Bijlage - Kadernota 2022-2025

Heroverwegingen op sport, cultuur en welzijn Bezuiniging en aanvullende taakstelling op subsidies voor sport, cultuur en welzijn (structurele besparing van € 100.000 in 2023, oplopend naar € 150.000 vanaf 2024). De gemeente verleent subsidies aan vrijwilligersorganisaties en professionele organisaties op het terrein van sport, cultuur en welzijn. Wij zien mogelijkheden om vanaf 2023 € 100.000 structureel te besparen door heroverwegingen binnen de budgetten voor:           

groepswerk voor volwassenen (zelfvertrouwen voor vrouwen); prenatale groepsvoorlichting; de jaarlijkse opvoedweek; projectsubsidies voor sportstimulering; activiteitensubsidies voor bevordering sportdeelname; bibliotheekwerk (hiervoor onderwijsachterstandenmiddelen inzetten) muziekonderwijs; maatwerk jeugdgezondheidszorg; activiteitensubsidies voor bevordering van kunstzinnige vorming; activiteitensubsidies voor welzijn en sociaal-cultureel werk; wijkmanagement.

De volledige lijst met heroverwegingsvoorstellen is opgenomen in de lijst met subsidies in bijlage 3, in de groengekleurde kolom. Daarnaast stellen we vanaf 2024 een aanvullende structurele taakstelling voor van € 50.000. Hiervoor doen wij verder uitgewerkte voorstellen in de Kadernota 2023-2026. De mogelijkheden hiervoor zijn opgesomd in de lijst met subsidies in bijlage 3, in de oranjegekleurde kolom. Voor de invulling van deze heroverweging en de taakstelling overleggen we in de komende maanden met de betrokken organisaties. Daarbij is ons uitgangspunt niet te bezuinigen op bestaande subsidies voor sport- en muziekverenigingen en vrijwilligersorganisaties op het terrein van sociaal-cultureel werk. Ook op bestaande subsidies op het terrein van jeugdpreventie en preventie op het terrein van gezondheid willen wij niet bezuinigen.

Kadernota 2022-2025

19

Heroverwegingen op dienstverlening en communicatie Budgetneutraal opstellen Neder-Betuwemagazine (structurele besparing van € 10.000 vanaf 2023) We stellen voor het budget voor fysieke communicatie vanaf 2023 te verlagen met € 10.000, omdat vanaf dat jaar het Neder-Betuwemagazine geen geld meer mag kosten. In de afgelopen jaren bleken de werkelijke kosten voor het Neder-Betuwemagazine hoger dan de € 10.000 die wij bijdragen aan de totstandkoming van het magazine. De redactie van het magazine is een arbeidsintensief proces, dat we niet in eigen beheer kunnen blijven doen de komende jaren. We onderzoeken en overleggen met de uitgever welke mogelijkheden er zijn voor het vergroten van inkomsten, met het oogmerk dat het magazine budgetneutraal gerealiseerd kan worden. Daarbij onderzoeken wij ook of een online variant een passend alternatief zou kunnen zijn en de mogelijkheid om te schuiven met communicatiebudgetten, waardoor het budget dat we nu aan het Neder-Betuwe magazine bijvoorbeeld deels vervangen zou kunnen worden door een budget voor andere communicatiemiddelen, bijvoorbeeld door minder pagina’s in te kopen van Het Gemeentenieuws. Verder digitaliseren van dienstverleningsprocessen (structurele besparing van € 24.000 vanaf 2023) Het (versneld) digitaliseren van de processen van de Gemeentewinkel met als uitgangspunt: iedereen moet (digitaal) mee kunnen doen.

Hierbij valt te denken aan: het verder inrichten applicatie iBurgerzaken voor digitale aanvragen en het (meer) gebruik maken van de Berichtenbox en (beveiligde) e-mail. Door digitalisering van diensten is voor inwoners de gang naar het gemeentehuis niet of minder nodig. Openingstijden kunnen daardoor op termijn verminderd worden en de tijd die hierdoor vrij komt kan efficiënter worden ingezet voor de afhandeling van de digitale aanvragen, complexe werkzaamheden én het op maat helpen van niet-digitaal vaardige inwoners.

Heroverwegingen op veiligheid, toezicht en handhaving Versoberen toezicht en handhaving (structureel voordeel van € 15.000 vanaf 2022) We stellen voor toezicht en handhaving op een aantal terreinen te versoberen en goedkoper in te zetten: 

 



Minder inzet van boa’s bij controles op het gebied van de Drank- en Horecawet. Voorgesteld wordt het aantal uren voor controles (waaronder ook adviesgesprekken) op naleving van de alcoholwetgeving bij evenementen/horeca/winkels/keten en verbod op alcohol aanwezig publiek toegankelijke locaties te verminderen. We komen dan uit op ongeveer 70 controles per jaar (de controles moeten ook administratief verwerkt worden wat tijd kost). Daarbij inbegrepen zijn ook hercontroles na eerder geconstateerde overtreding. Bedrijven worden niet meer ieder jaar of vaker per jaar bezocht (hercontroles). In dat geval is er geen ruimte meer voor extra acties zoals bijvoorbeeld confrontatie audits met jongeren waarbij naleving leeftijdsgrens wordt beloond. Wanneer onze reguliere boa-capaciteit aanvullend voor handhaving van de Drank- en horecawet in de weekenden wordt ingezet, gaat dit ten koste van reguliere boa-taken door de week . Overstappen naar een minder brede boa-applicatie (voor de verwerking richting OM en inzicht in politiegegevens). Stopzetten bijdrage aan Fris Valley light. Voorgesteld wordt de bijdrage te stopppen aan Fris Valley light voor communicatieplannen en -teksten bij campagnes rondom alcoholmatiging en naleving alcoholregels. Het gevolg is dat men op onze website dan ook niet meer kan linken naar de actuele info op de website van Fris Valley light.

Geen bijdrage meer voor promotiematerialen e.d., waarmee geen acties meer worden georganiseerd vanuit Neder-Betuwe ter bevordering van naleving regels en alcoholmatiging

Versoberen bestuurlijke trainingen rampenbestrijdingen (structureel voordeel van – om het jaar - € 3.000 vanaf 2023) Het college wordt jaarlijks getraind in het kader van de rampenbestrijding en crisisbeheersing, zodat de bestuurder tijdens een mogelijk incident weet hoe te handelen en wat de verantwoordelijkheden en taken zijn van de (loco)burgemeester. Tijdens deze training wordt het college bijvoorbeeld meegenomen in een aantal scenario’s waarbij ze moeten optreden als (loco)burgemeester.

Kadernota 2022-2025

20

Voorgesteld wordt dat de bestuurders niet jaarlijks, maar om de twee jaar getraind en geoefend worden op hun rollen/taken. Het jaar dat het niet plaatsvindt zal de AOV’er een opfriscursus geven. Dat levert om het jaar een voordeel op.

Heroverwegingen om realistischer gemeentelijke begroting

te

ramen

in

de

Realistisch(er) ramen in de exploitatiebegroting (structureel voordeel van € 100.000 vanaf 2022) In de afgelopen jaren hebben we de begrotingsjaren steeds af kunnen sluiten met een positief jaarrekeningresultaat. Daarbij is steeds aangegeven welk deel daarvan structureel doorwerkt in de begroting van de jaren daarna en welk deel het effect was van eenmalige ontwikkelingen of omstandigheden. Eerder hebben wij met uw raad afgesproken dat wij in de heroverwegingsoperatie zouden onderzoeken of er een trend te vinden is in die eenmalige ontwikkelingen of omstandigheden: doen die zich wellicht vaker in dezelfde budgetten voor en zou dat betekenen dat hier structureel te ruim geraamd is? Die analyse is nog niet helemaal afgerond, daarmee gaan wij in het tweede halfjaar van 2021 verder. Op basis van de eerste resultaten gaan wij ervan uit dat er voor € 100.000 ruimte is, al moet nog verder onderzocht worden hoe die ruimte effectief uit de begroting gehaald kan worden. In de begroting splitsen wij dit zoveel mogelijk verder uit. Mocht uit de verdere analyse blijken dat er meer structurele aframingen mogelijk zijn, dan verwerken wij uiteraard in de begroting een hoger bedrag dan deze taakstelling. Overigens hebben wij in de Budgetrapportage mei 2021 (“Meibrief”) op vijf budgetten al kleine bedragen structureel afgeraamd, die optellen tot een bedrag van € 67.000.

