Bijlage - Gewaarmerkte jaarstukken inclusief controleverklaring 2025
Tekst van het document
Flynth Audit B.V. geheel document digitaal gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden
J.H.
26-06-2026
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ........................................................................................................................ 2 Voorwoord van het college ............................................................................................. 3 Leeswijzer opbouw en indeling jaarstukken ...................................................................... 5 Financiële positie, resultaat en bestemming ................................................................................. 7 Financiële positie........................................................................................................... 7 Resultaatbepaling .......................................................................................................... 7 Resultaatbestemming .................................................................................................. 10 Het Jaarverslag ...................................................................................................................... 14 Programmaverantwoording ...................................................................................................... 15 Programma 1 Bestuur en dienstverlening ....................................................................... 16 Programma 2 Openbare orde veiligheid ..........................................................................
25 Programma 3 Fysieke leefomgeving .............................................................................. 32 Programma 4 Economie ............................................................................................... 57 Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet ............................................................ 65 Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn....................................................................... 83 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien.............................................. 95 Paragrafen .......................................................................................................................... 112 Paragraaf 1: Lokale heffingen ..................................................................................... 113 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicomanagement ................................................ 118 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................... 131 Paragraaf 4 Financiering............................................................................................. 141 Paragraaf 5 Verbonden partijen................................................................................... 147 Paragraaf 6 Grondbeleid.............................................................................................
157 Paragraaf 7 Bedrijfsvoering ........................................................................................ 163 Paragraaf 8 Duurzaamheid ......................................................................................... 176 Paragraaf 9 Wet Open Overheid .................................................................................. 179 De Jaarrekening ................................................................................................................... 180 Inhoud van de jaarrekening ........................................................................................ 181 Overzicht van gerealiseerde baten en lasten en het saldo voor bestemming ..................... 182 Overzicht van werkelijke mutaties in reserves per programma ........................................ 183 Overzicht van gerealiseerd resultaat voor en na bestemming .......................................... 186 Overzicht van verschillen per programma met toelichting ............................................... 187 Overzicht van incidentele baten en lasten ..................................................................... 188 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................. 190 Overzicht van bezoldiging topfunctionarissen ................................................................
191 De balans ............................................................................................................................ 193 Toelichting op de balans ............................................................................................. 194 Vaste activa ............................................................................................................. 200 Vlottende activa ........................................................................................................ 203 Vaste passiva ........................................................................................................... 207 Vlottende passiva ...................................................................................................... 212 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .................................................................... 218 De overige gegevens, waaronder de accountantsverklaring ....................................................... 220 Controle verklaring van de onafhankelijke accountant .................................................... 221 Bijlagen .............................................................................................................................. 228 Single Information Single Audit (SISA) ........................................................................
228 Lasten en baten per taakveld ...................................................................................... 244 Opvolging onderzoeken Rekenkamer ........................................................................... 246 Begrippenlijst ........................................................................................................... 248
Jaarstukken 2025
2
Voorwoord van het college Geachte gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de jaarstukken over het jaar 2025 aan. De gemeente Neder-Betuwe groeide in 2025 opnieuw, met circa 228 nieuwe inwoners. Onze gemeente kent een relatief jonge bevolking, met veel gezinnen en kinderen. Deze groei zet door en vraagt om tijdige en gezamenlijke inzet om deze ontwikkeling goed te begeleiden. We zijn een actieve en ondernemende gemeente, met een sterke sociale basis en hechte gemeenschappen. Dat uit zich in betrokkenheid, hulpvaardigheid en een sterk gevoel van saamhorigheid. Onze inwoners zijn doeners, met een hoog arbeidsethos. De arbeidsparticipatie is hoog, de werkloosheid laag en de economie krachtig en innovatief. Op veel vlakken steekt Neder-Betuwe daarmee positief af ten opzichte van het landelijke beeld.
Aanbieding van de jaarstukken Met genoegen bieden wij u de Jaarverslaglegging en Jaarrekening 2025 aan. In deze stukken leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid en de behaalde resultaten in het afgelopen jaar. Veel van wat we ons voor 2025 hadden voorgenomen, is gerealiseerd of verder gebracht. Onder de noemer “Wat hebben we bereikt” geven wij een overzicht op hoofdlijnen, gevolgd door een meer gedetailleerde toelichting per begrotingsprogramma. Naast de inhoudelijke resultaten gaan wij ook in op de financiële positie. We lichten de verschillen toe ten opzichte van de begroting, duiden het positieve resultaat en doen een voorstel voor de besteding daarvan.
Onze financiële positie Het jaar 2025 stond in het teken van het bewaren van financieel evenwicht, tegen de achtergrond van economische onzekerheden en stijgende kosten in het sociaal domein. Aanvankelijk gingen wij uit van een klein overschot. Door tegenvallers die in de bestuursrapportages zijn gemeld, ontwikkelde zich echter een verwacht tekort van ruim € 3 miljoen. Eind 2025 ontvingen wij echter een bedrag van ruim € 17,5 miljoen vanuit het industrieschap Medel. Hierdoor sluiten wij het jaar af met een positief resultaat van € 16,7 miljoen en blijft het uiteindelijke tekort beperkt tot circa € 2,2 miljoen. Dit positieve resultaat stelt ons in staat om onze algemene reserve en het weerstandsvermogen te versterken. Deze middelen zijn nodig om lopende projecten af te ronden, de dienstverlening verder te verbeteren en het welzijn van onze inwoners te bevorderen. Niet alle ambities konden in 2025 worden afgerond. Sommige projecten lopen door in 2026, terwijl andere pas laat in het jaar van start gingen. Het blijft een uitdaging om ambities realistisch en uitvoerbaar te plannen. Juist vanwege die snel wijzigende omstandigheden gedurende het uitvoeringsjaar. Daarvoor willen wij de eerste en tweede bestuursrapportage van 2026 zo goed mogelijk benutten om realistische plannen verder te implementeren. Voor de jaren na 2025 staat onze gemeente voor een forse uitdaging.
Als we ons zouden beperken tot ons huidige beleid en de uitvoering van alle wetten en taken die op ons rusten hebben we moeite om de toekomstige begrotingen structureel sluitend te krijgen. Voor nieuw beleid en verdere ambities lijkt geen ruimte te zijn als er in het vigerende beleid geen keuzes worden gemaakt. Als er geen ruimte meer is in de ongebruikte belastingcapaciteit en het Rijk geen extra middelen ter beschikking stelt valt er uiteindelijk weinig meer te kiezen.
Wat hebben we bereikt In 2025 hebben we opnieuw veel ambities uit het coalitieakkoord omgezet in concrete resultaten. Hieronder een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen.
