afval Energie Centrale) die deze combinatie van SNCR en SCR kan inzetten. Voor CO�-reductie (waar het bij SNCR oorspronkelijk om ging) wordt een alternatieve oplossing uitgewerkt.

ARN B.V. Jaarverslag 2023

33

ARBO EN MILIEU Maar ook reductie van CO� voor derden. ARN levert een grote bijdrage in de CO�-reductie in de keten. Gerealiseerde voorbeelden zijn: ◦ Levering van elektriciteit aan het stroomnet (sinds 1987) ◦ Aardgasreductie: warmtelevering aan RWZI Nijmegen (sinds 2000, optimalisering reinigingsprocessen). ◦ Levering van gecertifieerd groengas aan transportsector (sinds 2013) ◦ Levering van gecertifieerd vloeibaar bio-CO2 aan glastuinbouw (sinds 2013) ◦ Aardgasvrij maken: stadwarmtelevering aan wijken in Nijmegen Waalsprong/Waalfront (sinds 2015, in uitbreiding) ◦ Levering van elektriciteit uit zonnepanelen (uitbreiding 2023) ◦ CO�-reductie door luierrecycling: uniek in Nederland (sinds 2020) ◦ Aardgasreductie: levering heet water (door middel van restwarmte) voor onkruidbestrijding (sinds 2023) ◦ Productie van ammoniumsulfaat als vervanger voor kunstmest (productie van reguliere kunstmest vraagt veel fossiele energie) (sinds eind 2023) ◦ Laadpalen voor elektrische (inzamel)voertuigen (sinds 2023) ◦ Toepassing van gerecyclede ammonia (sinds 2023) ◦ Aardgasvrij maken: meer stadswarmtenetten (Nijmegen en Beuningen/Wijchen) en warmtelevering aan industrieterrein TPN-West (15 bedrijven geïnteresseerd, waaronder enkele grote industrieën) (projecten). Tenslotte merken wij op dat wij, hoewel ARN zelf (veel) energie produceert en levert, ook zuinig zijn in het bedrijf.

Diverse energiebesparende maatregelen zijn genomen, met een (zeer) goed resultaat tot gevolg. In de afgelopen jaren is een volledige overgang op ledverlichting gerealiseerd en worden installatie-onderdelen vervangen door energiearme installaties (bijv. frequentiegeregelde motoren).

Emissies naar de lucht De Nederlandse overheid stelt terecht strenge eisen aan de maximaal toegestane emissies. De rookgassen die bij het verbranden van afval ontstaan, worden in onze uitgebreide rookgasreinigingsinstallaties intensief gereinigd om emissies van milieubelastende stoffen tot een minimum te beperken.

Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) en BREF Sinds enige jaren onderzoekt de overheid waar in het productieproces en bij welke productiebedrijven ZZS worden toegepast. Daarnaast streeft de overheid ernaar inzichtelijk te krijgen waar en in welke mate ZZS in de afvalstoffase blijven. ARN is in 2023 is een inventarisatie ZZS gestart, als onderdeel van de aanvraag revisievergunning. Voor wat de emissieniveaus betreft voldoet ARN op het niveau van de jaarvrachten al aan de BREF Afvalverbranding. De BREFs (waaronder de BREF Afvalverbranding) maken onderdeel uit van de Europese Richtlijn Industriële Emissies. Volgens deze Europese Richtlijn moet de Nederlandse overheid deze regelgeving in geïmplementeerd hebben en is het daarmee Nederlandse wetgeving. Implementatie van BREF vormt een belangrijk onderdeel van de aanvraag voor de revisie­ vergunning.

ARN meet de concentraties van de relevante parameters continu. Controlemetingen worden door een externe meetdienst uitgevoerd. Vervolgens wordt geverifieerd of de ARN-meetresultaten overeenkomen met hun waarnemingen. Bij de verificatie bleek dat er geen afwijkingen waren. Conclusie is dat naar aanleiding van metingen de concentraties op basis van de continumetingen alle voldoen aan de toets van het activiteitenbesluit. Ook bij de toets op de jaarvrachten bleek dat ARN onder de norm bleef.

34

ARN B.V. Jaarverslag 2023

Veiligheid is key

Ilse Thijssen (staffunctionaris Quality & Environment) en Monique Flederus (manager Inkoop en Voorraadbeheer)

Veel focus voor de veiligheid rondom het werken met chemische stoffen

ARN B.V. Jaarverslag 2023

35

ARN B.V. JAARVERSLAG 2023

Risicobeheersing Alle bedrijfsprocessen en werkwijzen zijn beschreven in het Milieu Management Systeem van ARN (MMS) en vormen de basis van onze bedrijfsvoering. Het MMS is gecertificeerd volgens de eisen van ISO 14001 (milieumanagement). Als onderdeel van het risicomanagement laat ARN, naast de periodieke inventarisaties, evaluaties en besprekingen in het managementteam, regelmatig een externe organisatie een inventarisatie uitvoeren. Naast de interne risicobeheersing kiest ARN ervoor om grotere risico’s af te dekken door op maat gesneden verzekeringen voor brand- en bedrijfs­schade, milieuaansprakelijkheid en risico’s voor persoonlijk letsel van medewerkers of bezoekers. Jaarlijks vindt met verzekeringsmakelaar Aon een check op de verzekeringsportefeuille plaats.

