Bijlage 6 - AB-voorstel Eerste begrotingswijziging 2023

Aan

:

Algemeen Bestuur

Vergadering Agendapunt Van

: : :

15 december 2022 7.2, ter besluitvorming Dagelijks Bestuur

Onderwerp

:

Eerste begrotingswijziging 2023

Voorstel 1. In te stemmen met de eerste begrotingswijziging 2023 waarin: a. De gemiddelde afvalstoffenheffing 2023 wordt gehandhaafd op het niveau van € 317, conform de tarieven uit de primaire begroting 2023 (programma Basispakket). b. De baten en lasten voor het programma Pluspakket zijn geactualiseerd; c. Het resultaat voor het programma Bedrijfsafval stijgt naar € 203.000 d. De kosten van het programma Algemene baten worden bijgesteld en de overhead per saldo daalt.

Inleiding Op 7 juli 2022 heeft het Algemeen Bestuur de begroting 2023 van GR Avri vastgesteld. In deze begroting steeg het gemiddelde tarief afvalstoffenheffing met € 11 (4%) naar € 317. Met deze begrotingswijziging worden de programmabudgetten uit de primaire begroting bijgesteld naar de laatste ontwikkelingen. Daarnaast wordt inzichtelijk gemaakt dat de tarieven afvalstoffenheffing niet meer dan kostendekkend worden opgelegd. We zijn blij dat we met voorliggend voorstel kunnen komen, waarin ondanks de zeer fors stijgende (energie/brandstof- en grondstof) tarieven en de krappe arbeidsmarkt we toch in staat zijn om de tarieven afvalstoffenheffing niet verder te laten oplopen. In deze begrotingswijziging is enerzijds een toename van de loonkosten verwerkt. Hier tegenover staan lagere kapitaallasten als gevolg van uitgestelde investeringen (looptijd aanbestedingen en levertijden) en een, zoals eerder aangekondigd, hogere stijging van het aantal aansluitingen dan waar we eerder rekening mee hadden gehouden in de begroting. Hierin moet uiteraard wel rekening gehouden worden met het gegeven dat de kapitaallasten vanaf 2024 en verder alsnog zullen oplopen na afronding van de lopende aanbestedingsprocedures en levering van het materieel. In 2022 hebben we de beweging ingezet om de bedrijfsvoering meer robuust / minder kwetsbaar te maken door de vaste formatie te vergroten.

Deels vangen we dit op door inzet van het inhuurbudget. De afgelopen jaren heeft laten zien dat het personeelsbestand te kwetsbaar was en dat we hierin moeten investeren. We proberen daarbij een aantrekkelijke werkgever te zijn en richten ons erop om mensen te boeien en te binden. De uitwerking van een aantal posten, zoals de alternatieve inzet van verenigingen en de herinrichting van de milieustraten vindt momenteel plaats. Hierover heeft op dit moment nog geen besluitvorming plaatsgevonden waardoor deze nog niet in de begroting kunnen worden verwerkt. Het financieel effect van de circulaire verwerking incontinentiemateriaal is tevens in deze begrotingswijziging opgenomen conform de geactualiseerde business cases. Beoogd effect Het actualiseren van de begroting 2023 door bijstelling van de baten en lasten en een rechtmatige onderbouwing van de tarieven afvalstoffenheffing. Argumenten 1.1 Het bijstellen van de programmabudgetten is een bevoegdheid van het Algemeen Bestuur 1.2 Een begrotingswijziging voor 2023 zorgt voor een actuele bijstelling van de budgetten 2023 1.3 Een begrotingswijziging is nodig voor een rechtmatige onderbouwing van de tarieven afvalstoffenheffing 2023 In dit voorstel wordt inzichtelijk gemaakt dat de voorgestelde tarieven voor 2023 niet meer dan kostendekkend worden opgelegd. Dit is een wettelijke vereiste.

