Document · PDF

GRI-4 - Notitie opbrengsten raadsbijeenkomst Avri 10 januari 2022

Raadsvergadering 12 mei 2022, gemeente Neder-BetuweBij agendapunt: Overige ingekomen stukken (excl. bijlagen)5.222 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Notitie opbrengsten raadsbijeenkomst Avri 10 januari 2022 Aan: Gemeenteraden binnen de regio Rivierenland Opgesteld door: Raadskring Rivierenland Inleiding Naar aanleiding van de bijeenkomst op 10 januari 2022 waarin door de raadsleden uit de betrokken gemeenten gesproken is over het rapport ‘Storten en tekorten: gezamenlijk raadsonderzoek naar de stortplaats Avri’1 is afgesproken dat er een notitie opgesteld wordt waarin de opbrengsten uit deze bijeenkomst gedeeld worden. Op basis van deze notitie zal de griffierskring nagaan welke vervolgstappen op dit onderwerp gemaakt kunnen worden en werken zij een Plan van Aanpak uit. Deze notitie is opgedeeld op basis van de vier lessen uit het rapport van de Avri. In het eerste hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de opbrengsten die specifiek gelden voor de Avri en in het tweede hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de opbrengsten breder dan de Avri. Per les worden de belangrijkste opbrengsten weergegeven en worden mogelijke denkrichtingen en actiepunten voor het vervolg toegelicht. In hoofdstuk 3 wordt het vervolgproces van dit traject toegelicht. Een compleet overzicht van de opbrengsten van de bijeenkomst van 10 januari 2022 is zichtbaar in bijlage 1.

De vier lessen uit het rapport ‘storten en tekorten: gezamenlijk raadsonderzoek naar de stortplaats Avri’ waren:  Les 1: Besef dat hoe technisch een onderwerp ook is, er altijd een politieke component bestaat die ineens urgent kan worden. Bestuurlijke betrokkenheid, of een systeem om indien nodig snel te kunnen opschakelen, is dan ook essentieel.  Les 2: Aandacht vanuit de gemeenten voor de eigenaarsrol verdient versterking. Dat betekent onder meer een zichtbare en duidelijke rol voor colleges (in AB/DB) en ambtelijk tegenspel vanuit gemeenten zelf.  Les 3: Het goed betrekken en positioneren van gemeenteraden gaat niet vanzelf, maar vergt een stevige investering. Hierin hebben zowel Avri en colleges, als de gemeenteraden zelf een rol.  Les 4: Dat een goede ontsluiting van informatie belangrijk is in sturing op en verantwoording door een gemeenschappelijke regeling spreekt voor zich. De asynchrone betrokkenheid van de verschillende spelers binnen de gemeenschappelijke regeling onderstreept het belang van dit punt echter extra.

https://zaltbommel.raadsinformatie.nl/document/10516202/1

1. Opbrengsten specifiek voor de Avri Les 1: Grip op technische onderwerpen met politieke componenten - Er is behoefte aan nader onderzoek naar de structuur van de gemeenschappelijke regeling. De gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) biedt hier mogelijkheden voor. De Wgr versterkt de kaderstellende en controlerende rol van gemeenteraden. Ook worden de participatiemogelijkheden van burgers en belanghebbenden bij de besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen worden vergroot. Les 2 Eigenaarsrol college (in AB/DB) en ambtelijke organisatie - Er leven vragen over de inrichting en de rolverdeling tussen AB/DB, wie betrekt de raden (input ophalen en terugkoppeling geven) en op welke wijze gebeurt dat? - De suggestie wordt gewekt om AB-leden meer te laten werken met het geven van opdrachten aan het DB en hierover terug te koppelen aan de raad. - Verschillende raadsleden spreken zich uit over de mogelijkheid om de opdrachtgeversrol en de eigenaarsrol van Avri te scheiden. Concreet houdt dit in dat de wethouder met de inhoudelijke Avri- portefeuille (bijvoorbeeld met de portefeuille afval, milieu etc.) zich opstelt als opdrachtgever en een andere wethouder (bijvoorbeeld met de portefeuille financiën) de eigenaarsrol voor zijn of haar rekening neemt en zitting neemt in het AB of DB van Avri.

Les 3: Positionering gemeenteraad - De verwachtingen rondom de platformbijeenkomsten zijn niet helder. Het is voor raadsleden onduidelijk wat de formele status van de bijeenkomsten is en welke rol raadsleden hierin hebben. - Raadsleden hebben behoefte aan platformbijeenkomsten met een duidelijk doel waarover zij vooraf zijn geïnformeerd. In deze bijeenkomsten zouden de kaderstellende rol van de raad en mogelijke risico’s centraal moeten staan. Les 4: Ontsluiting informatie - De actieve informatieplicht vanuit het AB kan verbeterd worden, hierbij moet de raad specifiek maken wat de wensen zijn qua frequentie en inhoudelijke focus van de informatievoorziening.