Strategische risico’s Lange realisatietijd van projecten De snelheid van externe veranderingen, die voor een belangrijk deel worden veroorzaakt door veranderingen in de weten regelgeving, is groot. Het ontwikkelen en realiseren van strategische projecten, en daarmee de reactie van ARN op deze externe veranderingen, neemt de nodige doorlooptijd in beslag. Niet alleen de milieuruimte is bepalend voor de mogelijkheid een project tijdig om te zetten in een investering, ook de doorlooptijd van vergunningstrajecten en de mate van zekerheid die moet worden geboden dat een project binnen de bestaande milieuruimte blijft is in toenemende mate een rem op ontwikkelingen. Overige oorzaken van lange doorlooptijden zijn de beperkte beschikbaarheid van vakmensen en lange levertijden van onderdelen. Strategische projecten worden daarom integraal benaderd, worden getoetst op strategische relevantie en vormen een structureel onderdeel van het overleg van de directie en het managementteam zodat de prioriteitstelling correct is. Projecten worden in een vroeg stadium met de relevante stakeholders besproken. Met de Omgevingsdienst vindt reguliere afstemming over de projecten plaats.

Voor elk geïdentificeerd risico is een eigenaar aangewezen. De eigenaar herijkt minimaal jaarlijks de risico’s die zijn geïdentificeerd. Elk risico wordt gewogen op basis van de gekozen risicocategorie en gescoord via kans x impact. Aan de hand van de uitkomst, de zogenaamde risicoscore, wordt bepaald in hoeverre aanvullende beheersmaatregelen per risico nodig zijn. Het proces wordt gecoördineerd door de directie. De belangrijkste risico’s worden periodiek besproken met de Raad van Commissarissen.

Overcapaciteit van AEC’s in Nederland en importheffing Met een puur Nederlandse blik is overcapaciteit en importheffing een bedrijfseconomisch risico. Het leidt tot veel concurrentie en lagere tarieven. Vanuit milieuhygiënisch en Europees perspectief is overcapaciteit niet aan de orde. Om op korte en middellange termijn te kunnen blijven beschikken over voldoende afval om de installaties optimaal gevuld te houden, vinden regelmatig voortgangsoverleggen plaats met bestaande klanten in binnen- en buitenland. Mede dankzij de goede samenwerking met aandeelhouder REMONDIS is de vollast voor de komende jaren goed geregeld. Tevens is gestart met een team op het thema ‘afval van de toekomst’. Met dit project willen we de positie van ARN in de markt verder versterken door gebruik te maken van onze unieke kenmerken, zoals hoogcalorisch verbranden, de uitgebreide rookgasreiniging, watergekoelde roosters, kalkhydraatdosering, mogelijkheden van drogen van afval.

Continuïteit in de bedrijfsvoering wordt geborgd door tal van maatregelen: • bedrijfsvoering gebaseerd op wettelijke en beleidsnormen van het bevoegd gezag; • een goed preventief en correctief onderhoudsmeerjarenplan voor het borgen van bedrijfszekerheid; • visie op de toekomst en positie van het bedrijf met een daarop afgestemd plan van projecten met synergie en aansluiting op de bestaande technieken en installaties; • strategische samenwerking met ketenpartners; • duidelijke positionering in de regio; • focus op levering aan de regio van diensten op het gebied van gezamenlijk nut of gedeeld voordeel (energielevering en duurzaamheid); • een goede verhouding met de omgeving, met oog voor belangen van omwonenden; • een continu ontwikkelproces van binden en verbinden van werknemers en medewerkers van contractors; • een uitgebreide verzekeringsportefeuille met op maat toegesneden verzekeringen; • een prudent investeringsklimaat met een lange horizon.

CO2-heffing / EU ETS De in 2020 ingevoerd CO2-heffing zal de komende jaren een belangrijke invloed krijgen op ARN. Nu produceert ARN nog onder het heffingsvrije plafond, maar dit plafond wordt jaarlijks gereduceerd en de CO2-prijs wordt jaarlijks verhoogd. De aanpak om te komen tot een lagere CO2-footprint behelst: • Aardgasvrije rookgasreiniging (deels gerealiseerd, deels in ontwikkeling); • Ontwikkeling en realisatie van CCS/CCU (in ontwikkeling); • Minder fossiele CO2-emissie door ontwikkeling van projecten met betrekking tot kunststofrecycling (in ontwikkeling); • Reductie van het eigen verbruik (diverse acties gestart en/of afgerond);

Het risicoregister is onze basis voor het integraal beheren van risico’s voor alle activiteiten van de organisatie. De risico’s zijn als volgt te verdelen: • strategische risico’s • financiële risico’s • compliance risico’s • operationele risico’s. 36

