Bijlage - Preventie- en handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2022-2024

22

Gemeente Neder-Betuwe | Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2022 t/m 2024

Tabel 2 Maatregelenmatrix Toezicht en Handhaving

Regelgeving

Educatie

Integrale aanpak

Thuis/ouders

 Ouderlijk toezicht op regels NIX18

 Regels over NIX18

 Communicatie over risico’s van alcohol, opvoedvaardigheden, Alcoholwet en alcoholregels  Voorlichting aan ouders over alcohol- en uitgaansopvoeding: regels stellen en handhaven

 Communicatie met ouders zoveel mogelijk inzetten als onderdeel van activiteiten in sportverenigingen, het onderwijs en publieksvoorlichting

Sport en andere paracommerciële verstrekkers

 Toezicht leeftijdsgrens (met testkopers)  Toezicht doorschenken  Toezicht schenktijden  Handhavingsstappenplan

 Leeftijdsgrens  Verbod op aanwezigheid dronken personen doorschenken  Schenktijden beperken  Schenken van sterke drank beperken

 Training barvrijwilligers  Nalevingscommunicatie  Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels  Aansluiten bij ‘Wordt ook een club van NIX’

 Inzet op gezonde sportkantine als onderdeel van Neder-Betuwe Bloeit!  Advies over alcoholbeleid in de sportkantine

Scholen

 Toezicht op naleving van de schoolregels rond alcohol  Ondersteuning door boa’s bij schoolfeesten (bv. toegangscontrole indrinken)

 Alcoholvrije schoolomgeving en -activiteiten

 Scholen informeren over belang van alcoholvrij schoolbeleid – oa schoolreisjes, eindexamen etc  Overleg scholen over alcoholvoorlichting aan ouders  Communicatie over alcoholvrije schoolomgeving

 Huidig beleid op scholen toetsen aan de Richtlijnen verslavingspreventie  In overleg met de scholen de mogelijkheden verkennen om het integrale Helder op School te implementeren

Openbare ruimte/Algemeen

 Toezicht bezit alcohol onder de 18 jaar  Toezicht wederverstrekking  Toezicht openbaar dronkenschap

 Verbod aanwezig hebben alcohol onder de 18 jaar  Verbod wederverstrekking  Verbod openbaar dronkenschap

 Communicatieplan  Ik Pas  Nix18  Zien drinken doet drinken  Voorbeeldfunctie gemeente invullen

23

Gemeente Neder-Betuwe | Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2022 t/m 2024

5.

Samenwerking, uitvoering en evaluatie

5.1

Samenwerking en uitvoering

Samenwerkingspartners Effectief alcoholbeleid is gebaat bij het gelijktijdig inzetten van activiteiten op verschillende beleidspijlers. Goede samenwerking is daarbij een belangrijke voorwaarde. Het Preventie- en handhavingsplan is dan ook opgesteld na gesprekken met verschillende partijen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie: de beleidsadviseurs sport- en gezondheid (Neder-Betuwe Bloeit!), vergunningverlening/horecacoördinator en juridische zaken, veiligheidscoördinatoren, toezichthouders, GGD gezondheidsmakelaar School & Jeugd, Mozaïek welzijn (jongerenwerk), politie, straathoekwerker IrisZorg en afdeling preventie IrisZorg. Ook vertegenwoordigers van de horeca hebben kunnen meedenken. Uitvoeringsplan Om de voornemens uit het Preventie- en handhavingsplan te concretiseren, maakt de gemeente met haar samenwerkingspartners jaarlijks een uitvoeringsplan, zoveel mogelijk voorzien van meetbare doelstellingen en een planning. Communicatie Het kernteam Alcoholmatiging zoekt jaarlijks de samenwerking op met de afdeling communicatie van de gemeente. Dit voor advies over nalevings- en publiekscommunicatie en om jaarlijks gezamenlijk, aansluitend op het uitvoeringsplan een communicatieplan ter ondersteuning van de plannen op te stellen. De afdeling communicatie draagt bij aan de uitvoering daarvan. Coördinatie De gemeente heeft een coördinerende en deels uitvoerende rol.

Bij de uitvoering betrekt de gemeente het kernteam Alcoholmatiging en andere partijen (stakeholders): sportorganisaties, onderwijs, verstrekkers. Gezondheidsbeleid (Sociale Pijler) draagt samen met de team Vergunningverlening, toezicht en handhaving (Fysieke Pijler) zorg voor het initiëren van de uitvoeringsplannen, de samenhang met de uitvoeringsplannen van het gezondheidsbeleid (beleidsnota Sociaal Domein en Neder-Betuwe Bloeit!) en zorgt dat de uitvoeringsplannen worden vastgesteld door het college. Overlegstructuur Er is een overlegstructuur opgezet om van planvorming tot uitvoering, monitoring en evaluatie te komen. Zie hiervoor de tabel op de volgende pagina.