Bestuur en organisatie • • •
•
Vaststelling van de Toekomstvisie 2025 ‘Een krachtig Neder-Betuwe’ Belangrijke stappen gezet in de toekomstbestendigheid van de organisatie Hoofdstructuur vastgesteld en voorbereidingen getroffen voor: o detailstructuur o organisatiecultuur en leiderschap o projectmatig werken en systeemaanpassingen Succesvolle organisatie van extra verkiezingen na de val van het kabinet Schoof I
Sociaal domein • •
Overdracht van de Participatiewet naar Werkzaak, voor duurzame ondersteuning richting werk Schuldhulpverlening weer in eigen beheer, dichter bij inwoners en beter geïntegreerd
Jaarstukken 2025
3
Onderwijs en voorzieningen • • •
Oplevering uitbreiding van het Pantarijn Start bouw MFC Dodewaard (voor De Bellefleur en De Hien) Start bouw De Bornput in Kesteren
Wonen en infrastructuur •
• • •
Voortgang woningbouwprojecten: o Pottemseveld en Hoge Wei in uitvoering o Laatste woning in Casterhoven opgeleverd o Herstart plan Broedershof Vervolg werkzaamheden Randweg Opheusden, inclusief afspraken met ProRail Financiële opbrengsten uit deelname aan Medel Start dijkversterking tussen Echteld en Ochten
Openbare ruimte en groen • • • • •
Overname IBOR-taken van Avri naar eigen organisatie Uitbreiding van capaciteit en materieel Verbeterde grip op groenonderhoud Vergroening dorpsentrees, met eerste oplevering in Echteld Aanplant van honderden struiken en tientallen bomen
Duurzaamheid en energie • • • •
Vaststelling van de Energievisie Opstellen programma Energie en warmte Eerste fase isolatieprogramma afgerond (310 koopwoningen ondersteund) Samenwerking met Liander voor middenspanningsstations
Recreatie en toerisme • • • • •
Vaststelling regionaal koersdocument Recreatie en Toerisme Rivierenland 2025–2050 Ontwikkeling van verhalen voor de Gasvrije Waaldijk Verkenning streekmerk Betuwe met acht gemeenten Toekenning Regiodeal van € 700.000 (gedeeltelijk cofinanciering) Subsidie van € 80.000 voor aanlegsteiger voetveer Druten–Dodewaard
Financieel resultaat
Het resultaat over 2025 bedraagt € 16.693.000 positief. Dit is aanzienlijk beter dan het eerder verwachte tekort van € 3.067.000. Binnen de begroting zijn per saldo voor- en nadelen zichtbaar van € 19,7 miljoen voordelig. Veel van deze afwijkingen zijn incidenteel van aard. Een belangrijk aandachtspunt is de jeugdzorg. Landelijk stijgen de kosten, en deze trend is ook in Neder-Betuwe zichtbaar. De kosten nemen structureel toe. Daarom zullen wij in de Eerste bestuursrapportage 2026 voorstellen om de budgetten voor jeugdzorg structureel aan te passen. Afwijkingen groter dan € 50.000 zijn toegelicht per programma onder de vraag “Wat heeft het gekost?”.
Woord van dank Wij spreken onze waardering uit voor alle samenwerkingspartners die zich in 2025 hebben ingezet voor onze gemeente. Denk aan bedrijven, verenigingen, kerken, scholen, zorginstellingen, hulpdiensten, vrijwilligers en betrokken inwoners. Ook danken wij onze eigen medewerkers en die van onze partners. Dankzij hun extra inspanningen is de dienstverlening op peil gebleven. De inzet, flexibiliteit en betrokkenheid van velen hebben bijgedragen aan de resultaten die we samen hebben bereikt Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Neder-Betuwe, De secretaris,
De burgemeester,
Nicolien de Geus
Jan Kottelenberg
Jaarstukken 2025
4
Leeswijzer opbouw en indeling jaarstukken In de Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 legde u de beleidsvoornemens voor het jaar 2025 vast. In deze jaarstukken leggen wij hierover verantwoording af. De indeling van de jaarstukken sluit daarom aan op de begroting 2025. Na een voorwoord van het college, een overzicht van de financiële positie met daarin een uiteenzetting van de resultaatbepaling en resultaatbestemming, vindt de verantwoording plaats. Volgens artikel 24 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten moeten de jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit: • de programmaverantwoording; • de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit: • het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting; • de balans en de toelichting; • de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; • de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Het jaarverslag In de programmaverantwoording is per programma aangegeven in hoeverre het programmabeleid en de voortgang van de door u benoemde ambities op basis van het coalitieprogramma ‘Zorgzaam - Duurzaam - Koersvast’ gehaald zijn. Ook geven we aan welke activiteiten in 2025 hebben bijgedragen aan de verwezenlijking van de door u beoogde doelen.
Programmaplan Net als in de begroting bestaat het jaarverslag uit zes programma’s en één overzicht: • Programma 1: Bestuur en Dienstverlening • Programma 2: Openbare orde en Veiligheid • Programma 3: Fysieke Leefomgeving • Programma 4: Economie • Programma 5: Wmo, Jeugd en Participatiewet • Programma 6: Onderwijs, Sport en Welzijn • Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, en onvoorzien. Elk programma kent de volgende opbouw: • Missie • Actuele kaderstellende beleidsnota’s • Verantwoording over de realisatie van de doelen en activiteiten op basis van de ambities uit de begroting. o Hiertoe zijn vanuit de begroting per ambitie de doelenbomen overgenomen en geven we met een 'stoplichtmodel' aan hoe de realisatie is verlopen. o Daaronder geven we een tekstuele toelichting op de voortgang. Ook wanneer de realisatie volgens planning verloopt geven we een toelichting. o Wanneer de activiteiten zich richten op 2025 zoals aangegeven in de laatste kolom van de tabel en de activiteiten zijn afgerond, dan komt deze activiteit niet terug in de P&C documenten van 2026. Dit markeren we per activiteit waar dit van toepassing is duidelijk en nemen we mee in de toelichting. • Toelichting op relevante overige ontwikkelingen, onverwachte werkzaamheden of initiatieven die voortkwamen uit het coalitieakkoord onder het kopje 'Overige ontwikkelingen'.
• Beleidsindicatoren o De beleidsindicatoren zijn voor zover bekend/beschikbaar opgenomen. Als er niets is ingevuld, dan zijn deze indicatoren nog niet beschikbaar. • Een toelichting op de rol van verbonden partijen binnen het programma: o Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? o Welke ontwikkelingen hebben zich in 2025 voorgedaan? • Verantwoording van de derde ‘w-vraag’ per programma: Wat heeft het gekost? Een tabel met de totale lasten en baten per programma, met daaronder een toelichting op de budgetafwijkingen groter dan € 50.000, zoveel mogelijk op taakveldenniveau. • Verantwoording lopende investeringen: Tabel met de lopende investeringen per programma met daaronder een toelichting van de stand van zaken van de lopende investering beleidsmatig en financieel. • Verantwoording Mutaties in reserves Tabel met de mutaties in reserves per programma met daaronder een toelichting van de budgetafwijkingen groter dan € 50.000 per reserve.
Jaarstukken 2025
5
Paragrafen De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting/jaarstukken. Deze bekijken we in elke paragraaf vanuit een ander perspectief. Het gaat vooral om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben en/of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. Deze informatie komt in de begroting/ jaarstukken veelal versnipperd voor en is daardoor minder inzichtelijk. De doelstelling van de paragrafen is dat de gemeenteraad de juiste en integrale informatie krijgt om zijn kaderstellende en controlerende rol ook op de beheersmatige aspecten waar te kunnen maken. De kwaliteit daarvan is immers van groot belang voor een continue, effectieve en efficiënte dienstverlening door de gemeente. De jaarrekening De jaarrekening geeft per programma inzicht in de opbouw van het jaarresultaat. Dit jaarresultaat is als volgt opgebouwd: • Een resultaat exclusief de mutaties aan reserves (voor bestemming, zonder toevoegingen/onttrekkingen aan reserves). • Een resultaat van mutaties in reserves (alleen toevoegingen/onttrekkingen aan reserves). • Een resultaat inclusief de mutaties aan reserves (na bestemming, met toevoegingen/onttrekkingen aan reserves). Ook de balans met een toelichting op de balansposten is onderdeel van de jaarrekening.