1.4 De kans op afwijkingen bij de bestuursrapportage 2023 wordt verkleind Kanttekeningen 1.1 Ontwikkeling materiële kosten We hebben geen verdere prijsstijgingen meegenomen dan de prijsstijgingen van de grondstofverwerking (zie financiële toelichting). Voor de brandstofkosten hadden we bij het opstellen van de begroting al een forse stijging (€ 5,-) opgenomen die, als de brandstofprijzen niet nog verder stijgen, nog steeds voldoende zou moeten zijn om de kosten te dekken. Overige prijsstijgingen als gevolg van nieuwe contracten en aanbestedingen zullen geraamd

1

worden wanneer ze zich voordoen of wanneer we ze met een mate van zekerheid kunnen worden voorzien (eerstvolgende moment is daarvoor de bestuursrapportage). 1.2. De tarieven afvalstoffenheffing 2023 kunnen ook worden verhoogd om voor te sorteren op een hogere CAO. Voor loonstijgingen is in de primaire begroting 3% opgenomen. De onderhandelingen voor een nieuwe CAO moeten nog plaatsvinden, maar gezien de inflatoire ontwikkelingen en de CAO afspraken die inmiddels al gemaakt zijn bij andere CAO’s is de kans zeer wel aanwezig dat die 3% niet voldoende zal zijn. Ter illustratie, de onlangs (juli 2022) afgesloten CAO voor rijksambtenaren bevat een loonstijging van ongeveer 5% per jaar (tot en met 2024). Het is derhalve een overweging om de afvalstoffenheffing te laten stijgen om daarmee te anticiperen om een hogere loonstijging dan 3%. Per procent extra salarisstijging moet rekening gehouden worden met (bijna) € 1,afvalstoffenheffing. Met een stijging van de afvalstoffenheffing met € 2,- kan dus een loonstijging van 5% worden opgevangen. Mocht hier niet voor gekozen worden, dan zal een eventuele extra loonstijging moeten worden gedekt vanuit de voorziening basispakket. Communicatie Over de begrotingswijziging en eventuele effecten wordt via de beschikbare kanalen gecommuniceerd. Financiën Totale Baten en lasten De totale lasten stijgen met € 1.137.000 naar € 53,7 mln.

terwijl de totale baten stijgen met € 991.000 naar € 54,5 mln. De grootste lastenstijging zit in het programma pluspakket (€ 660.000,-) als gevolg van de gestegen raming voor de kosten van werken derden. De totale lasten en baten zijn per programma hieronder toegelicht en in bijlage 1 weergegeven. Hierin zijn ook de reservemutaties gepresenteerd. Programma Basispakket Belangrijkste ontwikkelingen die invloed hebben op het basispakket zijn: • Resultaat op de afval- en grondstofstromen (€ 0,9 mln nadelig) als gevolg van: • Stijging verwerkings- en transportkosten GFT en grof huishoudelijk afval • Daling papiertarieven • Daling Nedvangvergoedingen voor PMD • • •

Toegenomen opbrengsten afvalstoffenheffing als gevolg van hogere groei aantal aansluitingen (€ 0,7 mln voordelig) Lagere afschrijvingslasten en lagere doorbelastingen tractie en overhead (als gevolg van lagere afschrijvingslasten) (€ 0,5 mln voordelig) Hogere salarislasten (€ 0,3 mln nadelig)

Resultaat op de afvalstromen (€ 0,9mln nadelig) De ramingen van de prijzen en hoeveelheden van de grondstoffen zijn op basis van de meest actuele gegevens bijgesteld. Voor de stroom restafval is de raming ten opzichte van de oorspronkelijke begroting niet gewijzigd. Voor GFT moet een nieuw verwerkingscontract worden afgesloten. Gezien de marktontwikkelingen verwachten dat het tarief hiervoor fors zal stijgen. Voor grof huishoudelijk afval is tevens sprake van een prijsstijging als gevolg van indexering en het doorberekenen van hogere transportkosten (conform contractbepalingen). Door een iets lagere raming van de hoeveelheden worden deze prijsstijgingen iets gecompenseerd in de begroting. Ook de grondstofopbrengsten staan onder druk. Zowel de papierprijzen als de Nedvangvergoeding staan onder druk. Allereerst is de prijs van papier in september plotseling fors gedaald. We nemen aan dat dit te maken heeft met de afname in de online verkopen als gevolg van de toenemende onzekerheid van consumenten als gevolg van de sterke inflatie. Voorlopig hebben we de raming van de papierprijzen niet aangepast. Zoals in de begroting en bestuursrapportage aangegeven ramen wij de grondstoffen op basis van een tien jaars gemiddelde. Fluctuaties op de korte termijn worden opgevangen binnen de (egalisatie)voorziening basispakket.

