Bijlage - Ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

66

onder meer in op het versterken van relaties en het bieden van tijdige ondersteuning bij relatieproblemen of (naderende) -beëindiging. We realiseren een gezin relatieloket: een laagdrempelige plek op waar ouders terecht kunnen met vragen over opvoeden en relaties en waar zij tijdig ondersteuning ontvangen met als doel escalatie na een (complexe) scheiding te voorkomen. We zetten in op kwalitatief goede jeugdbescherming en hoog specialistische jeugdzorg Nog te veel jeugdigen met complexe en meervoudige problematiek krijgen in onze gemeente niet tijdig de passende hulp die ze nodig hebben. In het kader van het landelijke actieplan ‘Best passende zorg voor de meest kwetsbare jongeren’ van het ministerie van VWS (maart 2019), werken we in 2024 op (boven)regionaal niveau aan een aantal opgaven. We realiseren een gezamenlijk inkooptraject op niveau van de 7 Gelderse jeugdhulpregio’s voor de Essentiële functies. Het volume van deze hoog specialistische zorgvormen is te laag om zelfstandig in te kopen. Een gezamenlijke inkoop zorgt ervoor dat deze vormen van jeugdhulp altijd beschikbaar zijn voor jeugdigen die dit nodig hebben. Daarnaast wordt er in 2024 uitvoering gegeven aan de pilot driemilieusvoorzieningen. Driemilieusvoorzieningen zijn vormen van jeugdhulp waarbij een jeugdige in een instelling verblijft en daar onderwijs krijgt en dagbesteding heeft.

Met deze pilot werken we aan de ambitie om meer kleinschalige en gezinsgerichte woonvormen te realiseren. Op deze manier werken we toe naar een zo huiselijk mogelijke omgeving voor kinderen die in een residentiële jeugdhulpinstelling verblijven. Tot slot worden in 2024 de pilots kleinschalige groepen JeugdzorgPlus afgerond en geëvalueerd. In de pilots wordt sinds 2022 ervaring opgedaan met het werken met kleinere en beter ingerichte groepen, met als doel de afbouw van gesloten jeugdhulp. Deze inzichten worden gebruikt bij de nieuwe contractering van JeugdZorgPlus in 2024. We zetten in op een duurzame aanpak van jeugdoverlast In 2024 continueren we de reeds ingezette acties om de aanpak van jeugdoverlast te verstevigen. Het doel is om overlast en problematisch groepsgedrag van jongeren te stoppen, dan wel te voorkomen. Daarnaast is het doel om de sociale positie van jongeren versterken en hen meer perspectief bieden. Dit doen we onder andere door het doorbreken van negatieve groepsdynamiek, het voorkomen van jonge aanwas en het voorkomen van doorgroei naar criminele netwerken. We werken samen met onze ketenpartners zoals politie en jongerenwerk, volgens de methodiek 'Plus-min-mee'. Door het toepassen van deze methodiek pakken we niet alleen de overlastgroepen aan, maar zetten we ook in op de individuen binnen de groepen.

Daarnaast willen we in 2024 de inloopvoorzieningen uitbreiden. Hiermee wordt enerzijds de overlast op straat verminderd doordat meer jongeren vaker 'binnen' zijn. Anderzijds krijgen we daardoor meer zicht op de individuele jongeren, zodat problematisch gedrag sneller gesignaleerd en aangepakt kan worden. De gemeente ziet, als procesregisseur, toe op een goede uitvoering en monitoring van deze aanpak. We zetten in op normaliseren en een stevige leefomgeving voor jeugdigen We hebben de afgelopen periode flink geïnvesteerd in het uitdragen van normaliseren en een stevige leefomgeving als uitgangspunt in ons jeugdbeleid. Hier zijn verschillende lokale en regionale initiatieven uit voort gekomen. Deze inzet continueren en intensiveren we de komende jaren. We zetten de reeds ingezette initiatieven voort, die een bijdrage leveren aan normalisering, zoals Bewell, Bakkie Kroost, Moedergroepen, Buurtgezinnen, Kansrijke Start, POH Jeugd en de Ouderavonden ‘Eerste hulp bij Opgroeien’. Daarnaast ontwikkelen we samen met onze partners zoals o.a. de scholen, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en jeugdhulpaanbieders nieuwe initiatieven die bijdragen aan normalisering. De focus ligt daarbij op initiatieven gericht op ontmoeting en elkaar versterken, vergroten van veerkracht en weerbaarheid, en collectieve vormen van hulp en ondersteuning.

Hiermee richten we ons op het versterken van de leefwereld van het kind, het opvoedkundig klimaat binnen gezinnen en de algemene weerbaarheid. Dit versterkt de draagkracht van kind, gezin en omgeving, waardoor er meer zonder inzet van formele hulp opgevangen kan worden als het eens wat moeilijker gaat.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

67

We creëren een stevige basis tijdens de eerste 1000 dagen van een kind. Sinds 2023 nemen we deel aan het rijksprogramma Kansrijke Start. Hiermee richten we ons op kinderen in de eerste 1000 levensdagen van een kind (gerekend vanaf de zwangerschap), die opgroeien in een kwetsbare gezinssituatie. Het doel is álle kinderen in Neder-Betuwe een Kansrijke Start te bieden. Samen met onze lokale coalitie Kansrijke Start zetten we in 2024 onder andere in op het verstevigen van de samenwerking tussen het medische en sociale domein, het in een vroeg stadium signaleren en zo laagdrempelig mogelijk ondersteunen van kwetsbare gezinnen, het organiseren van netwerkbijeenkomsten voor partners, en het organiseren van voldoende passend aanbod voor jonge, kwetsbare gezinnen. We blijven inzetten op de versterking tussen zorg en onderwijs Met de (tijdelijke) middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs hebben we sinds 2022 maatregelen genomen om laagdrempelige ondersteuning en normaliseren meer vorm te geven binnen het onderwijs. De inzet hebben we gemonitord. We zetten de maatregelen of werkzame elementen daarvan die een positieve bijdrage leveren aan onze beleidsdoelen voort. Zo ook de inzet van het schoolmaatschappelijk werk. De aanbesteding voor deze opdracht is in het najaar 2023 gestart en loopt in de eerste helft van 2024 door.

De werkzame elementen uit de pilots jeugdhulp in de school die de afgelopen twee jaar zijn uitgevoerd op verschillende scholen verwerken we zoveel mogelijk in de opdracht aan het schoolmaatschappelijk werk. Zoals het aanbieden van weerbaarheidstrainingen. Daarnaast continueren de jeugdconsulenten van het Kernpunt met aandachtsgebied onderwijs hun relatie met onderwijspartners, zodat zij vroegtijdig kunnen meedenken bij opvoed- en opgroeivraagstukken. Op regionaal niveau werken we samen met vier andere gemeenten en vier Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs (Primair en Voortgezet Onderwijs) om de inzet van jeugdhulp te verminderen. Daar denken we bijvoorbeeld na hoe we de samenwerking en normaliseren nog beter tot uitvoering kunnen brengen.