Uitstellen en faseren revitaliserings- en verkeersprojecten (incidenteel voordeel van € 146.000 in 2022, € 182.000 in 2023, € 147.000 in 2024 en € 106.000 in 2025) Voorgesteld wordt enkele revitaliseringsprojecten (investeringen) voor een periode van circa 3 jaar uit te stellen. Het betreft de projecten Nassaulaan in Kesteren, De Leede in Kesteren en Dichterswijk in Kesteren. Daarnaast wordt het project herinrichting Van Driel-plein in Ochten (investering) ook voor een periode van circa 3 jaar uitgesteld. Dit heeft effecten op de door de raad beschikbaar gestelde budgetten van o.a. het vGRP, het Wegbeheer en NBVVP en het eenmalige investeringsbedrag voor het Van Driel-plein in Ochten. Dit betekent dat de huidige inrichting van de openbare ruimte langer blijft bestaan en dat er geen invulling gegeven wordt aan een meer klimaatbestendige en robuuste openbare ruimte conform een integrale aanpak. Hierdoor wordt een besparing qua kapitaallasten behaald binnen deze 4 projecten. Er is een samenhang met de verkeerskundige projecten en een en ander is qua latere uitvoeringsdatum op elkaar afgestemd. Daarnaast wordt voorgesteld diverse verkeersprojecten (investeringen) voor een periode van circa 3 jaar uit te stellen. Ook diverse verkeersprojecten uit de voorziening verkeersveiligheid worden uitgesteld. De betreffende uitgaven worden daarmee circa 3 jaar uitgesteld.

Dit betekent dat de huidige verkeersituatie (die niet als veilig wordt ervaren) langer blijft bestaan. Hierdoor wordt een besparing qua kapitaallasten behaald. Daarnaast wordt er € 10.000 structureel bezuinigd op het zgn. knelpuntenpotje voor de aanpak van actuele verkeersveiligheids- en parkeerknelpunten. Dit betekent dat er vaker ‘nee’ verkocht moet worden bij verzoeken om concrete verkeersmaatregelen. Er is een samenhang met de revitaliseringsprojecten en een en ander is qua latere uitvoeringsdatum op elkaar afgestemd. Verhogen uurtarief voor de afhandeling van ontwikkelingen (“mandje-3”, structurele opbrengstverhoging van € 37.000 in 2022 oplopend naar € 75.000 vanaf 2023). In deze kadernota stellen we voor het uurtarief voor de ambtelijke begeleiding van nieuwe ontwikkelingen te verhogen. Omdat een deel van de ontwikkelingen dat jaar al eerder is gestart, ramen we niet de volledige opbrengst al per 2022. Voor de precieze uitwerking van deze heroverweging in de begroting analyseren wij nog de tarievenstructuur van omliggende gemeenten.

Kadernota 2022-2025

21

VERVOLGPROCES NA DEZE KADERNOTA Deze kadernota lijkt het sluitstuk van de heroverwegingsoperatie, waarin de afgelopen maanden is gezocht naar mogelijkheden voor een duurzaam gezonde gemeentelijke financiële situatie. Maar feitelijk begint het heroverwegingsproces pas na de vaststelling van de kadernota. De maatregelen waartoe besloten is om de begroting meerjarig sluitend te kunnen presenteren, moeten immers nog worden vertaald in de (meerjaren)begroting en – belangrijker nog – geïmplementeerd in de dagelijkse praktijk.

Verwerking in de Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 Nadat de raad de kadernota heeft vastgesteld, verwerkt het college dat besluit (en eventuele moties en amendementen) in de Programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025. Deze legt het college de raad voor in de raadscyclus van november. Na vaststelling van die begroting beoordeelt de provincie Gelderland als financieel toezichthouder de soliditeit van de begroting en de financiële positie en geeft de provincie een oordeel af over het financieel toezichtsregime voor het komende begrotingsjaar.

Frictiekosten Een niet onbelangrijk onderdeel van de verwerking van deze kadernota in de programmabegroting is de vraag of de heroverwegingen hierin zonder meer gerealiseerd kunnen worden, of dat hiervoor eerst nog (eenmalige) investeringen nodig zijn. Voor heroverwegingen waaraan lopende contracten verbonden zijn, is het wellicht nodig (eenmalig) een afkoopsom te betalen. We noemen die eenmalige uitgaven frictiekosten. Bij een aantal heroverwegingen die wij in deze kadernota voorstellen, gaat de kost voor de baat uit. Daarom brengen wij voor de eerstvolgende bestuursrapportage in 2021 in beeld of het nodig is een incidenteel budget hiervoor te reserveren, zodat die kosten opgevangen kunnen worden zonder dat die jaar voor jaar schommelingen in de financiële positie met zich meebrengen. Daarbij gaan wij uiteraard uit van het uitgangspunt dat het beter is dergelijke kosten te vermijden.

Participatieproces Deze kadernota bevat maatregelen om de gemeentelijke begroting sluitend te kunnen presenteren. Een aantal van die maatregelen heeft gevolgen voor de activiteiten, financiële positie of werkwijzen van maatschappelijke partners waarmee wij samenwerken. Hoe groot die impact is, verschilt. Bovendien is nog niet in alle gevallen precies duidelijk hoe – en dus met welke gevolgen – de heroverwegingen gerealiseerd gaan worden. Vrijwel alle heroverwegingen die impact hebben op maatschappelijke partners, starten niet in 2022, maar later. Na de zomer van 2021 start een participatieproces, waarin wij in gesprek gaan met die maatschappelijke partners om de uitwerkingen en consequenties van de heroverwegingen door te spreken. Dit proces leidt ertoe dat het college de raad in de Kadernota 2023 beter uitgewerkte voorstellen voor deze heroverwegingen voorlegt. De komende maanden werken we de opzet van dit participatietraject verder uit. Vanzelfsprekend betrekken wij de raad in dit traject.

Kadernota 2022-2025

22

Implementatie en monitoring van de heroverwegingen College en raad nemen gedurende een (begrotings)jaar besluiten met grote of minder grote impact op de financiële positie van de gemeente. Daarnaast geeft het Rijk een paar keer per jaar een update van de Algemene Uitkering die Neder-Betuwe ontvangt, in een mei-, september- en decembercirculaire. De financiële positie is voor de komende jaren dus geen vast gegeven, maar een steeds wijzigend perspectief. De planning- en controlcyclus is zodanig georganiseerd dat het college over een (begrotings)jaar verantwoording aflegt over de realisatie van de begroting: tijdens het jaar minimaal één keer in een bestuursrapportage en na afloop van het jaar in de jaarstukken. Omdat het financieel perspectief er op die momenten steeds anders uit kan zien, kan het lastig zijn om het zicht te houden op de realisatie van de heroverwegingen. Immers, ook los van die heroverwegingen kan de financiële positie zich gunstig of ongunstig ontwikkelen. Wij stellen voor dat wij voor de jaren 2022, 2023, 2024 en 2025 in de respectievelijke programmabegrotingen, bestuursrapportages en de jaarstukken expliciet stilstaan bij de realisatie van de heroverwegingen: liggen ze inhoudelijk en financieel op koers, of doen zich (tijdelijk) onvoorziene ontwikkelingen voor? Waar nodig, bieden we uw raad daarmee de mogelijkheid bij te sturen.

Kadernota 2022-2025

23

BIJLAGE 1 – DE MEICIRCULAIRE 2021 Met deze bijlage informeren wij u over de uitkomsten van de meicirculaire 2021. De ontwikkelingen voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds, conform de meicirculaire 2021, hebben samengevat de volgende invloed op onze financiële positie zoals opgenomen in deze kadernota 2022.

Effect meicirculaire 2021 op de financiele positie van de gemeente Neder-Betuwe Omschrijving

Begroting Begroting 2021 2022

raming 2023

raming 2024

raming 2025

Ontwikkelingen algemene uitkering conform meicirculaire 2021

-1.315.710

-28.669

128.217

263.431

-447.714

Totaal op te nemen extra lasten en baten in de exploitatie

353.626

84.707

90.995

106.403

398.024

Effect op de financiele positie van de gemeente Neder-Betuwe

-962.084

56.038

219.212

369.834

-49.690

- is overschot / toename financiele positie + is tekort / afname financiele positie

Over het algemeen kan gezegd worden dat deze meicirculaire een teleurstellende financiële uitkomst heeft voor de komende begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. Dat heeft er met name mee te maken dat er op dit moment na de verkiezingen nog geen nieuw kabinet is gevormd en dus geen nieuw beleid is bepaald voor de komende jaren. Dat wil zeggen dat wij op dit moment door de hantering van de systematiek ‘samen trap op, samen trap af’ geen extra middelen ter beschikking krijgen. Daarnaast blijkt op rijksniveau de ontwikkeling van de loon- en prijsstijging achter te lopen op de percentages zoals eerder was verwacht. Per saldo geeft het rijk, zonder nieuw beleid, alsnog fors minder geld uit. Dit betekent per saldo dat wij met het rijk op dit moment samen de trap af gaan en geconfronteerd worden met een daling van de algemene uitkering voor de komende jaren. Dat jaarschijf 2025 minder negatief uitvalt dan de trend van de jaren 2022-2024 laat zien, is het gevolg dat deze jaarschijf nu voor de eerste keer in onze P&C-cyclus zichtbaar is en zodoende ook de stijging van het accres vanuit voorgaande circulaires voor deze nieuwe jaarschijf zichtbaar worden. Dit is een normaal gegeven bij de totstandkoming van een nieuwe begroting waarbij een volgende meerjarenschijf zichtbaar wordt gemaakt.