2. Opbrengsten breder dan de Avri Les 1: Grip op technische onderwerpen met politieke componenten - Raadsleden leggen de focus op de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Op dit vlak leeft de wens om meer aandacht te hebben voor het formuleren van beleidsmatige uitgangspunten die kunnen landen in de uitvoeringspraktijk van de GR-en. Hierbij is aandacht nodig voor een heldere formulering van deze uitgangspunten zodat goede controle mogelijk is. - Raadsleden hebben behoefte aan uniforme opleggers/risicomatrixen waarin voor alle jaarstukken en begrotingen van gemeenschappelijke regelingen, GR-en in één oogopslag helder maken wat de belangrijkste of meest risicovolle beleidsinhoudelijke en financiële aspecten van het betreffende P&C-document zijn. - Raadsleden roepen elkaar op om in zienswijzen specifieke opdrachten aan GR-en te geven om in het aankomende jaar te rapporteren over een bepaald onderwerp. Zo kunnen de zienswijzen als instrument meer sturing geven. - Er is onder een aantal raadsleden behoefte aan een normenkader waarin aangeven wordt hoe en wanneer een DB/AB-lid de raad informeert en over welke ontwikkelingen terugkoppeling aan de raden plaatsvindt. Dit normenkader kan afgestemd worden op een informatieprotocol of een plek krijgen in de nota verbonden partijen.

Les 2 Eigenaarsrol college (in AB/DB) en ambtelijke organisatie - Raadsleden zien graag dat de politieke sensitiviteit van ambtenaren vergroot wordt, dit biedt mogelijkheden om de raden beter bij belangrijke ontwikkelingen te betrekken. - Bij het aangaan van een samenwerking m.b.t. een nieuw onderwerp is er de wens om de raden een rol geven in de kaderstelling. Bijvoorbeeld d.m.v. een regionaal debat of een startnotitie op hoofdlijnen. Hierin kan ook de eigenaarsrol van het college de aandacht krijgen. Les 3: Positionering gemeenteraad - Een aantal raden2 hebben al goede ervaringen met raadsrapporteurs. Zij geven de raad een mogelijkheid om specialistische kennis te vergaren. Om de raadsrapporteurs een kader mee te geven wordt de toepassing van de Duisenberg-methode3 benoemt. - Om de raden beter te positioneren stellen een aantal raadsleden voor om een gremium vorm te geven waarin raadsrapporteurs elkaar kunnen ontmoeten rondom de begroting en jaarrekening van een gemeenschappelijke regeling. Les 4: Ontsluiting informatie - Raadsleden merken op dat de P&C-cycli van GR-en niet altijd goed aansluiten op de cycli van de gemeenten. Hierdoor lukt een goede behandeling van begrotingen en jaarrekeningen van sommige GR-en niet in alle gemeenten. - Raadleden ervaren dat GR-en op verschillende wijze de AB-vergaderstukken en notulen ontsluiten.

Het is voor een aantal raadsleden een zoektocht om de juiste stukken te vinden. - Raadsleden zien kansen met betrekking tot de hernieuwde informatieplicht vanuit de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr). De informatiepositie van de raad kan hiermee verstevigd worden. - Raadsleden geven aan dat de stukkenstroom per gemeente anders ingericht is. Daarnaast gaan colleges verschillend om met de mate waarin informatie gedeeld wordt en hebben de gemeente verschillende behoeften op het gebied van informatievoorziening. Mede door deze 2 3

o.a. Culemborg, Tiel en Neder-Betuwe Klik hier voor een toelichting op de Duisenberg-methode in de gemeentelijke context

oorzaken beschikken raadsleden van verschillende gemeenten niet altijd over dezelfde informatie. Raadsleden schetsen een aantal mogelijkheden om de informatievoorziening te verbeteren: o Harmoniseren van de informatievoorziening binnen de Regio Rivierenland o Een website inrichten met de stukken en zienswijzen zoals eerder opgezet is binnen de regio Gelderland-Zuid. o Openbaarmaking van alle besluitenlijsten van GR-en voor raadsleden. o Belangrijke data van GR-en opnemen in de raadskalender en ontwikkeling van lange termijn agenda voor GR-en.

3. Vervolgproces De griffierskring Rivierenland zal op basis van deze notitie aan de slag gaan met een Plan van Aanpak waarin de opbrengsten uitgewerkt worden in haalbare ideeën. Dit Plan van Aanpak zal besproken worden binnen de raden. Hieronder wordt het vervolgproces schematisch weergegeven.