Voor wat betreft de Nedvangvergoeding is de verwachting dat de vergoedingen verder zullen dalen door de landelijk toegenomen vervuiling. Toegenomen opbrengsten afvalstoffenheffing door hogere groei aantal aansluitingen (€ 0,7 mln voordelig) Zoals in de bestuursrapportage 2022 aangekondigd wordt dit positieve effect verwerkt in de begrotingswijziging en in de begroting van volgende jaren. Lagere afschrijvingslasten en lagere doorbelastingen tractie en overhead (€ 0,5 miljoen voordelig) De geraamde afschrijvingslasten zijn conform bestuursrapportage lager dan geraamd als gevolg van uitgestelde investeringen. Dit heeft te maken met lopende aanbestedingsprocedures en met lange levertijden. De verwachting is wel dat een groot deel van de vervanging van het materieel in 2023 en 2024 gaat plaatsvinden. Hierdoor zullen de

2

kapitaallasten vanaf 2024 wel weer flink gaan stijgen. Ook de doorbelastingen vanuit tractie en overhead aan het basispakket zijn lager dan geraamd in de primitieve begroting. Dit komt tevens hoofdzakelijk door lagere afschrijvingslasten. Hogere salarislasten (€ 0,3 mln. nadelig) De afgelopen jaren hebben aangetoond dat de bedrijfsvoering kwetsbaar is. Door de pandemie en de krapte op de arbeidsmarkt zijn we geconfronteerd met personeelstekorten, wat niet meer opgevangen kon worden door inhuur via de flexibele schil. Hierdoor zijn we genoodzaakt geweest enkele keren onze dienstverlening af te schalen. Om de bedrijfsvoering meer bedrijfszeker te maken hebben we een aantal maatregelen getroffen, o.a. het werven van extra personeel. Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt zijn we er in geslaagd meer mensen te werven. Door de krapte op de arbeidsmarkt is er een forse loonontwikkeling gaande. Dit alles leidt tot een toename van de personeelskosten die we deels kunnen opvangen door inzet van het inhuurbudget. Tarieven afvalstoffenheffing 2023 Het effect van de wijzigingen in het basispakket op het gemiddeld tarief uit de primaire begroting 2023 is per saldo neutraal. Het gemiddelde tarief blijft daarmee € 317,-. Het basistarief voor 2023 komt hiermee op € 293 per huishouden (2022: € 279 per huishouden). De gemiddelde tariefstijging t.o.v.

2022 bedraagt daarmee € 11 (4%) zoals in de primaire begroting aangegeven. De variabele tarieven voor 2023 wijzigen niet ten opzichte van de primaire begroting 2023.

De geactualiseerde baten en lasten zijn weergegeven in bijlage 2. Programma Pluspakket Voor het pluspakket worden de lasten en baten geactualiseerd op basis van de concept werkbegrotingen die met de gemeenten worden afgestemd. Deze afstemming is nog niet volledig afgerond. Er is een flinke stijging van de kosten verwerkt in de concept begrotingen van de IBOR-taken. Deze stijging wordt veroorzaakt door zowel prijsstijgingen van werken derden als een toename van de hoeveelheid inzet werken derden. Voor de extra GFT inzameling in West Betuwe en West Maas en Waal is rekening gehouden met een lager tarief voor deze plustaak. Conform besluitvorming worden de kosten hiervan grotendeels gedekt uit de dotatie aan de reserve in 2022 als gevolg van het niet doorgaan van de extra GFT inzameling in de zomer van 2022. Programma Bedrijfsafval In lijn met de ontwikkelingen uit de bestuursrapportage 2022 worden de lasten en batenramingen bijgesteld. Het resultaat wordt per saldo met € 56.000 positief bijgesteld ten opzichte van de primaire begroting 2023 naar € 203.000. Hierin is nog geen rekening gehouden met indexering van de lopende contracten. Dit wordt in december 2022 pas vastgesteld en zal, indien van toepassing worden verwerkt in de bestuursrapportage 2023.