Verder zijn in deze meicirculaire de eerder door het Rijk en diverse media aangekondigde extra middelen ter beschikking gesteld voor het jaar 2021 ter compensatie van nadelige corona effecten (€ 240.000) en een eerste tegemoetkoming op de forse tekorten binnen de jeugdzorg (€ 650.000). Afzonderlijk is in deze kadernota 2022 een stelpost extra te verwachten middelen uit het herverdeeleffect van de algemene uitkering opgenomen ter hoogte van € 250.000 per jaar vanaf 2023. Dit betreft ongeveer 50% van het op dit moment extra te verwachten middelen vanaf 2023. Op dit moment zijn nog aanvullende onderzoeken gaande voor de bijstelling/actualisering van deze herverdeeleffecten en zullen in de meicirculaire 2022 definitief worden medegedeeld. Bij de septembercirculaire 2021 zullen wij deze stelpost opnemen in de berekening van de algemene uitkering. Aangezien de meicirculaire op een zeer laat moment is ontvangen is deze op een laatste moment als bijlage toegevoegd aan de kadernota 2022, waarin deze stelpost reeds was opgenomen. Zoals u bekend is geworden bij onze Budgetrapportage mei 2021 en ook uit de eerste bestuursrapportages van voorgaande jaren, zijn onze stelposten voor loon- en prijsstijging te laag. Deze moeten naar boven worden bijgesteld om te voorkomen dat er standaard bij de eerste bestuursrapportage van ieder jaar een tekort wordt gemeld.

Dit willen wij oppakken nadat het rijk een nieuw kabinet heeft gevormd en voor de komende jaren nieuw beleid financieel heeft uitgewerkt dat leidt tot een stijging van het accres en ruimte biedt om deze stelposten op te hogen. De positieve toename van het accres is ook primair bedoelt om indexeringen op te vangen in de gemeentelijke begrotingen. De financiële uitkomsten van de meicirculaire 2021 worden verwerkt in de eerstvolgende bestuursrapportage 2021 (de jaarschijf 2021) en in de begroting 2022 en meerjarenraming 20232025 (de jaarschijven vanaf 2022). In twee stappen wordt u duidelijk gemaakt hoe het effect op onze financiële positie tot stand is gekomen: eerst het verschil van de meicirculaire 2021 ten opzichte van de decembercirculaire 2020, daarna de extra op te nemen lasten.

Kadernota 2022-2025

24

1.

Verschil meicirculaire 2021 t.o.v. decembercirculaire 2020.

Hieronder ziet u het verschil van de meicirculaire 2021 t.o.v. de decembercirculaire 2020. Te ontvangen algemene uitkering uit het gemeentefonds Omschrijving

Begroting 2021

Begroting 2022

raming 2023

raming 2024

Totaal decembercirculaire 2020 inclusief stelposten BCF, areaaluitbreiding en jeugd

-34.260.133 -35.218.019

-35.463.354 -36.007.341 -36.007.341

Totaal meicirculaire 2021 inclusief stelposten BCF, areaaluitbreiding en jeugd

-35.575.844 -35.246.688

-35.335.137 -35.743.910 -36.455.055

Effect van het verschil op onze financiele positie -=overschot, +=tekort

-1.315.710

-28.669

Begroting 2021

Begroting 2022

-389.193

-201.742

-38.568

112.054

189.692

Compensatieregeling Voogdij 18+

-9.483

11.409

11.518

11.676

11.909

Rijksvaccinatieprogramma meningokokken

-6.718

-6.876

-7.036

-7.234

-7.390

Prenataal huisbezoek door jeugdgezondheidszorg

0

-6.207

-6.281

-6.374

-6.507

Wet Open Overheid (structureel)

0

-47.089

-59.571

-72.395

-85.892 -58.631

128.217

raming 2025

263.431

-447.714

raming 2024

raming 2025

Verklaring verschillen Omschrijving

A. Algemene ontwikeklingen van de algemene uitkering (accres, uitkeringsbasis, WOZ, hoeveelheidsverschillen en afrekening BCF)

raming 2023

B. Specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering

Wet Open Overheid (incidenteel)

0

-55.822

-56.582

-57.441

Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening

-9.813

-9.990

-10.126

-10.280

-10.493

Subtotaal specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering

-26.014

-114.575

-128.078

-142.048

-157.004

Verdringing en lichte jeugdzorgproblematiek

-338.700

0

0

0

0

POH Jeugd GGZ

-14.860

0

0

0

0

Wachttijden specialistische jeugdzorg

-297.111

0

0

0

0

Subtotaal aanpak problematiek jeugdzorg

-650.671

0

0

0

0

Extra begeleiding kwetsbare groepen

-47.464

0

0

0

0

Bestrijden eenzaamheid ouderen

-44.891

0

0

0

0

Afvalverwerking

-35.406

0

0

0

0

Perspectief Jeugd en Jongeren

-17.615

0

0

0

0

Jongerenwerk Jeugd

-12.764

0

0

0

0

Mentale ondersteuning jeugd

-10.662

0

0

0

0

Activiteiten en ontmoetingen jeugd

-7.329

0

0

0

0

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

-41.336

0

0

0

0

Heroriëntatie zelfstandigen

-12.364

0

0

0

0

Jeugd aan Zet

-10.000

0

0

0

0

-239.831

0

0

0

0

DU Bommenregeling

-35.022

0

0

0

0

DU Voorschoolse voorziening peuters

-8.079

0

0

0

0

DU Maatschappelijke begeleiding statushouders

-16.590

0

0

0

0

0

-3.796

-3.796

-3.796

-3.796 77.780

C. Aanpak problematiek jeugdzorg

D. Coronacompensatie

Subtotaal coronacompensatie E. Mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen

DU Armoedebestrijding kinderen IU Vergoeding raadsleden kleine gemeenten

77.780

77.780

77.780

77.780

IU Inburgering

-2.488

-15.091

-8.206

-5.316

-2.097

IU Participatie

-6.632

-6.454

-6.124

-10.452

-10.336

IU Voogdij 18+

-18.970

235.209

235.209

235.209

235.209

-10.001

287.648

294.863

293.425

296.760

Subtotaal mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen F. Toename AU nieuwe jaarschijf mjr 2025 t.o.v. 2024 Totaal verklaard

Kadernota 2022-2025

0

0

0

0

-777.162

-1.315.710

-28.669

128.217

263.431

-447.714

25

Verklaring/toelichting van de verschillen: A. Algemene ontwikkeling van de algemene uitkering (accres, uitkeringsbasis, WOZ. Hoeveelheidsverschillen en afrekening BCF). Uit de algemene ontwikkelingen van de algemene uitkering komt met name het meerjarig effect naar voren van de naar beneden bijgestelde accres. Aangezien de het accres voor 2021 nog is vastgeklikt vanwege de coronacrisis komen hieruit nog incidentele voordelen naar voren als gevolg van bijstelling van de uitkeringsbasis, hoeveelheidsverschillen en de gunstige definitieve afrekening van het BCF 2020. Normaal gesproken is hier sprake van een voordeel dat meerjarig oploopt. Echter nu is sprake van een voordeel in 2021 van € 389.193 dat meerjarig zelfs afloopt naar een nadeel in 2025 van € 189.692. B. Specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering Bij het onderdeel specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering is met name sprake van onderdelen waarvoor het rijk (extra) middelen ter beschikking stelt voor specifieke doelen. Voor deze (extra) ontvangen middelen worden dan ook in de begroting budgetten ter beschikking gesteld om deze doelen te bereiken. Uiteindelijk is sprake van een algemene uitkering waarvoor de middelen niet direct geoormerkt zijn. In de volgende verantwoordingsdocumenten zal dan ook gemeld worden of deze middelen dan ook hiervoor zijn ingezet dan wel voor andere doeleinden zijn gebruikt.

