Bijlage - Ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

Dit moet een fonds worden vanuit de precariomiddelen, waarop inwoners via één of meerdere regelingen een beroep kunnen doen om initiatieven mogelijk te maken. Met de commissie Precario is afgestemd dat er drie verschillende programmalijnen worden onderzocht: 1. De vitale samenleving 2. Vitale economie 3. Vitale leefomgeving We verwachten de raad eind 2023 of begin 2024 een voorstel te kunnen doen voor de opzet en de benutting van het groeifonds. Daarbij is programmalijn 3 inmiddels zo ver dat we deze concreet kunnen vertalen in een voorstel. De andere programmalijnen volgen later.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

88

7.2 De ambtelijke organisatie is robuust en toekomstbestendig Wat willen we bereiken?

De ambtelijke organisatie is berekend op haar taken

Een veilige digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners, die wordt ondersteund door een stabiele en robuuste ICT

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We brengen de capaciteit en hoeveelheid werk met elkaar in balans.

continu

We versterken de kwaliteit van de organisatie nog verder door te investeren in projectmatig en programmatisch werken, verbinding, wendbaarheid, vitaliteit en opleiding/ontwikkeling.

2024

Door te blijven investeren in arbeidsmarktbeleid en strategische personeelsplanning versterken we de toekomstbestendigheid van de ambtelijke organisatie.

2024

We benutten kansen voor samenwerking in de bedrijfsvoering, als dat de toekomstbestendigheid versterkt.

continu

De organisatie maakt gebruik van een flexibele schil van medewerkers voor fluctuerende werkzaamheden en/of voor werk dat zeer specifieke expertise vraagt.

continu

We zorgen voor moderne, snelle en betrouwbare I&Avoorzieningen, die kunnen meebewegen met veranderende behoeften uit de ambtelijke organisatie en de samenleving.

continu

We blijven de I&A-voorzieningen optimaliseren, zodat de bestuurlijke processen, organisatieprocessen en de gemeentelijke dienstverlening goed ondersteund worden.

continu

Met de inrichting en uitvoering van I&A ondersteunen we de ontwikkeling naar meer transparantie, zodat we nieuwe wetten als de Wet open overheid (Woo), de Wet elektronische publicaties (Wep) en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) goed kunnen uitvoeren.

continu

Informatie van de gemeente en haar inwoners is goed beveiligd; we zorgen ervoor dat persoonsgegevens en andere vertrouwelijke informatie veilig worden ontsloten, verwerkt en bewaard.

continu

De kwetsbaarheid van onze systemen voor inbreuk van buitenaf of binnenuit is minimaal; we zorgen voor een adequate back-up and recovery maar ook een goede bewustwording binnen en buiten de organisatie.

continu

Activiteiten voor 2024

Voor het bereiken van bovenstaande ambities gaan we het volgende doen in 2024. Activiteiten zodat de ambtelijke organisatie berekend is op haar taken We versterken de toekomstbestendigheid van onze ambtelijke organisatie In 2023 is invulling gegeven aan de uitbreiding van onze ambtelijke organisatie. De investering in onze arbeidsmarktstrategie heeft zijn vruchten afgeworpen, we blijven hierin de komende jaren investeren. Door ons werkgeversmerk voortdurend goed op de kaart te zetten, te investeren in onboarding, ontwikkeling & opleiding, vitaliteit en het binden & boeien van huidige medewerkers blijven we onze ambtelijke organisatie continu versterken. Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

89

De uitbreiding van de ambtelijke organisatie en de vorming van het wendbaarheidsbudget hebben bijgedragen aan de toekomstbestendigheid van de gemeentelijke organisatie. De robuustheid en wendbaarheid zijn daarmee versterkt en de organisatie is beter in staat om in te spelen op onvoorziene, spoedeisende en onvermijdelijke omstandigheden. En doordat we onze werkwijzen verder ontwikkelen, kunnen op een opgavegerichte, projectmatige en/of programmatische wijze een beter antwoord geven op integrale vraagstukken. Maar we gaan ervan uit dat Rijk en samenleving ook in de (nabije) toekomst de gemeente voor uitdagingen zullen blijven stellen. We zien nog altijd een toenemende complexiteit in het werk, hogere kwaliteitseisen, nieuwe wetgeving en ingewikkelde maatschappelijke ontwikkelingen. Van de gemeente en haar bestuur blijft veel (tegelijk) gevraagd worden, zoals efficiënt én dienstverlenend zijn, met minder budget toch een goed voorzieningenniveau in stand houden, rechtmatig én flexibel opereren, toegankelijk én (digitaal) veilig zijn en participerend én slagvaardig zijn. Door de formatie-uitbreiding blijven we de komende tijd in staat om te leveren wat nodig is voor onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, verbonden partijen en hogere overheden. Maar het is zaak dat ook in de toekomst te kunnen blijven doen tegen acceptabele kosten.