Ontwikkelingen voor 2024

Integraal Zorg Akkoord (IZA) Het IZA zorgt voor een belangrijke landelijke ontwikkeling: de verschuiving van zorg richting preventie: een focus op het bevorderen van gezondheid. Dit om de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Zorgpartijen moeten onderling meer samenwerken, maar ook met de gemeenten samen. De gemeente Tiel is voor onze regio de mandaat houdende gemeente en ontvangt hier jaarlijks € 1,6 miljoen voor in de jaren 2023 t/m 2026. Het is de bedoeling dat na 2026 de middelen voor het gemeentelijk preventiebeleid structureel worden gefinancierd via het Gemeentefonds. Tot die tijd hebben wij dus geen eigen middelen voor het IZA, maar loopt onze financiering via de gemeente Tiel. In 2024 wordt regionaal aan het IZA gewerkt middels een regioplan. Daarbij is de verbinding met de Brede SPUK van belang. Dit borgen wij door de ingehuurde regionale projectleider voor het IZA nauw samen te laten werken met de opdracht die de GGD heeft voor de Brede SPUK.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

68

Beleidsindicatoren Naam Indicator: Jongeren met jeugdhulp tot 18 jaar Jongeren met jeugdbescherming (tot 18 jaar) Jongeren met jeugdreclassering (van 12 tot 23 jaar) Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Eenheid: Bron: percentage CBS

percentage CBS

percentage CBS

aantal per GMSD 10.000 inwoners

2016 Neder8,50 Betuwe Landelijk 10,80

2017 8,90

2018 8,70

2019 9,10

2020 8,30

2021 12,60

2022 13,00

11,40

11,80

12,30

11,90

13,20

13,20

NederBetuwe

0,80

0,80

1,00

0,90

1,10

1,20

0,90

Landelijk

1,20

1,20

1,20

1,20

1,20

1,20

1,20

NederBetuwe

0,30

0,30

0,00

Landelijk

0,50

0,40

0,40

0,30

0,30

NederBetuwe

550,00 490,00 490,00 510,00 560,00 570,00 560,00

0,30

0,40

0,30

Landelijk 620,00 620,00 640,00 680,00 700,00 Jongeren van 12 t/m 21 jaar met een delict voor de rechter

Kinderen tot 18 jaar in uitkeringsgezin

percentage Verwey NederJonker Betuwe Instituut Kinderen in Tel Landelijk

1,00

1,00

1,00

0,00

0,00

0,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

percentage Verwey NederJonker Betuwe Instituut Kinderen in Tel Landelijk

3,00

3,00

3,00

3,00

3,00

2,00

7,00

7,00

7,00

6,00

6,00

6,00

69,30

70,40

71,10

72,50

72,90

74,60

75,30

Landelijk 67,10

67,90

69,10

70,00

69,60

70,40

72,20

Netto arbeidsparticipatie percentage CBS (werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking) Werkloze jongeren tussen 16 en 22 jaar

Personen met een bijstandsuitkering

700,00

NederBetuwe

percentage Verwey NederJonker Betuwe Instituut Kinderen in Tel Landelijk

2,00

1,00

1,00

1,00

1,00

1,00

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

aantal per CBS 10.000 inwoners

192,90 207,80 199,00 189,00 207,70 170,20

NederBetuwe

Landelijk 412,80 418,60 401,10 381,70 459,70 431,20 Lopende aantal per CBS reintegratievoorzieningen 10.000 voor inwoners van 15 inwoners 64 jaar Banen van inwoners tussen 15 en 64 jaar

aantal per LISA 1.000 inwoners

NederBetuwe

113,50 112,40 137,30 141,90

Landelijk

196,20 199,10 197,70 197,70

NederBetuwe

694,20 730,70 756,70 785,50 785,90 792,60 822,60

Landelijk 754,50 763,90 778,60 795,10 796,40 805,70 825,40

* de verplichte BBV-indicatoren dienen wij over te nemen van de website www.waarstaatjegemeente.nl. Daar waar deze in bovenstaande tabel niet gevuld zijn, zijn deze op dit moment nog niet beschikbaar op deze website. Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

69

Verbonden partijen Werkzaak Rivierenland Wat is de betrokkenheid van deze verbonden partij bij (de realisatie van doelen in) het begrotingsprogramma? Monitoring van de uitvoering van de sociale werkvoorziening door Werkzaak Rivierenland, waarbij Werkzaak bijdraagt aan het doel: passend werk voor iedereen. Vanuit onze gemeente werken circa 41 inwoners in de sociale werkvoorziening (SW) van Werkzaak. Instroom in de SW is sinds 2015 niet meer mogelijk. Door natuurlijk verloop zal het aantal SW-ers daarom steeds verder dalen met 5-6% per jaar. Werkzaak biedt een werkplek met begeleiding op de werkvloer aan onze inwoners met een SWdienstverband. Dat kan zijn intern bij Werkzaak zelf of bij werkgevers met behulp van loonkostensubsidie.

Ontwikkelingen voor 2024? Er zijn geen bijzonderheden.

Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Wat is de betrokkenheid van deze verbonden partij bij (de realisatie van doelen in) het begrotingsprogramma? De GGD is als gemeentelijke gezondheidsdienst van de 14 gemeenten in Gelderland-Zuid het gezicht van de publieke gezondheid in onze regio. De publieke gezondheidszorg richt zich op het bevorderen van gezond en vitaal leven van haar inwoners, het verminderen van risico’s, het bieden van zorg en bescherming aan kwetsbare groepen. Taken die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten zijn opgedragen aan de GGD Gelderland-Zuid zijn:  monitoring, signalering en advisering op het gebied van publieke gezondheid;  infectieziektebestrijding;  technische hygiënezorg;  medische milieukunde;  jeugdgezondheidszorg;  ouderengezondheidszorg;  gezondheidsbevordering en leefstijl;  bevorderen van psychosociale hulp bij incidenten, rampen en crises;  toezicht op organisaties voor kinderopvang.

Taken (afkomstig uit Wpg of andere wetten) die vanwege beleidsmatige keuzes zijn neergelegd bij de GGD door de deelnemende gemeenten zijn:  reizigersadvisering en vaccinaties;  openbare geestelijke gezondheidszorg;  forensische geneeskunde;  het voorzien in een Advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling;  toezicht op de kwaliteit van de uitvoering van de Wmo 2015;  jeugdgezondheidszorg;  advisering in het kader van toegang tot beschermd wonen. Voor de uitvoering van de taken werkt de GGD vanuit twee leidende principes:

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

70

1.

2.

Aansluiting bij de gemeenten, waarbij de GGD zijn lokale nabijheid verder versterkt door per gemeente ‘dedicated’ teams van professionals te vormen die zich richten naar de lokale context. Netwerkaanpak, waarbij het verbinden van kennis en samenwerking met partners op lokaal, regionaal en landelijk niveau centraal staat. De netwerkaanpak kan leiden tot het samen organiseren van dienstverlening (netwerkorganisatie) om kwaliteit en integraliteit voor de inwoners te verhogen en/of dienstverlening te kunnen borgen.

De maatschappelijke opgave van gemeenten, de gezondheidssituatie van de inwoners, de lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen en het takenpakket van de GGD vormen de uitgangspunten voor de Meerjarenstrategie 2020–2023. De strategische thema’s waar de GGD in de periode 2020-2023 op inzet zijn: 1. Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven. 2. Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg. 3. Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid. 4. Gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein. Met de wettelijke taken opgedragen aan de GGD, de wettelijke taken beleidsmatig belegd bij de GGD en de facultatieve taken die de GGD voor ons uitvoert (maatwerk per gemeente, bv. rond jeugdgezondheidszorg), draagt de GGD bij aan het realiseren van onze ambitie dat de inwoners van Neder-Betuwe gezond leven en vitaal zijn. Ook draagt de GGD met toezicht op organisaties voor kinderopvang bij aan het realiseren van onze ambitie voor goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe.

Ontwikkelingen voor 2024? Stijgende instroom Bijzondere Zorg In de afgelopen jaren is het aantal uniforme trajecten dat Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) uitvoert fors toegenomen. Gezamenlijk werken GGD en gemeenten aan het terugdringen van aantal trajecten. Er zijn echter ook oorzaken van de stijging van BZ-trajecten, die buiten de invloedsfeer van gemeenten en GGD liggen, zoals de wachtlijsten bij de GGZ. Het financiële tekort voor de uitvoering van deze taak voor 2024 wordt eenmalig gefinancierd uit de reserve Beschermd Wonen (in beheer bij Centrumgemeente Nijmegen). Structurele financiering data-en informatiegestuurd werken De ‘Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven’ wordt in de Meerjarenstrategie 2020-2023 genoemd als een van de vier strategische thema’s. Datagestuurd werken is van belang voor de GGD om de taken effectiever en efficiënter uit te voeren, nu en in de toekomst. Zowel voor de interne organisatie van de GGD, als voor gemeenten en hun inwoners. Datagestuurd werken ondersteunt gemeenten bij het maken van keuzes in het lokale (preventieve) gezondheidsbeleid. Een structurele investering in data-specialistische kennis en infrastructuur is van belang is voor de taakuitvoering van de GGD.