Bijlagen Bij deze jaarstukken horen twee bijlagen die onderdeel zijn van de jaarrekening: • Een bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. Het gaat hier om de Single Information Single Audit (SISA). • Een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Gebruik van kleuren voor weergaven realisatie van het beleid in de doelenbomen In de jaarstukken gebruiken wij kleuren om de realisatie van het beleid aan te geven. In de doelenbomen geven we op het niveau van de 2e W-vraag aan of de realisatie op schema ligt: halen we de beleidsinhoudelijke doelstellingen (naar verwachting) volgens planning of is het al gelukt de doelstellingen te behalen? Voor die voortgang gebruiken wij drie kleuren: rood, oranje en groen. Het resultaat is binnen de geplande tijd behaald, of de realisatie verloopt volgens planning. De doelstellingen zijn wel behaald, maar niet binnen de geplande tijd. Of: de planning is wel gehaald, maar de doelstellingen zijn niet volledig behaald. Of: het is nog niet zeker of het resultaat gehaald kan worden binnen de geplande tijd. We verwachten de doelstellingen niet te behalen en/of wijken sterk af van de planning.
Gebruik van kleuren voor de voortgang van investeringsbudgetten We gebruiken bovengenoemde kleuren ook voor de voortgang op investeringsbudgetten. Voor de voortgang op investeringsbudgetten zoeken we aansluiting bij de Financiële Verordening Neder-Betuwe 2025. Hierin is opgenomen dat een investeringsbudget dat na 2 jaar niet (volledig) is benut in principe wordt afgeraamd. Lopende kredieten die langer dan twee jaar open staan worden derhalve 'automatisch' oranje gecodeerd.
Jaarstukken 2025
6
FINANCIËLE POSITIE, RESULTAAT EN BESTEMMING Financiële positie Overzicht verloop financiële positie over het jaar 2025 Begrotingspositie begroting 2025 voor wijziging Begrotingswijziging
x € 1.000 overschot
258
Tekort
1.610 0
Onderwerp
Nummer Datum BGW 41 12-12-2024 2e bestuursrapportage 2024 BGW 42
12-12-2024 Financiele effectten Nota kostenverhaal deel B
Neutraal
BGW 1
27-03-2025 Preventie- en handhavingsplan middelengebruik 2025-2028
Neutraal
0
BGW 2
27-03-2025 Haalbaarheidsonderzoek locatie huisvesting bijz. doelgroepen
Neutraal
55
BGW 4/5
22-05-2025 Realisatie MFC Dodewaard (incl . Amendement)
Neutraal
-127
BGW 6
22-05-2025 Integraal Huisvestingsplan (IHP)
Neutraal
20
BGW 7
12-06-2025 Jaarstukken RAR 2024
Neutraal
-7
BGW 8
12-06-2025 Begroting RAR 2026
Overschot
0
BGW 9
12-06-2026 Begroting Werkzaak 2026
BGW 10
12-06-2025 Jaarstukken Werkzaak 2024
BGW 11 BGW 12
Tekort
0
Overschot
41
12-06-2025 Begroting GGD 2026
Neutraal
-19
12-06-2025 Jaarstukken GGD 2024
Overschot
-11
BGW 13
12-06-2025 Begroting VRGZ 2026
Neutraal
-5
BGW 16
12-06-2025 Jaarstukken Regio Rivierenland 2024
Neutraal
-39
BGW 17
12-06-2025 Begroting Regio Rivierenland 2026
Overschot
0
BGW 18
12-06-2025 Begroting ODR 2026
Neutraal
0
BGW 19
12-06-2025 Begroting AVRI 2026
Overschot
0
BGW 15
03-07-2025 Toekomstbestendige uitvoering P-wet
Tekort
150
BGW 21
03-07-2025 1e bestuursrapportage 2025
Neutraal
1.922
BGW 3
03-07-2025 Jaarstukken 2024
Neutraal
0
BGW 22
25-09-2025 Raadvoorstel Riolering Walenhoekseweg OCHT (INV budget)
Tekort
0
BGW 24
25-09-2025 Raadsvoorstel renovatie sportvelden 2026-2029 (wordt na besluitvorming raad verwerkt in BGR 2026)
Neutraal
0
BGW 23
25-09-2025 Bestuursrapportage 2025 GR Werkzaak Rivierenland
BGW 41
11-12-2025 Tweede bestuursrapportage 2025
Tekort
-28
Overschot
-752
Totaal van de begrotingswijzigingen
Tekort
2.809
Begrotingspositie begroting 2025 na wijziging
Tekort
3.067
Werkelijk resultaat 2025
Overschot
-16.693
Verschil begroting na wijziging en werkelijk resultaat
Overschot
-19.760
Resultaatbepaling Het resultaat over het jaar 2025 De begroting na wijziging sloot met een tekort van € 3.067.000. Het werkelijke resultaat over het jaar 2025 bedroeg € 16.693.000 voordelig. Er is een verschil te verklaren tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken van € 19.760.000. Hieronder volgt een overzicht van het resultaat van Baten en Lasten per programma.
Jaarstukken 2025
7
Overzicht van gerealiseerde Baten en Lasten Begr. 2025 voor wijz. Bedragen x € 1.000,-
Lasten
Baten
Begr. 2025 na wijz.
Saldo
Lasten
Baten
Rekening 2025
Saldo
Lasten
Baten
Verschil
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1. Bestuur en Dienstverlening
3.391
-700
2.691
3.653
-775
2.877
3.627
-753
2.874
-25
22
-4
2. Openbare orde en veiligheid
3.775
-66
3.709
3.598
-38
3.560
3.649
-132
3.517
51
-94
-43
22.340
-10.847
11.493
26.684
-12.961
13.724
22.483
-11.226
11.257
-4.201
1.735
-2.466
2.974
-2.338
636
3.207
-2.445
763
4.768
-21.492
-16.723
1.561
-19.047
-17.486
28.169
-5.268
22.901
38.158
-9.936
28.222
36.855
-10.252
26.602
-1.304
-316
-1.620
7.147
-2.030
5.118
7.879
-2.379
5.501
7.446
-2.288
5.158
-433
91
-343
12.936
-55.165
-42.229
13.608
-58.443
-44.835
12.809
-58.820
-46.011
-799
-377
-1.176
80.732
-76.413
4.319
96.787
-86.976
9.811
91.637 -104.963
-13.326
-5.150
-17.987
-23.138
812
-4.873
-4.061
4.315
-11.060
-6.744
-6.424
-3.367
-1.258
4.635
3.377
81.544
-81.286
258 101.103
-98.036
3.067
94.694 -111.388
-16.693
-6.409
-13.352
-19.760
3. Fysieke Leefomgeving 4. Economie 5. WMO, Jeugdzorg en Participatiewet 6. Onderwijs, sport en welzijn 7. Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb, onvoorzien Gerealiseerd resultaat van Baten en Lasten Stortingen (+) en onttrekkingen () Gerealiseerd resultaat
Jaarstukken
8
3.057
Overzicht van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken Hieronder volgt een overzicht van afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken 2025. Het betreft hier afwijkingen groter dan € 50.000. Het kan zijn dat u bedragen ziet onder de € 50.000, maar dat betekent dat in de onderliggende baten en lasten verschillen zijn geconstateerd van boven de € 50.000. Verder zijn er ook splitsingen gemaakt tussen voordelen en nadelen en tussen incidenteel en structureel.