Informatienotitie opbrengsten 10 januari 2022: wat is besproken?  De raad heeft op 10 januari 2022 het rapport besproken  De belangrijkste opbrengsten zijn samengevoegd in een notitie  In de notitie is onderscheid gemaakt in de opbrengsten voor de Avri en GR-en in het algemeen  De notitie wordt ter informatie aan de raadsleden verzonden Maart 2022



Opstellen Plan van Aanpak: wat is haalbaar?

Bespreken Plan van Aanpak: waarvoor is draagvlak?

Regionale afstemming: wat is het vervolg?

Formele besluitvorming

 De griffierskring geeft advies over de (juridische) haalbaarheid van de opbrengsten  Dit mondt uit in een trechtering van haalbare ideeën  Daarbij geldt hetzelfde onderscheid: Avri en GR-en

 Het Plan van Aanpak wordt in de raden besproken  GR-en krijgen ook de mogelijkheid om input te geven  De bespreking leidt tot een Plan van Aanpak 2.0  De implementatie van haalbare ideeën wordt door de griffierskring uitgewerkt

 In een regionale bijeenkomst bespreken de raden het Plan van Aanpak 2.0  De griffierskring adviseert over besluitvormingstraject (bijvoorbeeld nieuwe nota’s verbonden partijen)  In de bijeenkomst wordt ook de implementatie van het Plan van Aanpak 2.0 besproken September 2022

 De griffierskring werkt een voorstel voor besluitvorming uit

Maart 2022/April 2022



Mei/Juni 2022



Oktober/November 2022

Bijlage 1: volledige opbrengst bijeenkomst 10 januari 2022 Les 1: Grip op technische onderwerpen met politieke componenten -

Zorg voor een duidelijke vraagstelling in een goed omschreven beleid GR-en dienen zich te houden aan de regionaal afgesproken P&C tijdslijnen Houd het praktisch: is er een probleem, communiceer dat en geef inzicht in wat er van gemeenteraden wordt verwacht en wanneer De platformbijeenkomst van de Avri werkt erg goed, aandachtspunt is dat veel raadsleden hierop onvoldoende aangehaakt zijn Vooral niet (nog) meer bureaucratie optuigen Tijdig de begrotingen van de GR-en bij de raden brengen, zodat deze kunnen worden meegenomen in de cyclus van desbetreffende gemeenten Uitvoering van een ambtelijke risicoanalyse voorafgaand aan de start van een operatie. Deze informatie is werkbaar voor bestuurders en raadsleden en zorgt voor risico-bewustzijn bij alle betrokkenen. Heldere communicatie moet centraal staan Houdt de Raad kort en regelmatig op de hoogte van de lopende zaken zodat de Raad tijdig om meer informatie kan vragen Wellicht wethouders financiën met hun ambtelijk apparaat een ' controlerende' rol geven Wat er in eerste instantie uit kan zien als kleine technische problemen kan in het vervolg juist leiden tot problemen met relatief grote gevolgen Politiek gezien wordt een AB-lid of DB-lid gesteund door een coalitie. Vooral DB- leden hebben de steun omdat er lokaal de coalitie onder druk kan komen te staan als er problemen zijn.

Hoe technisch een onderwerp ook is, het is altijd van belang om inzicht te geven als er mogelijk consequenties zijn voor gemeenten, gemeenten moeten altijd direct via DB-AB reageren Aandacht voor uitvoering is geen reguliere taak. Leer hoe hiermee om te gaan door dit in beleid om te zetten Raadsrapporteurs die samenwerken met collegeleden geeft een raad meer specialistische kennis, wordt in Culemborg als werkbaar ervaren als de collegeleden zich constructief opstellen Raadsrapporteurs: de ervaring in Tiel is dat dit heel goed werkt en een welkome aanvulling is voor de raad en de wethouder Wees open en transparant. Voorkom dat problemen te lang 'binnenkamers' blijven Bezoek als raadsleden zoveel mogelijk bijeenkomsten Zorg voor snelle en adequate communicatie naar de raad Politieke sensitiviteit bij ambtenaren en organisatie vergroten. Zodat we eerder geïnformeerd worden Zorg dat gemeenteraden te allen tijde op de hoogte zijn van de besluitvorming.