24

Gemeente Neder-Betuwe | Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2022 t/m 2024

Tabel 3 Organisatiestructuur Preventie- en handhavingsplan Leden

Taken

Vergaderfrequentie

Coördinatie

 Beleidsadviseur Gezondheid in samenwerking met medewerker team Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving

 College van B&W betrekken bij de planvorming en de handhavingsstrategie en driemaandelijks informeren over de voortgang en eventuele knelpunten  Initiëren van uitvoeringsplannen  Voortgang coördineren en monitoren  Bewaken van de samenhang met de uitvoeringsplannen van het gezondheidsbeleid (beleidsnota Sociaal Domein en Neder-Betuwe Bloeit!)  Zorgen dat de uitvoeringsplannen worden vastgesteld door het college  Initiëren van evaluaties

Twee of drie keer per jaar met B&W

Kernteam Alcoholmatiging

 Beleidsadviseur Gezondheid  Beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid  Medewerker team Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving  Toezichthouder(s) Alcoholwet  GGD gezondheidsmakelaar  IrisZorg (preventieadviseur en/of straathoekwerker)  Politie (wijkagent)  Mozaïek welzijn (jongerenwerker)

 Uitvoeringsplannen maken en uitvoeren  Bespreken van en zo nodig aansluiten op nieuwe ontwikkelingen  Evalueren en resultaten duiden

Drie of vier keer per jaar

Stakeholderoverleg

Leden kernteam aangevuld met

 Bijdragen aan jaarlijkse risicoanalyse  Bijdragen aan opstellen en evalueren van uitvoeringsplan

Twee tot vier keer per jaar

 Beleidsmedewerker Jeugd  Communicatieadviseur gemeente  Politie (contactpersoon horeca)

5.2

Evaluatie

Kritisch evalueren is een belangrijk onderdeel van dit Preventie- en handhavingsplan. Om de kwaliteit van onze aanpak hoog te houden en waar nodig tijdig bij te stellen, gebruikt de gemeente de volgende evaluatiecyclus: 

 

Elk jaar wordt in overleg met de samenwerkingspartners het jaarlijkse uitvoeringsplan geëvalueerd en wordt op basis van deze inzichten een uitvoeringsplan voor het daaropvolgende jaar geschreven. Waar nodig wordt de risicoanalyse herijkt. Elke twee jaar komen daarbij de nalevingscijfers uit nalevingsonderzoek leeftijdsgrens. Na drie jaar (einde looptijd van dit plan) vindt een uitgebreide evaluatie plaats op basis van beschikbaar onderzoek en input van samenwerkingspartners. Hierbij worden de realisatie van activiteiten, effecten van beleid en achterliggende verklaringen op een rij gezet. Op basis hiervan kan vastgesteld worden in hoeverre het beleid de gewenste uitkomsten heeft opgeleverd en op welke punten het beleid bijgesteld dient te worden. 25

Gemeente Neder-Betuwe | Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2022 t/m 2024

Bijlage 1. Schenktijden Neder-Betuwe De gemeente heeft sinds 1 september 2013 in de Algemene Plaatselijke Verordening de volgende schenktijden ingesteld, waarbij geldt dat uitsluitend alcoholhoudende drank verstrekt mag worden beginnende één uur voor aanvang en eindigende met één uur na beëindiging van activiteiten die passen binnen de statutaire doelomschrijving van de desbetreffende paracommerciële rechtspersoon, maar niet buiten de in onderstaand schema opgenomen schenktijden: Maandag tot en met donderdag

15.00 uur tot 23.00 uur

Vrijdag, zaterdag en zondag

15.00 uur tot 24.00 uur

De gemeente heeft voor twee typen paracommerciële inrichtingen aangepaste schenktijden geformuleerd. Echter geldt voor deze inrichtingen eveneens de één uur voor en één uur na regeling, zoals hierboven omschreven. Daarnaast geldt voor sportverenigingen dat er geen alcohol mag worden geschonken wanneer er veel jeugd (meer dan 25% van de totaal aanwezigen) aanwezig is op de vereniging. Verenigingen hebben dit in hun eigen bestuursreglement vastgelegd. Inrichtingen die in beheer zijn bij een rechtspersoon met een sportieve doelstelling

Maandag tot en met vrijdag

17.00 uur tot 24.00 uur

Zaterdag en zondag

12.00 uur tot 24.00 uur

Inrichtingen die in beheer zijn bij een rechtspersoon met een sociaal-culturele doelstelling die zich bovendien richt op de doelgroep senioren/ volwassenen

Maandag tot en met donderdag

12.00 uur tot 23.00 uur

Vrijdag, zaterdag en zondag

12.00 uur tot 24.00 uur

Bij bijzondere gelegenheden kan de burgemeester op aanvraag een ontheffing van de schenktijden verlenen. Bijzondere gelenheden zijn bijvoorbeeld festiviteiten zoals een vrijwilligersfeest, afsluiting van een jaarlijks toernooi, viering kampioenschap, jubileum van de vereniging of een seizoensafsluiting.