Overzicht van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken: Progr. Bedrag: x € 1.000 1 Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid 2 Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer 3 Taakveld 2.5 Openbaar Vervoer 4 Taakveld 5.7 Openbaar groen (openlucht) recreatie 5 Taakveld 7.3 Afval 6 Taakveld 7.4 Milieubeheer 7 Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8 Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving 9 Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 10 Taakveld 8.3 Wonen en bouwen 11 Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling
Voordeel Nadeel
Incidenteel Structureel
18 Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting 19 Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 20 Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering 21 Taakveld 5.2 Sportaccommodaties 22 Taakveld 0.4 Overhead 23 Taakveld 0.5 Treasury 24 Taakveld 0.7 Algemene uitkering 25 Taakveld 0.8 Overige baten en lasten 26 Taakveld 0.10 Mutaties in reserves
P2 P3 P3 P3 P3 P3 P3 P3 P3 P3 P4 P4 P4 P5 P5 P5 P5 P6 P6 P6 P6 AD AD AD AD MR
-38 -1.283 -37 -357 -133 -110 148 397 -1.132 114 -28 -17.531 -54 -519 -124 -330 -647 40 -253 -7 -125 -797 -85 -191 -57 3.379
Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Nadeel Nadeel Voordeel Nadeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Nadeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Nadeel
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel/Structureel Incidenteel/Structureel Incidenteel/Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel/Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden
1 2 3 4 5 6 AD MR
-4 -5 -73 127
Voordeel Voordeel Voordeel nadeel
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
2 -46 -3
Nadeel Voordeel Nadeel
Incidenteel Incidenteel Incidenteel
-19.760
Voordeel
Inc/Str
12 Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 13 Taakveld 3.4 Economische promotie 14 WMO 15 Jeugd 16 Participatie 17 Overige
TOTAAL (+ = tekort - = overschot)
h
De verklaring van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken zoals hierboven in het overzicht opgenomen, worden bij de derde w-vraag (wat heeft het gekost) per programma uitvoerig toegelicht.
Jaarstukken 2025
9
Resultaatbestemming
Bij de bestemming van het resultaat doen wij u een voorstel om het resultaat van de jaarstukken te bestemmen. Bij de resultaatbestemming onderscheiden we: • het bestemmen van budgetten voor activiteiten waarvan de werkzaamheden nog niet zijn afgerond (budgetoverheveling); • het bestemmen van het overschot of de dekking van het tekort. Het resultaat van de jaarstukken 2025 bedraagt € 16.693.000 voordelig. De resultaatbestemming bij deze jaarstukken bestaat uit de volgende onderdelen: • Voor € 3.102.000 uit budgetoverhevelingen die verband houden met incidentele activiteiten die in 2025 nog niet zijn afgerond en waarvan de uitvoering doorloopt naar 2026 en die ten laste komen van de algemene reserve. • Voor € 1.314.000 uit budgetoverhevelingen die verband houden met activiteiten die in 2025 nog niet zijn afgerond en waarvan de uitvoering doorloopt naar 2026 en die ten laste komen van het resultaat van de jaarstukken 2025. • Voor € 15.379.000 als bestemming van het overschot over het jaar 2025. Wij stellen de volgende resultaatbestemmingen aan u voor: BUDGETOVERHEVELINGEN Voor de onderstaande activiteiten, waarvan de werkzaamheden in 2025 niet zijn afgerond, stellen wij voor om de aangegeven budgetten voor verdere uitvoering in 2026 beschikbaar te stellen.
Voor deze posten zijn de volgende criteria strikt toegepast: • De activiteit is niet uitgevoerd in 2025 door niet beïnvloedbare factoren. • De activiteit kan niet ten laste van het budget voor 2026 worden uitgevoerd. • Inzet algemene reserve ter dekking van incidentele uitgaven (€ 3.102.000) Het betreft hier een zestal geraamde onttrekkingen uit de algemene reserve die als dekking dienen voor incidentele uitgaven in 2025. In werkelijkheid is er sprake van vertraging en zijn de uitgaven niet of lager uitgevallen. Voor de activiteiten, waarvan de werkzaamheden in 2025 zijn vertraagd en niet zijn afgerond, stellen wij voor om de aangegeven budgetten voor verdere uitvoering in 2026 beschikbaar te stellen. Ook de incidentele dekking voor de incidentele uitgaven uit de algemene reserve moet doorgezet worden naar het jaar 2026 als dekking. Het betreft hier de volgende onttrekkingen uit de algemene reserve ter dekking van de uitgaven. •
Aankoop gronden en terreinen voor Randweg Opheusden
•
Aanpassingen spoorwegovergang Kesteren
€ 750.000
•
Subsidie voor ontmoetingsruimte Ochten
€ 540.000
•
Monumentenbeleid
€ 24.000
•
Stikstofuitstoot veehouderijlocaties
€ 56.000
•
Informatie en communicatietechnologie
€ 657.000
Totaal
€ 1.075.000
€ 3.102.000
Voor de activiteit Gastvrije Waalbandijk Echteld is € 49.000 niet meer nodig voor uitgaven in 2026. • Programma 1 Verkiezingsbudget (€ 47.000). Het verkiezingsbudget (Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober) is in boekjaar 2025 niet volledig benut en resulteert in een voordelig resultaat van € 47.000. Voor de Gemeenteraadsverkiezingen van 2026 (18 maart) verwachten we meer kosten te maken dan begroot. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 47.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Programma 2 Dwangsommen vitale vakantieparken (€ 30.000). Voorgesteld wordt om het bedrag van €30.000 van de geïnde dwangsommen te bestemmen naar uitgaven in 2026. Enerzijds om vanuit die bestemming het risico te dekken dat het bedrag na een juridische procedure moeten worden terugbetaald en anderzijds om geïnde dwangsommen in te zetten ten behoeve van het project vitale vakantieparken.
Jaarstukken 2025
10
• Programma 3 Overgang Avri (€ 128.000). De besluitvorming en daarmee ook de (financiële) afronding van de overgang van Avri naar gemeente Neder-Betuwe was per 31 december 2025 nog niet volledig afgerond. Het proces om tijdig tot de benodigde besluitvorming te komen is in 2025 door Avri niet conform planning doorlopen, waardoor verschillende processtappen vertraging hebben opgelopen. Daarnaast konden leveranciers niet in alle gevallen tijdig leveren, wat de voortgang verder heeft beïnvloed. Tijdens de implementatie zijn bovendien enkele onderdelen doorgeschoven, waardoor de afronding in 2026 zal plaatsvinden. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 128.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Programma 3 Inzet regionale gebiedsprocessen (€ 21.000). In de december circulaire van 2024 hebben we eenmalig middelen ontvangen ten behoeve van regionale gebiedsprocessen. In regioverband wordt samen met de provincie nagedacht op welke wijze overheden kunnen samenwerken in gebiedsprocessen. Om te kijken of de werkwijze in de praktijk ook uitvoerbaar is, zijn er in de regio twee pilots gestart. Eén pilot ligt in de gemeente. Dit betreft het opstellen van een visie voor Ochten-oost. Het was de bedoeling om met deze middelen bij te dragen aan deze pilot.