De politieke antenne is een primaire voorwaarde van een AB/DB-lid Raadsleden moeten zichzelf in positie brengen en daarvoor alle mogelijke instrumenten gebruiken Sneller informeren bij grote risico's Betrek wethouders meer Richt een soort denktank van externen op die objectief naar GR-en kijken Functieprofielen opstellen voor betrokkenen Er is meer informatie nodig: Avri moet naar raden komen Voor de nieuwe raad geldt dat de P&C-cyclus van GR-en heel belangrijk is Avri stuurt de stukken wel helder maar de raad behandelt veel onderwerpen, raadsrapporteurs kunnen helpen om meer aandacht voor GR-en te hebben. 5

AB kan opdracht geven aan DB die e.e.a. uitvoert. Niet andersom. De actieve informatieplicht AB kan beter Raden niet in positie brengen tijdens platformbijeenkomsten maar in reguliere vergaderingen van de raad Niet ad hoc een platformbijeenkomst beleggen maar doel duidelijk omschrijven Directeursbenoemingen ook delen met de raad Meer inzicht geven in de lange termijnplanning Zet een raadskring van 2 leden per raad op, zij behandelen een GR en doen het voorwerk voor verschillende raden Een denktank met inwoners oprichten die meekijken voor objectieve blik en zo ook direct mee kunnen praten De raad wil meer aan de voorkant van besluitvorming betrokken raken. Meer inzetten op werkbezoeken bij GR-en Laat ‘stortplaats en renteverlaging’ een vast onderdeel van de AB-agenda zijn. Over 5 jaar kan de 10 miljoen Euro, zomaar opgelopen zijn naar 15 miljoen Euro. Stuur brandbrief naar provincie, dat we als gemeenten niet meer geconfronteerd willen worden met eenzijdige besluiten, met enorme directe kostenconsequenties. Vraag provincie om gemeenten actief te informeren, als zij het plan hebben eenzijdig een besluit te nemen, wat direct fors ingrijpt op de gemeentelijke financiën. Vraag de provincie de financiële consequenties van hun eenzijdige besluiten voor individuele gemeenten zichtbaar te maken, zodat PS deze mee kan wegen, alvorens in te stemmen.

Neem met de provincie een grensbedrag op, wat een eenzijdig besluit van de provincie in één jaar tot gevolg mag hebben. Het kan niet zo zijn, dat een gemeente ineens in hetzelfde jaar veel moet bij betalen. Laat in overleg met provincie onafhankelijk onderzoek doen, wat het kost om nascheiding op de stortplaats toe te passen. Technische zaken komen voort uit vastgesteld beleid. Daar hangen altijd kosten aan. Budgetrecht ligt bij de raad dus de raad moet altijd betrokken zijn. Houd er rekening mee dat de raad een lekenbestuur is. Zorg voor goede raadsondersteuning: denk aan iemand die wellicht bij de griffie(s) die weet welke onderwerpen politieke urgent/gevoelig liggen. Bij de platformoverleggen beter en meer aandacht hebben voor de risicoparagraaf en daarbij meewegen wat een eventuele politieke component is of kan worden. Raden mogen ook bij zichzelf te rade gaan: regio-bijeenkomsten worden niet altijd goed bezocht. Politieke partijen moeten zich meer bewust zijn van het belang van GR-en De rol moet duidelijk zijn dat de raden besluiten nemen en goed op de hoogte gehouden moeten worden. Een vertegenwoordiger c.q. Rapporteur van iedere raad is hierin erg belangrijk.

De dialoog tussen directie en bestuur moet open zijn: verantwoordelijkheden delegeren aan de directie door het bestuur betekent een wederkerige verantwoording Schuif capabele wethouders naar voren, zodat we in de regio het voor algemeen bestuur noodzakelijke vertrouwen kunnen geven aan portefeuillehouders. Je moet als raad altijd flexibel kunnen opschakelen. Fijn dat er nu in de hele regio kaderbrieven verschijnen van alle GR-en. Een goede stap. Raden kunnen elkaar opzoeken om hier zienswijzen op in te dienen. Maar reageren op iets, gemaakt door deskundigen, is voor raadsleden makkelijker, dan out of de blue een visie voor het volgende jaar te bedenken. Bepaal vooraf eventuele risico’s die je als raad wil nemen Zorg als AB en DB dat de ambtelijke organisatie en de directeur van GR sneller het AB en DB informeren. Doe dit tenminste bij grote kostenrisico’s (> 1 ton), gezondheidsrisico’s en veiligheidsrisico’s. Zorg als AB, dat je actief relevante informatie ophaalt bij DB. 6