Daarom is het nodig om meer te doen om toekomstbestendig te blijven. Door strategische personeelsplanning zien we bijvoorbeeld tijdig wat de verwachte ontwikkelingen worden en hoe we die ontwikkelingen aankunnen. Ook blijven we in 2024 mogelijkheden verkennen en aangrijpen om regionaal de krachten te bundelen, bijvoorbeeld door het gezamenlijk met andere gemeenten in dienst nemen van personeel wanneer een grotere schaal het gemakkelijker maakt de benodigde (vaak duurdere) expertise in huis te kunnen halen. Met name op bedrijfsvoeringsfuncties bekijken we de komende jaren hoe samenwerking de toekomstbestendigheid kan versterken. We creëren een aantrekkelijk, doelmatig en efficiënt hybride werkklimaat Om een aantrekkelijk, doelmatig en efficiënt hybride werkklimaat te creëren wordt een verbeterslag gemaakt op het gebied van huisvesting (bricks), ICT (bytes) en de onderlinge verbinding tussen collega’s, teams en pijlers (behaviour). Deze verbeterslag begint bij een advies door een gespecialiseerd bureau. Naar verwachting wordt dit advies in het tweede kwartaal 2024 opgeleverd. Op basis daarvan kan de organisatie keuzes maken en besluiten nemen. De vervolgplanning is afhankelijk van de te maken keuzes.

Activiteiten om een veilige digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners te kunnen bieden We werken verder aan de hand van de digitale agenda gemeenten Neder-Betuwe werkt aan de hand van de Digitale Agenda Gemeenten 2024. Die heeft als doel een passende informatiesamenleving te realiseren. Belangrijk onderdeel van de digitalisering is digitale veiligheid, zowel qua preventie als herstelvermogen. De open samenleving, cybercrime en gegevensbescherming vragen continu aandacht van de gemeente. We gaan uit van privacy by design zonder dat dit de dienstverlening aantast. Met andere woorden: we zoeken continu een verantwoorde balans tussen professionaliteit, data en intuïtie. In 2024 wordt het nieuwe beleidsplan afgerond. Deze wordt bij de Kadernota 2024 aan uw raad voorgelegd.

Ontwikkelingen voor 2024

Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen overige ontwikkelingen.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

90

Beleidsindicatoren Naam Indicator: Formatie

Bezetting

Apparaatskosten

Externe inhuur

Overhead

Gemiddelde WOZ waarde

Demografische druk

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonhuishouden

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoude n

Eenheid: Bron: aantal per Eigen 1.000 gegevens inwoners

2016 2017 2018 2019 2020 2021 0,00 5,17 5,01 5,76 5,97 5,84

2022 5,86

Landelij k NederBetuwe

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

4,49

4,43

4,96

5,14

5,02

4,81

Landelij k cijfer Eigen Nedergegevens Betuwe Landelij k cijfer Eigen Nedergegevens Betuwe Landelij k percentag Eigen Nedere gegevens Betuwe Landelij k cijfer CBS/COEL NederO Betuwe Landelij k percentag CBS Nedere Betuwe Landelij k Euro COELO NederBetuwe

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00 0,00

498,0 495,0 576,0 557,0 567,0 667,00 0 0 0 0 0 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

0,00

0,00

14,50 18,06 18,90 19,29

24,13

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

11,20 12,00 11,00 10,00

10,70

0,00

0,00

0,00

0,00

aantal per Eigen 1.000 gegevens inwoners

Euro

Coelo

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

NederBetuwe

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

213,0 224,0 232,0 244,7 262,2 281,8 357,50 0 0 0 6 4 4 209,0 217,0 230,0 266,0 286,0 309,0 409,00 0 0 0 0 0 0 80,80 81,40 82,50 82,20 81,90 81,50 81,20 68,50 69,00 69,60 69,80 70,00 70,10

70,30

780,0 796,0 800,0 818,0 867,0 912,0 1011,0 0 0 0 0 0 0 0

Landelij k NederBetuwe

651,0 644,0 649,0 669,0 700,0 733,0 826,00 0 0 0 0 0 0 833,0 848,0 840,0 855,0 910,0 926,0 1023,0 0 0 0 0 0 0 0

Landelij k

723,0 723,0 721,0 735,0 773,0 810,0 904,00 0 0 0 0 0 0

91

Verbonden partijen N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Wat is de betrokkenheid van deze verbonden partij bij (de realisatie van doelen in) het begrotingsprogramma? Zorgen dat wij tegen zo min mogelijke kosten voor korte of lange periode financieringen kunnen krijgen De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijke belang. Met specifieke financiële dienstverlening draagt BNG Bank bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak.