Programma Algemene baten en lasten Onder overhead is een verschuiving zichtbaar van inhuur naar vaste formatie om de bedrijfsvoering robuuster te maken. Daarnaast is er sprake van incidenteel lagere kapitaallasten dan oorspronkelijk geraamd. Per saldo is de

3

overhead licht gedaald in vergelijking met de primaire begroting. Uitvoering De bijgestelde begroting 2023 dient als uitgangspunt voor de bestuursrapportage 2023. Bijlagen: Bijlage 1: Totale baten en lasten GR Avri Bijlage 2: Baten en lasten Basispakket en Pluspakket Bijlage 3: Overhead per programma Bijlage 4. Overzicht BTW baten afvalstoffenheffing per regiogemeente Bijlage 5: Kostendekkendheid tarieven

4

Bijlage 1: Totale baten en lasten GR Avri De totale baten en lasten per programma zijn in onderstaande tabel weergegeven. Hierin zijn ook de reservemutaties gepresenteerd. Dit betreffen de mutaties van de reserves van Avri; Algemene Bedrijfsreserve, Reserve Bedrijfsafval of Reserve Pluspakket. 2023P

2023W

Verschil

Programma basispakket

34.890

35.257

-367

kosten basispakket

30.073

30.570

-497

TOTAAL BATEN EN LASTEN Lasten

overhead basispakket

4.817

4.687

130

Programma pluspakket

15.519

16.182

-663

kosten pluspakket

13.365

13.442

-77

overhead pluspakket

2.154

2.176

-22

Programma bedrijfsafval

2.113

2.220

-107

kosten bedrijfsafval

1.822

1.922

-100

overhead bedrijfsafval

291

274

17

Programma algemene baten en lasten

-

-

-

kosten algemene baten en lasten

-

-

-

overhead algemene baten en lasten

-

-

-

52.522

53.659

-1.137

Programma basispakket

35.740

36.086

346

Programma pluspakket

15.519

16.018

499

Programma bedrijfsafval

2.277

2.423

146

Totaal lasten programma's Baten

Overzicht algemene baten en lasten Totaal baten programma's

-

-

-

53.536

54.527

991

Saldo van baten en lasten Programma basispakket

850

830

-20

Programma pluspakket

-

-164

-164

Programma bedrijfsafval

164

203

39

Overzicht algemene baten en lasten

-

-

-

Totaal saldo van baten en lasten

1.014

869

-145

Voorziening basispakket

1.246

1.226

20

Reserve Bedrijfsafval

-232

-193

-39

Reserve Pluspakket

-

-164

164

Algemene Bedrijfsreserve

-

-

totaal mutatie reserves

1.014

869

145

0

0

0

Mutatie reserves

Saldo baten en lasten na reserve mutaties

5

Bijlage 2: Baten en lasten Basispakket, Pluspakket en Bedrijfsafval

BATEN EN LASTEN PROGRAMMA BASISPAKKET

2023P

2023W

mutatie

Lasten Lasten uitvoering basispakket

30.206

30.502

-296

BTW basispakket 13,5%

3.454

3.497

-43

Kwijtscheldingen

1.230

1.258

-28

Totaal lasten

34.890

35.257

-367

Verwerkingsopbrengsten grondstoffen

4.673

4.310

-363

Baten afvalstoffenheffing (bruto)

31.067

31.776

709

Totaal baten

35.740

36.086

346

Saldo van lasten en baten voor vermogensmutaties

850

830

-20

Onttrekking reserve bedrijfsafval

-396

-396

0

1.000

1.000

0

246

226

20

0

0

0

Baten

Voorziening basispakket - Dotatie risico-opslag - Dotatie overig Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties

Toelichting vermogensmutaties De vermogensmutaties betreffen een onttrekking uit de reserve bedrijfsafval (conform nota reserves en voorzieningen). De mutaties in de voorziening betreft enerzijds de risico-opslag en anderzijds het geraamde resultaat op basis van deze begrotingswijziging (bestaande uit de onttrekking uit de reserve bedrijfsafval minus het nadelig resultaat van € 170.000,-). Strikt genomen zijn mutaties in een voorziening geen vermogensmutatie, maar ten behoeve van de transparantie wordt de mutatie in de voorziening basispakket hier (in afwijking van de begroting) wel getoond.