Betrek wethouders financiën, met hun ambtelijke financieel specialisten, meer bij kostenvraagstukken van GR-en. Laat (nieuwe) raadsleden beseffen, dat de P&C-documenten voor kaderstelling en controle zeer van belang zijn. Het voegt niets toe, om naast P&C-documenten nog allemaal documentenstromen op te tuigen. Bij regionale onderwerpen (bijv. CIRTEX) zou er éérst een regionaal debat moeten komen aan de hand van een startnotitie op hoofdlijnen, waarna de GR-en en de colleges pas aan de slag gaan met de verdere uitwerking. Bij klankbordgroepen en raadsrapporteurs moet elke raad zelf bepalen hoeveel personen dit zijn. Herijk de doelen van de platformbijeenkomsten: gaat het om informatieverstrekking of om het ophalen van standpunten? GR-en kunnen bij raden langs om ideeën op te halen als input voor de kaderbrieven. Kennis van alle raads- en commissieleden moet up to date en gelijkwaardig zijn Ontwikkel een platform voor GR-en waarin berichtgeving naar de raden een plek kan krijgen. GR-en conformeren zich niet aan begrotingen van gemeenten. We moeten er scherper op zijn dat GR-en op tijd begroting inleveren. Het democratiseringsproces tussen enerzijds alle GR-en en het DB/AB. Van deze gemeenschappelijke regelingen en de gemeenteraden is sterk aan herijking toe.

Je kan ook een GR een kader en budget meegeven en als er daarbuiten gegaan wordt, dan moet de GR terug naar de raad De raad moet het besluit nemen, niet het DB. De raad loopt achter de feiten aan. Informatie wordt gepresenteerd, maar de raad kan geen goed besluit nemen We moeten terug naar de basis, waarom zijn de GR-en opgericht en waartoe dienen ze. Moeten we dit niet evalueren? Zitten we wel op de goede weg? Het waren uitvoeringsorganisaties, maar het worden steeds meer ook organisaties waarin beleid gemaakt wordt. Platformbijeenkomsten werken niet in de huidige vorm, te veel informatie wordt gebracht en het is weer een extra avond voor een raadslid. Liever het gesprek in de eigen raden en niet extra bijeenkomsten. De bijeenkomsten bereiken niet het doel, er moet vooral ruimte voor discussie zijn en niet een eenzijdige informatiestroom. Rolverduidelijking: wat kan het college en wat kan de raad doen? Externe deskundige inroepen om raadsleden te ondersteunen bij GR-en Er worden soms rechtspersonen vanuit een GR opgericht, hoe gaat dit proces? Is de GR in de huidige vorm nog toereikend? Het is te risicovol een beproefde GR-structuur zomaar over boord te gooien. Een goed extern onderzoek naar andere opties voor structuur Avri, met een goede voor- en nadelen afweging is wel welkom. Ook verbeteringen huidige GR kunnen onderzocht worden. Verminder het aantal GR-en.

En neem als raadsleden zitting in het AB. Dat geeft voldoende tijd om te concentreren op minder samenwerkingsverbanden.

Les 2: Eigenaarsrol college (in AB/DB) en ambtelijke organisatie -

Wethouders financiën moeten we misschien een meer controlerende rol geven Scheiding tussen beleid en financiën in bestuur vormgeven: je kunt je afvragen of je beleidsmatige keuzes kan maken met flinke financiële gevolgen Er is behoefte aan meer inhoudelijke ambtelijke ondersteuning Colleges moeten nadenken over enerzijds eigenaarschap van de GR en anderzijds opdrachtgeverschap: hoe je dat kan splitsen als college? Wellicht beleid en financiën bij de

ene wethouder en de andere wethouder de verantwoordelijkheid geven over verantwoording en uitvoering. Leg aan de raden uit wat het verschil is tussen een AB lid en DB lid Zorg dat er meer samenwerking is en focus niet op verschillen Niet meer terugkijken maar vooruit! Hoe gaan we dat doen? Probleem is dat betrokken ambtenaren werken voor de DB/AB-bestuurders en zodoende een dubbele rol hebben Begint simpelweg met juiste rolopvatting: wethouder is vertegenwoordiger gemeenteraad en niet mededirecteur GR. Taak voor AB-leden om 'hun' gemeenteraden op de hoogte te houden Financiële controller voor de GR uit opdracht van de Raden benoemen Kunnen ambtenaren de juiste vertaalslag maken naar de invloed van een besluit voor de inwoners van de betreffende gemeente? Ambtenaren hebben de kennis en kunde om het desbetreffende collegelid te voorzien van de juiste ondersteuning en advies, dit moet wel plaatsvinden binnen de kaders die de raad aangeeft. Het eigenaarschap van de GR is eigenlijk de inwoner en daarmee de verkozen vertegenwoordiger in de raad. Dus het College is eigenlijk geen eigenaar. Raadsleden zullen zich meer eigenaar moeten gaan voelen, het verschil tussen opdrachtgever en eigenaar is significant en zodoende zal een raadslid vooral moeten wisselen van pet.