Veilig Thuis: andere begrotingssystematiek Per 2024 wordt een nieuwe begrotingssystematiek voor Veilig Thuis gehanteerd: een meerjarige formatiebegroting met een jaarlijkse toets op P*Q, waarbij de Q gebaseerd is op het gemiddelde aantal diensten van de afgelopen drie jaren. Hiermee wordt gestreefd naar meer stabiliteit in de begroting. Ook is besloten om een egalisatiereserve Veilig Thuis op te bouwen. De egalisatiereserve wordt gebruikt voor fluctuaties in instroom, afwijkingen van de prijs en om in te kunnen spelen op incidentele vragen en ontwikkelingen. Dit in tegenstelling tot de algemene reserve van de GGD, die bedoeld is om risico's ten aanzien van de bedrijfsvoering op te vangen. Het AB heeft besloten om deze werkwijze na 3 jaar te evalueren.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

71

Wat mag het kosten? Programma: 5

WMO, JEUGDZORG EN PARTICIPATIEWET Rekening

Begroting

Meerjarenraming

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten

26.553

25.981

24.864

24.054

24.046

24.046

Baten

-8.784

-4.757

-4.494

-4.494

-4.494

-4.494

Geraamd resultaat bestaand beleid

17.770

21.224

20.370

19.560

19.553

19.553

1.336

1.556

1.394

1.208

88

-114

-113

1.336

1.644

1.281

1.096

21.705

21.205

20.833

20.648

Bedragen x € 1.000,Bestaand beleid

Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen Lasten Baten Saldo nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen Geraamd resultaat bestaand en nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen

17.770

21.224

Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen

In deze begroting wordt onder programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatie voor nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen voor 2024 € 1.336.000, voor 2025 € 1.556.000, voor 2026 € 1.394.000 en voor 2027 € 1.208.000 aan lasten toegevoegd. Voor baten wordt voor 2024 geen, voor 2025 € 88.000 minder, voor 2026 € 114.000 en voor 2027 € 113.000 meer aan baten toegevoegd aan dit programma. Een specificatie van de lasten en baten voor nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen wordt hieronder weergegeven op niveau van taakveld. Actualisatie urencalculaties en kostendekkendheid leges met effecten voor alle taakvelden die onder dit programma vallen (nadeel structureel € 460.153 in 2024, 620.153 vanaf 2025) Het effect voor dit programma van deze twee onderwerpen bedraagt structureel € 460.153 nadelig. Voor een overzicht van het totale effect over alle programma’s verwijzen wij naar het onderdeel uiteenzetting van de financiële begroting en dan specifiek de toelichting op het onderdeel nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen van de financiële begroting. Actualisatie Staat van Vaste Activa (Structureel voordeel 7.575 in 2027). Het effect voor dit programma bedraagt structureel € 7.575 voordelig vanaf 2027.

Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het onderdeel uiteenzetting van de financiële positie en toelichting en dan specifiek naar de toelichting op de actualisatie van de activa (kapitaallasten). Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie (nadeel € 265.252 in 2024, € 344.868 in 2025 en 2026, € 234.868 in 2027) Uitbreiding schoolmaatschappelijk werk (nadeel structureel € 70.000 in 2024, vanaf 2025 € 145.000) Wij monitoren de inzet en effectiviteit van het schoolmaatschappelijk werk. Daaruit blijkt onder andere dat de uitbreiding van het schoolmaatschappelijk werk bijdraagt aan de ervaren laagdrempeligheid en de preventieve functie in de school. Onderwijsprofessionals geven tevens aan dat het schoolmaatschappelijk werk nu vragen oppakt, waar eerder jeugdhulp voor ingezet werd. Om de huidige (uitgebreide) inzet te behouden is vanaf 2024 jaarlijks een budget van € 315.000 benodigd, waarvan € 170.000 reeds in begroting is opgenomen. Structureel is daarmee € 145.0000 extra budget noodzakelijk. In 2024 is er nog een dekking van € 75.000 aanwezig uit de NPOmiddelen (die dan volledig benut zijn). Met deze extra middelen is het mogelijk dat er op elke school binnen de gemeente minstens een dagdeel per week een schoolmaatschappelijk werker aanwezig is. Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

72

Dementievriendelijke gemeenschap (nadeel incidenteel € 15.000 in 2024, € 10.000 in 2025 en 2026) In de begroting voor 2023 staat dat we een dementievriendelijke gemeenschap zijn en hiervoor een certificaat gaan aanvragen en dat we ons inzetten om een plan van aanpak te maken. Vanaf 2024 wordt dit plan van aanpak uitgevoerd. Voor de uitvoering van het plan van aanpak worden voor een projectperiode van 3 jaar middelen aangevraagd. Jeugd- en jongerenbeleid (nadeel incidenteel € 100.000 in 2024, 2025 2026) Voor een duurzame aanpak van jeugdoverlast is het van belang om extra in te zetten op jeugd- en jongerenwerk en een coördinator jeugd(overlast). Hierbij wordt enerzijds ingezet op het terugdringen van bestaande overlast en anderzijds op het voorkomen van toekomstige overlast. Voor deze ambitie is geraamd dat een bedrag van €100.000,- noodzakelijk is voor de gewenste intensivering. Deze middelen worden ingezet voor versterking van het accommodatie gebonden jongerenwerk, uitbreiding van ambulant jongerenwerk, het versterken van jongeren coaching en continueren van de inzet van een coördinator jeugd(overlast). Er wordt uitgegaan van incidentele middelen voor de periode van drie jaar – waarna wordt beoordeeld of structurele voortzetting wenselijk en/of noodzakelijk is.

Senioren huisbezoeken (structureel nadeel € 12.500 in 2024, € 22.000 vanaf 2025) In 2023 wordt de pilot “Senioren huisbezoeken” uitgevoerd door Welzijn Rivierstroom. Welzijn Rivierstroom ontvangt hier in 2023 een aparte subsidie voor. Indien succesvol, wordt dit vanaf 2024 opgenomen in de jaarsubsidie aan Welzijn Rivierstroom. In 2024 bedragen de kosten hiervoor € 12.500, vanaf 2025 € 22.000. Toezicht kinderopvang (nadeel structureel € 67.752 in 2024, vanaf 2025 € 67.868) Volgens de IV3 richtlijnen moeten de baten en lasten voor het toezicht op de kinderopvang worden verantwoord onder taakveld Samenkracht en burgerparticipatie, binnen programma 5. Voorheen stonden deze lasten en baten onder taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken, binnen programma 6. Deze verschuiving ziet u hier budgettair neutraal verwerkt en dient u in relatie te zien met het voordeel onder programma 6, taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken. Taakveld Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (nadeel structureel € 189.611 in 2024, € 149.611 vanaf 2025) Monitoring (structureel nadeel € 70.000 in 2024, € 30.000 vanaf 2025) In 2023 is een plan van aanpak voor monitoring binnen het sociaal domein opgesteld en uitgevoerd. Vanaf 2024 zal dit structureel een plek krijgen in de werkwijze. Hiervoor zijn middelen nodig voor expertise op het gebied van data-analyse, het bouwen en beheer van dashboards.

Hiervoor wordt in 2024 € 70.000 geraamd, en vanaf 2025 € 30.000. Gedragswetenschapper (nadeel structureel € 58.750) Er is behoefte dat de consulenten op een goede manier ondersteund worden door een onafhankelijke deskundige bij hun analyse van de situatie, het bedenken van oplossingsrichtingen en het indiceren van hulpverlening. Daarnaast schrijft de SKJ (kwaliteitsregister jeugd, waar consulenten in geregistreerd staan) voor dat er intervisie gevolgd wordt om de registratie geldig te houden. De gedragswetenschapper kan die intervisie leveren, waarbij het een meerwaarde is dat zij/hij de consulenten en het werk goed kent. Gezien de omvang van de inzet (10 – 12 uur per week) en het specifieke karakter van de gewenste competenties, wordt de benodigde expertise ingehuurd. Oplossingsbudget Sociaal Domein (nadeel structureel € 25.000) Er zijn situaties (bijvoorbeeld een dreigende onveilige situatie in een gezin) waarin snel handelen noodzakelijk is. Met het oplossingenbudget (“noodpotje”) kunnen de consulenten een oplossing inzetten die niet binnen het wettelijk kader van de Wmo of Jeugdwet valt, maar die op dat moment wel noodzakelijk wordt geacht. Relatieloket (nadeel structureel € 35.861) Voor het regionale relatieloket zijn in 2023 eenmalig DUVO-middelen beschikbaar vanuit regiogemeente Nijmegen.