Ontwikkelingen voor 2024? Er zijn geen actuele ontwikkelingen.

Regionaal Archief Rivierenland Wat is de betrokkenheid van deze verbonden partij bij (de realisatie van doelen in) het begrotingsprogramma? Het Regionaal Archief Rivierenland vervult de functie van regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis en vervult daartoe de volgende taken:  de zorg voor en het beheren van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden van de deelnemers.  het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van de deelnemers voor zover deze niet zijn overgebracht.  de zorg voor het beheer van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden van instanties die niet bestuurlijk in de regeling participeren en waaraan op contractbasis diensten worden verleend.  het stimuleren van de lokale en regionale geschiedbeoefening en het daartoe aanleggen, beheren en bewaren van een zo compleet mogelijke collectie relevant bronnenmateriaal op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis.

Ontwikkelingen voor 2024? De basis voor de begroting 2024 is het beleidsplan 2022 - 2025. Het thema van dit beleidsplan is data. En wel data in al haar facetten: duurzaamheid data, ketendata, metadata, gebruik van data en presentatie van data. Met al deze facetten komt het RAR dagelijks in aanraking in het werk en hierin moeten toekomstbestendige keuzes gemaakt worden. De uitgebreide toelichting en de speerpunten zijn opgenomen in de begroting 2024 van het RAR.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

92

Algemene dekkingsmiddelen

Van het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (vpb) en onvoorzien wijkt de opbouw af van die van de programma’s. Het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien is wel onderdeel van het totale programmaplan. De omvang van de algemene dekkingsmiddelen en de toelichting daarop worden in dit hoofdstuk gepresenteerd. Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen, die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld specifieke uitkeringen vanuit de rijksoverheid of de rioolheffing, waar ontvangsten en uitgaven direct aan elkaar zijn gekoppeld. De volgende algemene dekkingsmiddelen zijn te onderscheiden:  de algemene uitkering uit het Gemeentefonds;  de lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden zijn;  beleggingen, deelnemingen en financieringsfunctie;  verhuur en diensten van derden (het beheer van activa, die voor de openbare dienst bestemd zijn). Deze inkomsten zijn vrij besteedbaar en daarom niet rechtstreeks aan een programma toe te rekenen.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

93

Specificatie van Algemene dekkingsmiddelen Overzicht van Algemene Dekkingsmiddelen 2024 Rekening Begroting Begroting Bedragen x € 1.000,-

Meerjarenraming

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten 0-5

Treasury

606

234

462

1.123

1.078

1.005

0-61

OZB woningen

283

295

297

297

297

297

0-62

OZB niet-woningen

61

58

63

63

63

63

0-64

Belastingen overig

256

2.087

85

85

85

85

0-7

Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF Overige baten en lasten

1.245

788

1.261

1.114

1.577

3.919

1.694

2.828

2.637

3.027

0-8

Totaal Lasten

1.205

Baten Lokale heffingen waarvan besteding niet gebonden is 0-61

OZB woningen

-3.769

-3.830

-4.005

-4.146

-4.255

-4.358

0-62

OZB niet-woningen

-1.710

-1.759

-1.874

-1.938

-1.986

-2.032

0-64

Belastingen overig

-364

-254

-284

-284

-284

-284

-5.843

-5.843

-6.163

-6.368

-6.524

-6.674

-42.047

-41.771

-45.407

-46.654

-44.845

-45.601

-42.047

-41.771

-45.407

-46.654

-44.845

-45.601

-58

-36

-36

-36

-36

-36

-58

-36

-36

-36

-36

-36

Subtotaal Baten

-47.948

-47.650

-51.607

-53.059

-51.406

-52.312

Totaal Lasten en Baten

-46.742

-43.731

-49.913

-50.231

-48.769

-49.284

Totaal Baten Algemene uitkering 0-7

Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF Totaal Baten Overig 0-5

Treasury

0-8

Overige baten en lasten

Totaal Baten

Overhead

Veel van onze werkzaamheden zijn gericht op onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Om dit op een adequate en efficiënte wijze te kunnen blijven doen, dienen de interne dienstverlening en bedrijfsvoering binnen onze ambtelijke organisatie goed op orde te zijn. Daar waar nodig zullen efficiency-maatregelen genomen worden om de interne dienstverlening te verbeteren. Een belangrijk kenmerk van het onderdeel bedrijfsvoering binnen de gemeentelijke organisatie is het feit dat dit ondersteunend van aard is. De overhead betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De gemeente Neder-Betuwe verdeelt de kosten van de overhead in elf categorieën in navolging van de Notitie Overhead van het BBV. Voor elk van deze categorieën is in onderstaande tabel het budget