Moeten we als raadslid lid van AB willen zijn? Goed als er in alle raden ongeveer gelijktijdig geagendeerd wordt Handig als griffier alle stukken in lokaal RIS overneemt? Actieve informatieplicht vanuit college meer aandacht geven Is het haalbaar om 2 (burger)raadsleden als expert per GR te benoemen of moeten we externen inzetten? Informatie is vaak te politiek gekleurd Te veel informatie maakt het moeilijk hoofdlijnen vast te houden Ontwikkel lange termijnagenda's voor aantal GR-en: zo kun je als raad ook over burgerparticipatie meedenken Meer onderling regionaal afstemmen als raadsleden Niet alles is voor iedereen interessant, verdeel de taken ook op onderwerp (financiën, participatie) per GR, dus meerdere mensen per GR Het is vanzelfsprekend dat AB-leden leunen op directeur GR. GR-directeur is de specialist. Van AB-leden mag je wel kennis van zaken op hoofdlijnen verwachten. In hoeverre voelen de DB/AB leden zich eigenaar? Bespreek dit en leg de onderlinge positionering vast. Het is te makkelijk om te adviseren dat er meer ambtenaren nodig zijn. Laat DB en directeur GR nagaan of de juiste mensen op de juiste plek zitten en over de juiste tools beschikken. Prima om eigenaarschap en opdrachtgeverschap van een GR binnen colleges van B&W gescheiden te gaan beleggen. Zie wethouders financiën bij les 1.

Er wordt richting GR-en door wethouders en raadsleden vaak gesproken over een externe partij. Terwijl GR-en in feite uitvoeringsorganisaties van de gemeenten. Misschien moeten we eerst erkennen dat de Avri en Werkzaak, het RAR etc. onvervreemdbaar bij ons horen Het is prima om eigenaarschap en opdrachtgeverschap van een GR binnen colleges van B&W gescheiden te gaan beleggen. Rol van AB en DB uit elkaar trekken; geen onderdeel van elkaar zijn. Sterk signalerend werken. Gezamenlijke verantwoordelijkheid om te komen tot een goede structuur en controle. Ambtenaren zien de begroting ook te laat en moeten eerder kunnen meekijken. Wellicht een mogelijkheid om raadsleden in een AB te benoemen

Gemeenteraad moet niet zelf op jacht hoeven naar informatie. Dat was juist de schande van AVRI. Er was informatie, maar die bereikte ons niet. We blijven afhankelijk. Vandaar de behoefte aan verduidelijking van de informatieplicht. Democratisch monster als ambtenaren namens gekozenen gaat opereren. Active informatieplicht van DB-bestuurders aan de raad conform regels gemeentewet beter handhaven Platformbijeenkomsten worden nu uitgelegd als een orgaan dat is geraadpleegd voorafgaand aan AB en DB. Dat is beslist niet het geval, zeker als de platformbijeenkomsten niet volop worden bezocht en er geen verslag gemaakt wordt. Ambtelijk een "verbindingsofficier" hebben; ook ter info aan de gemeenteraad. College moet nadrukkelijker de agenda van een GR bewaken en tijdig de raadsrapporteur informeren. Sluitende afspraken met AB- en DB-leden maken over terugkoppeling bijeenkomsten Duidelijkheid geven over de platformbijeenkomsten met een formele status. AB- en DB-leden gaan met een raadsopdracht naar hun overleg met de verplichting tot terugkoppeling. Meer duidelijkheid over de positie van ambtenaren? Zijn zij loyaal aan het AB/DB of loyaal aan de raad? Belang hechten aan een goede rolopvatting, een wethouder zit er namens de raad.

Les 3: Positionering gemeenteraad -

Het zittende collegelid hoort de Raad actief te informeren over zaken die spelen en hoe hierin op te treden, waarbij de ambtenaar de deskundige tegenhanger van de directeur van een GR is. Sluitende en strakke afspraken maken met vertegenwoordigers in GR-en en een regionale auditcommissie nader onderzoeken. Rapporteurs moeten niet alleen het karakter van controleurs hebben. Gemeente Neder-Betuwe beoordeelt P&C documenten volgens de Duisenberg-methode, dit biedt meer inzicht. Zorg dat er binnen het DB/AB een woordvoerder is bij een bepaald stuk/beleid waar raadsleden ten rade kunnen gaan. Behandelwijze van de agendapunten in de platformbijeenkomsten structureren: 1. informeren door directeur en DB met aansluitend vragenronde 2. politieke discussiepunten naar voren halen - in vooral inventariserende zin Dit vraagt iets ter voorbereiding: doordachte samenstelling vanuit de gemeenteraden (samen zorgen voor breed uit spectrum) en deelname van AB-leden hieraan Als gemeenteraden meer samen optrekken, dit kan in deze tijd met digitaal overleg makkelijker worden gerealiseerd. Binnen elke raad helder hebben wie welke GR onder zijn/haar hoede heeft zodat bijv. de griffie een onderling overleg kan plannen. Is al vaak genoemd: raadsrapporteurs of een soort klankbordgroep van raadsleden per GR.