Vooruitlopend op de evaluatie van het loket in het najaar van 2023 nemen we structureel middelen op voor het voortzetten van en verbreding naar een laagdrempelig lokaal relatieloket. Naar verwachting zal dit structureel gaan om hetzelfde bedrag als dat vanuit de DUVO-middelen in 2023 aan ons is toegekend.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

73

Taakveld Inkomensregelingen (nadeel structureel € 37.055) Subsidiebudget armoedebestrijding (nadeel structureel € 25.000) We ondersteunen maatschappelijke organisaties (zonder winstoogmerk) in de regio met jaarlijkse subsidies om onze inwoners met een laag inkomen te ondersteunen en armoede terug te dringen. Na aanpassing van het subsidiebeleid verwachten wij in 2024 subsidieaanvragen van mogelijk 4 à 5 organisaties niet langer af te hoeven wijzen. Waar nodig worden subsidieregels aangepast om de subsidieverstrekking mogelijk te maken. Deze verruiming maakt de inzet van structureel extra middelen noodzakelijk. Meicirculaire 2023 Armoedebestrijding kinderen (nadeel structureel € 12.055) Vanaf het jaar 2024 heeft het Rijk structureel middelen beschikbaar gesteld voor Armoedebestrijding kinderen. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. Het nadeel benoemd onder dit taakveld dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder taakveld Algemene Uitkering gemeentefonds, binnen programma Algemene Dekkingsmiddelen. Taakveld WSW en Beschut (nadeel structureel € 91.276 in 2024 aflopend naar € 76.416 in 2027) Meicirculaire 2023 Integratie-uitkering Participatie (nadeel structureel) Vanaf het jaar 2023 zijn enkele integratie- en decentralisatie-uitkeringen door het Rijk structureel bijgesteld.

Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. Het nadeel benoemd onder dit taakveld dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder taakveld Algemene Uitkering gemeentefonds, binnen programma Algemene Dekkingsmiddelen. Taakveld Jeugdhulp behandeling (nadeel structureel € 112.192 in 2024 aflopend naar €1.464 in 2027) Meicirculaire 2023 Sociaal Domein (nadeel structureel) Vanaf 2024 vinden door het Rijk structureel voor een laatste keer enkele specifieke loon- en prijsbijstellingen plaats met betrekking tot het sociaal domein. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. Het nadeel benoemd onder dit taakveld dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder taakveld Algemene Uitkering gemeentefonds, binnen programma Algemene Dekkingsmiddelen. Taakveld Hulp bij huishouding (WMO) (nadeel € 188.099 in 2025, voordeel structureel € 16.505 in 2026, € 16.398 in 2027) Meicirculaire 2023 Sociaal Domein (nadeel structureel) Een andere ontwikkeling uitgewerkt in de meicirculaire 2023 die van belang is en plaats vindt binnen het sociaal domein is het terugdraaien van de eigen bijdrage huishoudelijke hulp vanaf 2025 en de hieraan gekoppelde invoering eigen bijdrage Wmo per 2026.

Vooralsnog worden voor deze ontwikkeling de bedragen gevolgd die het Rijk aangeeft, maar in de toekomst zullen wij middels de reguliere Planning en Control documenten verantwoorden of deze bedragen reëel zijn en mogelijk bijgesteld dienen te worden. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. Het nadeel benoemd onder dit taakveld dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder taakveld Algemene Uitkering gemeentefonds, binnen programma Algemene Dekkingsmiddelen. Taakveld Jeugdbescherming (nadeel incidenteel € 75.134 in 2024, € 78.563 in 2025) Meicirculaire 2023 Sociaal Domein (nadeel incidenteel) In 2023, 2024 en 2025 vinden door het Rijk voor een laatste keer enkele specifieke loon- en prijsbijstellingen plaats met betrekking tot het sociaal domein. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. Het nadeel benoemd onder dit taakveld dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder taakveld Algemene Uitkering gemeentefonds, binnen programma Algemene Dekkingsmiddelen.

Taakveld Volksgezondheid (nadeel incidenteel € 105.000 in 2024, € 68.500 in 2025 en 2026) Opgroeien in een kansrijke omgeving (IJslands model) (nadeel incidenteel) In samenwerking met onder meer het Trimbos-instituut en onze partners op het gebied van (jongeren)welzijn en gezondheid werken we uit hoe we tot succesvolle implementatie van de aanpak ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)’ (gebaseerd op het IJslands preventiemodel) in Neder-Betuwe over kunnen gaan en maken we een start met de uitrol hiervan. OKO is een aanpak die gemeenten op basis van cijfers over de lokale jeugd helpt te werken aan gezonde en Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

74

gelukkige jongeren en te voorkomen dat zij alcohol of drugs gebruiken of roken. Ook landelijk is steeds meer aandacht voor deze aanpak. Vanuit het Rijk ontvangen we middelen (marginaal) hiervoor separaat via de Brede SPUK-regeling. Het benodigde budget is een indicatie van het Trimbos-instituut.

Investeringen

Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen investeringen.

Mutaties in reserves

Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties in reserves.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

75

Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn Missie

Goede onderwijshuisvesting verbetert de kwaliteit van het onderwijs. Daarom heeft de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen voor ons topprioriteit. Wij stimuleren een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt en brengen actief de betrokken partijen bij elkaar. Kansengelijkheid op de arbeidsmarkt is belangrijk voor onze inwoners. Wij blijven ons inzetten om laaggeletterdheid tegen te gaan. Sport, spel en bewegen dragen bij aan een gezonde leefstijl. We ondersteunen activiteiten die een aantoonbaar positief effect hebben op de leefstijl en het welbevinden van onze inwoners. Wij blijven investeren in verenigingen en maatschappelijke organisaties in de gemeente, want zij bevorderen het maatschappelijk welzijn en de sociale omgang tussen inwoners. Bovendien dragen zij bij aan een verantwoorde en gezonde vrijetijdsbesteding. Vrijwilligers zijn de drijvende kracht achter onze verenigingen, stichtingen, instellingen en besturen. Wij waarderen hun inzet en zelfredzaamheid. Wij ondersteunen waar dat past bij onze rol als gemeentelijke overheid. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen grotendeels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.

