Bijlage - Landschapsontwikkelingsplan

Hieruit blijkt dat de ambities uit de omgevingsvisie doorwerken in de andere kerninstrumenten, waaronder het programma.

De gemeente gaat medio 2022 starten met het opstellen van een programma Buitengebied. Het LOP en dit uitvoeringprgramma worden een van de bouwstenen. Ook zal het LOP bij de actualisatie van de omgevingsvisie meegenomen worden.

3.2. Praktische organisatie Veel organisatorische zaken zijn al aangegeven bij de projecten, bijvoorbeeld als ze mede (kunnen) worden uitgevoerd door St. Landschapsbeheer Gelderland, het Agrarisch Collectief Rivierenland of het Waterschap Rivierenland. Daarnaast zijn er veel projecten die niet door de Gemeente Neder-Betuwe getrokken hoeven worden. De “sporen” uit het Landschapsontwikkelingsplan geven daarvoor al een handvat. Projecten uit “spoor 1: Gemeente neem verantwoordelijkheid voor je eigen biodiversiteit” moeten worden uitgevoerd door de gemeente zelf. Veelal door de dienst Openbare Ruimte die het groen beheert, of door de landschapscoördinator, die het initiatief neemt voor de uitvoering van projecten.

30 | Programma Landschap Gemeente Neder-Betuwe 2022 - 2032

In “spoor 2: Gemeente, stimuleer en inspireer initiatieven van onderop” zijn het vaak burgers of maatschappelijke groeperingen die de gemeente benaderen met een initiatief. Dat is bijzonder waardevol, want dan is er kennelijk een draagvlak en behoefte en hoeft de gemeente niet zelf de kar te trekken. Wel is het van belang dat het initiatief getoetst wordt: past het wel in het groene en ruimtelijke beleid van de gemeente en draagt het voldoende bij of doet het afbreuk aan bepaalde biodiversiteits- of landschappelijke waarden? Daarnaast blijkt het voor burgers nog niet zo gemakkelijk om iets te organiseren waarin de gemeente een flinke zeggenschap heeft, zoals het beheer van de openbare ruimte. Een coördinerende en enthousiasmerende persoon in het gemeentehuis is vaak een voorwaarde voor een geslaagd project. In spoor 3 tm. 5, de regionale sporen, zijn het vaak anderen die het voortouw nemen, maar dat hoeft niet. Ook de gemeente kan de drijvende kracht zijn achter een landschappelijke en ecologische verbinding in de “groene ribbenkast” of de “blauwe boezem”. En met name de “klimaat-kwartieren” zijn een invulling van de dorpsentrees, waarvan het beeld nu veelal worden gedomineerd door individuele bedrijven. Hiervoor kan de gemeente zelf een belangrijke trekker zijn om het aanzien van de dorpen weer te richten op gemeenschappelijke waarden.

eindversie, juni 2022 | 31

4. Financieringsmogelijkheden 4.1. Eigen ambtenarenapparaat Parallel aan de organisatorische rollen, zijn ook de financiële consequenties lang niet allemaal voor de gemeente. Niettemin is het wel belangrijk dat de gemeente kan participeren in gebiedsprocessen, of sturend kan optreden bij ruimtelijke ontwikkelingen. Daartoe is er het eigen ambtenarenapparaat. In de projectbeschrijvingen is in veel gevallen indicatief aangegeven wie en voor hoeveel uur landschapscoördinator en collega’s van andere afdelingen zijn betrokken.

4.2. Projectgeld 4.2.1.

Uit project zelf: landschappelijke inpassing van ruimtelijke ontwikkelingen

Daarnaast is geld geraamd voor uitvoering van projecten. Veelal gaat het om kosten voor het uitbesteden van onderzoek, planvorming of uitvoering. Niet altijd hoeft dit ten laste te komen van het budget voor groen en landschap; veelal gaat het om invulling van ruimtelijke planvorming, bijvoorbeeld in het kader van het project Boven-Linge, of aanleg van bedrijventerreinen. Hierin kan de gemeente natuurlijk wel participeren en sturen. Een richtlijn kan zijn dat 10% van de oppervlakte van een woonwijk, bedrijventerrein, kassencomplex of andere ruimtelijke ontwikkeling moet worden benut door landschapsvoorzieningen: voor biodiversiteit, waterberging, vermindering van hittestress, landschappelijke inpassing (ook van wat verderaf), koolstofopslag, etc. 4.2.2.

Budget groenbeheer

Met name in “spoor 1” zitten veel projecten die tot het reguliere groenbeheer horen: projecten voor de aanleg van laanbomen, bermbeheer etc. Dit is niet apart begroot. 4.2.3.

Regulier budget voor landschapsprojecten

Uiteraard zijn er ook projecten die geïnitieerd en getrokken, en dus ook gefinancierd moeten worden vanuit het budget voor landschap. Het gaat om een bedrag van ca. €100.000 per jaar. 4.2.4.

Nota bovenwijkse voorzieningen

Een mogelijkheid die aanvullend budget kan opleveren is de Nota Bovenwijkse Voorzieningen. De gemeente kan kosten (deels) verhalen op partijen die baat hebben bij gemeentelijke investeringen. Het gaat dan om investeringen die van openbaar nut zijn en belangrijk zijn voor de kernen afzonderlijk of voor de gemeente in haar geheel. In de Nota Bovenwijkse voorzieningen wordt onderscheid gemaakt in twee soorten kostenverhaal: • Bovenwijkse voorzieningen zijn voorzieningen die ten behoeve van meerdere locaties, waaronder bestaand gebied, worden aangelegd. Deze staan op de kostensoortenlijst en moeten voldoen aan de PTPcriteria. Voorbeelden zijn een rotonde die nodig is door de verkeeraantrekkende werking van een bedrijventerrein of nutsvoorzieningen, riolering, wegen, groenvoorzieningen, verlichting, straatmeubilair, e.d. • Bij de Ruimtelijke Investeringen gaat het niet om kostenposten die genoemd zijn op de kostensoortenlijst, maar om een bijdrage aan belangrijke fysieke maatschappelijke invulling zoals bijvoorbeeld natuur, waterberging, recreatie, infrastructuur, culturele en maatschappelijke voorzieningen. Een voorbeeld is de aanleg van klompenpaden.

32 | Programma Landschap Gemeente Neder-Betuwe 2022 - 2032

Met name de laatste reserve biedt goede mogelijkheden voor extra dekking van geplande investeringen uit het Landschapsontwikkelingsplan. 4.2.5.

Middelen van externe partijen

Met name bij de regionale sporen: Uit(me)erwaarden, Blauwe boezem en groene ribbenkast en Klimaatkwartieren zijn het veelal andere partijen die trekker en/of financier zijn: zandwinning, natuurontwikkeling, landbouwtransitie vanuit bedrijven, overheden, of Collectief Rivierenland, Bossenstrategie, Waterschapsdoelen, etc.

eindversie, juni 2022 | 33