Dit vergroot betrokkenheid en maakt consultatie vooraf mogelijk Zorg dat er geen extra laag komt tussen raden en AB Raadsrapporteurs die samenwerken met collegeleden geeft een raad meer specialistische kennis, dit wordt in Culemborg als passend ervaren als de collegeleden zich constructief opstellen Laat het primaat van besluiten altijd bij de gemeenteraad liggen. Zij kunnen hun wethouder/college naar huis sturen. Zienswijzen zijn van de Raad en niet van het college, het idee van een raadsrapporteur is hierbij een prima instrument.

Laat AB van GR, samen met de GR-directeur (specialist) jaarlijks bij elke raad langskomen. Niet alleen om lange termijnvisie te delen en op te halen, maar ook om lokale zaken, het cafetariamodel rakende, te bespreken. Als raad kunnen we niet veel dichter meer op het beleid van Avri zitten. Als we vragen als raad via een ‘houtkoolschets’ betrokken te worden, gebeurt dat ook. Maak meer gebruik van het cafetariamodel, als het niet lukt in de regio gezamenlijk tot besluiten te komen. Prima om regionale kwesties wat verkennend in regionaal verband te bediscussiëren. Regionale klankbordgroepen met deskundige raadsleden is prima, maar dan bepaald de raad welke afvaardiging een redelijke afspiegeling van de raad is. Meestal is dat niet 1 persoon. En ook niet 1 coalitielid én 1 oppositielid. Vraag als raad niet aan je wethouder om het DB naar huis te sturen, maar draag hem op zich kandidaat te stellen als nieuw DB-lid. Raden kunnen nu al besluiten capabele raadsleden als AB-lid in GR (Avri) naar voren te schuiven. De positie van de raad dient naar voren te worden geschoven. Nou komt de raad pas vaak aan bod wanneer de besluiten grotendeels al genomen zijn. Door de raad eerder van informatie te voorzien kunnen wij eerder bij besluiten betrokken worden. Als raad zorgen dat zaken je niet overkomen.

Bedenk dat ook GR-en moeten leren omgaan met proactieve raden die iets strategisch roepen en niet alleen reactief via een zienswijze opereren. De gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) versterkt de kaderstellende en controlerende rol van gemeenteraden. De participatiemogelijkheden van burgers en belanghebbenden bij de besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen wordt ook vergroot. De nieuwe Wgr biedt een versterking voor de rol van de raden en voor participatie van inwoners, maar dit gaat niet vanzelf: de raden moeten hierboven op zitten. Raadsrapporteurs inzetten om tevens specialisme op te bouwen. Constructief opstellen; raadsrapporteurs kunnen ook punten aandragen die het collegelid wellicht niet leuk vindt. In het voorstel tot wijziging van de WGR wordt de actieve informatieplicht als mogelijke optie genoemd. Dit kunnen gemeenten nu al regelen in de gemeenschappelijke regeling. Met de raadsopdracht wordt bedoeld het vooraf bespreken van de agenda van de desbetreffende vergadering met de gemeentelijk afgevaardigde.

Meer inzetten op zienswijzen of het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie voor extra controlebevoegdheden, zoals de mogelijkheid om een enquête in te stellen over het functioneren van de gemeenschappelijke regeling Inzetten op versterking van de Kracht van de Raden, deze is reeds functioneel en verdient versterking te krijgen in de nieuwe bestuursperiode. Regionale adviescommissie in het leven roepen als klankbord voor DB en voor terugkoppeling aan de gemeenteraad Behoefte aan regionale verbinding en regionale oriëntatie en meningsvorming. Voorin het proces zitten. Waarom doen we dingen die we nu zo doen? Bestuur op hoofdlijnen laten werken met een lange termijnagenda Behandeling GR-stukken in dezelfde periodes laten plaatsvinden in de verschillende raden Regionale meningsvorming zonder mandaat inrichten, vooral als raadsleden de uitwisseling in de regio hebben Extern onderzoek uitvoeren naar: de rol van de raden, een goede voor- en nadelen afweging van GR-structuur. Een regioraad is een optie Als er rapporteurs komen, dan wellicht leden benoemen vanuit oppositie en coalitie. Meer samenwerking zoeken met de raden en de griffiers. 10