Over het algemeen betreffen het hier beperkte middelen met uitzondering van het onderwerp Wet Open Overheid. Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de (Wijzigingswet) Wet open overheid (Woo) aangenomen. Het betreft een initiatiefwet uit de Tweede Kamer die beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Met dit wetsvoorstel geven de initiatiefnemers zowel de actieve als de passieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis, verankeren zij het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen zij de informatievoorziening en informatiehuishouding van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren. De Eerste Kamer dient nog een besluit te nemen over de Woo. Bij instemming van de Eerste Kamer zal de wet een halfjaar later in werking treden. Dit zal waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2022 zijn. De huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) wordt ingetrokken bij de inwerkingtreding van de Woo. Vooruitlopend op de besluitvorming in de Eerste Kamer heeft het kabinet bij de kabinetsreactie op het rapport ´Ongekend onrecht´ van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) financiële middelen vrijgemaakt. Met de beschikbaarstelling van deze financiële middelen ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen.

De structurele middelen zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. De incidentele middelen zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. C. Aanpak problematiek jeugdzorg Het Rijk stelt dit jaar € 613 miljoen euro beschikbaar voor acute problematiek in de jeugdzorg. Van dit bedrag wordt € 493 miljoen euro beschikbaar gesteld via de algemene uitkering van het gemeentefonds. Daarnaast wordt € 120 miljoen euro beschikbaar gesteld via de VWS-begroting (onder andere voor de tijdelijke uitbreiding van de crisiscapaciteit jeugd-GGZ, vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen en het passend maken van accommodaties om de leefomstandigheden van kwetsbare jeugdigen te verbeteren) Deze extra middelen jeugdzorg, voor Neder-Betuwe een incidenteel bedrag van € 650.671 voor 2021, worden voorgesteld op voorhand niet als extra budget jeugdzorg beschikbaar te stellen voor 2021. De reden is dat bij de kadernota 2021-2024 specifiek voor de jeugdzorg € 2 miljoen extra structurele middelen beschikbaar zijn gesteld.

Deze is gepaard gegaan met een oplopende taakstelling naar 50% van de extra beschikbaar gestelde budgetten die in de begroting 2021 en meerjarenraming direct is verwerkt op de jeugdbudgetten. Aangezien de eerste stap in deze taakstelling op jeugdzorg voor 2021 is verwerkt en een bedrag betreft van € 150.000, kan geconcludeerd worden dat de extra middelen jeugd voor 2021 hoofdzakelijk zijn gedekt door incidentele uitname uit de algemene reserve om de begroting 2021 (jaarschijf 2021) sluitend te maken. Vanuit deze informatie wordt voorgesteld de nu extra beschikbaar gestelde middelen ter hoogte van € 650.671 voor 2021 niet als extra jeugdbudget beschikbaar te stellen, maar dit ten gunste te laten komen van de financiële positie en bij het resultaat van de jaarstukken 2021 terug te laten vloeien naar de algemene reserve.

Kadernota 2022-2025

26

D. Coronacompensatie Middels een tussentijdse ‘maartbrief’ heeft het rijk de gemeenten reeds geïnformeerd over de 4e compensatieronde corona die in de meicirculaire uitgewerkt zal worden. Bij deze wordt in de meicirculaire voor het jaar 2021 nogmaals incidenteel een bedrag voor Neder-Betuwe ter beschikking gesteld van € 239.831. Middels de bestuursrapportage en jaarrekening 2021 zullen wij verantwoording afleggen van de inzet van deze extra compensatie middelen. E. Mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen Het betreffen hier over het algemeen kleine mutaties over de verschillende integratie- en decentralisatie-uitkeringen die reeds in onze begroting meerjarig zijn opgenomen. In deze lijst van mutaties springen een tweetal uitkeringen er enigszins uit. Het betreffen de integratieuitkeringen vergoedingen raadsleden voor kleine gemeenten en voogdij 18+. Het rijk hanteert een extra vergoeding voor raadsleden van kleine gemeenten (tot 24.000 inwoners). Echter omdat wij in Neder-Betuwe gestaag groeien in ons inwoneraantal is deze extra vergoeding van € 77.780 structureel komen te vervallen. Uiteraard blijft de algemene uitkering over het algemeen toenemen indien sprake is van een stijging van het inwoneraantal, maar extra voordelen van kleine gemeenten komen dan te vervallen.

Voor de integratie-uitkering Voogdij 18+ zijn nieuwe gegevens uit het jaar 2020 beschikbaar gekomen die gebruikt zijn voor de verdeling van de beschikbare middelen per 2022. Daarbij is het ook van belang dat voor de verdeling van de middelen Voogdij 18+ vanaf 2022 het nieuwe woonplaatsbeginsel als basis dient. Met de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel verschuift de verantwoordelijkheid voor de zorg van naar inschatting zo’n 20.000 kinderen naar een andere gemeente. Voor Neder-Betuwe betekent dit een afname van deze middelen van structureel € 235.209 vanaf 2022. F. Toename algemene uitkering nieuwe jaarschijf 2025 In deze kadernota 2022-2025 en meicirculaire 2021 ziet u voor het eerste de nieuwe jaarschijf in onze planning & control cyclus ontstaan over het jaar 2025. De reguliere toename van het accres van 2024 naar 2025 gaat over een bedrag van € 777.162. Daarom ziet u dit terug als toename van de algemene uitkering voor het jaar 2025. Uiteraard moet u dit wel in samenhang zien met de toename van de stelposten loon- en prijsstijging voor het jaar 2025. Zie hiervoor het onderdeel extra op te nemen lasten.

2.

Extra op te nemen lasten

Voorgesteld wordt om als gevolg van de bijstellingen van de hoogte van de algemene uitkering de volgende lasten en baten aan te passen. Extra op te nemen lasten of het verlagen van bestaande lasten

Specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering Aanpak problematiek jeugdzorg Corona compensatie Mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen Aanpassing stelpost loonstijging 2022 (van 1% naar 1,5% over € 8 miljoen) Aanpassing stelpost prijsstijging 2022 (van 1% naar 1,7% over € 20 miljoen) Op te nemen 1% loonstijging 2025 (1% van € 8 miljoen) Op te nemen 1% prijststijging 2025 (1% van € 20 miljoen) Totaal aan extra op te nemen lasten/baten exploitatie

Begroting 2021

Begroting 2022

raming 2023

raming 2024

raming 2025

26.014 0 239.831 87.781

114.575 0 0 -209.868

128.078 0 0 -217.083

142.048 0 0 -215.645

157.004 0 0 -218.980

0 0 0 0

40.000 140.000 0 0

40.000 140.000 0 0

40.000 140.000 0 0

40.000 140.000 80.000 200.000

353.626

84.707

90.995

106.403

398.024

- is een afname van de exploitatiebudgetten en + is een toename van de exploitatiebudgetten

Hierboven ziet u per onderdeel samengavat terug de lasten die voorgesteld worden als extra budget op te nemen in onze begroting 2021, begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025.

Kadernota 2022-2025

27

De onderdelen ‘specifieke ontwikkeling van de algemene uitkering’ en ‘coronacompensatie’ lopen één op één met de eerder gemelde extra middelen die per (sub)onderdeel door het rijk via deze meicirculaire beschikbaar worden gesteld. Deze extra lasten zullen in een volgende bestuursrapportage en jaarstukken verantwoord worden. Uitzondering betreffen de extra middelen aanpak problematiek jeugdzog. Deze worden voorgesteld niet direct als extra budget beschikbaar te stellen zoals eerder is aangegeven. Voor de mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen geldt in principe hetzelfde met uitzondering van de vergoeding raadsleden voor kleine gemeenten die is komen te vervallen. Dit nadeel komt direct ten laste van de financiële positie van de gemeente. Hiervoor zal geen budget afgeraamd worden. Aanvullend is sprake van bijstelling van de volgende onderdelen: Loon- en prijsstijging 2022: op basis van de meicirculaire wordt de stelpost loon- en prijsstijging bijgesteld naar de gehanteerde percentages zoals de meicirculaire aangeeft. Jaarschijf 2025: door de toevoeging van de nieuwe jaarschijf 2025 wordt de ontwikkeling in het accres van de algemene uitkering van 2024 naar 2025 zichtbaar zoals eerder is aangegeven. Uiteraard gaat dit voor 2025 gepaard met het opnemen van een bedrag voor zowel loon- als prijsstijging in 2025.