Echter heeft de provincie medio 2025 besloten om de pilots stop te zetten vanwege de stikstofproblematiek. In regio verband zijn we gestart met het opstellen van een ruimtelijke ontwikkelperspectief. Bij dit proces worden verschillende disciplines betrokken en dit vergt extra capaciteit van de ambtelijke organisatie. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 21.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Programma 3 Klein onderhoud wegen en straten (€50.000). Binnen het budget Klein onderhoud wegen en straten is een voordeel ontstaan van € 49.492. Dit budget was bestemd voor de kosten die Avri maakte ten behoeve van het klein onderhoud aan wegen. Het onderhoud aan de wegen is inmiddels teruggegaan naar de gemeente Neder-Betuwe. De werkzaamheden lopen door in 2026. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 49.492 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Programma 4 Actualisatie Detailhandelsstructuurvisie (€ 28.000). De gemeente actualiseert de visie op de structuur van de detailhandel. Dit proces/project is in het tweede kwartaal van 2025 gestart. In het vierde kwartaal van 2025 is de planning noodgedwongen bijgesteld. Beoogd is het proces/project in 2026 af te ronden.
Voorgesteld wordt om het voordeel van € 28.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Programma 5 Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis (€247.000). In 2017 is het beleidsplan Samen Dichtbij 2018–2020 vastgesteld. Vanuit dit plan werken we aan de transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis, waarbij inwoners ondersteuning in de eigen thuissituatie ontvangen. Lokaal zetten we in op het versterken van de wijk. Dit betekent dat zowel inwoners als professionals beter worden toegerust om te gaan met psychische kwetsbaarheid in hun omgeving en worden gestimuleerd om naar elkaar om te kijken. Daarnaast is in januari 2026 het regionaal Uitvoeringsplan Dak- en Thuisloosheid vastgesteld. Dit plan bevat diverse ontwikkelingen en acties die gericht zijn op het voorkomen van dak- en thuisloosheid in de gemeente Neder-Betuwe en in de regio Gelderland-Zuid. Het voordeel binnen taakveld 6.811 in 2025 wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de centrumgemeente Nijmegen hogere rijksmiddelen heeft ontvangen dan verwacht werd en wij middelen hebben ontvangen voor de ambtelijke inzet in de regio. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 247.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Programma 5 Uitvoering Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek (€ 15.000).
Voor de jaren 2025, 2026 en 2027 is gemeenten gevraagd huishoudens die door een samenloop van verschillende (fiscale) regelingen onder het bestaansminimum komen, te compenseren op grond van de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek (Wtrap). Daarvoor zijn in 2025 middelen ter beschikking gesteld. Maar de uitvoering vindt pas vanaf 2026 plaats. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 15.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Programma 5 Asielbeleid (€ 85.000). De verwachting is dat de voorbereiding en het onderzoek in het kader van de Spreidingswet hervat worden na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. Voor 2026 is er geen budget begroot voor deze werkzaamheden. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 85.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026.
Jaarstukken 2025
11
• Programma 6 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Relatieloket (€ 39.000). Met het budget voor het relatieloket richten we ons op effectieve ondersteuning bij complexe scheidingen/relatiebreuken om schade bij kinderen ten gevolge hiervan te minimaliseren. De kosten over 2025 vallen incidenteel lager uit dan geraamd. Dit kent twee oorzaken. Ten eerste waren de kosten voor een preventieve training voor aanstaande ouders incidenteel voordeliger dan geraamd. Daarnaast is de gezinsondersteuner relaties later gestart dan gepland (november in plaats van september 2025). Dit resulteert in een voordelig resultaat van € 39.000. Voor 2026 verwachten wij hogere uitgaven dan geraamd.De aanvullende middelen zijn met name nodig voor de inhuur van de gezinsondersteuner relaties en voor de uitvoering van een tweede trainingsgroep binnen het openbaar onderwijs voor jeugdigen (8–12 jaar) die te maken hebben met een scheiding of relatiebreuk van hun ouders. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 39.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Programma 6 Realisatie skatepark (€ 34.000). In 2025 is gewerkt aan de voorbereidingen voor de realisatie van het skatepark. Zo is het Definitief Ontwerp opgesteld en is de vergunningsprocedure doorlopen. Echter, door een langere vergunningsprocedure is het beschikbare budget nog niet volledig ingezet.
Er is sprake van een incidenteel voordeel van € 34.000. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 34.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Algemene dekkingsmiddelen Overhead Personeelslasten (€ 245.000). Door het niet inzetten van het wendbaarheidsbudget in 2025 is er een incidenteel voordeel ontstaan van € 245.000. Het is niet noodzakelijk geweest om knelpunten en onverwachte ontwikkelingen ten laste te brengen van dit budget. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 245.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor knelpunten, onvoorziene omstandigheden, actuele inzichten en scenario’s in 2026 die een relatie hebben met het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de gemeentelijke organisatie. In de raadsbrief over de detailstructuur van de nieuwe ambtelijke organisatie 2026 is aangegeven dat voor de doorontwikkeling van de organisatie een eenmalige investering nodig is. • Algemene dekkingsmiddelen Overhead Personeelslasten (€ 73.000). Het opleidingsbudget is gebaseerd op de formatieomvang. Een deel van deze formatie (o.a. de projectorganisatie) wordt d.m.v. inhuur extern ingevuld. Deze medewerkers doen sowieso geen beroep op dit budget. Daarnaast zien we gedurende het jaar dat trainingen en cursussen door omstandigheden (ziekte; tijdgebrek; onvoldoende aanmeldingen) worden uitgesteld of afgelast.
Hierdoor is een incidenteel voordeel ontstaan van € 73.000. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 73.000 via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor opleidingen en (cultuur)ontwikkelingen naar aanleiding van het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de gemeentelijke organisatie. In de raadsbrief over de detailstructuur van de nieuwe ambtelijke organisatie 2026 is aangegeven dat voor de doorontwikkeling van de organisatie een eenmalige investering nodig is. • Algemene dekkingsmiddelen Programma 7 Aanpak vitale vakantieparken (€ 171.000). Voor de aanpak van recreatieparken is achteraf een bedrag ontvangen van € 171.000. Hierover bent u geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Aangezien de aanpak van de recreatieparken een meerjarig traject betreft wordt voorgesteld de ontvangen middelen via resultaatbestemming bij de jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Algemene dekkingsmiddelen Wet versterking regie volkshuisvesting (€ 77.000). Voor de Wet versterking regie volkshuisvesting geldt dat de middelen beschikbaar zijn gesteld in 2025 als bijdrage in de kosten voor de invoering van de Wet versterking Regie Volkshuisvesting. Uit deze wet vloeien twee verplichtingen voort voor de gemeente. Het opstellen van een Huisvestingsverordening, met daarin opgenomen de urgentieregeling.
En het opstellen van een Volkshuisvestingsprogramma dat onderdeel gaat uitmaken van het omgevingsplan. De wet ligt echter nog bij de Eerste Kamer en de verwachting is dat deze pas in september 2026 van kracht zal zijn. We zijn al wel bezig met het opstellen van een huisvestingsverordening maar de kosten hiervoor worden betaald uit budget van de Regio Rivierenland. Wij verwachten pas in 2026 kosten te gaan maken, vandaar dat we de beschikbare gestelde middelen in 2025 willen bestemmen voor uitgaven in 2026. We verwachten dat de beschikbare gestelde middelen toereikend zullen zijn. Voorgesteld wordt om het bedrag van € 77.000 bij de jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. • Algemene Dekkingsmiddelen Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (€ 11.000). Deze middelen zijn een aanvulling op reeds ontvangen SPUK-middelen voor energiearmoede. We krijgen begin 2026 toegang tot een portaal om de doelgroep te benaderen voor wie deze middelen bedoeld zijn; dan kunnen we deze middelen ook voor de doelgroep inzetten. Het was nog niet mogelijk deze uitgaven al in 2025 te doen. Van de achteraf beschikbaar gestelde middelen voor de aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (€ 11.000) wordt voorgesteld om deze middelen via de resultaatbestemming bij de jaarstukken 2025 door te bestemmen voor uitgaven in 2026.
