Bijlage 7 - Inrichtingsplan

Wijenburgsestraat (tegenover) 5b | Gemeente Neder-Betuwe Inrichtingsplan

Project Inrichtingsplan Wijenburgsestraat (tegenover) 5b Gemeente Neder-Betuwe Projectnummer: 16.90.66

Initiatiefnemer BetuweBomen Wijenburgsestraat 5B 4054 JE Echteld

Opsteller Buro SRO Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem Contactpersoon: Erwin Stevens T (026) 35 23 125 E erwin.stevens@buro-sro.nl

Datum 25 oktober 2021

2

Inhoud Oriëntatie

6

Plangebied

6

Geschiedenis

8

Bestaand beleid

10

Structuurvisie

10

Landschapsontwikkelingsplan

11

Ontwerp

12

Uitgangspunten

12

Het ontwerp

12

Beplantingsvormen

14

3

4

Inleiding Aan de Wijenburgsestraat is het bedrijf BetuweBomen gevestigd. Hier worden bomen en planten geteeld op containervelden en in de volle grond. Daarnaast worden ook bomen en planten ingekocht en verkocht. Het bedrijf is gestart bij een andere boomkwekerij en heeft nu ruimtegebrek. BetuweBomen heeft een perceel in de directe nabijheid aan de Wijenburgsestraat verkregen. Op dit perceel vindt voornamelijk teelt van bomen en planten door middel van containerteelt plaats. Daarnaast worden ook bomen en planten ingekocht en verkocht. Het perceel ligt tegenover Wijenburgsestraat 5b te Echteld. Dit perceel van ca. 1,5 ha heeft een rechthoekige vorm en loopt aan de noordzijde met de weg mee. In de huidige situatie is het perceel voor de teelt van bomen in gebruik. Op deze locatie wil BetuweBomen.nl een schuur met kantoorgedeelte van ca. 500 m2 en een (bestraat) gedeelte voor parkeren, laden en lossen. Wellicht in de toekomst is ook een bedrijfswoning wenselijk, vandaar dat deze al wel mee genomen wordt in het ontwerp In dit rapport wordt gekeken naar de ruimtelijke kwaliteit van dit perceel door de huidige situatie, de historie en het landschap te analyseren. De uitgangspunten uit de analyse en de bijpassende beleidsstukken worden meegenomen in het uiteindelijke ontwerp voor het perceel.

5

Oriëntatie Plangebied Het plangebied bevindt zich in het zuidoosten van Echteld en ligt aan

Erfopzet

de Wijenburgsestraat. Deze straat loopt vanaf de dorpskern van Echteld

De opzet van de erven is aan de Wijenburgsestraat veel hetzelfde. De oprit

tot aan IJzendoorn en ligt in een gebied dat gekenmerkt wordt door de

komt uit op het bedrijfsdeel van het erf en de boerderij/woning ligt aan

teelt van bomen en planten. De kerk van Echteld en het bekende kasteel

dit erf. De schuur ligt achter de woning en wordt vaak afgeschermd met

Wijenburg liggen op minder dan een kilometer in de noordwestelijke

erfbeplanting. Als verschillende erven dicht aan elkaar grenzen worden

richting. Een paar kilometer ten zuiden begrenst de Waalbandijk het boom-

deze gescheiden met hoge hagen. De erfbeplanting is sterk aanwezig en

en fruitteeltgebied, ten noorden is dat de Stationsweg.

divers in soortensamenstelling.

Directe omgeving

Structuur

In de directe omgeving bevinden zich teelt gebieden en bedrijven die actief

De wegen worden begeleidt door eikenbomen. De laanstructuur is

zijn in de teelt van bomen en planten. Fruitboomgaarden en bomenteelt

herkenbaar vanaf Echteld na ongeveer een halve kilometer op de

percelen domineren het gebied.

Wijenburgsestraat en loopt helemaal door tot aan IJzendoorn. Sloten zijn onregelmatig langs wegen en agrarische percelen aanwezig.

Bebouwing De bebouwing begint centraal in de dorpskern van Echteld en loopt vervolgens door als een bebouwingslint langs de Wijenburgsestraat tot aan IJzendoorn. De boerderijen en woningen zijn overwegend van het type hallehuis en variëren sterk in kap- en verschijningsvorm. Zo zijn er aan de Wijenburgsestraat boerderijen en woningen met een mansardekap, T-vorm, wolfseinde en samengestelde kap te vinden. De bebouwing is op enige afstand van de weg gesitueerd en bevindt zich op groen ingerichte erven.