Kadernota 2022-2025

28

BIJLAGE 2 - PROCES HEROVERWEGINGSOPERATIE De heroverwegingen die in deze kadernota zijn opgenomen, zijn geïnventariseerd in de Heroverwegingsoperatie, die het college heeft doorlopen tussen de Kadernota 2021-2024 en de Kadernota 2022-2025.

Doelstellingen gerealiseerd Het college is het heroverwegingsproces gestart met drie doelstellingen:   

Een integraal af te wegen pakket aan dekkings-, bezuinigings- en heroverwegingsmaatregelen die de financiële positie van Neder-Betuwe weer structureel in evenwicht brengen. We willen uiteraard uiteindelijk niet meer bezuinigen of ombuigen dan noodzakelijk is. We willen dat het bezuinigingsproces een pakket aan maatregelen oplevert dat optelt tot een hoger bedrag dan noodzakelijk is voor het financiële tekort dat we op dit moment voorzien. Daarmee zorgen we ervoor dat er keuzes binnen het pakket gemaakt kunnen worden. Maar het biedt ons ook de mogelijkheid in te grijpen als het financiële gat groter zou worden dan we op dit moment verwachten.

Het is een lastig proces geweest. Hoewel de operatie erop gericht was om de impact op de samenleving zo klein mogelijk te laten zijn, zijn er keuzes nodig die gevolgen (kunnen) hebben voor inwoners, voorzieningen en/of onze organisatie. Tegelijkertijd hebben we als college een zorgvuldig en goed proces kunnen doorlopen, waarover de raad met enige regelmaat is bijgepraat. Wat ons betreft hebben we de drie doelstellingen gerealiseerd. Er ligt een kadernota die perspectief biedt op herstel van het structurele evenwicht van de begroting. Het maatregelenpakket heeft een integraal karakter. Het pakket bestaat uit een mix van maatregelen van keuzes en versoberingen in vrijwel alle programma’s, het opschonen van de begroting onder de noemer van realistisch ramen en het verhogen van inkomsten. De meerjarenbegroting biedt perspectief in de vorm van ruimte voor nieuw beleid en/of het opvangen van tegenvallers. In de eerste jaren van de meerjarenbegroting is de begroting incidenteel nog niet sluitend, maar het perspectief in de jaren daarna is – ook zonder OZB-verhoging – zodanig dat het verder treffen van maatregelen voor nu niet noodzakelijk is. Mocht een verslechtering van de financiële positie in de toekomst onverhoopt aan de orde zijn, dan heeft de heroverwegingsoperatie ook opgeleverd dat er nog maatregelen op de plank liggen.

Signalen van het Rijk wijzen er echter op dat het perspectief de komende jaren ten goede verandert.

Het proces in vogelvlucht Na een periode van planning en voorbereidingen is het heroverwegingsproces in november 2020 in de volle breedte gestart met het opstellen van een groslijst van mogelijke heroverwegingen. De groslijst heeft in januari 2021 een lange lijst van mogelijke maatregelen opgeleverd, rijp en groen door elkaar. In februari 2021 is de financiële positie herijkt met als conclusie dat het tekort, rekening houdend verwachte financiële ontwikkelingen en ruimte voor nieuw beleid in de toekomst, ongeveer € 1,5 miljoen zou bedragen. Het college heeft op basis van deze opgave en een screening van de groslijst de ambtelijke organisatie opdracht gegeven voor € 2 miljoen aan heroverwegingen uit te werken. Deze € 2 miljoen is verdeeld over categorieën en subcategorieën binnen de begroting. Daarbij is o.a. gekeken naar de haalbaarheid op basis van de omvang van de betreffende onderdelen van de begroting. Bij de uitwerking van die categorieën in maart en april 2021, de shortlist, is naast de haalbaarheid van de heroverwegingen gekeken naar de andere elementen uit het afwegingskader: impact en de concrete financiële omvang. De resultaten van de uitwerking zijn in april en mei 2021 besproken door het college. Daarbij kon het college beschikken over een actuele financiële positie op basis van de concept-Meibrief.

Het college heeft naar aanleiding van deze besprekingen keuzes gemaakt met behulp van het afwegingskader en de doelstellingen van de heroverweging.

Kadernota 2022-2025

29

Het afwegingskader Bij de keuze welke heroverwegingen het college opnam in de kadernota, is gebruik gemaakt van een afwegingskader, dat verschillende principes combineert:   

Financiële impact (financiële gevolgen + neveneffecten) Maatschappelijke impact (impact op voorzieningenniveau en impact voor inwoners, bedrijven en instellingen) Haalbaarheid (tijd + risico's)

Het voorkeurspakket met heroverwegingsmaatregelen is vervolgens opgenomen in de kadernota. De heroverwegingscatalogus is opgenomen in bijlage 3.

Kadernota 2022-2025

30

BIJLAGE 3 - HEROVERWEGINGSCATALOGUS In deze bijlage is de heroverwegingscatalogus opgenomen, waarin alle heroverwegingen zijn opgenomen die zijn geïnventariseerd – ook de opties die het college niet in het voorkeurspakket in deze kadernota hebben verwerkt. Op deze manier kunt u ook zelf uw afwegingen maken bij de behandeling van deze kadernota. Hierna treft u deze catalogus aan. Daarbij past een leeswijzer. 

  

De heroverwegingscatalogus is een samenvoeging van de groslijst en de shortlist. Eerst zijn de (groepen van) heroverwegingsmogelijkheden uit de shortlist opgenomen, daarna – veel beknopter, want in de heroverwegingsoperatie niet gedetailleerd uitgewerkt – de heroverwegingsmogelijkheden uit de groslijst. De heroverwegingen van de shortlist zijn verdeeld over 15 categorieën, waarbij het college tijdens de heroverwegingsoperatie per categorie een financiële zoekrichting heeft opgenomen. In de laatste kolom is daarbij aangegeven welke heroverwegingen zijn overgenomen in het pakket in de kadernota (=x) en welke zijn verwerkt in de Budgetrapportage mei 2021 ("Meibrief"). Na de heroverwegingen op de shortlist is een overzicht opgenomen van heroverwegingsmogelijkheden op subsidies op het gebied van sport, cultuur en welzijn.

Kadernota 2022-2025

31

Categorie

Heroverwegingsmogelijkheid

Effect op begroting

Jaar Impact op de maatschappij

NB.

X= in kadernota

1. Leges & OZB (zoekrichting € 500.000) OZB

Verhogen OZB. Optimalisatie kostendekking leges.

1% is € 50.000 pm

2022 Afhankelijk van de verhoging. 2022

Leges

Toeristenbelasting

Inkomsten verhogen.

€ 50.000

2023 Afhankelijk van de verhoging.

Door de invoering van de omgevingswet in 2022 staan de potentiële opbrengsten van leges onder druk. Dit maakt het moeilijk om de ruimte nog te benutten vanaf 2022. Dit wordt bevestigd door een in 2021 uitgevoerd kostendekkendheidsonderzoek op titel 1 en titel 3. x

2. Financieel beleid (zoekrichting € 200.000) Reclames

Inkomsten verwerven uit reclame.

pm

2023 Lichtreclame/bewegende reclame is zowel positief als negatief van invloed op de omgeving.

Subsidies van derden

Meer inzetten van subsidies en bijdragen van derden.

€0

2022 Weinig impact op de maatschappij.

Afschrijvingen

Verlagen kapitaallasten door verlengen afschrijvingstermijnen.

pm

2022

Realistisch ramen

Realistisch ramen in de exploitatiebegroting. Verhogen uurtarief voor afhandeling ruimtelijke initiatieven.

€ 100.000

2022

x

€ 75.000

2023

x

pm

2022 Afhankelijk van de ambitie

x

€ 4.000

2023 Deze heroverweging heeft nagenoeg geen invloed op de samenleving.

x

Verhogen uurtarief

Gemeente zijn per 2016 vennootschapsbelastingplichtig. Er lopen bij de VNG proefprocedures tegen de heffing van vennootschapsbelasting over reclameopbrengsten. Er zijn investeringen nodig. Als we samen optrekken met andere gemeenten kunnen we wellicht meer subsidies krijgen. Samenwerking kan ook vertragend werken. Door afschrijvingstermijnen te verlengen ontstaan op termijn hogere onderhoudskosten en mogelijk achterstallig onderhoud.

3. Ambities (zoekrichting € 100.000) Ambities

Kritisch bezien van het ambitieniveau voor de komende jaren. 4. Samenwerking (zoekrichting € 4.000) Stedenband

Overdragen stedenband aan samenleving.

Categorie

Heroverwegingsmogelijkheid

Samenwerking en uitbesteden

Onderzoeken van de mogelijkheden om via samenwerking besparingen te realiseren.