Controleren is ook meedenken met het proces, dus niet alleen achteraf. Wij als raadsleden willen ook beter weten hoe het werkt d.m.v. het inwerkprogramma Verbindingsofficieren/raadsrapporteurs vanuit elke raad om positie raden te borgen. Invulling en samenstelling ligt genuanceerd. Blijf zorgen voor democratische legitimatie en laat heet primaat bij de individuele raden liggen. Dan kan er best een klankbordgroep komen Eerdere afstemming tussen de verschillende raden

Les 4: Ontsluiting informatie -

Maak afspraken over het type informatie dat je deelt. Tussen werkorganisatie en bestuur en maak dit transparant naar de raden. Belangrijk is om informatie sneller met elkaar te delen, zodat de verschillende betrokkenen niet voor verrassingen komen te staan. Platforms waar we overal bij kunnen zodat informatie gemakkelijk te raadplegen is om grip op de onderwerpen te krijgen Alle informatie centraal registreren en delen in de regio Eerder meegenomen worden in probleemstelling, d.m.v. beeldvorming, dan hebben deelnemers zelfde info, daar kan dan nog een wisselwerking van ideeën plaatsvinden. Mogelijke scenario´s met consequenties voorleggen, waaruit keuze bepaald kan worden. Voorkomen dat je met te veel subgroepen gaat werken houdt de lijnen kort en niet te veel lijnen erbij Maak gebruik van de tool 'dossiers' in notubox, waarin alle benodigde stukken per GR worden opgeslagen Maak alle besluitenlijsten makkelijk inzichtelijk voor raadsleden en wees daarin transparant De P&C-stukken van gemeenschappelijke regelingen zijn oké, wel is het van belang dat de risico's in een aparte vermelding/losse urgente krijgen. Duidelijke uitleg over de inhoud van de communicatie: met welk doel wordt er gecommuniceerd? Belangrijke data van GR-en opnemen in de raadskalender in Notubox van de raadsleden Informatie moet op tijd, neutraal zijn en hoofd- en bijzaken moet gescheiden worden.

DB en AB zijn te veel een kleine club van gelijkgestemden en er vindt te weinig onderlinge controle en toezicht plaats In de informatievoorziening per GR site/kopje met daar per GR inzicht in de besluitvorming: archief en actielijst Communicatie tussen DB en AB formaliseren d.m.v. een korte notitie waarin staat welke informatie gedeeld moet worden. Duidelijke actielijsten zodat er geen ruis op de lijn ontstaat wie wat had moeten communiceren Overzicht creëren van het geheel waardoor verbanden zichtbaar worden, dus geen detailinfo blijven verstrekken zonder context Niet elke gemeenteraad gebruikt hetzelfde informatiesysteem, ik weet niet of dit een probleem is. Maar de zienswijzen website zou wellicht een vorm kunnen zijn De rapportages zouden veel beknopter kunnen waarbij snel de hoofdzaken van beleid naar voren komen. Maak ook binnen de raden de verdeling van lasten over de deelnemers aan een GR duidelijk en blijf hier transparant over. Laat de griffie alle vergaderingen en vergaderstukken in het eigen raadssysteem overnemen. RAR gebruikt bijvoorbeeld een eigen NotuBox, dat moet toch te integreren zijn met de eigen NotuBox van de gemeente.

Laat de griffier ook alle (vastgestelde) besluitenlijsten van regionale bijeenkomsten opnemen in het raadssysteem. Dit kan ook door een link in het eigen raadssysteem op te nemen onder ‘besluitenlijsten’ naar de betreffende besluitenlijst op de website van die GR. Overweeg als raad het gebruik van de tool ‘dossiers’ in je raadsinformatiesysteem. Om makkelijker raadsbreed dossiers te vormen. Laat de GR (Avri) een beknopt verslag na een platformbijeenkomst maken. Pre-corona deden zij dit ook, zullen ze weer op moeten pakken. Breng de kosten in beeld, om audiotulen te professionaliseren. Zodat zoeken op onderwerp en spreker eenvoudiger gaat. Digitale ontsluiting GR-stukken een forse impuls geven en koppelen aan eigen RIS. Informatie uit GR-en moet veel minder maar veel gerichter op behoeftes raadsleden. Schriftelijke terugkoppeling uit GR-vergaderingen kan uniform naar elke raad, over de voor de raden relevante punten op hoofdlijnen; wellicht centraal vanuit GR-organisatie. Centraal alle informatie digitaal bereikbaar maken. Regelmatig berichten naar de raden wat er nieuw gepubliceerd is. Goed werkend zoeksysteem opzetten Website Zienswijzen Gelderland-Zuid meer gebruiken Geen overvloed aan informatie richting de raden, maar gestructureerd vormgeven Raadsleden willen meer aan de voorkant aangehaakt worden Belang van efficiënt delen van informatie, dat het ook gericht is.

Leg concrete vraagstukken en dilemma’s voor.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11441656/1