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

94

voor 2024 weergegeven. Vervolgens is weergegeven waar de kosten voor de overhead aan toegerekend worden.

Categorie overhead Leidinggevende primair proces

Begroting 2024 € 928.819

Financiën, toezicht en controle

€ 1.336.191

P&O

€ 1.607.585

Inkoop

€ 36.000

Communicatie en voorlichting

€ 629.597

Juridische zaken

€ 225.485

Bestuurszaken en bestuursondersteuning

€ 152.073

Informatievoorziening en automatisering

€ 2.027.579

Facilitaire zaken en huisvesting

€ 755.493

DIV

€ 654.349

Managementondersteuning primaire proces

€ 985.419

Totaal

€ 9.338.590

Doorverdeling van overhead

€ 8.699.476

Exploitatie Grondexploitatie

€ 61.888

Rioolheffing

€ 150.909

Taakveld Ruimtelijke ordening (M3 overeenkomsten)

€ 300.423

Taakveld Ruimtelijke ordening (M3 leges)

€ 45.495

Fysieke bedrijfsinfrastructuur incl. Medel

€ 80.399

Totaal

€ 9.338.590

Ten opzichte van begrotingsjaar 2023 zijn de overheadkosten 2024 in totaliteit gestegen. Het betreft een bedrag van € 0,6 miljoen. In de primaire begroting 2023 is een totale overhead aangegeven van € 7,7 miljoen, echter dit was ten tijde exclusief de formatie-uitbreiding voor het jaar 2023. Bij de door u vastgestelde legesverordening 2023 in uw raad van december 2022 is de urencalculatie voor begrotingsjaar 2023 volledig geactualiseerd inclusief de formatie-uitbreiding 2023 en komt daarbij de overhead component voor 2023 uit op € 8,7 miljoen. Ten opzichte van begrotingsjaar 2023 is derhalve nu een toename te zien van de overhead component van € 0,6 miljoen. Deze € 0,6 miljoen is grotendeels te verklaren door de uitwerking van de nieuwe CAO zoals is uitgewerkt in de eerste bestuursrapportage 2023. De overhead ten opzichte van de totale lasten bedroeg in eerste instantie bij de begroting 2023 een percentage van 10,7. Echter na uitwerking van de formatie-uitbreiding 2023 is deze voor 2023 bijgesteld naar 12,3%. Voor 2024 is nu sprake van een percentage van 12,5. Dit betekent een geringe toename van 0,2%.

Vennootschapsbelasting (VPB) In Nederland zijn overheidsondernemingen sinds 2016 belastingplichtig voor de Nederlandse vennootschapsbelasting. Uit jaarlijkse inventarisaties van de activiteiten binnen de reguliere exploitatie blijkt één vpb-plichtigecluster van activiteiten aanwezig te zijn. De inventarisatie wordt gebaseerd op de laatst vastgestelde jaarrekeningen. Daar waar binnen bepaalde clusters van activiteiten overschotten worden behaald, wordt voldaan aan de criteria voor toetreding tot vpbondernemerschap. De criteria om als ondernemer te kwalificeren, zijn: - een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

95

- en deelname aan het economisch verkeer; - en een winstoogmerk/structurele overschotten. Vooral door de laatste twee criteria vallen de meeste activiteiten binnen de gemeentelijke exploitatie buiten de vpb-plicht. Uitzondering hierop zijn de bouwgronden in exploitatie (BIE Grexen). Bij de vpb-vraag of er sprake is van door de gemeente te verrichten ondernemersactiviteiten is het antwoord voor de BIE Grexen positief. Over de resultaten van BIE Grexen is per 1-1-2023, afhankelijk van de hoogte van de jaarlijkse cashflow, een percentage van 19% tot een bedrag van € 200.000 verschuldigd als vpb. Daarboven bedraagt dit percentage 25,8% en wordt berekend over het jaarlijks winstsaldo van de mutaties in dat jaar. In 2024 kijkt het kabinet opnieuw naar het lage tarief. De jaarlijkse cashflow is het verschil tussen gerealiseerde inkomsten en gerealiseerde uitgaven. Hiertoe wordt een fiscale exploitatiebegroting opgesteld, die volledig voldoet aan de wet- en regelgeving van de Wro- en Bro-uitgangspunten, de BBV voorschriften en de vpb-wetgeving. Financiële effecten van de door de Belastingdienst in rekening gebrachte vpb komen ten laste van het gerealiseerde resultaat van de grondexploitatiebegroting van de betreffende BIE Grex projecten. In de laatste actualisatie per 1-1-2023 is rekening gehouden met de te verwachten af te dragen vpb voor zover van toepassing.