ARN B.V. Jaarverslag 2023

• Aandacht vragen in beleid voor erkenning van CO2-reductie door het vermijden van emissie van CO2 van fossiele aard, en van CO2-reductie door luierrecycling en warmtelevering, de scope 3-reducties. De risico’s die onze doelen in de weg kunnen staan, proberen we te voorkomen of we proberen de gevolgen ervan te beperken. De maatschappelijke ontwikkelingen dwingen ons secuur in deze afweging te zijn, wat kan betekenen dat meer risico genomen wordt daar waar het kan of misschien wel moet. Onverwachte langdurige stilstand van onze installaties kan leiden tot het niet kunnen nakomen van onze verplichtingen aan onze klanten en daardoor lagere inkomsten. Dit risico beheersen we enerzijds door situaties van stilstand te analyseren en verbetermaatregelen te implementeren, en anderzijds door het toepassen van asset management, waarbij we op basis van kosten, prestaties en risico’s preventief onderhoud plannen en uitvoeren. In 2023 hebben volgens planning diverse revisies plaatsgevonden. In de planning van de onderhoudswerkzaamheden wordt de frequentie, de scope van de werkzaamheden en de begroting van de werkzaamheden op componentenniveau bijgehouden. Alle onderdelen van de installaties, inclusief appendages, hulpsystemen en meetapparatuur, zijn gedocumenteerd in een onderhoudsbeheersysteem.

Asset Management legt in dit systeem vast welke onderhoudsstrategie en -regime per onderdeel wordt toegepast. Dit leidt tot keuzes zoals: • aanpak: correctief, preventief of toestandsafhankelijk onderhoud • servicecontracten met leveranciers • voorraad reservedelen • planning langcyclisch onderhoud. De eigen onderhoudsdienst voert preventief en correctief onderhoud uit. Voor een deel wordt gebruik gemaakt van diverse gespecialiseerde onderhoudsbedrijven. Daarmee worden de installaties in een zo optimaal mogelijke staat gehouden, hetgeen leidt tot een hoge beschikbaarheid. Bij stilstand met een beperkte duur is ARN in staat afval te ontvangen, het te verpakken en tijdelijk op te slaan. Het risico op schommelingen in energieprijzen kunnen we deels verkleinen door toepassing van een in- en verkoop­ strategie voor energie, waarbij planzekerheid voorop staat. Het kunnen blijven beschikken over voldoende afval voor onze installaties vraagt regelmatige afstemming met onze klanten. Door onze installaties verder te verduurzamen tot een volwaardige speler in de circulaire economie (bijvoorbeeld met CO2-afvang), denken wij van meerwaarde te kunnen zijn voor onze klanten en borgen wij de vollast van onze installaties.

ARN B.V. Jaarverslag 2023

37

RISICOBEHEERSING Financiële risico’s

Verzekerbaarheid Risico’s die verzekerbaar zijn, zoals brand- en bedrijfsschade en wettelijke aansprakelijkheid, hebben we ondergebracht bij verzekeraars. ARN is door verzekeraar FM Global gecertificeerd met de Significant Protected Risk-status. ARN voldoet hiermee aan de door FM Global wereldwijd hoogste gestelde eisen voor beveiliging en risicobeheersing in relatie tot de veiligheid van onze installaties.

Ten aanzien van prijs-, krediet-, liquiditeits- en kas­ stroomrisico’s bestaat bij ARN een lage risicobereidheid. Met een tweehoofdige directie kent ARN bij het nemen van beslissingen het vier-ogenprincipe en een procuratieregeling bij vervanging. De vier-ogencontrole borgt eveneens betaaltransacties. Daarnaast is er een adequate functiescheiding bij de inkoopfunctie en controle op het administreren en verwerken van inkooporders.

Integriteits-en frauderisico Dit risico beheersen we door toepassing van functiescheiding in de kritische processen, systeemcontroles in onze applicaties en het toepassen van het vier-ogenprincipe. Daarnaast zijn verschillende organisatorische maatregelen van kracht. In 2023 hebben zich bij ARN geen incidenten voorgedaan op het gebied van integriteit en fraude.

Prijsrisico Effecten van prijsrisico’s worden zoveel mogelijk gemitigeerd door: ◦ het sluiten van inkoopcontracten en deze tijdig te ­evalueren en verlengen ◦ het tijdig (minimaal 1 jaar vooruit) vastzetten van prijzen voor energie. Besloten is om de inkoop van energie ten minste bij het vaststellen van de begroting te hebben vastgelegd voor het begrote jaar.

Compliance risico’s Door de diversiteit en complexiteit van de activiteiten bij de verschillende entiteiten van ARN moeten we voldoen aan diverse en complexe wet- en regelgeving. Dit zorgt voor een hoog risico op het niet naleven van wet- en regelgeving. Om het niet-nalevingsrisico te verkleinen en ons proactief en transparant te houden aan de diverse wet- en ­regelgeving, hanteert ARN intern een complianceregister. Hiermee krijgen we niet alleen inzicht in de wettelijke verplichtingen, maar geven we ook opvolging aan en invulling en borging van deze verplichtingen. Het systeem ondersteunt ons ook bij de interne borging. In 2023 waren geen significante compliance issues aan de orde. Naast het toezicht door bevoegd gezag werd ARN o.a. ge-audit door:

Rente- en kasstroomrisico ARN heeft geen materiële rentedragende vorderingen. ARN heeft op 31 december 2023 rentedragende schulden. ARN maakt geen gebruik van financiële instrumenten. Het overige renterisico is zeer beperkt en heeft alleen betrekking op de liquide middelen. Financieel verslagleggingsrisico Het risico op fouten in de financiële verslaggeving borgen we door het actualiseren en bijhouden van onze kennis. Daarnaast zijn diverse beheersmaatregelen ingericht en uitgelegd in procesbeschrijvingen en zijn systeemcontroles ingericht. Op deze manier borgen we de correctheid van onze financiële verslaglegging en wordt voldaan aan de wettelijke verplichtingen en geldende financiële verslagleggingsregels.