Effect op begroting pm

Jaar Impact op de maatschappij

NB.

2025 We gaan ervan uit dat verdergaande samenwerking voor inwoners geen merkbare invloed heeft.

Het is niet zeker dat intensievere samenwerking, inbesteding of uitbesteding financiële schaalvoordelen oplevert, laat staan effecten op de begroting. Wanneer uitbesteding van taken leidt tot formatievermindering, moet rekening worden gehouden met overgangstermijnen, plaatsing elders, omscholing, enzovoort. Wanneer taken worden uitbesteed aan een organisatie of samenwerkingsverband, staan deze per definitie meer op afstand van bestuur en management.

2023 Beïnvloedt de mogelijkheden van raadsfracties om hun volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol goed in te vullen. 2025 Beïnvloedt de mogelijkheden van raadsfracties om hun volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol goed in te vullen.

Het college gaat niet over de omvang van de raad of de middelen die de raad nodig heeft om zijn taak goed uit te voeren. Wijziging van de verordeningen waarin deze mogelijkheden zijn vastgelegd, is een bevoegdheid van de raad zelf.

X= in kadernota

5. Gemeentebestuur (zoekrichting € 25.000) Raadsfracties

Fractievergoedingen voor gemeenteraad verminderen en/of terugbrengen maximum aantal burgerraadsleden.

€ 14.000

Rekenkamer

Onderzoeken gezamenlijke Rekenkamerfunctie met andere gemeenten.

€ 3.000

Ambtelijke organisatie

Denk hierbij aan besparingen op het gebied van het budget voor de personele vervanging van leden van de Ondernemingsraad, het budget voor reiskosten, meer efficiëntie in inkoopprocessen, het gebruik van ICT-applicaties, het nóg kritischer omgaan met abonnementen en het grootschaliger aanbesteden van telecommunicatiemiddelen en printapparatuur.

€ 50.000

Het college gaat niet over de middelen die de raad nodig heeft om zijn taak goed uit te voeren. Wijziging van de verordeningen waarin deze mogelijkheden zijn vastgelegd, is een bevoegdheid van de raad zelf. Dit onderzoek vraagt een investering die waarschijnlijk hoger is dan de opbrengst. 6. Interne organisatie (zoekrichting € 150.000, inclusief € 100.000 reeds verwerkte taakstelling in de begroting 2021)

Kadernota 2022-2025

2022

x

33

Categorie

Heroverwegingsmogelijkheid

Effect op begroting

Jaar Impact op de maatschappij

NB.

Personeelsbudget

Verlagen budget voor vervanging personeel bij ziekte

pm

2022

De besteding van dit budget is inherent aan de afwezigheid van langdurig zieke medewerkers wat vooraf niet of lastig is in te schatten. Bezuinigen op dit budget kan met zich meebrengen dat taken niet worden uitgevoerd bij ziekte van de betreffende medewerker.

Anders werken

Onderzoeken of met efficiënter en projectmatiger werken besparingen kunnen worden gerealiseerd.

pm

Stopzetten deelname aan traineeship Rivierenland / geen trainee(s) inzetten. 7. Dienstverlening & communicatie (zoekrichting € 50.000)

€ 71.000

2025 Geen impact op het voorzieningenniveau. Een efficiëntere werkwijze zou echter wel invloed kunnen hebben op de kwaliteit van de dienstverlening of de capaciteit om ambities te realiseren. 2023

Externe communicatie

Besparen op Neder-Betuwe Magazine Versoberen overige communicatieuitingen. Verminderen van het aantal pagina’s in de wekelijkse Huis-aan-Huis krant Gemeentenieuws. Vervallen of versoberen van terugkerende ere uitingen.

€ 10.000

2023

€ 16.000

Verder digitaliseren

Verder van digitaliseren van dienstverleningsprocessen.

€ 24.000

Beveiliging Gemeentewinkel

Geen professionele beveiliging inzetten tijdens de avondopenstelling

€ 5.000

2022 Door te versoberen wordt het bereik verkleind en de focus in communicatie verlegd naar nieuws en actualiteit en minder naar achtergrond en duiding. De gemeente wordt afhankelijker van andere partijen om het verhaal te vertellen. 2023 Inwoners zullen andere dienstverlening ervaren. Fysieke dienstverlening wordt vervangen door digitale, dat kan als een minpunt worden ervaren 2022 Voor de inwoners geen impact

Traineeship

Externe communicatie

Kadernota 2022-2025

X= in kadernota

Trainees doen regulier werk. Wanneer zij dit niet doen, moet dit binnen de organisatie alsnog opgepakt worden. x Informeren is een wettelijke taak van de overheid. Door digitale focus aan te brengen kan dit leiden tot klachten. Er kan minder bereik zijn onder de doelgroepen.

Afhankelijk van wat landelijk is toegestaan om digitaal aan te bieden en systemen waarop we kunnen aansluiten.

x

Deze capaciteit moet dan wel opgevangen worden via collega's die op die avond op het gemeentehuis werken.

34

Categorie

Heroverwegingsmogelijkheid

Effect op begroting

Jaar Impact op de maatschappij

NB.

X= in kadernota

8. Veiligheid (zoekrichting € 25.000) Training rampenbestrijding

2 jaarlijks uitvoeren ipv jaarlijks van bestuurlijke trainingen rampenbestrijding.

€ 3.000 per twee jaar

2023

In de tussenliggende jaren verzorgt de ambtenaar openbare orde en veiligheid een opfriscursus.

x

Handhaving en toezicht

Versoberen toezicht en handhaving APV en Drank- en Horecawet.

€ 15.000

2022 Door minder toezicht en handhaving zouden meer mensen de regelgeving minder nauw gaan nemen.

De opzegtermijn van de huidige software Boa toezicht kent een looptijd die wij eerder ontbinden. Hier kunnen juridische en/of éénmalige financiële consequenties aan vast zitten.

x

Handhaving en toezicht

Verslavingszorg (Iriszorg)

€ 2.600

2023 Minder preventieve zorg rondom verslavingen.

VRGZ

Besparen op de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

pm

Buurtveiligheid

Minder preventie activiteiten. Versoberen inzet benodigdheden voor integraal veiligheidsbeleid.

2023 Hangt af van de bezuiniging.

Wij zijn maar één van de deelnemende gemeenten, voor besparingen is een meerderheid in het AB nodig.

€ 4.000

2022 Minder inzet van lichtkranten en ander communicatiemateriaal

Op veel veiligheidsthema’s is de gemeente verantwoordelijk voor de communicatie, preventieactiviteiten en ondersteuning op de aanpak van bijvoorbeeld criminaliteit en onveiligheid. Als dit wegvalt, moet er gezocht worden naar kostenneutrale middelen

Verhuur groenstroken en grond Eindigen project grondgebruik en verhogen raming verhuur groenstroken in overeenstemming met realiteit Gebouwen afstoten Afstoten vastgoed (incidentele opbrengst)

€ 28.000

2022

Reeds voor € 28.000 verwerkt in de Budget-rapportage mei 2021

2023 Door de verschillende panden strategisch aan te houden en niet op korte termijn af te stoten aan derden is er geen maatschappelijke impact.

Mogelijk verschil tussen WOZ-waarde en boekwaarde. Verkoop van de genoemde gebouwen betekent een risico in andere strategische projecten van de gemeente (huisvesting scholen en centrumplan Ochten) met name ten aanzien van de haalbaarheid van die plannen.

Huurinkomsten gebouwen

€ 9.000

2023

€ 4.000

2022

9. Vastgoed (zoekrichting € 50.000)

Onderhoud Columbus

Kadernota 2022-2025

Opbrengsten optimaliseren van gemeentelijk vastgoed Verlagen schoonmaakkosten en verlaging storting in onderhoudsvoorziening Columbus

pm

Budgetrapportage mei 2021

x Reeds voor € 4.000 verwerkt in de Budget-rapportage mei 2021

Budgetrapportage mei 2021

35

Categorie

Heroverwegingsmogelijkheid

Huurinkomsten Dijkkwetters

Verwerken huurinkomsten Dijkkwetters

Effect op begroting

Jaar Impact op de maatschappij

NB.