BATEN EN LASTEN PROGRAMMA PLUSPAKKET

2023P

2023W

mutatie

Lasten Integraal beheer openbare ruimte - via DVO Integraal beheer openbare ruimte - overig Handhavingstaken

13.172

13.940

-768

371

282

89 -177

1.191

1.368

Gescheiden inzameling incontinentiemateriaal

395

307

88

Overige dienstverlening pluspakket

390

285

105

15.519

16.182

-663

13.172

13.940

768

371

282

-89

1.191

1.368

177

gescheiden inzameling incontinentiemateriaal

395

307

-88

Overige dienstverlening pluspakket

390

121

-269

15.519

16.018

499

Saldo van lasten en baten voor vermogensmutaties

0

-164

-164

Vermogensmutaties (stortingen / onttrekkingen reserves)

0

-164

-164

Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties

0

0

0

Totaal lasten programma pluspakket

Baten Integraal beheer openbare ruimte - via DVO Integraal beheer openbare ruimte - overig Handhavingstaken

Totaal baten programma pluspakket

6

BATEN EN LASTEN PROGRAMMA BEDRIJFSAFVAL

2023P

2023W

Verschil

Lasten Lasten uitvoering programma bedrijfsafval

2.072

2.169

97

41

51

10

2.113

2.220

107

Opbrengsten contracten bedrijfsafval

1.944

2.105

161

Verwerkingsopbrengsten grondstoffen

331

284

-47

2

34

32

2.277

2.423

146

Saldo van lasten en baten voor vermogensmutaties

164

203

39

Vermogensmutaties (stortingen / onttrekkingen reserves)

164

203

39

0

0

0

Af te dragen vennootschapbelasting Totaal lasten programma bedrijfsafval Baten

Overige opbrengsten Totaal baten programma bedrijfsafval

Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties

*De raming vennootschapsbelasting is aangepast op basis van de nieuwe belastingtarieven 2023

7

Bijlage 3: Overhead per programma

OVERHEAD

2023P

2023W

Verschil

Personeelskosten formatie

4.299

4.498

-199

Ondersteuning door derden

1.112

976

136

Kapitaallasten

214

60

154

Overige ICT budgetten

185

185

0

Communicatie budgetten

173

173

0

Huisvestingskosten

764

732

32

Algemene kosten

515

513

2

7.262

7.137

125

0

0

0

7.262

7.137

125

Totaal overhead bruto -/- incidentele dekking door reserves en voorzieningen Totaal overhead netto

0 Doorbelaste overhead naar programma Basispakket

-4.817

66%

-4.687

66%

Doorbelaste overhead naar programma Pluspakket

-2.154

30%

-2.176

30%

22

Doorbelaste overhead naar programma Bedrijfsafval

-291

4%

-274

4%

-17

0

0

-130

0

8

Bijlage 4. Overzicht BTW baten afvalstoffenheffing per regiogemeente

Als gevolg van de begrotingswijziging zijn ook de btw bedragen gewijzigd.

Begrotingswijziging 2023 VERREKENING BTW COMPONENT AFVALSTOFFENHEFFING MET GEMEENTEN InwonerKosten 21% BTW aantal per Basispakket (excl (compensabel) GEMEENTE 1-1-2022 PMD) C

Opbrengst ASH

kosten incl btw -/opbrengst ASH

Voordeel voor gemeente agv compensatie BCF

D

E

F

Verrekening Nedvang/PMD 21% BTW PMD's (nietcompensabel)