• Accountant • NEA • BVOR • DNV-GL • Normec-QS • Liander • SGS • Verzekering

Liquiditeitsrisico Het risico dat we niet aan onze verplichtingen kunnen voldoen door een tekort aan liquide middelen beperken we door het aanhouden van een kredietfaciliteit. Met deze faciliteit is er voldoende ruimte aan liquide middelen. De risico’s op onze debiteurenportefeuille monitoren we. We maken geen gebruik van financiële opties, swaps en rentederivaten. Valutarisico Er is geen sprake van een (materieel) valutarisico en daarom zijn hier geen waarborgen voor getroffen. Risico op het niet verkrijgen financiering Er zijn geen leningen bij banken. Op regelmatige basis vindt overleg met de banken plaats en worden projecten en de liquiditeitsplanning besproken. Daarmee is er ­voldoende draagvlak voor het realiseren van onze strategische ­projecten. Renterisico Voor de enige overgebleven lening (GR MARN) is een vast rentetarief gesloten. 38

ARN B.V. Jaarverslag 2023

Operationele risico’s

Naar aanleiding van het onderzoek zijn acties gestart ter verhoging van de weerbaarheid tegen cyberaanvallen. Thema’s zoals netwerksegmentatie, personeelstraining, beveiligingsbeleid, systeemverharding, toegangscontroles en actieve logging en monitoring kwamen aanbod. Een team van mensen van ICT en Meet-en-Regel vormt samen met de directie het cyberteam en ziet toe op de uitvoering van actie naar aanleiding van de aanbevelingen. Daarnaast is de organisatie bewuster gemaakt van cybersecurity en de gevaren van bijvoorbeeld phishingmails. Belangrijke stap in het verbeteren van de cyberveiligheid was de update van het OT-systeem. Bij dit ingrijpende project zijn diverse maatregelen doorgevoerd ter voorkoming van problemen door cyberaanvallen.

Een gedegen organisatie beperkt de kans op het ontstaan van problemen. Het risico dat ARN niet over medewerkers zou kunnen beschikken met de juiste kennis, vaardigheden en competenties mitigeren we actief door met name invulling te geven aan de volgende zaken: ◦ We besteden specifiek en voortdurend aandacht aan ­veiligheid en milieu. ◦ We werken vanuit een personeelsplanning waardoor kennis in de organisatie geborgd blijft. ◦ We hebben aandacht voor de kwaliteit van de uitvoering van werkzaamheden, die we onder andere bewaken door actief toezicht te houden op de uitvoering van werkzaamheden en het evalueren van processen en (werk)instructies. Het interne auditteam toetst de doeltreffendheid van de processen en geeft hierover een terugkoppeling aan de directie. ◦ ARN mag enkel afval accepteren en verwerken met inachtneming van wet- en regelgeving en zijn vergunning. Om erop toe te zien dat afvalontdoeners geen afval aanleveren dat niet mag worden geaccepteerd of afval dat anders dient te worden verwerkt, heeft ARN een geschakeld acceptatiebeleid. ◦ Aanlevering van afvalstoffen geschiedt op basis van vergunde afvalstoffencodes (op de Europese afvalstoffenlijst), waarbij type afvalstoffen en verwerkingswijze worden getoetst en gecontroleerd.

Registratie borgt de juiste handelwijze; ◦ Acceptatie gebeurt op basis van een door het bevoegd gezag goedgekeurd beleid van acceptatievoorwaarden en administratieve organisatie en interne controle; ◦ Feitelijke aanlevering gaat gepaard met correcte admini­ stratieve handling en visuele controle van de afvalstoffen en een afkeur- en weigeringsprocedure. Bij weigering wordt (een deel van) een vracht niet door ARN ­geaccepteerd en wordt dit gemeld aan het bevoegd gezag. ◦ Een goede acceptatieprocedure, controle en registratie waarborgen een correcte, transparante en milieu­hygiënisch verantwoorde bedrijfsvoering van het verwerken van afvalstoffen. ◦ Op operationeel niveau bespreken we maandelijks met de betrokken leidinggevenden de operationele prestaties, zoals is opgenomen in de maandrapportage, en nemen we waar nodig actie. ◦ Het risico op cybercriminaliteit: In 2022 heeft ARN een cybersecurity-onderzoek laten uitvoeren. Het onderzoek richtte zich op: • Inzicht verkrijgen in bestaande kwetsbaarheden in het OT(/IT)-infrastructuur en het OT(/IT)-systeem2; • Aanzet geven om te komen tot het implementeren van de juiste beveiligingsmaatregelen om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid te waarborgen. Deze beveiligingsmaatregelen dienen onbevoegde, onopzettelijke of opzettelijke sabotage, wijziging en misbruik van de OT-infrastructuur te voorkomen.