Actuele kaderstellende beleidsnota's Algemeen  Raadsvisie 2030 (2019)  Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2021 - 2024 (2021)  Uitvoeringsplan Meedoen en Samenleven (2022)  Uitvoeringsplan Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien (2022)  Uitvoeringsplan Gezond en Vitaal (2022)  Algemene subsidieverordening gemeente Neder-Betuwe (2019)  Nadere regel subsidies voor vrijwilligersorganisaties (2019)  Strategische visie accommodatie (2010) Onderwijs/leesbevordering  Verordening Voorziening huisvesting onderwijs (2015)  Verordening bekostiging leerlingenvervoer (2022), Beleidsregels leerlingenvervoer (2023)  Nadere regels subsidie voorschoolse educatie Neder-Betuwe (2023)  Nadere regel subsidie onderwijsachterstandbeleid Neder-Betuwe (2023)  Onderwijsachterstandenbeleidsplan Neder-Betuwe 2023-2026 (2023)  Beleidsregels handhaving kinderopvang Neder-Betuwe (2022)  Beleidskader toezicht en handhaving kinderopvang Neder-Betuwe 2022 (2022)  Integraal Huisvestingsplan onderwijs (2019)  Uitvoeringsplan IHP financieel (2021)  Convenant uitvoering bibliotheekwerk 2023 t/m 2026 "Samen maken we de bieb" (2022)  Subsidieverordening Basisbibliotheek Neder-Betuwe (2007)  Statuten "Stichting Fluvium Openbaar Onderwijs" (2018)  Nadere regel subsidie kinderopvang op grond van sociaal-medische indicatie Neder-Betuwe (2019)  Integrale Aanpak

Laaggeletterdheid in Rivierenland 2020-2024 (2020)  Sport  Sport en Beweeg visie Neder-Betuwe 2019-2030 (2019)  Monitor Neder-Betuwe Bloeit! 2019-2024 (2020)  Beheerplan onderhoud sportvelden 2016-2025 (2019), Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025 (2021)

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

76

Ambities 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in NederBetuwe Wat willen we bereiken? Passende onderwijshuisvesting in de nabijheid van de doelgroep die bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs

Een goede aansluiting tussen het onderwijs en de (lokale) arbeidsmarkt

Jeugdigen hebben de mogelijkheid om zich optimaal en breed te ontwikkelen binnen het onderwijs Inwoners beschikken over voldoende basisvaardigheden om te kunnen deelnemen aan de samenleving

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen

continu

We stimuleren de verbinding van onderwijs met andere (kind)voorzieningen

continu

We bevorderen de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en ondernemers Dit wordt ook uitgewerkt onder ambitie 4.1: We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur

continu

Waar mogelijk stimuleren wij de samenwerking tussen lokale VO-scholen en MBO, HBO en Universitaire opleidingen

2025

We faciliteren scholen om invulling te geven aan natuuren cultuureducatie

2024

Wij zetten de rijksmiddelen ten behoeve van het terugdringen van onderwijsachterstanden zo effectief en efficiënt mogelijk in

continu

We versterken de basisvaardigheden van inwoners door laaggeletterdheid, samen met partners, bespreekbaar te maken, de drempel naar ondersteuning te verlagen en aanbod te faciliteren

continu

Activiteiten 2024

Voor het bereiken van bovenstaande ambitie gaan we het volgende doen in 2024. Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen We werken verder aan de realisatie van goede schoolgebouwen Het IHP biedt het kader voor de uitvoering en verdere concretisering van het onderwijshuisvestingsbeleid tot en met 2035. Tot en met het eerste kwartaal van 2024 gaan we verder met de actualisatie van het uitvoeringsplan IHP zodat de groei in leerlingaantallen (zoals blijkt uit de leerling-prognoses 2023) aansluit bij de ruimtebehoefte. Op basis van het huidige uitvoeringsplan IHP, dat in 2021 is vastgesteld, werken wij in 2024 aan de volgende projecten: 1. Realisatie van de uitbreiding van Pantarijn in Kesteren. Planning is om de uitbreiding in 2024 gereed te hebben.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

77

Realisatie van de nieuwbouw van een VCOG-school in Kesteren. Het streven is om in 2024 te beginnen met de bouwwerkzaamheden, zodat de nieuwbouw bij de aanvang van het schooljaar 2025-2026 gereed is voor gebruik. 3. Realisatie van de nieuwbouw van De Hien en De Bellefleur. Beide scholen komen in het nieuw te realiseren MFC in Dodewaard. Voor verdere informatie hierover wordt verwezen naar ambitie 6.3. Vanwege de recente leerling-prognoses zijn we in 2023 een onderzoek gestart naar de mogelijkheden van uitbreiding/verbouwing en/of nieuwbouw van ‘het onderwijscluster in Kesteren’ (Kompas, het Palet en de Wegwijzer). In 2024 zal dit verder uitgewerkt worden en onderdeel uitmaken van de actualisatie uitvoeringsplan IHP 2.

We stimuleren de verbinding van onderwijs met andere (kind)voorzieningen Werkgroep Onderwijsachterstandenbeleid(OAB) In 2024 geven we met de werkgroep OAB de doorgaande leerlijn beter vorm. We herzien het overdrachtsformulier en versterken de verbinding tussen onderwijs en onder andere kinderopvang, buitenschoolse opvang en jeugdgezondheidszorg door het organiseren van structurele ontmoeting. We bevorderen de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en ondernemers We stimuleren de actieve ontmoeting van onderwijs met het bedrijfsleven De VO scholen voegden in 2023 hun stagekalenders voor schooljaar 2023-2024 samen tot één gezamenlijke stagekalender en deelden deze met de bedrijven via het Platform voor Ondernemers, Onderwijs en Overheid (PVO). Hierdoor ontstaat in het schooljaar 2023-2024 een betere en snellere match met enerzijds leerlingen/stagecoördinatoren en anderzijds de bedrijven die een stageplek aanbieden. Met de scholen en onderwijsinstellingen zijn we aan het onderzoeken of School en Jobs het stageplatform voor Neder-Betuwe kan worden. We faciliteren scholen om invulling te geven aan natuur- en cultuureducatie Inzetten cultuurcoach We bestendigen in 2024 het cultuuraanbod voor scholen door het inzetten van een cultuurcoach.

De cultuurcoach brengt cultuuraanbod in kaart en legt verbindingen met en tussen onderwijsinstellingen, verenigingen, inwoners en cultuuraanbieders. Hiermee borduren we voort op het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK), waar de betrokken scholen enthousiast over waren. Vergroenen schoolpleinen In 2023 zijn we gestart met het vergroenen van de schoolpleinen in het kader van duurzaamheid en het versterken van de biodiversiteit. Als gemeente zijn wij procesregisseur en dragen we financieel bij aan de realisatie. Bij de aanleg van de groene schoolpleinen wordt aandacht besteed aan het onderwerp 'natuureducatie'. Natuurlijke speelaanleidingen zorgen voor meer beweging en een gezondere leefomgeving. Prestaties, het welbevinden en sociaal gedrag worden hierdoor positief beïnvloed. Vanuit het Programma Riolering en Water 2024-2028 is er dekking voor dit project (dit is onderdeel van ambitie 3.3: We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst). We zetten de rijksmiddelen ten behoeve van het terugdringen van onderwijsachterstanden zo effectief en efficiënt mogelijk in In 2024 voeren we het nieuwe beleid voor vroeg- en voorschoolse educatie (VVE) en Onderwijsachterstanden uit Voor onderwijsachterstanden is in 2023 een nieuwe vierjarige beleidsperiode gestart.

Samen met de partners (zoals bibliotheek, JGZ, kinderopvang en onderwijs) bepalen we voor 2024 waar we aan werken; onder andere het verbeteren van de doorgaande leerlijn, het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang en het bereik van peuters. De partners nemen deel aan werkgroepen die een specifiek onderwerp voor hun rekening nemen en de beoogde doelen realiseren.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

78

We versterken de basisvaardigheden van inwoners door laaggeletterdheid, samen met partners, bespreekbaar te maken, de drempel naar ondersteuning te verlagen en aanbod te faciliteren Stuurgroep laaggeletterdheid We werken gericht aan bewustwording, herkenning en het bespreekbaar maken van laaggeletterdheid bij inwoners, professionals en vrijwilligers in Neder-Betuwe. Welzijn Rivierstroom, ROC Rivor, Bibliotheek Rivierenland en de gemeente werken jaarlijks gezamenlijk in een stuurgroep een jaarplan uit met concrete acties om dit te bereiken. We sluiten hierbij aan bij regionale plannen. In 2024 zal het thema 'gezin' als rode draad door de plannen heenlopen. Start taalhuis In 2024 wordt een taalhuis opgezet in samenwerking met Welzijn Rivierstroom, ROC Rivor en Bibliotheek Rivierenland. Het taalhuis is een verzamelplaats van aanbod voor laaggeletterden en is de eerste plek waar laaggeletterden terecht kunnen of naar kunnen worden doorverwezen. Het eerste jaar staat in het teken van opstarten: werkwijze vaststellen, passende locatie gereedmaken en bekendheid krijgen.