Specificatie budget onvoorziene uitgaven De raming voor onvoorziene uitgaven is een wettelijk verplichte uitgavenpost. Voor 2024 en verder is voor onvoorziene uitgaven een bedrag opgenomen van € 50.000. Zie onderstaande tabel.

Budget onvoorziene uitgaven begroting Budget onvoorziene uitgaven

Meerjarenraming

2024

2025

2026

2027

50.000

50.000 50.000 50.000

Wat mag het kosten? Programma: AD

ALG.DEKK.MIDD, OVERHEAD, VPB, ONVOORZIEN Rekening

Bedragen x € 1.000,-

Begroting

Meerjarenraming

2022

2023

2024

2025

2026

2027

9.738

13.762

11.214

11.906

11.349

11.349

Bestaand beleid Lasten Baten

-48.407 -47.759 -49.982 -51.532 -50.260 -50.260

Geraamd resultaat bestaand beleid

-38.670 -33.996 -38.767 -39.626 -38.911 -38.911

Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen Lasten

-310

224

81

419

Baten

-1.726

-1.628

-1.247

-2.153

Saldo nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen

-2.037

-1.405

-1.166

-1.734

Geraamd resultaat bestaand en nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

-38.670 -33.996 -40.804 -41.030 -40.077 -40.644

96

Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen

In deze begroting wordt onder Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, onvoorzien voor nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen voor 2024 € 310.000 aan lasten onttrokken, voor 2025 € 224.000, voor 2026 € 81.007 en voor 2027 € 419.000 aan lasten toegevoegd en aan baten wordt voor 2024 € 1.726.000, voor 2025 € 1.628.000, voor 2026 € 1.247.000 en voor 2027 € 2.153.000 toegevoegd aan dit programma. Een specificatie van de extra lasten en baten aan nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen wordt hieronder weergegeven op niveau van taakveld. Actualisatie urencalculaties en kostendekkendheid leges met effecten voor alle taakvelden die onder dit programma vallen (structureel voordeel € 1.020.730 in 2024 oplopend naar € 1.326.330 in 2027) Het effect voor dit programma van deze twee onderwerpen bedraagt structureel € 1.020.730 voordelig in 2024 oplopend naar een bedrag van € 1.326.330 in 2027. Voor een overzicht van het totale effect over alle programma’s verwijzen wij naar het onderdeel uiteenzetting van de financiële begroting en dan specifiek de toelichting op het onderdeel nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen van de financiële begroting.

Actualisatie van de activa (structureel voordeel € 7.684 in 2024, € 9.290 in 2025, € 9.286 in 2026 en € 27.486 in 2027) Het effect van de actualisatie van de activa voor dit programma bedraagt structureel € 7.684 voordelig in 2024 oplopend naar € 27.486 in 2027. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het onderdeel uiteenzetting van de financiële positie en toelichting en dan specifiek naar de toelichting op de actualisatie van de activa (kapitaallasten). Taakveld Overhead (nadeel € 762.000 in 2024, € 755.000 in 2025, € 680.000 in 2026 en € 792.000 in 2027) Beleidsadviseur P&O (nadeel € 73.000 structureel vanaf 2024) Door de groei van de gemeente en de organisatie is ook de vraag naar advies en ondersteuning vanuit P&O fors gegroeid. Ook komen er steeds meer vraagstukken op de gemeente af waar organisatieadvies gewenst is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het hybride werken en de samenwerking met andere gemeenten. Daarnaast wordt op deze manier de continuïteit in het team gewaarborgd, door de aanwezige kennis en ervaring over te dragen. Employer branding (nadeel € 28.000 voor de jaren 2024, 2025 en 2026) We gaan aan de slag met het opstellen en uitvoeren van een continu lopende employer branding campagne om zodoende een bijdrage te leveren aan het in kunnen vullen van (toekomstige) vacatures.