6

Voorbeeld erfopzet

Het plangebied op een luchtfoto 7

Geschiedenis 1850

1900

Echteld bestaat in 1850 uit nog maar een paar woningen en een kerk

De komst van de spoorlijn Tiel-Arnhem ten noorden van Echteld valt

gelegen in en rond akkergrond naast het kasteel van Echteld. De akkerbouw

direct op en doorsnijdt het gebied. De spoorlijn doorkruist de Broekdijk,

is gecentreerd op verschillende plekken rondom wegen en dorpen.

gelegen ten noorden van Echteld. De Broekdijk scheidt het noordelijke

De Wijenburgsestraat is de hoofdverbinding tussen Echteld en IJzendoorn.

kommenlandschap van het zuidelijk gelegen oeverwallen gebied waarin het plangebied zich bevindt.

Aan de noord- en zuidzijde van de Wijenburgsestraat zijn (fruit)boomgaarden

Echteld heeft zich gevormd op een kruispunt van wegen naast kasteel

te zien. Aan de onregelmatige blokverkaveling is de ontginningsstructuur

Wijenburg. Rondom de Wijenburgsestraat begint een bebouwingslint

van de oeverwal te herkennen. Langs de wegen en een beperkt aantal

richting het gegroeide IJzendoorn. De hoeveelheid (fruit)boomgaarden zijn

perceelsgrenzen staan bomenrijen.

enigszins afgenomen in aantal.

Historische kaart 1850 (topotijdreis) 8

Historische kaart 1900 (topotijdreis)

1970

2020 (huidig)

De A15 wordt in de jaren ‘60 opengesteld met twee rijbanen. Hierdoor

Echteld is verder gegroeid, de dorpskern is wat verschoven en concentreert

vervalt de doorgaande functie van de verschillende wegen rond Echteld.

zich niet meer alleen rond het oude kruispunt. Aan de Wijenburgsestraat is

Er ontstaan meer agrarische erven bij verschillende wegen, evenzo aan de

het bebouwingslint verder ontwikkeld.

Wijenburgsestraat. Er zijn nieuwe agrarische erven rondom de Wijenburgsestraat en veel erven Het aantal (fruit)boomgaarden is toegenomen. Veel van de erven zijn

zijn verder uitgebreid met nieuwe schuren en gebouwen.

uitgebreid met een extra schuur en teeltgrond.

De akkerbouw heeft veelal plaatsgemaakt voor bomenteelt.

Historische kaart 1970 (topotijdreis)

Historische kaart 2020 (topotijdreis) 9

Bestaand beleid Structuurvisie Het plangebied wordt in de structuurvisie aangeduid als teeltrijke oeverwal met een open landschapsstructuur. Het gebied is geschikt voor de verdere ontwikkeling van de laanboomteelt. Het beleid op de Oeverwallen is er op gericht het beeld na te streven van een informeel landschap met grillige bebouwings- en kavelpatronen. Dit informele beeld wordt bevorderd door de aanwezigheid van relatief veel beplanting langs de wegen en op de erven en in overhoekjes. Ook de grote afwisseling in grondgebruik draagt bij aan de kleinschaligheid. Dit streven wordt concreet gemaakt door de aanleg van streekeigen erfbeplanting, bijvoorbeeld met hoogstamfruit. Dit past ook specifiek bij de fruitteeltrijke oeverwallen rond Echteld.

STRUCTUURVISIE GEMEENTE NEDER-BETUWE bestaand stedelijk gebied knopen A15

dynamisch middengebied Biezenburg

ontwikkelingsrichting wonen tot 2020

ontwikkeling laanboomteelt

ontwikkelingsrichting werken tot 2020 teeltrijke oeverwallen

Agro Business Centre

pittoresk wielengebied

wijkontsluitingsweg Fructus behoud openheid

oude Rijnbedding uiterwaarden Rijn en Waal komgebieden

10

ontsluitingsweg Opheusden

versterken landschappelijke positie De Linge

Landschapsontwikkelingsplan Het landschapsontwikkelingsplan beschrijft hoe de Neder-Betuwe is

Beeldkwaliteit erven

opgedeeld in verschillende landschapsstructuren en wat voor visie de

Het landschapsontwikkelingsplan (LOP) beschrijft voor de oeverwallen een

gemeente heeft voor deze landschappen.

handleiding voor beeldkwaliteit op erven. • Streven naar een landelijk karakter door inzet van streekeigen

Het plangebied Het plangebied ligt in een landschap van fruitteelrijke oeverwallen. Dit

opbouw. • Functies die geen groene uitstraling hebben bij voorkeur aan zij en

halfopen landschap bevat veel cultuurhistorische waarden, landbouw en

achterkant zetten of verzachten door beplanting.

kleinschalige recreatie. (hoogstam)Fruitbomen zijn langs wegen en op

• Verschil maken in voor- en achterzijde van het erf.

erven op kleinschalige wijze vermengd. Hoe verder ten oosten hoe meer

• Grote schuren en blinde muren verzachten door beplanting.

het gebied veranderd in boomteelrijke oeverwallen waar laanboomteelt overheerst. De omgeving

Landschapsontwikkelingsvisie

Ten zuiden wordt het fruitteelrijke oeverwallandschap gescheiden van de uiterwaarden van de Waal door middel van een dijk. Dit uiterwaarden landschap is een vermenging van water, natuur, landbouw en recreatie. Het open kommengebied bevindt zich aan de noordzijde van de Broekstraat/ Stationsweg.