Jaarstukken 2025
12
• Algemene dekkingsmiddelen Implementatie plateau 2 (€ 13.000). Plateau 2 van de Wet Inburgering automatiseert de gegevensuitwisseling tussen COA, DUO en gemeenten. Dit vervangt handmatige portalen, vermindert fouten en zorgt voor actuele informatie. Voor de implementatie moeten systemen worden aangepast. De uitvoering van de Wet Inburgering 2021 is belegd bij Regio Rivierenland via een DVO (samen met vier andere gemeenten in de regio). In de DVO is een budget voor automatiseringskosten opgenomen, maar deze specifieke kosten zijn daarin niet meegenomen. Deze middelen zijn dan ook niet in onze begroting verwerkt. Voorgesteld wordt om deze middelen via de resultaatbestemming bij jaarstukken 2025 te bestemmen voor uitgaven in 2026. HET BESTEMMEN VAN HET OVERSCHOT OF DE DEKKING VAN HET TEKORT Toevoeging uiteindelijk overschot jaarstukken 2025 uit de algemene reserve (€ 15.379.000) Wij stellen voor om het uiteindelijk resultaat na bovenstaande bestemmingen toe te voegen aan de algemene reserve. Dit betekent per saldo een toevoeging van € 15.379.000 aan de algemene reserve.
Jaarstukken 2025
13
HET JAARVERSLAG
Jaarstukken 2025
14
PROGRAMMAVERANTWOORDING
Jaarstukken 2025
15
Programma 1 Bestuur en dienstverlening Missie Het bestuur en de organisatie van de gemeente staan ten dienste van een samenleving die voortdurend in beweging is. We staan voor uitdagingen die we alleen succesvol kunnen aanpakken als hiervoor een breed draagvlak bestaat bij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We hebben oog voor de groeiende afstand tussen burger en overheid die in Nederland te zien is. Deze afstand willen we graag verkleinen. Zorgvuldige communicatie, participatie en een goede dienstverlening zijn daarom belangrijk. Dit verbindt de gemeente met de samenleving. Ook zorgt het voor transparantie, vertrouwen en een goede onderlinge relatie. Door de omgeving goed te betrekken zorgen we voor betere plannen en beleid. De opgaven waarvoor wij staan houden niet op bij onze gemeentegrenzen. Daarom werken we nauw samen met onze buurgemeenten, verbonden partijen via de gemeenschappelijke regelingen en wanneer nodig ook met gemeenten en organisaties op regionaal en provinciaal niveau. Neder-Betuwe heeft een stevige positie in de regio.
Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • •
Visie op Communicatie & Participatie Gemeente Neder-Betuwe (2021) Participatie en Inspraakverordening gemeente Neder Betuwe (2015) (bijlage 1) , (bijlage 2) Verordening burgerinitiatief Neder-Betuwe (2016) Implementatieplan Klantcontactcentrum (2014)
Jaarstukken 2025
16
Ambities 1.1 De gemeente is communicatief en participatief Wat wilden we bereiken? 1.1.1 De gemeentelijke dienstverlening is optimaal en goed toegankelijk af
1.1.2 De gemeente informeert haar burgers tijdig, actief en toereikend over activiteiten, beleid, rechten en plichten
1.1.3 De gemeente werkt samen met burgers, bedrijven en partners voor begrip en draagvlak
Jaarstukken 2025
Wat zouden we daarvoor doen?
1.1.1.1 We zorgen voor een zo goed mogelijke bereikbaarheid van het Klantcontactcentrum en de Gemeentewinkel. Bij afwijkende openingstijden is informatie hierover goed te vinden. 1.1.1.3 Waar dat nuttig en passend is, bieden we meer diensten digitaal aan. 1.1.2.1 We volgen ook via sociale media wat er leeft onder burgers en hebben de omgeving goed in beeld. 1.1.2.2 We communiceren helder en begrijpelijk en zoveel mogelijk op B1-niveau. 1.1.2.3 We leveren maatwerk per doelgroep door keuzes te maken in on- en offline kanalen, taal en toon. 1.1.2.4 We bouwen aan relaties met intermediairs bij specifieke doelgroepen (sleutelfiguren). 1.1.2.5 We werken cross-mediaal bij algemene boodschappen en crisiscommunicatie voor een zo groot mogelijk bereik. 1.1.2.6 We zorgen voor een vindbare en toegankelijke, up-to-date website met het Waarmerk Drempelvrij. 1.1.2.7 We werken toe naar een nog meer open en actief openbaar makende overheid door een gefaseerde invoering van de Wet open overheid (Woo), de Wet elektronische publicaties (Wep) en Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wembv). 1.1.3.1 We betrekken belanghebbenden of vragen hen mee te denken bij gemeentelijke initiatieven. 1.1.3.2 We stellen duidelijke kaders en zijn helder over doel en impact van participatie.
1.1.3.3 We delen actief informatie over gemeentelijke initiatieven en zijn open over de resultaten van participatietrajecten.
Realisatie
Wanneer speelt het?
continu
2025
continu
continu
continu
continu
continu
continu
2023-2025
continu
continu
continu
17
In 2025 is hiervoor het volgende gedaan 1.1.1 De gemeentelijke dienstverlening is optimaal en goed toegankelijk 1.1.1.1 We zorgen voor een zo goed mogelijke bereikbaarheid van het Klantcontactcentrum en de Gemeentewinkel. Bij afwijkende openingstijden is informatie hierover goed te vinden. De bereikbaarheid van de gemeentewinkel (fysiek en digitaal) en het Klantcontactcentrum was in 2025 goed. De nieuwe telefooncentrale (Storm) is inmiddels operationeel en stabiel. Vanuit deze centrale is het mogelijk om basisrapportages te genereren, zoals informatie over wachtrijen, aantallen telefoongesprekken, wachttijden en gespreksduur. Inhoudelijke sturing op terugbelverzoeken is op dit moment nog beperkt mogelijk; dit wordt in de toekomst ondersteund met de inzet van AntwoordPlus. Er blijft aandacht voor het tijdig opvolgen van telefoonnotities/terugbelverzoeken. Daarnaast is de visie op dienstverlening vastgesteld, waarbij de verdere uitwerking in servicenormen en bijbehorende monitoring in de komende periode plaats moet gaan vinden. 1.1.1.3 Waar dat nuttig en passend is, bieden we meer diensten digitaal aan. Een groot deel van onze producten bieden wij digitaal aan en het gebruik hiervan blijft toenemen. Zo is het aandeel digitaal aangevraagde rijbewijzen verder gestegen.