Het ICT- en OT-landschap wordt continu gemonitord en waar nodig verbeterd om de risico’s te verkleinen. ◦ ARN kent een systeem van toegangsregistratie, dat mede dienstdoet in het kader van een onverhoopte calamiteit. Ook daadwerkelijke controle van personen en voertuigen bij binnenkomst of verlaten van het terrein behoort tot de maatregelen in het kader van risicobeheersing. Ook op ICT-vlak is toegangsregistratie en controle van belang voor het beheersen van risico’s. ◦ ARN heeft een aanpak voor het beheersen van crises ingevoerd. De gekozen aanpak is de Zanders-methode voor crisismanagement, gericht op het voorkomen van ongewenste effecten bij een incident. De directie, MT-leden en plotters zijn getraind. De trainingen worden jaarlijks herhaald aan de hand van een simulatietraining. In 2023 zijn de noodplannen geactualiseerd en herschreven aan de hand van deze methode. De Zanders-­ methode voor crisismanagement omvat verschillende onderdelen, zoals het identificeren en analyseren van crisissituaties, het ontwikkelen van maatregelen om deze situaties te voorkomen of effecten te minimaliseren en zo effectief te reageren in geval van een crisis. Het gebruik van deze methode helpt om de veerkracht van een organisatie te vergroten en de impact van crises te minimaliseren.

2

OT staat voor Operationele Technologie (procesautomatisering) en IT voor Informatie Technologie (kantooromgeving)

ARN B.V. Jaarverslag 2023

39

ARN B.V. JAARVERSLAG 2023

Personeel en organisatie ARN heeft oog voor haar medewerkers en streeft naar goed werkgeverschap en duurzame inzetbaarheid. Wij willen een goede en betrouwbare werkgever zijn. Wij willen onze huidige medewerkers behouden en aantrekkelijk zijn voor nieuw talent. In 2023 hadden we te maken met een forse inflatie en een sterk dalende koopkracht. Onze medewerkers kwamen we tegemoet door naast het uitkeren van een eenmalige gratificatie de salarisverhoging, die conform de eigen arbeidsvoorwaardenregeling Standaard Arbeids Overeenkomst (SAO) is gerelateerd aan de CPI-index, aan te vullen. Hierdoor werd rekening gehouden met de nog verwachte stijging van de index. We voeren een actief Duurzaam Inzetbaarheidsbeleid. In 2023 is dit voortgezet met de inzet van onze generatieregeling, een actief vitaliteitsprogramma, een opleidings- en een scholingsprogramma met een budget van 1,6% van onze loonsom. In het kader van ons diversiteitsbeleid zetten we in op meer jongeren (<35 jaar) en vrouwen. Op dit moment hebben we 12% jongeren in dienst en 8% vrouwen. De rolverdeling binnen de directie is ongewijzigd gebleven: ◦ G. Terbeck: Operations / Resources & Logistics / Maintenance ◦ R.J. Pessers: Asset Management / Legal / Finance & ICT / HR / QHSE

Personeel Eind 2023 waren bij ons bedrijf 119 medewerkers (116 fte) in dienst. We hebben acht nieuwe medewerkers mogen verwelkomen. Acht medewerkers hebben ARN verlaten: zes hebben een andere uitdaging gevonden en twee zijn met (pre-)pensioen gegaan. Eén medewerker heeft zijn 25-jarig en 3 medewerkers hun 12,5-jarig jubileum mogen vieren. Als ARN hebben we het beleid dat we eerst kijken of er voor een nieuwe vacature interne kandidaten zijn. We bieden daarmee onze medewerkers de kans om door te stromen en zich verder te ontwikkelen. In 2023 hebben we op die manier 7 mede­ werkers een nieuwe uitdaging kunnen bieden. Op het gebied van integriteit, ongewenst gedrag of cyber zijn geen incidenten te rapporteren.

Ziekteverzuim Hoewel ARN een beleid voert waarbij intensief wordt ingezet op terugdringing van ziekteverzuim, hebben we het afgelopen jaar niet kunnen voorkomen dat een aantal van onze medewerkers zijn uitgevallen.

2023

2022

Ziekteverzuimpercentage

6,14%

6,32 %

• Kortdurend

1,21%

1,33%

1,37

1,32

< 8 dagen

Meldingsfrequentie

40

ARN B.V. Jaarverslag 2023

Ondernemingsraad

Personeelsvereniging

De Ondernemingsraad van ARN bestond deze afgelopen periode uit vijf leden uit de verschillende bedrijfsafdelingen.

De Personeelsvereniging van ARN heet informeel ‘t Kacheltje.

• Wilbert Boerakker • Monique Peters: • Erik Rijksen • François van Oort • Marcel Pijnaker

voorzitter OR secretaris OR. OR-lid / vicevoorzitter OR-lid OR-lid / technisch secretaris.

Bijna alle personeelsleden zijn er lid van. De vereniging organiseert jaarlijks enkele grotere activiteiten en biedt de gelegenheid aan personeelsleden om in groepsverband een activiteit te organiseren. Dit alles om de band tussen de ­personeelsleden te versterken. Een weekendje weg stond dit jaar weer op het programma, voor leden en hun partner of gezin. Een kostbare ­activiteit waarvoor enkele jaren gespaard was. Ook was er een sportieve middag met water­ skiën en kruisboogschieten, afgesloten met een barbecue. Natuurlijk kwam Sinterklaas weer voor de kinderen met een zak vol cadeautjes. Groepsactiviteiten waren een drone-workshop, een schaatsmiddag en het maken van bonbons. De animo voor de personeelsvereniging en de activiteiten werd in een enquête gepeild. Het rapportcijfer was een 8,7!