Fruitteelrijke oeverwallen Komgebieden Biezenburg Uiterwaarden Rijn en Waal

11

Ontwerp Uitgangspunten

Het ontwerp

De uitgangspunten voor het ontwerp zijn gehaald uit de directe omgeving

De bebouwing die aan de Wijenburgsestraat ligt kenmerkt zich als een,

van het plangebied, de historische analyse, het landschapsonderzoek en

vanaf Echteld gezien, steeds opener bebouwingslint. Dit ontwerp continueert

de beleidsstukken over dit gebied.

de bebouwingsstructuur door aan de zuidkant van de weg tussen huis nummer 8 en nummer 10 het nieuwe erf te situeren.

Het ontwerp dient aan de volgende uitgangspunten te voldoen:

De laanstructuur blijft herkenbaar

• Het bebouwingslint dient te worden gerespecteerd

Langs het perceel is doorzicht naar het landschap mogelijk waardoor de

• Er dient voldoende ruimte tussen de gebouwen te zijn om de openheid

beleving van de oeverwallen behouden blijft.

van en doorzicht naar het landschap te behouden. • Nieuwe bebouwing krijgt een erfstructuur vergelijkbaar met die van

de Wijenburgsestraat.

omliggende erven (een oprit naar het erf, een bedrijfswoning als

De aanleg van streekeigen erfbeplanting draagt bij aan het beeld van

hallehuistype op enige afstand van de weg, het bedrijfsgebouw aan

fruitteeltrijke oeverwallen.

het erf achter de bedrijfswoning, een voortuin gelegen aan de weg, opgaande erfbeplanting met name rond het bedrijfsgebouw om de aanblik te verzachten).

12

De erfstructuur komt overeen met die van omliggende erven en past aan

Legenda Nieuw bedrijfsgebouw.

Voortuin met lage haag, solitaire boom en gazon. Erf (verhard) met mogelijkheid voor parkeren, laden en lossen. Indicatie voor woning. Achtertuin met fruitbomen.

Hoge beukenhaag.

Bestaande laanbomen langs de weg

Nieuwe infiltratiegreppel langs het perceel.

Bestaande sloten langs de kavel

Mogelijkheid voor nieuw pottenveld

Bestaand pottenveld

13

Beplantingsvormen Lage haag (50 cm)

Hoge geschoren beukenhaag (200-300cm)

De inrichting van de erven in het kleinschalig oeverwallenlandschap bevat

De hoge haag is de erfafscheiding aan de westkant van de kavel. Deze

hagen als elementen om het landschap te versterken. Het LOP geeft aan

hoge beukenhaag (groen of rood) dient goed geschoren te worden om de

dat de voorkeur ligt bij streekeigen, inheemse beplanting met voldoende

sierfunctie te behouden.

ruimte om te groeien. Voor de lage haag zijn streekeigen beplanting de veldesdoorn, liguster, groene of rode beuk en de meidoorn.

De hoogte van de haag verzacht de aanblik van de bedrijvigheid, de grote schuur en omliggende verharding.

Referentiebeeld lage haag langs tuin en erf 14

Referentiebeeld hoge beukenhaag als erfafscheiding

Solitaire boom

Voortuin

De solitaire boom is een karakteristieke beplanting in het oeverwallandschap.

De voortuin van de boerderij/woning kan gevuld worden met

De soorten die in dit gebied passen zijn de rode beuk, treurbeuk, treures,

(hoogstammige) fruitbomen zoals peer, appel, pruim en kers in diverse

paardenkastanje, plataan, goudenregen, tulpenboom, knotlinde, peer,

variëteiten voor een landelijke uitstraling. Daarnaast zorgen fruitbomen

leipeer, noot, mispel en moerbei.

voor een vermeerdering van de biodiversiteit.

De solitaire boom kan in de voortuin worden geplant.

Als struweel kan worden gedacht aan hazelaar, kornoelje, wilg, veldesdoorn, els, haagbeuk, liguster, sleedoorn, hondsroos, egelantier en Gelderse roos als karakteristieke opvulling van het perceel.

Referentiebeeld solitaire boom

Referentiebeeld fruitbomen in de tuin 15

buro-sro.nl

stedenbouw + ruimtelijke ordening + ontwikkelingsmanagement