Aantrekkelijk werkgeverschap (secundaire arbeidsvoorwaarden) (structureel nadeel € 70.000 in 2024, oplopend maar € 80.000 in 2027) Het verder optimaliseren van de secundaire arbeidsvoorwaarden draagt er aan bij dat we als werkgever aantrekkelijker zijn voor nieuwe en huidige medewerkers. Zodoende draagt het bij aan het op peil houden van de benodigde personele formatie om het beleid uit te kunnen voeren. Overgaan op electrisch vervoer (nadeel € 12.000 in 2024) Voor een uitgebreide onderbouwing wordt verwezen naar programma 3 onderdeel ‘overgaan op elektronisch vervoer’ bij de derde W-vraag. Voor het onderdeel aanschaf laadpalen bij het gemeentehuis is hiervoor € 12.000 opgenomen en valt onder taakveld overhead als onderdeel van het gemeentehuis. Communicatie aardgasvrije wijken en netcongestie (nadeel structureel € 91.000 vanaf 2024) Gemeenten hebben de regie gekregen in het wijkgericht en planmatig verduurzamen en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Hiervoor heeft u Transitievisie warmte vastgesteld. Deze visie werken wij in 2024 verder uit tot een overkoepelend plan voor aardgasvrije wijken waarin wordt aangegeven hoe onze aanpak eruit komt te zien (voorbereiding 2023). Hierin komt onze strategie te staan welke wijken en straten het eerst van het gas afgaan, wat dit betekent voor de inwoners en ondernemers en hoe wij hen daarbij ondersteunen.

Een grote opgave met veel impact op de samenleving en daarom stellen wij dit plan samenspraak met hen op. Vervolgens wordt de uitvoering per wijk en straat opgepakt. Een nauwe samenwerking met Thius en de netbeheerders is hierbij van belang. Dit voorstel gaat specifiek over de communicatie die hierbij van wezenlijk belang is voor het slagen van de opgave. Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

97

Inzet stelpost formatie-uitbreiding (voordeel structureel € 160.000 voor 2024, oplopend naar € 240.000 in 2027) Voorgesteld wordt een dekking door de stelpost Groei formatie n.a.v. groei gemeente vanaf 2026 te verlagen. Afgelopen jaar heeft de raad in de meerjarenbegroting een raming opgenomen voor het meegroeien van de ambtelijke organisatie met de groei van de gemeente. We constateren dat de gemeente nog altijd groeit, in 2022 is het aantal inwoners met meer toegenomen dan de 300 waarmee de gemeente in de jaren daarvoor gemiddeld groeide. Ook het aantal medewerkers dat benchmarkgemeenten gemiddeld inzetten is het afgelopen jaar gestegen. Tegelijkertijd zien we – mede vanwege de dalende inkomsten van het Rijk - in het financieel perspectief op langere termijn de ruimte voor deze uitbreiding niet groeien, maar krimpen. Daarom rekenen we in deze kadernota alleen voor 2024 en 2025 met de 2 fte groei per jaar die in de meerjarenraming al was opgenomen. Voor 2024 wordt die 2 fte ingezet voor formatie-uitbreiding, voor 2025 is nog geen concrete invulling opgenomen. De raming voor 2026 verlagen we naar 1 fte en voor 2027 naar 0. Wanneer dit knelpunten mocht opleveren, proberen we daarvoor oplossingen te bieden met tijdelijke dekking en wendbaarheid te organiseren met het wendbaarheidsbudget, dat voor de komende jaren geraamd blijft.

Verder bevat deze kadernota een raming voor het versterken van het werkgeversmerk van Neder-Betuwe en een raming voor het optimaliseren van de secundaire arbeidsvoorwaarden. Stelpost loonstijging (nadeel structureel € 648.000 in 2024 oplopend naar € 788.000 in 2027) Als onderdeel van de uitwerking van de meicirculaire 2023 is de stelpost loonstijging als onderdeel van dit taakveld bijgewerkt. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief meicirculaire 2023. Taakveld OZB woningen en niet-woningen (voordeel structureel van € 235.000 in 2024 oplopend naar € 635.000 in 2027) Vanuit bestaand beleid is sprake van een jaarlijkse inflatie van 1% OZB stijging per jaar. Voorgesteld wordt de stijging 2024 incidenteel bij te stellen naar 0%. Dit betekent een incidenteel nadeel van € 50.000 voor het jaar 2024. Aangezien jaarschijf 2027 nu zichtbaar wordt is het voorstel de lijn van 1% inflatie jaarlijks ook voor deze nieuwe jaarschijf door te trekken. Dit betekent een structureel voordeel vanaf jaarschijf 2027 van € 50.000. Daarnaast is vanuit het bestaand beleid sprake van een extra OZB opbrengst van structureel € 285.000 die grotendeel is veroorzaakt door achterstallige taxaties. Vanuit de kadernota 2024 wordt een dekking toename Onroerende Zaak Belasting met inflatie van 2% per jaar vanaf 2025 voorgesteld.