François van Oort nam dit jaar het stokje over van John van den Berg, na de OR-verkiezingsronde in maart 2023. De OR houdt 4 maal per jaar een overlegvergadering met de directie en hoofd Personeelszaken. Het dagelijks bestuur van de OR (de voorzitter en de secretaris) heeft daarnaast regelmatig informeel contact met de directie om op de hoogte te blijven van de lopende zaken. Tevens zijn er maandelijks werkmiddagen en OR-overleggen om alle informatie te delen. Afgelopen jaar waren de vergaderingen, constructief en coöperatief en werden diverse adviesaanvragen behandeld. De OR heeft jaarlijks overleg met de externe vertrouwenspersoon, de voorzitter van de RvC en de bedrijfsarts. De leden zijn specialistisch bezig met een aantal aandachtsgebieden, waaronder: • Pensioen • Updaten FUWA/ ORBA • PAGO/PMO en maatregelen • QHSE/ RI&E / voortgang plan van aanpak • Verlenging van de bedrijfs-SAO. Ook verschijnt regelmatig een artikel over de bezigheden van de OR in het personeelsblad InfoStroom. Overige mededelingen en documenten worden gepubliceerd op de interne OR-site. Contact met de achterban verloopt verder veelal via korte lijntjes op de werkvloer. Om bij te blijven in ‘OR-land’ volgen de OR-leden jaarlijks een coachingsessie bij een professionele trainer, zo blijven ze een accurate gesprekspartner van de directie.

ARN B.V. Jaarverslag 2023

De directie waardeert de creatieve inzet van de Personeelsvereniging om de onderlinge betrokkenheid vorm te geven.

41

PERSONEEL EN ORGANISATIE Opleidingen Naast de verplichte veiligheidsopleidingen biedt ARN alle medewerkers de ruimte een studieverzoek in te dienen. Daar wordt tot nu toe altijd nog gehoor aan gegeven. In het kader van de veiligheidsopleidingen hebben wij voor bijna al onze medewerkers BHV-trainingen georganiseerd. Voor wie dit in zijn functie van toepassing is, zijn cursussen ATEX en gasmeten georganiseerd. Daarna hebben een aantal collega’s de VAPRO-opleiding gedaan.

PAGO In 2022 hebben de medewerkers weer de mogelijkheid gekregen een Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO) te ondergaan. Met de adviezen uit het rapport zijn we in 2023 aan de slag gegaan. Hiervoor is een werkgroep gevormd die met de thema’s werkdruk en overgewicht aan de slag zijn gegaan. Er zijn diverse gesprekken gevoerd met afdelingen en daar waar mogelijk zijn direct maatregelen ter verbeteringen doorgevoerd. Als aanvulling op eerder genomen maatregelen zoals een vergoeding voor de sportschool en cursus vitale voeding is gestopt met het aanbieden van gefrituurde snacks in het kantoorgebouw en is een proef gestart met het gratis verstrekken van fruit in de wintermaanden.

Ongewenst gedrag Voorkomen van ongewenst gedrag vraagt de nodige aandacht, zowel van individuele medewerkers als van de organisatie. Dat doen we grofweg langs vier lijnen: • Bewustwording, zodat collega’s ongewenst gedrag herkennen en weten hoe ze daar mee kunnen omgaan; • Duidelijke afspraken en kaders, zodat collega’s weten wat de verwachtingen zijn; • Een veilige, weerbare werkomgeving, waarin risico’s op schendingen en ongewenst gedrag worden beperkt; • Zorgvuldig en serieus omgaan met signalen van ongewenst gedrag. Het thema ‘gedrag’ komt regelmatig voor in de onderlinge overleggen. Met name competenties rondom onderlinge samenwerking hebben veel aandacht in de diverse vergaderingen, 1-op-1-gesprekken en functioneringsgesprekken. Op de narrowcastingschermen krijgen gedrag en correcte omgangsvormen regelmatig aandacht in een ‘jij en ik en ARN’-campagne. In 2023 zijn bij ARN geen incidenten gemeld op het gebied van grensoverschrijdend gedrag.

Vertrouwenspersoon ARN beschikt over een extern vertrouwenspersoon. De gesprekken die de vertrouwenspersoon voert met ­mede­werkers zijn vertrouwelijk.