26

Gemeente Neder-Betuwe | Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2022 t/m 2024

Literatuur en bronnen Babor, T., Caetano, R., Casswell, S., Edwards, G. & Giesbrecht, N. (2010). Alcohol: no ordinary commodity: Research and public policy. Oxford, United Kingdom: Oxford University Press. Bureau Objectief (2021). Handreiking Toezicht Alcoholwet. Geraadpleegd van www.handreikingalcoholwet.nl, augustus 2021. Bureau Objectief (2020). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2020. Nijmegen: Bureau Objectief. Burton, R., Henn, C., Lavoie, D., O'Connor, R., Perkins, C., Sweeney, K., Greaves F., Ferguson B., Beynon C., Belloni A., Musto V, Marsden J. & Sheron, N. (2017). A rapid evidence review of the effectiveness and cost-effectiveness of alcohol control policies: an English perspective. The Lancet, 389(10078), 1558-1580. Engels, R., Kleinjan, M. & Otten, R. (2013) De rol van ouders bij alcoholgebruik van adolescenten: Stand van zaken. Nijmegen: Behavioural Science Institute Radboud Universiteit Nijmegen Expertisecentrum Alcohol (2020). Dossier Alcohol en jongeren. Utrecht: Trimbos-instituut. Geraadpleegd van expertisecentrumalcohol.nl, 26 november 2020. Gemeente Neder-Betuwe (2019). Monitor Neder-Betuwe bloeit! 2019-2024. Gezond opgroeien en gezond ouder worden in de gemeente Neder-Betuwe. Doelstellingen, monitoring en evaluatie. NederBetuwe: gemeente Neder-Betuwe. GGD Gelderland Zuid (2019).

Tabellenboek Gezondheidsmonitor Jeugd. Nijmegen: GGD GelderlandZuid. GGD Gelderland Zuid (2016). E-MOVO in cijfers: tabellenboek voor de gemeente Neder-Betuwe, behorend bij E-MOVO onderzoek 2015/2016. Nijmegen, GGD Gelderland-Zuid. Holder, H. D. (1998). International research monographs in the addictions. Alcohol and the community: A systems approach to prevention. New York, NY, US: Cambridge University Press. Meier , P. et al. (2008). The independent review of the effects of alcohol pricing and promotion. Summary of Evidence to Accompany Report on Phase 1: Systematic Reviews. United Kingdom: School of Health and Related Research, University of Sheffield, UK Monshouwer, K., Dorsselaer, S. van & Rombouts, M. (2020). Factsheet Peilstationsonderzoek. Ouders 2019. Ouders over het gebruik van tabak, alcohol, cannabis en de e-sigaret door jongeren. Utrecht: Trimbos-instituut. Nationaal Preventieakkoord (2018). Nationaal Preventieakkoord. Naar een gezonder Nederland. ’sGravenhage: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Nijkamp. L., Smeets, L., Greeff, J. de, Scholten, K. & Voorham, L. (2020). Dronkenschap en doorschenken. De impact en aanpak van dronkenschap en doorschenken in het uitgaansleven. Factsheet. Utrecht: Trimbos-instituut.

27

Gemeente Neder-Betuwe | Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2022 t/m 2024

Onrust, S., Otten, R., Lammers, J. & Smit, F. (2016). School-based programmes to reduce and prevent substance use in different age groups: What works for whom? Systematic review and metaregression analysis. Clinical Psychology Review, 44, 45-59. Paternotte, M. & Prooij, F. (2019). Doelgroeponderzoek Plattelandsjongeren. Kwalitatief onderzoek naar alcoholgebruik onder plattelandsjongeren. Amsterdam: Mare. Reynolds, R.I. (2003). Building confidence in our communities. London: London Drug Policy Forum. Rombouts, M., Dorsselaer, S. van, Scheffers, T., Tuithof, M., Kleinjan, M. & Monshouwer, K. (2020a). Jeugd en riskant gedrag 2019. Kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut. Schouten, F., Tuithof, M., Hasselt, N. van & Voogt, C. (2020). Kennismonitor Alcohol 2020. Onderzoek onder volwassenen naar kennis over alcoholschade. Utrecht: Trimbos-instituut. Smeets, L., Monshouwer, K. & Greeff, J de. (2019). De IJslandse aanpak van middelengebruik onder jongeren Een verkenning van de wetenschappelijke literatuur. Utrecht: Trimbos-instituut Smit. K., Monshouwer. K., Leeuwen, L. van, & Voogt, C. (2020). Zien drinken doet drinken. De invloed van de zichtbaarheid van alcohol in de sociale omgeving op kennis, opvattingen en gebruik van alcohol door jongeren. Literatuuroverzicht. Utrecht: Trimbos-instituut. Tuithof, M., Monshouwer, K., Aalten, J.

van & Dorsselaer, S. van (2018). Alcoholgebruik onder volwassenen in Nederland. Kerncijfers 2018. Utrecht: Trimbos-instituut. Vorst, H van der., Engels, R.C.M.E., Meeus, W., & Dekovic, M. (2006). Parental attachment, parental control, and early development of alcohol use: A Longitudinal Study. Psychology of Addictive Behaviors , Vol. 20, No. 2, 107–116

28