X= in kadernota

€ 16.000

2022

Reeds voor € 16.000 verwerkt in de Budget-rapportage mei 2021 (t/m 2023)

Budgetrapportage mei 2021

€ 300.000

2025 Geen. In de beheerplannen vastgestelde onderhoudsniveau ’s blijven gehandhaafd. 2022 Een bezuiniging zal de uitstraling van de buitenruimte niet vergroten. 2022 Een bezuiniging zal de uitstraling van de buitenruimte niet vergroten. 2023 Er is een contract met Stichting Dierenhulp Dierenambulance Tiel welke loopt t/m 2022. Onbekend is wat de gevolgen zijn als het contract met SDDT open gebroken wordt. 2022

Als lopende contracten moeten worden opengebroken kan dit tot frictiekosten leiden.

x

10. Openbare ruimte (zoekrichting € 600.000) Avri

Taakstelling efficiëntere inzet door Avri beheer openbare ruimte.

Boomfeestdag

Niet meer meedoen aan de Boomfeestdag.

€ 3.000

Bomen essentaksterfte

Stoppen met vervangen van de bomen die gerooid worden als gevolg van essentaksterfte. (incidentele besparing) Besparen op opvang door de dierenambulance en de opvang van zwerfdieren.

€ 79.000

Groenparticipatieprojecten

Verminderen ondersteuning burgerparticipatie in het openbaar groen.

€ 19.000

Openbare verlichting

Vertragen vervangen lichtbronnen in lichtmasten door ledlampen

€ 5.000

2023 Energiebesparing en CO2reductie wordt vertraagd.

Beheer- en onderhoudskosten kunnen tijdelijk hoger zijn.

x

Projecten faseren

Mogelijkheden onderzoeken voor het temporiseren van civiele revitaliseringsprojecten en verkeersprojecten. (incidentele besparingen)

2022 Verwachtingen kunnen pas later waargemaakt worden en de verkeersveiligheid blijft langer op een lager kwalitatief niveau dan gewenst.

Project herinrichting Van Driel-plein in Ochten is al enkele jaren onderwerp van gesprek. Indien zich (opeens) toch mogelijkheden voordoen bestaat de kans dat er geen (financiële) middelen beschikbaar zijn om dit te kunnen realiseren.

x

Kwaliteit openbare ruimte

Onderhoud bermverharding en kwaliteitsniveau van de openbare ruimte versoberen

€ 146.000 in 2022, € 182.000 in 2023, € 147.000 in 2024 en € 106.000 in 2025) € 72.000

2022 Het effect wordt in de openbare ruimte merkbaar.

Meer schadeclaims. Kans dat het onderhoud op kapitaalgoederen onder het niveau zakt en de toezichthouder provincie ingrijpt. Er ontstaat achterstallig onderhoud op de kapitaalsgoederen.

Dieren

Kadernota 2022-2025

€ 15.000

x

Kans op negatieve publiciteit. Het is belangrijk dat kan blijven voldoen aan wettelijke verplichtingen tav onbeheerde zwerfdieren. Risico op verhoging van meldingen.

x

x

36

Categorie

Heroverwegingsmogelijkheid

Effect op begroting

Jaar Impact op de maatschappij

NB.

Ongedierte

Bestrijding van ongedierte versoberen tot wettelijk minimum

€ 20.000

2022 Overlast van ratten en eikenprocessierupsen zal toenemen.

€ 15.000

2023 Door deze heroverweging is er de kans dat het veer ophoudt te bestaan. Dat zorgt voor verminderde bereikbaarheid.

De gemeente heeft een zorgplicht tot bestrijden van overlast. Zowel ratten als ook eikenprocessierups kunnen een gevaar zijn voor de volksgezondheid. Als er gestopt wordt met de subsidie kan de exploitant mogelijk niet meer aan zijn betalingsverplichting voldaan, waardoor de gemeente aangesproken wordt op de hypotheek op de veerpont.

Pontveer

Stoppen bijdrage aan exploitatietekort veer OpheusdenWageningen

X= in kadernota

11. Economie (zoekrichting € 50.000) Laanboompact

Versoberen bijdrage aan laanboompact en versoberen werkbudget

€ 10.000 tot € 20.000

2023

Regionaal economisch beleid

Versoberen bijdrage aan Regionaal Investeringsfonds (RIF) en versoberen werkbudget regionaal economisch beleid

€ 29.000

2022 Regionaal minder geld beschikbaar voor innovatieve projecten.

Lokaal economisch beleid

Versoberen subsidieregeling Lokaal Investeringsfonds (LIF) en werkbudget lokaal economisch beleid.

€ 30.000

2023 De gemeente wordt hierdoor iets minder betrokken bij directe ondersteuning van initiatieven en projecten van samenwerkende ondernemers.

Maximaal € 50.000

2022

€ 9.000

2022

Eind 2019 is besloten het Laanboompact, als onderdeel van Greenport Gelderland, te continueren voor een nieuwe periode van vijf jaar met daarbij ook de bijdrage van de gemeente. De mogelijke definitieve besparing op de jaarlijkse bijdrage aan het RIF hangt samen met de uitkomst van de evaluatie van het Regionaal Ambitiedocument in 2021, en raadsbesluitvorming daarover, welke ook in in 2021 plaats zal vinden.

x

x

x

12. Ruimtelijke ordening & milieu (zoekrichting € 0) Milieu en klimaat

Milieubeheer en klimaatbeheer versoberen. Stopzetten of versoberen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheidsvisie.

13. Sport, welzijn & cultuur (zoekrichting € 300.000) Muzieksubsidies

Kadernota 2022-2025

Aframen niet gebruikte subsidies muziekonderwijs

Reeds voor € 9.000 verwerkt in de Budget-rapportage mei 2021

Budgetrapportage mei 2021

37

Categorie

Heroverwegingsmogelijkheid

Toerisme

Afschaffen bijdrage aan Bureau Toerisme Rivierenland en schrappen werkbudget voor toerisme

Besparen op subsidies sport, cultuur en welzijn.

Zie hierna in het subsidie-overzicht.

Effect op begroting

Jaar Impact op de maatschappij

NB.

X= in kadernota

€ 32.000

2023 De uitgaven van recreanten en toeristen in onze gemeente dragen ook bij een hoog voorzieningen-niveau waar inwoners ook voordeel bij hebben.

De samenwerkingsafspraken tussen de regiogemeenten en het BTR worden jaarlijks vastgesteld door de college’s. En zijn onderdeel van het ambitiedocument van de regio dat nu weer worden vastgesteld voor vier jaar, waarbij recreatie en toerisme één van de drie speerpunten is.

€ 150.000

2024

x

14. Sociaal domein & volksgezondheid (reeds verwerkte taakstelling € 1,25 miljoen) Wmo en Jeugdzorg

In de Begroting 2021 en de Meerjarenraming 2022-2024 is reeds besloten tot een taakstelling op het sociaal domein. Daarom zijn in de heroverwegingsoperatie geen nieuwe heroverwegingen geïnventariseerd. 15. Onderwijs (zoekrichting € 50.000) Onderwijsachterstandenbeleid

Onbenut deel van budget voor onderwijsachterstandenbeleid aframen.

€ 5.000

2022 Geen

Reeds voor € 5.000 verwerkt in de Budget-rapportage mei 2021

Budgetrapportage mei 2021

Leerlingenvervoer

Raming aanpassen naar aanleiding van efficiënter proces

€ 5.000

2022 Geen

Reeds voor € 5.000 verwerkt in de Budget-rapportage mei 2021

Budgetrapportage mei 2021

Euro's

Jaar

Heroverwegingsmogelijkheden uit de groslijst die niet verder zijn uitgewerkt op de shortlist. Heroverweging op

Heroverwegingsmogelijkheid

Subsidies

Schrappen bijdrage aan bibliotheek.

€ 392.525

pm

Sport

Niet aanleggen derde voetbalveld De Leede.

€ 25.000

pm

Minimaregeling

Verlagen bedrag individuele inkomenstoeslag.

€ 4.000

pm

Volksgezondheid

Stopzetten ophangen en onderhoud AED's.

€ 3.240

pm

Afschrijvingen

Langere afschrijving hanteren op de ICT-infrastructuur.

pm

pm

Faciliteiten

Versoberen of afschaffen lunches/catering.

€ 2.000

pm

Kadernota 2022-2025

38

Heroverweging op

Heroverwegingsmogelijkheid

ICT

Onderzoeken of besparingen mogelijk zijn op het GEO-informatieplan.

Euro's

Jaar

pm

pm

Personeel en organisatie

Versoberen/afschaffen afdelingsbudgetten.

maximaal € 17.400 maximaal € 23.000 maximaal € 32.000 maximaal € 3.000

pm

Personeel en organisatie

Versoberen/afschaffen budget bewust belonen.

Personeel en organisatie

Versoberen/afschaffen fiscale uitruil WKR-doelen (Werkkostenregeling)

Personeel en organisatie

Versoberen/afschaffen budget personeelsvereniging.