6.2 Sport, spel en bewegen stimuleren Wat willen we bereiken?

Een ruim aanbod van mogelijkheden die onze inwoners stimuleren tot sporten en bewegen

Voldoende en passende speelplekken voor jeugdigen

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Uitvoeren van het Lokaal Akkoord 'Gezond op eigen wijze'

continu

We ondersteunen (sport)verenigingen middels een sportverenigingscoach en toekomstgericht beheer

2024

We verbreden de inzet van de buurtsportcoaches en versterken daarmee sport en bewegen in Neder-Betuwe nieuw uit kadernota

2024 e.v.

Herijking van het beleid voor sportaccommodaties tot een integraal plan sportvoorzieningen

2025

Uitvoeren van een beweegpark in één of meer kernen, dorpsommetjes en mountainbikepaden in de uiterwaarden. Dit heeft relatie met ambitie 4.2: We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers

2023 e.v.

We richten de buitenruimte in zodat deze uitnodigt om te bewegen

2024

Bij omvangrijke nieuwbouwlocaties wordt voldoende rekening gehouden met aaneengesloten speelplekken, bij de invulling ervan worden jeugdigen betrokken

continu

Wij zorgen dat (nieuwe) speelplekken een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Dit draagt bij aan ambitie 3.3: We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst

continu

Activiteiten 2024 Voor het bereiken van bovenstaande ambitie gaan we het volgende doen in 2024. Uitvoeren van het Lokaal Akkoord 'Gezond op eigen wijze' Met het Lokaal Akkoord 'Gezond op eigen wijze' brengen wij onze inwoners in beweging op weg naar een gezonde, actieve leefstijl. Dankzij een vertegenwoordiging van sportieve partners uit ons lokale netwerk en de middelen van het Lokaal Akkoord kunnen we lokale initiatieven ondersteunen Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

79

die hieraan bijdragen. We zoeken verbindingen met nieuwe partijen en stimuleren inwoners, (sport)verenigingen, scholen, kinderopvangorganisaties en zorg- en welzijnsprofessionals om een aanvraag te doen bij het Lokaal Akkoord en hun sportieve idee tot uitvoering te brengen. We verbreden de inzet van de buurtsportcoaches en versterken daarmee sport en bewegen in Neder-Betuwe Aanbesteding buurtsportcoaches In 2024 besteden we de buurtsportcoaches opnieuw aan. Samen met de gegunde organisatie maken we werk- en resultaatafspraken over de inzet van het buurtsportcoachteam. We streven naar een verbreding van de inzet van de buurtsportcoach en daarmee het versterken van het sport- en beweegfundament in Neder-Betuwe. Vooronderzoek laat zien dat meerdere beleidsterreinen binnen de gemeente de meerwaarde van bewegen als middel voor preventie zien. Zo gaan we de buurtsportcoach meer inzetten voor kwetsbare doelgroepen en senioren. De verbreding van de inzet van de buurtsportcoach wordt gestimuleerd door de nieuwe Brede SPUKregeling waardoor vanuit meerdere beleidsvelden bewegen als middel wordt ingezet. Vakdocenten bewegingsonderwijs op de basisschool Scholen hebben interesse in vakdocenten. In 2024 verkennen wij of en op welke wijze vakdocenten onderdeel kunnen worden van het buurtsportcoachteam. De gemeente is hierin degene die de vraag inventariseert en de mogelijkheden verkent.

We ondersteunen (sport)verenigingen middels een sportverenigingscoach en toekomstgericht beheer Sportverenigingscoach We continueren de inzet van de sportverenigingscoach. Deze ondersteunt, begeleidt en adviseert sportverenigingen op uiteenlopende terreinen, zoals verenigingsbeleid, financiën, accommodatiezaken, verduurzamingsvraagstukken, kader/vrijwilligers, vitaliteit, samenwerking en sociaal/maatschappelijke betrokkenheid. De sportverenigingscoach draagt hiermee bij aan de toekomstbestendigheid van onze sportverenigingen. Toekomstbestendig beheer Buitensportverenigingen onderhouden zelf hun accommodaties. Voetbal- en korfbalverenigingen verstrekken wij een gemeentelijke bijdrage voor het beheer en onderhoud van de velden. Toekomstbestendig duurzaam beheren en onderhouden van sportparken vraagt om een gezamenlijke actuele aanpak. Met de harmonisatie van de huur en financiële bijdrage voor de sportvelden verankeren we het beheer en onderhoud toekomstgericht met goede structurele afspraken en overeenkomsten over het beheer en onderhoud, die voor iedereen gelijk zijn. We verwachten dat dit plan uiterlijk in het tweede kwartaal van 2024 is afgerond. Uitvoeren van een beweegpark in één of meer kernen, dorpsommetjes en mountainbikepaden in de uiterwaarden. Beweegpark Neder-Betuwe In 2023 ronden we het haalbaarheidsonderzoek bij Beweegpark Neder-Betuwe af.

Dit onderzoek gaat in op de sportieve, ruimtelijke, financiële en organisatorische aspecten bij het realiseren van het beweegpark aan de Bonegraafseweg in Dodewaard. Na beoordeling van de uitkomsten nemen wij een besluit over voortgang en leggen u als raad een (financieel) voorstel ten behoeve van de realisatie voor. Met de aanleg in 2024 biedt het beweegpark een afgestemde mix van buitensport en ‘rollersport’voorzieningen voor onze jeugd. Het beweegpark is ook een plek voor inwoners uit alle kernen, die individueel of georganiseerd willen sporten en bewegen met hulp van een programmering van sportaanbieders of buurtsportcoaches

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

80

We richten de buitenruimte in zodat deze uitnodigt om te bewegen Het nieuwe speelruimtebeleid (eind 2023) stelt ons in staat om de speelvoorzieningen op de speelplekken meer te combineren met een afgestemde aantrekkelijke, gezonde, groene en veilige buitenruimte voor spelen en bewegen voor jong en oud. Daarmee zal er meer samenhang zijn met alle beweegvriendelijke faciliteiten die er in een kern zijn. Dit doen we in samenwerking met onze partners op het gebied van sport, bewegen en gezondheid.

6.3 Actieve en leefbare kernen binnen de gemeente Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Toekomstbestendige (sport)verenigingen en stichtingen

Wij ondersteunen lokale verenigingen en stichtingen om hun bestuurskracht op peil te houden en toekomstbestendig te blijven

continu

In elke kern is voldoende plek voor activiteiten en ontmoeting

Wij zetten het accommodatiebeleid voort waarbij aandacht is voor goede aansluiting bij de behoefte van inwoners en gezonde exploitatie Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 3.2: In onze openbare ruimte is het heel, schoon en veilig en bereikbaar voor iedereen

continu

Wij subsidiëren (lokale) organisaties doelgericht en maken heldere afspraken met subsidieontvangers, waar wenselijk sluiten we meerjarige subsidieovereenkomsten waarbij we aansluiten bij het Kwaliteitskompas

continu

Wij onderzoeken de doelmatigheid van ingezette subsidies bij grote organisaties

2025

Verhaallijnen uit ‘Inspirerend Rivierenland’ en ‘Een schatkist met toekomstwaarde’ worden zichtbaar gemaakt voor inwoners en bezoekers. Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 4.2: We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers

continu

Neder-Betuwe kent een sterk maatschappelijk middenveld om onze inwoners te ondersteunen

De zichtbaarheid van het cultureel en historisch erfgoed is toegenomen

Activiteiten 2024

Voor het bereiken van bovenstaande ambitie gaan we het volgende doen in 2024: Wij ondersteunen lokale verenigingen en stichtingen om hun bestuurskracht op peil te houden en toekomstbestendig te blijven Op basis van de resultaten uit de verenigingsmonitor inventariseren we samen met de sportverenigingscoach welke ondersteuningsbehoefte verenigingen in onze gemeente hebben om zelfstandig en gezond te blijven. Samen met de sportverenigingscoach maken we een plan om waar mogelijk in deze behoefte te voorzien. Wij zetten het accommodatiebeleid voort waarbij aandacht is voor goede aansluiting bij de behoefte van inwoners en gezonde exploitatie Dorpshuizen We continueren de goede samenwerking met dorpshuizen. In 2024 is er de realisatie van het nieuwe dorpshuis Ochten. Met het aanbod voor ondersteuning bij deze ontwikkeling, willen we borgen dat het verenigingsleven een plek vindt in een gezond en toekomstbestendig dorpshuis.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