Daarnaast breiden we het gebruik van e-formulieren verder uit, waarmee inwoners steeds meer zaken digitaal kunnen regelen. Hierbij is ook aandacht voor de wettelijke kaders, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv), waarbij we inwoners waar nodig ondersteunen bij het gebruik van digitale dienstverlening. De verdere doorontwikkeling van digitale dienstverlening maakt onderdeel uit van de bredere visie op dienstverlening en wordt de komende periode verder geconcretiseerd. 1.1.2
De gemeente informeert haar burgers tijdig, actief en toereikend over activiteiten, beleid, rechten en plichten 1.1.2.1 We volgen ook via sociale media wat er leeft onder burgers en hebben de omgeving goed in beeld. Via het mediamonitoring systeem van Spotler (voorheen Obi4Wan) hielden we in 2025 actuele thema's in de samenleving in de gaten. Daarnaast monitoren we specifiek op gevoelige dossiers en/of onderwerpen die mogelijke impact konden veroorzaken onder inwoners van gemeente Neder-Betuwe. Het aantal volgers op onze social mediakanalen groeide, maar het bereik daalde. De oorzaak ligt buiten onze invloed: sociale mediaplatforms beperken de zichtbaarheid van organisaties steeds meer, tenzij zij betalen voor verspreiding. Dit vraagt om een heroverweging van hoe we sociale media inzetten. 1.1.2.2 We communiceren helder en begrijpelijk en zoveel mogelijk op B1-niveau. Onze teksten schrijven we op taalniveau B1: helder en begrijpelijk. We streven ernaar alle communicatie-uitingen op dit niveau te brengen. In 2025 hebben we daar intensief aan gewerkt. Daarnaast werkten we aan bewustwording onder collega’s op dit aspect van begrijpelijk schrijven. 1.1.2.3 We leveren maatwerk per doelgroep door keuzes te maken in on- en offline kanalen, taal en toon. In 2024 is de contentstrategie vernieuwd en verbeterd.
Dit deden we onder andere door kritisch te kijken naar communicatiedoelen en statistieken van verschillende kanalen. Op basis van de bevindingen hebben wij in 2025 zoveel mogelijk maatwerk geleverd per doelgroep. Voor digitaal vaardige inwoners is ingezet op online kanalen; voor inwoners die minder digitaal bereikbaar zijn, is gekozen voor persoonlijk contact en gedrukte middelen. Taal en toon zijn steeds afgestemd op de doelgroep, zodat informatie begrijpelijk en toegankelijk is. 1.1.2.4 We bouwen aan relaties met intermediairs bij specifieke doelgroepen (sleutelfiguren). Bij het bereiken van specifieke doelgroepen werken we bewust samen met intermediairs: mensen en organisaties die al een vertrouwensrelatie hebben met die groepen. Denk aan verenigingen, kerken, scholen, zorginstellingen en wijkorganisaties. In trajecten zoals de Toekomstvisie zijn deze sleutelfiguren actief betrokken — niet alleen als doorgeefluik, maar als volwaardige gesprekspartners die meedenken en terugkoppelen vanuit hun achterban. 1.1.2.5 We werken cross-mediaal bij algemene boodschappen en crisiscommunicatie voor een zo groot mogelijk bereik. Wij maken gebruik van alle beschikbare communicatiekanalen, zowel digitaal als analoog.
Een niet-complete opsomming: social media (inclusief video's), de website, het participatieplatform, de gemeentepagina in het huis-aan-huisblad, het Neder-Betuwe Magazine, infographics, brochures en folders.
Jaarstukken 2025
18
1.1.2.6 We zorgen voor een vindbare en toegankelijke, up-to-date website met het Waarmerk Drempelvrij. Ook in 2025 hielden we onze website up-to-date en breidden we deze uit waar nodig. Voor de website van Het Kernpunt is het certificaat A 'Waarmerk drempelvrij.nl' in 2024 verleend. Voor de gemeentewebsite is certificaat B ‘Waarmerk drempelvrij.nl’ in 2024 verleend. Het certificaat staat voor een website die voor iedereen goed toegankelijk is, ook voor mensen met een beperking. Deze certificaten moeten in 2026 opnieuw aangevraagd worden. Om de toegankelijkheid van de website verder te verbeteren plaatsen wij geen PDF bestanden op de website. Video wordt altijd ondertiteld. 1.1.2.7 We werken toe naar een nog meer open en actief openbaar makende overheid door een gefaseerde invoering van de Wet open overheid (Woo), de Wet elektronische publicaties (Wep) en Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wembv). In 2025 zijn verdere stappen gezet in de uitvoering van de Wet open overheid, de Wet elektronische publicaties en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Voor de Woo is gewerkt aan het vindbaar en toegankelijk maken van actief openbaar te maken documenten, waaronder raadsstukken, convenanten en bereikbaarheidsgegevens. De interne werkprocessen en het zaaksysteem zijn verder ingericht op het structureel en tijdig publiceren van informatie.
In het kader van de Wep zijn bekendmakingen en officiële publicaties consequent via het Gemeenteblad op overheid.nl gepubliceerd. Voor de Wembv is gewerkt aan het verbeteren van de digitale bereikbaarheid van de gemeente. 1.1.3 De gemeente werkt samen met burgers, bedrijven en partners voor begrip en draagvlak 1.1.3.1 We betrekken belanghebbenden of vragen hen mee te denken bij gemeentelijke initiatieven. Bij gemeentelijke initiatieven betrekken wij inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners actief bij de voorbereiding en uitvoering van beleid en projecten. In 2025 hebben wij participatie structureel en in eigen beheer georganiseerd. Daarmee versterkten wij onze interne expertise en konden wij participatie doelgerichter en interactiever inzetten. Het in 2024 aangeschafte digitale participatieplatform ondersteunde deze ontwikkeling. Via dit platform dachten in 2025 circa 1.600 inwoners mee over meer dan 20 projecten, waaronder de Toekomstvisie, de herinrichting van speeltuinen en het vergroenen van de dorpen. Waar passend combineerden wij digitale participatie met fysieke bijeenkomsten, bijvoorbeeld door enquêtes te verbinden aan verdiepende gesprekken over de uitkomsten. 1.1.3.2 We stellen duidelijke kaders en zijn helder over doel en impact van participatie.
Wij stellen vooraf duidelijke kaders en communiceren helder over het doel, de reikwijdte en de invloed van participatieprocessen. Daarbij beoordelen wij per traject zorgvuldig op welke wijze participatie meerwaarde biedt en over welke onderdelen inwoners kunnen meedenken. In 2025 hebben wij deelnemers doorgaans transparant geïnformeerd over de ruimte voor inbreng en de wijze waarop ideeën, meningen en resultaten worden betrokken bij de verdere besluitvorming. Tegelijkertijd blijven wij werken aan een consistente toepassing hiervan gedurende het gehele participatietraject, evenals aan een zorgvuldiger vastlegging van de uitkomsten en implicaties van participatie, in het bijzonder bij enquêtes. 1.1.3.3 We delen actief informatie over gemeentelijke initiatieven en zijn open over de resultaten van participatietrajecten. Dit gebeurde in 2025 per proces op verschillende manieren, met name via brieven aan betrokkenen of digitaal via het participatieplatform. Op dit platform publiceren we de resultaten van enquêtes, conceptversies van visies en reageren we op ideeën van inwoners. Het terugkoppelingspercentage op het platform is 100%. Tot slot Visie op dienstverlening Dit jaar heeft u als raad de Visie op dienstverlening vastgesteld. Daarbij heeft u de Rekenkamer opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de kwaliteit van de digitale dienstverlening van onze organisatie.
De uitkomsten van dit onderzoek worden in 2026 opgeleverd en gebruikt om deze dienstverlening te verbeteren.
