Bijlage 5 - Maatwerkrapport Notenbalk
Tekst van het document
Maatwerkadvies Notenbalk Swaenenstate 40 4043 KE Opheusden
Helix Advies B.V. Zuidelijk Halfrond 4 2801 DD Gouda
Gecertificeerd inspecteur: Certificaatnummer inspecteur:
G. Goedar EPG 2015-39
Handtekening:
Gecertificeerd adviseur: Certificaatnummer adviseur:
G. Goedar EPG 2015-39
Handtekening:
Inspectiedatum:
2023-07-21
Opleverdatum:
2023-11-24
Werkadres:
Swaenenstate 40
Postcode:
4043 KE
Plaats:
Opheusden
Bouwjaar:
1956
Software:
EPA-U Stand-Alone
Ontwikkelaar:
Vabi Software BV
Inhoudsopgave Het Advies 4 Bouwkunde 5 Installaties 6 Huidige energetische kenmerken 7 Vraagstelling 8 Scenario’s overzicht 9 Scenario 1a: BENG 12 Scenario 1b: BENG 14 Scenario 2: ENG 15 Scenario 3: Nul-op-de-Meter 16 Bijlage I: Begrotingen per scenario en maatregelen 17 Bijlage II: Berekening en overzicht energieverbruik 18 Huidig energielabel 18 Berekening energieverbruik 18 Bijlage III: Overzicht energieverbruiken en opwekking 19 Bijlage IV: Vergunningen 20 Bijlage V: Subsidies en financiering 21 Bijlage VI: Isolatie-metingen 22
3
Het Advies Vanwege de stijgende kosten van nutsvoorzieningen en effecten op de exploitatiebegrotingen, heeft de gemeente Neder-Betuwe besloten om versneld onderzoek uit te voeren naar de mate waarin gemeentelijke gebouwen zowel in bouwkundige als elektrotechnische en werktuigbouwkundige zin voldoen en/of moeten worden verduurzaamd. De Notenbalk is een van deze objecten. Het gebouw is nog niet gasloos en voldoet, onder andere daardoor, nog niet aan de eisen van de gemeente. Er zijn drie scenario’s opgesteld om de doelen door te rekenen: -
BENG ENG Nul-op-de-Meter
In deze scenario’s worden de investeringskosten, terugverdientijden, energiebesparingen, CO2-besparingen en indicatieve labels gepresenteerd. Het gebouw is beoordeeld conform de NTA 8800 en heeft een indicatief label A met een EP2-score van 208,38 kWh/m2. Het gebouw heeft een aantal eigenschappen die invloed hebben op het label: -
Het gebouw bevat voornamelijk dubbel glas. De gevels zijn al redelijk geïsoleerd. Het gebouw bevat een luchtbehandelingskast met warmteterugwinning. Het leslokaal is voorzien van LED verlichting. Er zijn elektrische boilers aanwezig die het gebouw voorzien van warm tapwater.
4
Bouwkunde Het gebouw bestaat uit een bijeenkomstruimte op de begane grond en een leslokaal op de eerste etage. Het gebouw heeft als bouwjaar 1956. De constructie betreft dragend metselwerk met massieve betonnen vloeren.
Een deel van het gebouw grenst aan een onverwarmde zolder. Deze ruimte wordt niet meegenomen in de berekening gezien de functie van berging en installatieruimte. De vloer van de zolderruimte is geïsoleerd met 80 mm isolatie en heeft een Rc-waarde van 1,93.
De vloer van de ruimtes grenst aan een kruipruimte en bevat geen isolatie. Er is wel een spouw aanwezig. De Rc-waarde hierbij is 0,35.
Het hellende dak van de overige ruimtes heeft een onbekende isolatiedikte. Hier is gerekend met de Rc-waarde uit het bouwbesluit van toepassing in de bouwperiode van het gebouw. Deze Rc-waarde betreft 0,35.
