Concept raadsvoorstel - Groeifonds programmalijn vitale leefomgeving

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) Z/23/095024/RAAD/23/03287

Raadsvoorstel (conceptversie 29 sept) Onderwerp

Groeifonds: programmalijn vitale leefomgeving

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Klein)

Samenvatting

Conform het plan van aanpak Groeifonds gemeente Neder-Betuwe hebben we beleid opgesteld voor een vitale leefomgeving. Hiertoe hebben we regeling ontwikkeld om klimaatadaptieve activiteiten te stimuleren op eigen terrein van inwoners.

Voorgesteld besluit

1. Instemmen met een subsidie voor klimaatadaptieve maatregelen als invulling van programmalijn 3 van het Groeifonds. 2. Ten behoeve hiervan een budget uit het Groeifonds beschikbaar te stellen van € 150 000,-. 3. Kennis te nemen van de concept-subsidieregeling klimaatadaptatie, en het budget van € 150 000 vast te stellen als subsidieplafond.

Inleiding Dit voorstel gaat over het onderdeel vitale leefomgeving uit het Groeifonds. Het plan voor het groeifonds spreekt over het stimuleren van initiatieven van inwoners, door precariogelden zichtbaar maar tevens uitvoerbaar aan bewoners ten goede te laten komen. Vanwege het eenmalige karakter en de wens dit geld dicht bij inwoners te investeren, is dit een kans om subsidie te geven op maatregelen die de leefomgeving vitaler maken. Dit kan onder andere door het ondersteunen van initiatieven van inwoners. Gelden uit het groeifonds willen wij zo – deels – aanwenden om initiatieven voor groene of klimaatadaptieve tuinen te ondersteunen. Een groot deel van de gemeente is particulier terrein, hier kan de gemeente wat betekenen. In de toekomst kunnen we rekenen op hogere temperaturen en grotere neerslagtekorten, maar ook op extremere (hoos)buien. Om goed om kunnen gaan met de bijbehorende hitte, droogte, en waterproblematiek is het verstandig aanpassingen aan onze omgeving te doen. Met het Beleidskader Klimaatadaptatie Neder-Betuwe 2022-2027 (ook wel Lokale Adaptatiestrategie, LAS) heeft de raad klimaatambities en speerpunten vastgesteld voor de komende jaren. In de bijbehorende uitvoeringsagenda zijn deze verder uitgewerkt in concrete maatregelen. Hierin staat onder andere het stimuleren van participatie bij klimaatadaptatie als speerpunt.

Dit bouwt voort op het faciliteren en stimuleren om anders met hemelwater om te gaan zoals beschreven in het PRW 2024-2028. Veel maatregelen die de leefomgeving duurzamer maken behoeven investeringen, klein tot groot. Wij willen deze investeringen stimuleren. Door bij te dragen wordt investeren in klimaatadaptatie aantrekkelijker. Dit is ook aan de raad voorgelegd in het voorstel “Instellen Groeifonds Neder-Betuwe”. Daarin worden kleinschalige en uitvoerbare maatregelen die de leefbaarheid ten goede komen expliciet benoemd. Door ook op die manier de precariogelden ten goede te laten komen aan de inwoners maken we zichtbaar dat we er voor onze inwoners zijn. Beoogd effect Onze inwoners helpen klimaataanpassingen te treffen om op eigen terrein, o.a. door groen toe te voegen. Uiteindelijk verkleinen we daarmee klimaatproblemen en de kosten die daaruit voortvloeien.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Argumenten 1.1. Uitwerking programmalijn Groeifonds De gemeenteraad heeft uitgesproken de z.g.n. precariogelden naar de samenleving terug te willen laten vloeien. Een subsidie voor klimaatadaptatie past uitstekend in een programmalijn van het Groeifonds: een vitale leefomgeving. Met deze invulling kunnen we onze inwoners direct te betrekken bij het vitaliseren van de (eigen) omgeving. 1.2. Directe ondersteuning inwoners Op deze manier invulling geven aan de programmalijn vitale leefomgeving geeft een passende invulling aan de precariogelden door op een directe, zichtbare en toegankelijke manier initiatieven van bewoners te ondersteunen. Dit betreft kleine, tastbare projecten, die leefbaarheid vergroten dicht bij de inwoners. 2.1. Adaptatie aan extremere weersomstandigheden: potentiele ontlasting publieke voorzieningen Aanpassingen aan klimaatextremen kunnen problemen verminderen of voorkomen die kunnen ontstaan door extremere buien, langere perioden van droogte, en hittegolven. Wateroverlast, verdroging en verhitting, waar met name het bebouwd gebied vatbaar voor is, brengen potentieel grote kosten met zich mee. Door het anticiperen op extreme weersomstandigheden wordt hierin zowel de gemeente als inwoner - in potentie - ontlast.