Jaarstukken 2025
19
1.2 De gemeente is toekomstbestendig, zelfstandig en daadkrachtig Wat wilden we bereiken?
1.2.1 Een goede samenwerking met buurgemeenten, de regio en verbonden partijen
1.2.2 Een verantwoorde inen uitvoering van beleid, wetgeving en regelingen
1.2.3 Onze verantwoordelijk heid nemen in crisissituaties 1.2.4 Een effectieve ondersteuning van de gemeenteraad
Wat zouden we daarvoor doen? 1.2.1.1 We blijven actief bij het ontwikkelen en benutten van kansen in de regio. 1.2.1.2 Waar nodig overleggen we met buurgemeenten en regionale organisaties om beleidsmaatregelen onderling af te stemmen, gezamenlijke standpunten in te kunnen nemen en/of belangenbehartiging van de regio mogelijk te maken. 1.2.1.3 We laten taken uitvoeren door gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden wanneer dit de dienstverlening ten goede komt, de kwetsbaarheid vermindert en/of de kwaliteit en efficiëntie van de uitvoering vergroot. 1.2.2.1 We bekijken op vaste tijden of de bestaande procedures nog bijdragen aan een goede, rechtvaardige, efficiënte en rechtmatige uitvoering. 1.2.2.2 Nieuwe wet- en regelgeving voeren we in op een manier die past bij de schaal en de samenleving van Neder-Betuwe. 1.2.3.1 Als het Rijk een beroep op ons doet in tijden van crises (stikstof-, energie-, vluchtelingen- of andere) , zijn we bereid onze bijdrage te leveren. 1.2.3.2 De gemeente ondersteunt mensen in nood en stimuleert en faciliteert waar nodig particuliere initiatieven om vluchtelingen op te vangen. 1.2.4.2 We onderzoeken wat er nodig is om de raadzaal een toekomstbestendige vergaderplek van de raad te laten zijn, met een uitstraling die bij onze raad en gemeente past.
Realisatie
Wanneer speelt het? continu
continu
continu
continu
continu
continu
continu
2024 en verder
In 2025 is hiervoor het volgende gedaan 1.2.1 Een goede samenwerking met buurgemeenten, de regio en verbonden partijen 1.2.1.1 We blijven actief bij het ontwikkelen en benutten van kansen in de regio. Dit hebben we onder andere gedaan door voort te bouwen op de RegioDeal Fruitdelta Rivierenland met de aanvraag voor de RegioDeal 6de tranche. Er is een uitgebreid programma ontwikkeld samen met andere gemeenten om samen te werken op het gebied van toekomstbestendig wonen, ondernemen en leven. In 2025 zijn projecten onder dit programma verder uitgewerkt in drie onderwerpen: Toekomstbestendig Wonen, Ondernemen en Leven. Het Rijk heeft positief gereageerd op de aanvraag en 22,5 miljoen euro toegekend. Hiermee wilde het Rijk ook laten zien dat de nauwe samenwerking in Regio Rivierenland tussen Onderwijs-/onderzoeksinstellingen, Ondernemers, Ondernemende burgers, Overheid en Overige organisaties (5 O's) gewaardeerd wordt.
Jaarstukken 2025
20
1.2.1.2 Waar nodig overleggen we met buurgemeenten en regionale organisaties om beleidsmaatregelen onderling af te stemmen, gezamenlijke standpunten in te kunnen nemen en/of belangenbehartiging van de regio mogelijk te maken. Neder-Betuwe heeft, zoals elke gemeente, te maken met grote en complexe maatschappelijke opgaven, zoals het realiseren van de woningbouwopgave, netcongestie, het behouden van de leefbaarheid van de verschillende kernen, klimaatadaptatie, energietransitie. Deze opgaven komen steeds meer samen en dit vraagt om afstemming op regionaal niveau. Zonder regionale samenwerking kan Neder-Betuwe veel van deze opgaven niet afzonderlijk realiseren. Met name op dossiers als ruimte, hiervoor is de startnotitie Ruimte aangeboden door Regio Rivierenland en is door alle gemeenten ingestemd met het structureel maken van het Pfo Ruimte. Ook werd in 2025 meer ingezet op Public Affairs middels Regio Rivierenland. Door lobbyactiviteiten konden we onze belangen behartigen in Den Haag. Daardoor kreeg Regio Rivierenland, en daarmee Neder-Betuwe en onze opgaven, meer aandacht. Om meer aandacht te vragen bij de EU is ook de samenwerkingsorganisatie FoodNL opgericht. Een samenwerking van vier regio's, waaronder Regio Rivierenland.
1.2.1.3 We laten taken uitvoeren door gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden wanneer dit de dienstverlening ten goede komt, de kwetsbaarheid vermindert en/of de kwaliteit en efficiëntie van de uitvoering vergroot. De gemeenschappelijke regelingen hebben de taken uitgevoerd die wij daar hebben belegd. Als gemeente Neder-Betuwe willen we zelfstandig blijven en regie uitvoeren op belangrijke taken. Echter, als kleine gemeente zijn we niet altijd in staat om alle taken zelfstandig uit te voeren met de kwaliteit waar onze inwoners en ondernemers recht op hebben. Dit betekent dat we voortdurend de balans zoeken in welke taken we willen, kunnen of moeten (ook vanuit wettelijke verplichting) uitbesteden aan gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden. In het kader van een toekomstbestendige ambtelijke organisatie hebben we laten onderzoeken hoe we ervoor staan op het gebied van regionale samenwerking. De uitkomsten van dit onderzoek was onder andere dat er weinig vanuit strategische blik regionaal wordt samengewerkt. Het advies was om een strategie regionale samenwerking te gaan ontwikkelen, dit wordt in 2026 ontwikkeld.
De gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden, zoals Avri, GGD en Regio Rivierenland zijn ieder meer gedetailleerd beschreven in de respectievelijke begrotingsprogramma's en in paragraaf 5 Verbonden Partijen. 1.2.2 Een verantwoorde in- en uitvoering van beleid, wetgeving en regelingen 1.2.2.1 We bekijken op vaste tijden of de bestaande procedures nog bijdragen aan een goede, rechtvaardige, efficiënte en rechtmatige uitvoering. In het kader van de verbijzonderde interne controles voeren we regelmatig onderzoeken uit naar de rechtmatigheid van onze uitvoering. 1.2.2.2 Nieuwe wet- en regelgeving voeren we in op een manier die past bij de schaal en de samenleving van Neder-Betuwe. In 2025 gingen we aan de slag met het vergroten van onze bestuurskracht. Hiervoor deden we enerzijds onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de ambtelijke organisatie en anderzijds hebben we de Toekomstvisie Neder-Betuwe 2050 opgesteld en laten vaststellen. Hiermee is de strategische koers voor de komende jaren bepaald. De Toekomstvisie is samen met de gemeenteraad, inwoners en ondernemers opgesteld en hierin zijn keuzes gemaakt om realistische ambities te stellen en klaar te zijn voor de uitdagingen van de toekomst. Dit stelt ons uiteindelijk in staat om wet- en regelgeving passend bij Neder-Betuwe uit te kunnen voeren.
1.2.3 Onze verantwoordelijkheid nemen in crisissituaties 1.2.3.1 Als het Rijk een beroep op ons doet in tijden van crises (stikstof-, energie-, vluchtelingen- of andere), zijn we bereid onze bijdrage te leveren. Begin 2024 is de Spreidingswet in werking getreden, die gemeenten een expliciete wettelijke taak geeft om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. In 2025 zijn wij een haalbaarheidsonderzoek gestart naar een locatie in Medel-Noord (zie verder 5.1.4). De discussie over stikstof en oplossingen hebben we gevolgd en blijven we volgen. Wat betreft de energiecrisis is de levering van stroom steeds meer onder druk komen te staan. We hebben onze verantwoordelijk genomen door mee te werken aan kleine uitbreiding van het energienetwerk. Denk bijvoorbeeld aan het uitbreiden van het 380kV en 150kV station in Dodewaard. Tevens zijn we betrokken bij grote uitbreidingen van het energienetwerk.