Om de financiële positie meerjarig sluitend te krijgen stellen wij aan u voor om de toename van onze Onroerende Zaak Belasting vanaf 2025 weer te laten toenemen met het inflatiepercentage. Ook stellen wij u voor om de toename van het inflatiepercentage te maximeren aan 2%. Deze maatregel levert meerjarig dekking vanaf 2025 € 100.000, 2026 € 200.000 en 2027 € 300.000. Per saldo betekent bovenstaande een structurele extra OZB opbrengst van € 285.000 vanwege achterstallige taxaties, aangevuld met 0% OZB stijging voor 2024 en vanaf 2025 jaarlijks een OZB stijging van 3% (1% vanuit bestaand beleid en aangevuld met 2% per jaar). Taakveld Algemene uitkering gemeentefonds (voordeel structureel € 1.461.423 in 2024 oplopend naar € 1.487.928 in 2027) Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. De toename van de algemene uitkering betreft een bedrag van € 1.461.423 in 2024 oplopend naar een bedrag van € 1.487.928 in 2027. Bij het bedrag van 2024 dient u rekening te houden met het bedrag dat vanuit de stelpost behoedzaamheid is ingezet ter hoogte van € 750.000. Dit kunt u ook terugzien in de raadsinformatiebrief meicirculaire 2023. In de stelpost Behoedzaamheid is nog alleen voor het jaar 2024 € 500.000 beschikbaar.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

98

Taakveld overige baten en lasten (voordeel € 135.936 in 2024, € 72.786 in 2025, € 79.451 in 2026 en een nadeel van € 383.369 in 2027) Realisatie Randweg Opheusden (structureel nadeel € 360.000 vanaf 2027) Het bedrag van € 360.000 vanaf 2027 betreft de kapitaallasten en is vooralsnog gebaseerd op een investeringskrediet van € 12 miljoen. De realisatie Randweg Opheusden volgt logischerwijs op eerder genomen raadsbesluiten:  Tracé besluit Randweg Opheusden, september 2020;  Het vaststellen van het bestemmingsplan Randweg Opheusden, 17 februari 2022;  Het beschikbaar stellen van een aanvullend Investeringskrediet voor het doen van aankopen grondverwerving randweg Opheusden  De genoemde investering bedraagt alleen de weg. De kosten voor een gelijkvloerse spoorwegovergang, of tunnel, of brug, is nog niet in de investering opgenomen. Hierover zijn gesprekken met Prorail gaande Update IHP (structureel nadeel € 300.000 vanaf 2027) Het bedrag van € 300.000 vanaf 2027 betreft de kapitaallasten en is vooralsnog gebaseerd op een investeringskrediet van € 10 miljoen. Op dit moment wordt het IHP geëvalueerd en geactualiseerd en er zijn nieuwe leerlingprognoses opgesteld. De algemene conclusie die op basis van de prognose getrokken kan worden is dat de groei van het aantal leerlingen in de komende jaren zal aanhouden en bijvoorbeeld in Kesteren bovengemiddeld zal blijken.

In het oorspronkelijke IHP is een uitvoeringsplan toegevoegd: dit plan wordt vervolgd en zal op dit moment van schrijven van de actualisatie geen wijzigingen qua prioritering met zich meebrengen. Wel zal het zo zijn dat de prognoses aanleiding geven tot nader onderzoek hoe de huisvestingsbehoefte op de beschikbare huisvesting af te stemmen zodat de prioritering in het uitvoeringsplan daarop aangepast kan worden. Het kan dan ook betekenen dat projecten die al voorzien zijn in het oorspronkelijke IHP naar voren gehaald gaan worden. In november 2023 komen we bij u terug met een voorstel voor een aangepast uitvoeringsplan. Vooralsnog wordt uitgegaan van een investering die vanaf 2027 financieel effect heeft op de begroting. Inzet stelpost beleidsvoornemens (voordeel € 715.936 in 2024, € 652.786 in 2025, € 659.451 in 2026 en € 1.056.631 in 2027) Het betreft hier een dekkingsmaatregel zoals bij de kadernota 2024 is aangegeven ter dekking voor structurele lasten nieuw beleid vanaf 2024. Vanaf 2027 is de stelpost beleidsvoornemens na deze inzet niet meer aanwezig. Voor de jaren 2024 tot en met 2026 resteren nog incidentele middelen. Stelpost prijsstijging 2024 (structureel nadeel € 580.000 in 2024 oplopend naar € 780.000 in 2027) Als onderdeel van de uitwerking van de meicirculaire 2023 is de stelpost prijsstijging als onderdeel van dit taakveld bijgewerkt.