Dit kan onder andere relatief eenvoudig door bijvoorbeeld bestrating of dakverharding plaats te laten maken voor groen; dit verkoelt tijdens hete dagen, zorgt dat er minder droogte is, het water beter infiltreert als het regent en bovendien dat er een prettigere plek ontstaat voor mensen en dieren. Ook het planten van een boom heeft deze effecten. 2.2. Positief effect op de leefomgeving en biodiversiteit Dit type maatregelen leiden direct – dus ook zonder veranderingen in het klimaat – tot een verbetering van de leefomgeving. Het is bewezen dat een groene leefomgeving meerdere positieve effecten heeft op mensen. Het vergroten van biodiversiteit is daar een belangrijk onderdeel van. 3.1. Stimuleren participatie voor een vitale leefomgeving Bij de uitvoering van gemeentelijk beleid is betrokkenheid van inwoners essentieel. Door klimaatadaptieve maatregelen te subsidiëren, stimuleren we betrokkenheid van inwoners bij de veranderende leefomgeving. Bij het subsidiëren zoals bedoeld in de voorgestelde subsidieregeling kunnen inwoners tot 1000 euro aan subsidie ontvangen voor klimaatmaatregelen. 3.2. Ongebruikte gelden komen weer in reserve De gelden uit het groeifonds moeten doelmatig en verantwoordelijk worden uitgegeven.

Indien onverhoopt onvoldoende initiatieven ontplooid worden en dus geen gebruik gemaakt wordt van de beschikbaar gestelde bedragen vloeien deze terug in de reserves van het groeifonds. Kanttekeningen: 2.1. Particulier terrein is niet het werkgebied van de gemeente Wij kiezen voor het stimuleren van maatregelen en daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor het daadwerkelijk nemen van deze maatregelen bij de inwoners. De positieve effecten hiervan zijn op het eigen terrein te merken, maar hebben ook een positief effect dat breder is. Door de bredere positieve effecten worden de gemeentelijke voorzieningen in de toekomst ontlast. Hierdoor is een subsidieregeling het juiste gereedschap: het stimuleert particulieren om maatregelen te treffen, maar geeft geen voorschriften over het eigen terrein van de inwoner. 3.1. Misbruik van de regeling is niet geheel te voorkomen Zowel subsidie als participatie vragen om wederzijds vertrouwen tussen inwoner en gemeente. Wij hebben in de subsidieregel enkele kaders opgenomen waarbinnen de maatregelen moeten vallen om misbruik te voorkomen, maar werken tevens vanuit het vertrouwen dat de regeling voor de juiste doelen wordt aangewend. Er is nadrukkelijk een voorwaarde voor het in stand houden van de getroffen maatregelen toegevoegd.

Pagina 2 van 4

Z/23/095024/RAAD/23/03287

Financiën: Geheel gefinancierd uit het groeifonds. De subsidieregeling bedraagt 150.000 euro, voor de duur van drie jaar. – nog aan te vullen – – Uitvoering binnen huidige formatie door beschikking- en vaststellingsproces te vereenvoudigen in de regeling – – Financiële inschatting per jaar (voor begroting: 40k in 2024, 50k in 2025, 60k in 2026?) – Communicatie: Naast de gebruikelijke publicatie van besluiten en regelingen wordt via de website samendetoekomst.nl en het gemeentenieuws deze subsidieregeling in de publiciteit gebracht. Tevens wordt er op flyers en ander promotiemateriaal voor vergroening van tuinen verwezen naar samendetoekomst.nl alwaar het laatste nieuws over deze, en andere subsidies, te volgen is. Vervolgstappen: Communicatie- en publiciteitsproces en uitvoering regeling starten. Medio 2024 wordt een eerste evaluatie uitgevoerd, aan de hand daarvan kunnen eventueel additionele voorstellen of aanpassingsverzoeken volgen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}} Gerrit Stam secretaris

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg burgemeester

Bijlagen 1. Subsidieregeling klimaatadaptatie

Pagina 3 van 4

Z/23/095024/RAAD/23/03287

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; ; gelet op het bepaalde in de Algemene subsidieverordening gemeente Neder-Betuwe,

B E S L U I T:

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 9 november 2023 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

Pagina 4 van 4

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

Z/23/095024/RAAD/23/03287