42

ARN B.V. Jaarverslag 2023

Innige samenwerking

Ton Theunissen (ARN), Rob Ruhl (TPN-West), Jeroen Jansen (gemeente Nijmegen), Sandra Hagenbeek (TPN-West), Marc Kerstens (Green Deal TPN-West) en Gerjan de Koning (ARN)

Ondernemers en gemeenten werken samen om op industrieterrein TPN-West duurzame doelen te realiseren ARN B.V. Jaarverslag 2023

43

ARN B.V. JAARVERSLAG 2023

Projecten Het ontwikkelen en realiseren van projecten is een belangrijke manier om invulling te geven aan onze strategie. ARN past een projectontwikkelaanpak toe die de volgende fasen kent: • Kans/Idee • Initiatiefase • Ontwerpfase • Realisatiefase • Exploitatiefase -

verkenning nader onderzoek idee/haalbaarheid uitwerking ontwerp bouwen en in bedrijf nemen in bedrijf/optimalisatie

We lichten de belangrijkste projecten toe:

Onderzoek nieuwe stromen TDHtechnologie (initiatiefase)

Kunststofscheiding ARN werkt een concept uit waarin uit heterogene afvalstromen van met name bedrijven kunststoffen worden afgescheiden. Het doel van deze activiteit is het voorkomen van de emissie van fossiele CO2, het inzetten van secundaire grondstoffen in de productieketen en het aan klanten kunnen aanbieden van een voorscheiding. Deze doelen sluiten allemaal aan op de beleidsdoelstellingen zoals deze door de Nederlandse overheid geformuleerd zijn.

Het huidig proces voor het recyclen van babyluiers en incontinentiemateriaal, thermische-drukhydrolyse (TDH), verloopt stabiel. We hebben steeds meer kennis en ervaring opgedaan met dit proces. We zien een aantal unieke eigenschappen zoals: • de mogelijkheid om kunststof te scheiden, ook als deze in een complexe verschijningsvorm voorkomt in het afval; • hygiëniseren: aangetoond is bijvoorbeeld dat medicijnresten worden afgebroken (we zien deze behoefte bij ziekenhuizen en laboratoria); • een combinatie van TDH en vergisten kan een mogelijkheid zijn om afvalstromen hoogwaardiger te verwerken (grondstoffen en energie).

Inmiddels zijn belangrijke stappen gezet in het ontwerp van de installatie. Hierbij wordt samengewerkt met experts van REMONDIS. Naast technische en ruimtelijke aspecten is het in dit kader ook een uitdaging om te komen tot een kader waarin dit soort initiatieven voldoende gewaardeerd worden. De bijdrage die een kunststofscheidingsinstallatie heeft in termen van CO2-emissiereductie dient te worden vertaald in een mitigatie van de CO2-heffing. We zijn met het Ministerie in overleg over aanpassing van het rekenmodel.

ARN onderzoekt welke afvalstromen (naast luiers) nog meer geïdentificeerd zouden kunnen worden om te worden verwerkt met de TDH-technologie. ARN heeft de beschikking over een proefreactor die is ingezet bij de opstart van de luier­recycling. Deze wordt nu ingezet om alternatieve stromen te testen. In 2023 werd na een aantal pogingen een test met succes afgerond voor het recyclen van afval waarvan het aanbod in Nederland hoog is en waarvoor de bestemming nu nog alleen de verbranding is. In 2024 zal, samen met partners, een plan worden opgesteld voor de verdere ont­ wikkeling.

Smart Grid Nijmegen (afgerond) De grote uitdaging als het gaat om de energietransitie en het benutten van duurzame energie is de onbalans tussen de vraag en het aanbod en de zogenaamde piekleveringen. Veel vormen van duurzame energie zijn beschikbaar bij ARN. Daarmee kan ARN een grote rol spelen bij het balanceren van vraag en aanbod en tevens duurzame energie mogelijk maken. Het energiesysteem van ARN is gemodelleerd.

44

ARN B.V. Jaarverslag 2023

Warmtelevering TPN-West (ontwerpfase)

De toekomstige vraagpatronen zijn in kaart gebracht. Het project is in 2023 daarmee afgerond. ARN beschikt nu over een tool om diverse energie-oplossingen te kunnen doorrekenen. Het Smart Grid-project sluit goed aan bij de initiatieven vanuit de regio zoals de Green Deal voor industrieterrein TPN-West.

Het industrieterrein TPN-West verkent mogelijkheden van verduurzaming. Energieoplossingen via warmte zijn hierbij een belangrijk onderdeel. Met een aansluiting op het warmtenet zijn bedrijven in staat om het aardgasverbruik te verminderen, hetgeen in de toekomst steeds belangrijker gaat worden. Tevens kan met warmte het elektriciteitsnetwerk ontlast worden, iets wat in een congestiegebied als TPN-West zeer actueel is. Diverse bedrijven hebben interesse in een aansluiting. Samen met het netwerkbedrijf is een aanbieding gedaan. We verwachten dat bedrijven in 2024 gaan besluiten om over te gaan op een aansluiting.

Warmtelevering Dukenburg (ontwerpfase) Het project houdt in dat de warmte, afkomstig van ARN, via een warmtetransportleiding (met een lengte van ca. 4 km) naar de Nijmeegse wijk Dukenburg wordt getransporteerd. Het eindpunt van de leiding ligt in zuid-Zwanenveld. In de toekomst kan deze leiding verder naar het zuiden en oosten worden doorgetrokken. Met aftakkingen van de hoofdleiding worden naastliggende wijken van warmte voorzien.