Voor meer informatie verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. Taakveld belastingen overig (structureel voordeel € 30.000 vanaf 2024) Hogere inkomsten hondenbelasting (structureel voordeel € 30.000 vanaf 2024) We constateren dat we meer inkomsten hebben uit de hondenbelasting dan begroot. Mogelijk is dit een neveneffect geweest van de coronapandemie waarin meer mensen meer thuis werkten? De hondenbelasting in 2023 was begroot op € 155.000. We verwachten dat we dit jaar bijna € 190.000 euro gaan ontvangen. Daarom ramen we structureel € 30.000 bij als te ontvangen hondenbelasting. We zetten de meeropbrengsten in voor een intensivering van ons honden(poep)beleid. Zie hiervoor de extra opgenomen lasten bij Programma 3 fysieke leefomgeving en dan specifiek taakveld verkeer en vervoer. Taakveld treasury (structureel nadeel van € 92.087 in 2024, oplopend naar € 597.869 in 2027) Hogere rentelasten (structureel nadeel van € 92.087 in 2024, oplopend naar € 597.869 in 2027) Voor enkele forse toekomstige investeringen, denk daarbij aan Randweg Opheusden, VCOG Kesteren, uitbreiding Pantarijn en MFC Dodewaard, wijkt de interne rekenrente af op de actuele rente vanwege het afgelopen jaar fors toegenomen rentepercentage. Zodoende is uit de actualisatie van de financieringsbehoefte sprake van extra rentelasten meerjarig. Voor 2024

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

99

vooralsnog een beperkt bedrag van € 92.087, dat hierna fors oploopt naar € 597.869 in 2027. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf financiering.

Investeringen Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en Onvoorzien Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig) Beschikbaar te stellen investering (nieuw) Lopend Lopend Lopend

Startjaar Investeringsbedragen x € 1000

I&A gids GT connect Vervanging meubilair Gemeentehuis (Beheerpl gebouwen) Noodstroomvoorziening gemeentehuis

2021 2022 2023

33 142 147

Totaal investeringsbedragen

322

Mutaties in reserves Algemene dekkingsmiddelen overhead VPB onvoorzien rekening

Bedragen x € 1.000

2022

begroting begroting 2023

2024

Meerjarenraming 2025

2026

2027

Bestaand Beleid Lasten

6.845

Baten

-9.228

-8.608

-854

-666

Geraamd resultaat bestaand beleid

-2.384

-8.608

-854

-666

Baten

-1.926

-952

-352

-10.300

Geraamd resultaat nieuw beleid

-1.926

-952

-352

-300

-2.779

-1.618

-352

-300

Nieuw Beleid Lasten

Geraamd resultaat bestaand en nieuw beleid

10.000

-2.384

-8.608

Bestaand Beleid: ALGEMENE RESERVE Onder bestaand beleid is sprake van een onttrekking aan de algemene reserve ter dekking van enkele incidentele lasten voor het jaar 2024 en 2025 op basis van besluiten die u eerder heeft genomen. In totaliteit onttrekken wij voor bestaand beleid aan de algemene reserve in 2024 € 854.000 en in 2025 € 666.000. Nieuw Beleid: ALGEMENE RESERVE Onder nieuw beleid wordt voorgesteld de incidentele lasten voor 2024, 2025 en 2026 te dekken door een onttrekking uit de algemene reserve. Zodoende is voor de jaren 2024 een onttrekking opgenomen van € 1.450.850 voor 2025 en 2026 een onttrekking van € 352.100. Onder nieuw beleid is ook verwerkt het besluit tot bijstelling van het investeringsbudget "Randweg Opheusden" ter dekking van kosten wordt in 2024 € 475.000 en in 2025 € 600.000 onttrokken. Tevens wordt voor 2027 voorgesteld om € 10 miljoen van de algemene reserve over te hevelen naar een nieuwe reserve kapitaallasten voor gedeeltelijke dekking van de toekomstige investeringen randweg Opheusden en het IHP. Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

100