81

Voor ondersteuning van dorpshuis Echteld is in 2024 eveneens ruimte. Daarvoor wordt een leefbaarheidstraject uitgevoerd, mede gedragen door het verenigingsleven in Echteld. Het Multifunctioneel Centrum (MFC) in Dodewaard staat klaar voor de fase van aanbesteding en realisatie In 2024 werken we aan het definitief ontwerp MFC, voltooien we de benodigde planologische procedure en sluiten we een ‘realisatieovereenkomst’ met alle partners. Vervolgens stellen we het bouwteam samen en bereiden we de realisatie voor. Aan de maatschappelijke partners vragen wij om zich in 2024 voor te bereiden op de toekomstige samenwerking en met alle gebruikers te werken aan een breed activiteitenaanbod (veelvuldig gebruik van MFC en verenigingshal De Eng). Wij subsidiëren (lokale) organisaties doelgericht en maken heldere afspraken met subsidieontvangers Vanuit de ambities van onze Nota Sociaal Domein maken we voor onze lokale samenwerkingspartners die subsidie ontvangen een regeling waarin de voorwaarden en uitvoering helder zijn opgenomen. Daarmee is monitoring van de uitkomsten en bijstelling van subsidieafspraken beter mogelijk volgens de methode van het Kwaliteitskompas.

Ontwikkelingen voor 2024 Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen overige ontwikkelingen.

Beleidsindicatoren Naam Indicator: Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Eenheid: Bron: percentage

Niet sporters (vanaf 19 jaar)

percentage RIVM

Absoluut verzuim (leerlingen 5 - 18 jaar) Relatief verzuim (leerlingen 5 - 18 jaar)

NederBetuwe

Landelijk NederBetuwe Landelijk aantal per Ingrado Neder1.000 Betuwe leerlingen Landelijk aantal per Ingrado Neder1.000 Betuwe leerlingen Landelijk

2016 1,20

2017 1,40

2018 1,10

2019 2020 1,40 0,80

2021 1,40

1,70 63,00

1,80

1,90

2,00

1,90

48,70 4,10

2,50

2,50

3,00

49,20 3,70

1,10

11,40

1,80 20,00

1,80 12,00

2,10 12,00

2,40 7,00

2,70 11,00

2,70 8,00

4,20 10,00

27,00

27,00

25,00

25,00 20,00

20,00

24,00

1,70 62,80

2022

* de verplichte BBV-indicatoren dienen wij over te nemen van de website www.waarstaatjegemeente.nl. Daar waar deze in bovenstaande tabel niet gevuld zijn, zijn deze op dit moment nog niet beschikbaar op deze website.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

82

Wat mag het kosten? Programma: 6

ONDERWIJS, SPORT EN WELZIJN Rekening

Begroting

Meerjarenraming

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten

6.808

6.984

6.326

6.707

7.315

7.315

Baten

-2.463

-2.009

-1.614

-1.710

-1.772

-1.772

Geraamd resultaat bestaand beleid

4.345

4.975

4.712

4.997

5.543

5.543

-116

-144

-131

-160

3

3

3

3

-113

-141

-129

-158

4.599

4.856

5.414

5.385

Bedragen x € 1.000,Bestaand beleid

Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen Lasten Baten Saldo nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen Geraamd resultaat bestaand en nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen

4.345

4.975

Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen

In deze begroting wordt onder programma 6 Onderwijs, sport en welzijn voor nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen voor 2024 € 116.000, voor 2025 € 144.000, voor 2026 € 131.000 en voor 2027 € 160.000 aan lasten onttrokken en wordt € 3.000 aan baten onttrokken aan dit programma. Een specificatie van de lasten en baten voor nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen wordt hieronder weergegeven op niveau van taakveld. Actualisatie urencalculaties en kostendekkendheid leges met effecten voor alle taakvelden die onder dit programma vallen. (nadeel structureel € 14.473) Het effect voor dit programma van deze twee onderwerpen bedraagt structureel € 14.473 nadelig. Voor een overzicht van het totale effect over alle programma’s verwijzen wij naar het onderdeel uiteenzetting van de financiële begroting en dan specifiek de toelichting op het onderdeel nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen van de financiële begroting. Actualisatie Staat van Vaste Activa (nadeel € 6.716 in 2024, € 3.918 in 2025, € 16.215 in 2026, voordeel € 12.508 in 2027) Het effect voor dit programma heeft een nadelig effect voor de jaren 2024 tot en met 2026, vanaf 2027 bedraagt het een voordelig effect.

Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het onderdeel uiteenzetting van de financiële positie en toelichting en dan specifiek naar de toelichting op de actualisatie van de activa (kapitaallasten). Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken (voordeel structureel € 16.867 in 2024 , vanaf 2025 € 31.983) Meicirculaire 2023 Voorschoolse voorziening Peuters (nadeel structureel € 3.560) Vanaf het jaar 2023 zijn enkele integratie- en decentralisatieuitkeringen door het Rijk structureel bijgesteld. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. Het nadeel benoemd onder dit taakveld dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder taakveld Algemene Uitkering gemeentefonds, binnen programma Algemene Dekkingsmiddelen. Toezicht kinderopvang (voordeel structureel € 67.752 in 2024, vanaf 2025 € 67.868) Volgens de IV3 richtlijnen moeten de baten en lasten voor het toezicht op de kinderopvang worden verantwoord onder taakveld Samenkracht en burgerparticipatie, binnen programma 5. Voorheen stonden deze lasten en baten onder taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken, binnen programma 6. Deze verschuiving ziet u hier budgettair neutraal verwerkt en dient u in relatie te zien met het nadeel onder programma 5, taakveld Samenkracht en burgerparticipatie.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

83

Natuur- en cultuureducatie (nadeel incidenteel € 15.000 in 2024) In 2024 willen we het onderwijs ondersteunen op het gebied van natuur- en cultuureducatie. In 2023 zijn we gestart met een inventarisatie naar de behoeften die er zijn binnen het onderwijs. Het jaar 2024 zien we als een pilot jaar, wat er toe kan leiden dat er vanaf 2025 structureel budget wordt aangevraagd. Taalhuis Neder-Betuwe (nadeel structureel € 32.325) Het Taalhuis vertolkt een centrale functie voor al het aanbod voor laaggeletterden in de gemeente. Hier kunnen laaggeletterden als eerste terecht voor een passende doorverwijzing. Met het Taalhuis geven we gehoor aan de oproep van de Rekenkamercommissie om het laaggeletterdheidsaanbod te centraliseren, onder de aandacht te brengen en naar een hoger plan te tillen. In deze begroting zijn derhalve structurele middelen opgenomen voor het Taalhuis. Taakveld Sportbeleid en activering (voordeel structureel € 127.598) Meicirculaire 2023 Combinatiefunctie (voordeel structureel) Vanaf het jaar 2023 zijn enkele integratie- en decentralisatieuitkeringen door het Rijk structureel bijgesteld. Het betreft het stopzetten van de doeluitkering brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches. De bekostiging van deze uitvoering gaat verschuiven naar een specifiek uitkering die buiten de algemene uitkering valt.

Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief over de meicirculaire 2023. Het nadeel benoemd onder dit taakveld dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder taakveld Algemene Uitkering gemeentefonds, binnen programma Algemene Dekkingsmiddelen. Taakveld Culturele presentatie, productie en participatie (nadeel incidenteel € 10.000 in 2024) Cultureel erfgoed (nadeel incidenteel) We willen verhaallijnen uit het ambitiedocument ‘Inspirerend Rivierenland’ en ‘Een schatkist met toekomstwaarde – Het erfgoed van de gemeente Neder-Betuwe’ zichtbaar maken voor de eigen inwoners en toeristen. Het jaar 2024 zien we als een pilot jaar, wat er toe kan leiden dat er vanaf 2025 structureel budget wordt aangevraagd.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

84

Investeringen Programma 6 Onderwijs, Sport en Welzijn Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig) Beschikbaar te stellen investering (nieuw)

Startjaar

Investeringsbedragen x € 1000

Lopend

Renovatie sportvelden SVK 2021

2021

60

Lopend

Renovatie sportvelden SVK 2022

2022

256

Toekomstig

Renovatie sportvelden Dodewaard

2024

60

Toekomstig

Renovatie sportvelden Echteld

2024

60

Toekomstig

Renovatie sportvelden SVK 2025

2025

10

Lopend

Valbeveiliging De Biezewei

2022

28

Lopend

Valbeveiliging De Leede

2022

30

Lopend

Scheidingswand De Eng

2023

39

Lopend

Sportvloer De Leede

2022

32

Lopend

Sportvloer dDe Eng

2022

29

Lopend

Sportvloer De Biezewei

2022

28

Lopend

Vervangen dakvlak Gymzaal Echteld

2023

42

Lopend

VCOG Kesteren

2023

8.902

Lopend

MFC Dodewaard *

2023

12.606

Lopend

Pantarijn (uitbreiding)

2023

4.052

Lopend

Stimulering maatschappelijk rendement (garantie/duurzaamheidleningen (Svn))

2019

500

Renovatie sportvelden

Totaal investeringsbedragen

26.734

* op deze investeringen is er een bijdrage van derden van toepassing ter dekking van de gedeeltelijke kapitaallasten.

Mutaties in reserves Programma 6 Onderwijs, Sport en Welzijn rekening

Bedragen x € 1.000

2022

begroting begroting 2023

2024

Meerjarenraming 2025

2026

2027

Bestaand Beleid Lasten

3.422

Baten

-196

-196

-196

-281

-281

-281

Geraamd resultaat bestaand beleid

3.226

-196

-196

-281

-281

-281

3.226

-196

-196

-281

-281

-281

Nieuw Beleid Lasten Baten Geraamd resultaat nieuw beleid Geraamd resultaat bestaand en nieuw beleid

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

85

Bestaand Beleid: BESTEMMINGSRESERVE HUISVESTING VAN LODENSTEIN COLLEGE Onder bestaand beleid wordt jaarlijks de volgende onttrekking zichtbaar:  Onttrekking aan de reserve huisvesting Van Lodenstein College (VLC) in verband met afschrijvingen totaal € 196.000. Totaal jaarlijks te onttrekken uit de reserve huisvesting Van Lodenstein College € 196.000. BESTEMMINGSRESERVE AFSCHRIJVING UITBREIDING PANTARIJN (2022) In 2022 is er een bedrag van € 3.422.000 gestort in de reserve ter dekking van de toekomstige afschrijvingslasten voor de uitbreiding Pantarijn. Onder bestaand beleid wordt jaarlijks vanaf 2025 de volgende onttrekking zichtbaar:  Onttrekking aan de reserve uitbreiding Pantarijn ter dekking van de afschrijvingen totaal € 85.500 per jaar vanaf 2025. Totaal vanaf 2025 jaarlijks te onttrekken uit de reserve Uitbreiding Pantarijn € 85.500.

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

86

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, onvoorzien Missie

Overhead en bedrijfsvoering zijn geen doel op zich, het zijn belangrijke middelen om de voornemens uit deze begroting daadwerkelijk te realiseren. Ofwel: de organisatie en de financiën moeten passen bij en afgestemd zijn op de ambities en doelstellingen die raad en college voor ogen hebben. Wij kiezen voor een structureel sluitende begroting, maar dat is mede afhankelijk van de bereidheid van het Rijk om de structurele financiële middelen van gemeenten te verhogen tot een omvang die past bij de taken van de gemeenten. Een ander belangrijk uitgangspunt is dat structurele uitgaven structurele financiering hebben. Eenmalige uitgaven financieren we eventueel uit incidentele middelen. Waar mogelijk realiseren wij onze ambities op projectbasis met de beschikbare financiering voor de genoemde periode. De gemeente is gebaat bij een goed bemenste ambtelijke organisatie, die berekend is op haar taak en de inwoners met respect tegemoet treedt. Een gezonde en professionele organisatiecultuur zorgt voor een voortdurende verbetering van de kwaliteit van het beleidswerk en de dienstverlening, borging van de continuïteit en een doelmatige bedrijfsvoering. En een stabiele en robuuste ICT is een belangrijke randvoorwaarde voor een goed functionerende gemeentelijke organisatie en voor een betrouwbare en veilige digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.

Actuele kaderstellende beleidsnota's Financiële verordening Legesverordening Belastingverordeningen Controle verordening 2019

In het kader van de invoering van de rechtmatigheidsverordening worden de financiële verordening en de controleverordening op dit moment herzien. De gewijzigde verordeningen worden naar verwachting in 2023 door de raad vastgesteld.

Ambities 7.1 Neder-Betuwe is financieel krachtig en een duurzaam financieel gezonde gemeente Wat willen we bereiken?

Een goede balans tussen ambities en een structureel gedekte begroting

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

De financiële positie is voldoende robuust om externe en interne ontwikkelingen op te vangen.

continu

We streven naar een verantwoorde belastingdruk voor onze inwoners, die bij voorkeur gemiddeld is ten opzichte van andere gemeenten.

continu

We streven naar een weerstandsvermogen dat minimaal voldoende is om de risico’s af te dekken; dus een weerstandsratio van minimaal 1.

continu

De tarieven voor leges moeten kostendekkend zijn, maar ook logisch en goed uit te leggen.

continu

We richten onze organisatie en werkprocessen zo in dat het college in staat is om een rechtmatigheidsverklaring af

2023

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

87

te geven.

De opbrengsten van de precarioheffing komen ten goede aan de samenleving

Voldoende benutten van middelen van hogere overheden en andere instellingen

Minimaal drie miljoen euro van de precariomiddelen reserveren we voor maatregelen om energielasten van inwoners te verlagen (zie ook programma 3, onder ambitie 3.3).

2023 en verder

We geven een deel van de precariogelden via lokale heffingen terug aan inwoners.

afgerond

We vormen een groeifonds om initiatieven uit de samenleving mogelijk te maken.

2023 en verder

We zetten ons in voor het binnenhalen van subsidiegelden en het doelmatig benutten ervan, zolang de administratieve last daarvan acceptabel is.

continu

We onderzoeken of we beter inzichtelijk kunnen maken wat we met de inzet van subsidiegelden hebben bereikt.

2024

Activiteiten voor 2024

Voor het bereiken van bovenstaande ambities gaan we het volgende doen in 2024. Activiteiten voor een goede balans tussen ambities en een structureel gedekte begroting We onderzoeken de wijze waarop we de tariefdifferentiatie OZB tussen woningen en niet-woningen anders kunnen toepassen. Dit betekent dat de woonlasten voor onze inwoners (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) niet hoger zijn dan het gemiddelde in Nederland. We onderzoeken op welke wijze we door het anders toepassen van tariefdifferentiatie tussen woningen en niet woningen dichter bij een lastendruk van 100% kunnen komen. Dit dient budgettair neutraal te gebeuren. Daarnaast zijn we voor het realiseren van een lastendruk van maximaal 100% afhankelijk van andere gemeenten. Als daar de lastendruk daalt, heeft dit effect op het gemiddelde en zullen wij nog meer moeten dalen om een lastendruk van maximaal 100% te realiseren. Activiteiten om de precariomiddelen ten goede te laten komen aan de samenleving We benutten de opbrengsten van de precarioheffing voor duurzaamheidsmaatregelen Vorig jaar heeft de raad besloten om 3 miljoen euro vanuit de precariomiddelen in te zetten voor duurzaamheid. Wat we hiervoor gaan doen, is opgenomen in programma 3 onder ambitie 3.3 en de paragraaf Duurzaamheid. We vormen een Groeifonds We bereiden momenteel de vorming van een groeifonds voor.