Zonnepanelen op daken ARN (exploitatiefase) ARN heeft zijn daken technisch laten onderzoeken om duidelijk te krijgen of de dakconstructies geschikt zijn voor meer zonnepanelen. Een plan is gemaakt voor de verschillende daken van ARN. Besloten is om geplande dakrenovaties eerder uit te voeren, zodat de hiertoe aangewezen daken eerder beschikbaar zijn. Tevens worden voorzieningen aangebracht ten behoeve van valbeveiliging. De mogelijkheid voor een burgerparticipatie rondom dit project is onderzocht maar bood te weinig rendement. ARN heeft het beschikbare dak op de drooginstallatie voorzien van 130 zonnepanelen en in bedrijf genomen in 2023.

ARN zet zich in voor dit project. Een projectteam, bestaande uit ARN, Firan, Provincie, gemeente Nijmegen en woning­ corporaties werkt aan het mogelijk maken om 4.000 woningen/utiliteiten aan te sluiten via het warmtenet op ARN. In 2023 is een intentieovereenkomst met alle partijen getekend en is een inloopoplossing uitgewerkt die nodig is om de renovatie van woningcomplexen op korte termijn mogelijk te maken. Ook heeft de gemeenteraad van Nijmegen ingestemd met de rolneming in het project, waardoor de weg vrij is om het toekomstig warmtebedrijf te gaan opzetten. Tevens heeft de Provincie ingestemd om voor de infrastructuur € 1 miljoen subsidie toe te kennen. Kortom, er is veel voortgang geboekt.

ARN B.V. Jaarverslag 2023

45

ARN B.V. JAARVERSLAG 2023

Externe ontwikkelingen Het storten van afval in Nederland (moratorium)

Calamiteiten en de Circulaire Economie De grote brand bij AVR heeft Nederland weer met de neus op de feiten gedrukt: als een deel van de afvalverwerking uitvalt, dan is ruimte nodig om het afval tijdelijk op te slaan. Zeker bij het uitvallen van grote installaties is de acute behoefte aan bufferruimte groot. Calamiteiten in de afvalverwijderingsketen vraagt om buffercapaciteit die snel inzetbaar is en beschikt over de juiste voorzieningen en vergunning. ARN heeft een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen van acute problemen vanwege de calamiteit bij AVR door een deel van haar beschikbare ruimte in te zetten voor het tijdelijk opslaan van brandbaar afval dat niet verwerkt kon worden. Ook op het Ministerie wordt nagedacht over op welke wijze in Nederland voldoende ruimte – in de meest letterlijke zin – ingericht kan worden en hoe dit als achtervang beschikbaar kan zijn wanneer een acute oplossing nodig is bij een calamiteit.

Het ministerie van I&W heeft onderkend dat, ondanks de geleidelijke totstandkoming van een circulaire economie, stortruimte ook in de komende decennia nog nodig zal zijn om afvalstoffen die verontreinigd zijn en niet verder te recyclen zijn, veilig uit de maatschappij te verwijderen. Echter, doordat al jaren een moratorium op het uitbreiden van stortruimte van kracht is, en er sindsdien jaarlijks circa twee miljoen ton in Nederland is gestort, is de beschikbar stort­ ruimte sterk afgenomen. In de rapportage “Analyse van de toekomst van storten” (Referentie: BI3559-MIRP-220722-0938, 7 oktober 2022) concludeert RHDHV dat Nederland mogelijk al over 10 jaar met een tekort te maken heeft. Storten is uiteindelijk een belangrijke nutsfunctie. Bij een tekort aan stortruimte loopt de maatschappij het risico dat ongewenste en risicovolle stoffen ongecontroleerd in het milieu terechtkomen. Het Rijk is met stortexploitanten, Provincies, omgevingsdiensten en gemeenten een dialoog gestart. Een belangrijk uitgangspunt dat het Rijk daarbij kiest is dat nieuwe stortruimte alleen op bestaande stortlocaties gerealiseerd kan worden. ARN neemt deel in genoemde dialoog, maar neemt hierin een afwachtende houding aan, omdat onze stortplaats vooralsnog over voldoende capaciteit beschikt.

Iets vergelijkbaars geldt voor de ruimte die de circulaire economie vraagt. Waar tot voor kort afvalverwerking onder andere gericht was op volumereductie (verbranding, storten) hebben recyclingactiviteiten binnen de circulaire economie juist veel volume tot gevolg. Heterogene stromen dienen bijvoorbeeld gesorteerd te worden door middel van het uitspreiden over een transportband waarna het heel stelsel aan banden, zeven, camera’s, zifters enzovoorts hun werk doen. De producten die dit weer oplevert, dienen weer te ­worden opgeslagen in balen. Als de markt voor dit product dan vervolgens een tijdlang tegenzit, is ook nog een omvangrijke opslag van dit materiaal nodig. Dit alles vraagt ruimte, iets wat in Nederland zeer beperkt voorhanden is. Daar komt bij dat het verkrijgen van een geschikt bedrijventerrein inclusief de bijbehorende vergunningen op nieuwe locatie in Nederland bijna niet meer lukt. Dit legt druk op bestaande inrichtingen zoals ARN. Voor ARN zijn dit relevante ontwikkelingen. Wij hebben ruimte, voorzieningen en een uitgebreide vergunning, maar wij willen ook een goede buur zijn voor onze omgeving. ARN volgt deze discussies en is van mening dat in Nederland de doelstelling van een veilige en steeds meer circulaire economie vraagt om (behoud van) de beschikbaarheid van geschikte locaties met voldoende oppervlakte.