A

B

Buren

27.165

2.803.872

588.813

3.303.232

210.290

378.523

G 120.837

H 25.376

Culemborg

29.387

3.033.219

636.976

3.573.424

227.491

409.485

130.721

27.451

Neder Betuwe

25.033

2.583.815

542.601

3.043.983

193.786

348.815

111.353

23.384

West Betuwe

51.968

5.363.948

1.126.429

6.319.247

402.296

724.133

231.167

48.545

Maasdriel

25.511

2.633.152

552.962

3.102.107

197.486

355.476

113.479

23.831

Tiel

42.271

4.363.059

916.242

5.140.103

327.229

589.013

188.032

39.487

West Maas en Waal

19.685

2.031.814

426.681

2.393.673

152.386

274.295

87.564

18.388

Zaltbommel

29.954

3.091.743

649.266

3.642.371

231.881

417.385

133.243

27.981

250.974

25.904.622

5.439.971

30.518.141

1.942.847

3.497.124

1.116.395

234.443

Wijziging afgezet tegenover primaire begroting 2023 ONTWIKKELING VOORDEEL VOOR GEMEENTEN DOOR VERREKENING BTW COMPONENT AFVALSTOFFENHEFFING 2023 P - 2023 W BEGROTING 2023 Primair

BEGROTING 2023 na wijziging

Inwoner-aantal per 1-1-2022

Kosten Basispakket (excl PMD)

A

B

GEMEENTE

Voordeel voor gemeente agv compensat ie BCF

Inwoneraantal per 1-1-2021

Voordeel VERSCHIL voor Kosten VOORDEE gemeente Basispakket L TOV agv (excl PMD) 2022 compensat Primair ie BCF

Buren

27.165

2.769.098

373.828

27.165

2.803.872

378.523

4.694

Culemborg

29.387

2.995.601

404.406

29.387

3.033.219

409.485

5.078

Neder Betuwe

25.033

2.551.770

344.489

25.033

2.583.815

348.815

4.326

West Betuwe

51.968

5.297.423

715.152

51.968

5.363.948

724.133

8.981

Maasdriel

25.511

2.600.496

351.067

25.511

2.633.152

355.476

4.409

Tiel

42.271

4.308.948

581.708

42.271

4.363.059

589.013

7.305

West Maas en Waal

19.685

2.006.615

270.893

19.685

2.031.814

274.295

3.402

Zaltbommel

29.954

3.053.399

412.209

29.954

3.091.743

417.385

5.176

250.974

25.583.351

3.453.752

250.974

25.904.622

3.497.124

43.372

9

Bijlage 5: kostendekkendheid tarieven BATEN EN TARIEVEN AFVALSTOFFENHEFFING

2022

2023P

2023W

101.133

101.323

103.365

-4.753

-4.053

-4.135

Aantal huishoudens Geregistreerde huishoudens Kwijtschelding Vernietiging, ontheffing etc.

-3.034

-3.040

-3.101

Betalende huishoudens

93.346

94.230

96.129

% b etalende huishoudens

92,3%

93,0%

93,0%

30 ltr. (brengvoorziening) hoogbouw en stadscentra

38

35

35

30 ltr. (brengvoorziening)

19

17

17

140 ltr. (mini container)

5,4

5,4

5,4

240 ltr. (mini container)

6,4

6,4

6,4

Basistarief

€ 279

€ 292

€ 293

Toeslag basistarief per extra mini container restafval

€ 50

€ 50

€ 50

Variabel tarief: aanbieding 30 ltr.(hoogbouw)

€ 0,80

€ 0,80

€ 0,80

Variabel tarief: aanbieding 30 ltr. (laagbouw)

€ 1,00

€ 1,00

€ 1,00

Variabel tarief: aanbieding 140 ltr. (mini container)

€ 4,67

€ 4,67

€ 4,67

Variabel tarief: aanbieding 240 ltr. (mini container)

€ 8,00

€ 8,00

€ 8,00

Bruto baten afvalstoffenheffing

29.861

31.067

31.776

Kwijtschelding

-1.374

-1.230

-1.258

Netto baten afvalstoffenheffing

28.487

29.837

30.518

Netto baten afvalstoffenheffing

28.487

29.837

30.518

Kosten van het basispakket

28.483

29.837

30.518

Kostendekkendheid tarief afvalstoffenheffing

100%

100%

100%

Gemiddeld tarief afvalstoffenheffing per huishouden

€ 306

€ 317

€ 317

Gemiddeld aantal aanbiedingen restafval

60 ltr. (brengvoorziening)

Tarieven

Baten afvalstoffenheffing (x € 1.000)

Kostendekkendheid tarief afvalstoffenheffing (x € 1.000)

10