Personeel en organisatie

Versoberen/afschaffen budget werving personeel.

maximaal € 20.000 maximaal € 18.000 € 5.000

pm

Personeel en organisatie

Versoberen van de kerstbijeenkomst en/of de kerstpakketten.

Personeel en organisatie

Afschaffen Gideonsbende

Representatie

Verminderen van kabinets- en representatie-activiteiten.

pm

pm

Brandweer en rampenbestrijding Brandweer en rampenbestrijding Buurtveiligheid

Onderhoud brandkranen overnemen van Vitens.

€ 17.734

pm

Stopzetten piket voor wachtdienst openbare orde en veiligheid.

€ 9.400

pm

Stopzetten bijdrage aan Burgernet en Buurtbemiddeling.

€ 9.600

pm

Buurtveiligheid

Beëindigen inzet vuurwerkbus.

€ 1.240

pm

Regionale veiligheid

Taakstelling van 5% op de gemeentelijke bijdrage aan regionale veiligheidsprojecten.

€ 10.724

pm

Regionale veiligheid

Beëindigen deelname aan gezamenlijke regionale aanpak ondermijningscriminaliteit.

€ 5.525

pm

Regionale veiligheid

Beëindigen bijdrage aan het Regionaal Informatie en Expertisecentrum Oost-Nederland

€ 3.000

pm

College en raad

Versoberen beleids- en strategische ondersteuning college.

pm

2022

College en raad

Formatie wethouders terugbrengen naar wettelijk minimum (2 fte)

€ 196.000

2023

College en raad

€ 53.815

2023

Verkeer en vervoer

Formatie secretariële ondersteuning / bestuurssecretariaat terugbrengen indien die formatie wordt terugebracht tot wettelijk minimum. Beëindigen bijdrage aan voetveer Druten - Dodewaard.

€ 3.500

pm

Verkeer en vervoer

Stopzetten bijdrage mobiliteitsfonds Regio Rivierenland.

€ 23.000

2022

Verkeer en vervoer

Stopzetten onderhoud aan masten van de Nationale Bewegwijzeringsdienst

pm pm pm

pm pm

€ 8.000

pm

Landschapsontwikkelplan Uitvoering Landschapsontwikkelplan (LOP) versoberen

pm

pm

Hondenpoep

pm

pm

Stopzetten aanbieden faciliteiten voor hondenbezitters, zoals hondenpoepzakjes, -bakken en -veldjes.

Kadernota 2022-2025

39

Heroverwegingsmogelijkheden op subsidies Subsidieontvanger

Stiching Pas St. Bewell De Vluchtheuvel Verloskundigepraktijk Ochten, babymassage Ohana Verloskundigepraktijk Ochten (+ kraamzorg en orthopedagoog)

Eleos Bureau Jeugdzorg Gelderland Humanitas Van Lodenstein College Van Lodenstein College Van Lodenstein College Mozaiek Gezin in Fit Elkander Leerpunt Dodewaard (ROC) Buurtgezinnen Sterker Sociaal werk POH Jeugd huisartsen diverse IrisZorg Indigo

Kadernota 2022-2025

Heroverwegingsmogelijkheid

Zaterdagactiviteiten Voorgesteld wordt een bezuiniging te realiseren van € 6.663 op het aangeboden groepswerk voor volwassenen (zelfvertrouwen voor vrouwen). Bijeenkomsten moeders met eerste kinderen Voorgesteld wordt het minder frequent geven van prenatale groepsvoorlichting. Vanuit de Wet publieke gezondheid is wel een minimum aan voorlichting vereist. Dit levert een besparing op van € 2.500. Voorgesteld wordt de jaarlijkse activiteit tijdens de jaarlijkse opvoedweek te laten vervallen. Dit levert een besparing op van € 1.171. Patch Ondersteuning bij opvoeden en opgroeien Weerbaarheidstraining Lessenserie seksuele weerbaarheid Depressiepreventie Individuele coaching Interventie overgewicht kinderen Website kernpunten Volwasseneducatie/laaggeletterdheid Schoolmaatschappelijk werk KIES trainingen, Dappere Dino's Preventie (straathoekwerk) en ambulante crisisbegeleiding Preventie collectieve GGZ

Voorgestelde heroverweging in Kadernota 2022-2025 (gaan in per 2023)

Mogelijkheden voor aanvullende taakstelling in Kadernota 2023-2026 (gaan in per 2024)

Niet gewenste heroverwegingsmogelijkheden € 11.502 € 5.000 € 46.641

€ 6.663

€ 3.100 € 2.500

€ 4.415

€ 1.171

€ 2.856

€ 27.954 € 12.795 € 12.436 € 2.666 € 1.451 € 2.595 € 34.875 € 7.500

€ 8.344 € 8.500 € 50.800 € 34.560 € 97.500 € 10.000 € 37.205 € 12.964

40

Subsidieontvanger

Heroverwegingsmogelijkheid

Projectsubsidie sportstimulering

Voorgesteld wordt het budget van € 25.000 met ingang van 2023 te laten vervallen. De projectsubsidie sportstimulering heeft een looptijd tot en met 2022. Projectsubsidie Sportstimulering Projectsubsidie Sportstimulering Projectsubsidie Sportstimulering Projectsubsidie Sportstimulering Projectsubsidie Sportstimulering Projectsubsidie Sportstimulering Projectsubsidie Sportstimulering Voorgesteld wordt het budget voor activiteitensubsidie naar beneden bij te stellen. Dit levert een besparing op van € 2.773 en heeft geen gevolgen voor de (huidige) subsidieontvangers.

SV Olympia; "leven als een prof" V.V. UCHTA "Jeugd doen bewegen" Sportvereniging DFS Voetbalvereniging Dodewaard Stichting BeWell SVK afdeling voetbal Voetbalvereniging Echteld Bevordering sportdeelname

Dodewaardse gymnastiekvereniging (DGV) Gymnastiek en Turnvereniging Kesteren (GTVK) Voetbalvereniging Kesteren Sportverenging Olympia Ochten voetbalvereniging Dodewaard DFS Projectsubsidie in relatie tot samenwerking Locatie(s) Bibliotheek sluiten Verminderen bijdrage aan aanvullende programma's Bibliotheek door inzet VVE/OAB-middelen Muziekonderwijs GGD Gelderland-Zuid Welzijn Rivierstroom

Kadernota 2022-2025

Voorgesteld wordt om middelen van onderwijsachterstandenbeleid in te zetten in plaats van subsidies voor bibliotheekprogramma's. Dit levert een besparing op van € 15.000. Voorgesteld wordt het budget van € 8.889 met ingang van 2023 te laten vervallen. Er wordt structureel geen aanvraag gedaan. Voorgesteld wordt het budget voor maatwerk jeugdgezondheidszorg te verlagen met € 12.986.

Voorgestelde heroverweging in Kadernota 2022-2025 (gaan in per 2023)

Mogelijkheden voor aanvullende taakstelling in Kadernota 2023-2026 (gaan in per 2024)

Niet gewenste heroverwegingsmogelijkheden

€ 25.000

€ 2.773

€ 5.000

€ 10.000

€ 40.000

€ 35.000

€ 38.157 € 54.058

€ 15.000

€ 8.889 € 12.986

€ 85.000 € 32.522

€ 325.222

41

Subsidieontvanger

Heroverwegingsmogelijkheid

Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Orang2 Tua Maluku Welzijn Rivierstroom Stichting welzijns Activiteiten NB Vereniging Ons Trefpunt Vereniging sport voor ouderen Speel-o-theek Olleke Bolleke Mozaiek welzijnsdiensten Stichting De Hoenderik Stichting welzijns Activiteiten NB: "Huizen van …" EHBO afd. Kesteren EHBO afd. Hien-Dodewaard EHBO afd. Opheusden EHBO afd. Echteld St. RIBW; opvangplaatsen/beschermd wonen Halt Interventiewerk Mozaiek Welzijnsdiensten Sportcomplexen (onderhoudsbijdragen) SV Kesteren afdeling Korfbal Stichting Sportvoorziening Kesteren Sportvereniging DFS Stichting Beheer en Exploitatie Uchta Voetbalvereniging Echteld Voetbalvereniging Dodewaard Bevordering actieve kunstzinnige Voorgesteld wordt het budget voor vorming activiteitensubsidie te versoberen. Dit levert een besparing op van € 1.000 en heeft geen gevolgen voor de (huidige) subsidieontvangers. Muziekvereniging Harmonie Muziekvereniging Amicitia Fanfare Kesteren Fanfare Kesteren: blazersbende