De gevels van het gebouw zijn opgebouwd uit metselwerk en bevatten 60 mm isolatie wat resulteert in een Rc-waarde van 1,69.
Constructie(s) algemeen
De ramen en deuren zijn bevestigd in houten kozijnen. De ramen in het gebouw zijn voorzien van zowel enkel als dubbel glas. De deuren zijn ongeïsoleerd. Alle ruimtes bevatten dubbel glas, het glas in de voordeuren betreft enkel glas.
Type constructie
Isolatie aanwezig
Rc [m2K/W] U-waarde [W/m2K]
Gevel
Ja
1.69
Dak hellend isolatie onbekend (<1965, met spouw, Rc = 0.35)
Dak hellend
Nee
0.35
Plat dak aan onverwarmde zolder 80 mm isolatie (Rc = 1.93)
Dak plat
Ja
1.93
Vloer ongeïsoleerd (met spouw, Rc = 0.35)
Vloer
Nee
0.35
Raam Dubbel glas (Hout of kunststof, U = 2.90, g = 0.75)
Raam
u-waarde
U-2.90
Deur ongeïsoleerd (U = 3.40)
Deur
Nee
n.v.t.
Raam Enkel glas (Hout of kunststof, U = 5.10, g = 0.85)
Raam
U-waarde
U-5.10
Paneel in kozijn isolatie onbekend (<1965, met spouw, Hout)
Paneel in kozijn
Onbekend
n.v.t.
Gevel 60 mm isolatie (Rc = 1.69)
5
Installaties Verwarming Het gebouw wordt verwarmd middels gasgestookte ketels. Het afgiftesysteem hierbij is radiatoren. Naast de radiatoren, zorgt de luchtbehandelingskast ook voor verwarming van het gebouw. Door het uitwisselen van warmte tussen de toegevoerde en afgevoerde lucht wordt de verse lucht verwarmd voordat het de ruimte ingeblazen wordt. De temperatuur van de ruimtes wordt centraal geregeld. Warm tapwater Het tapwater wordt voorzien door twee elektrische close-in boilers, aanwezig onder de tappunten.
Ventilatie Het gebouw bevat mechanische ventilatie wat wordt voorzien middels een luchtbehandelingskast (LBK). De LBK verzorgt de toe- en afvoer van lucht in alle ruimtes. Door middel van warmteterugwinning wordt de lucht die wordt toegevoerd, voorverwarmd door de lucht die wordt afgevoerd. Koeling Het gebouw wordt niet gekoeld. Verlichting De verlichting in het gebouw betreft deels TL buizen en deels gloeilampen. Het leslokaal op de eerste verdieping is voorzien van LED verlichting. De ruimtes zijn middels vertrekschakeling te bedienen. Zonne-energie Het gebouw is niet voorzien van een zonne-energiesysteem.
6
Huidige energetische kenmerken In onderstaande tabel zijn de huidige waarden wat betreft verbruik en opwekking weergegeven.
Totaal Opp. [m2]
445,37
Oppervlakte verhouding Ag/Als
2,43
Energielabel
A
EP1 [kWh/m2]
177,82
EP2 [kWh/m2]
208,38
EP3 [%]
-
Totale energiebehoefte [kWh]
79.195
Totaal primair fossiel energieverbruik [kWh]
92.803
Hernieuwbare energie [kWh/m2] Totale deelposten (niet primair) [kWh]
0 86.185
Ventilatie [kWh]
1.667
Verwarming [kWh]
71.478
Tapwater [kWh]
2.938
Koeling [kWh]
0
Verlichting [kWh]
8.815
Hulpenergie elektrisch [kWh]
21.287
Elektriciteitsopwekking (omvormer) [kWh]
0
Elektriciteitsverbruik [kWh]
8.904
Gasverbruik [m3]
5.320
Het grootste gedeelte van de energie wordt gebruikt voor het verwarmen van het gebouw.
7
Vraagstelling De Notenbalk, gerealiseerd en in gebruik genomen in 1956, is onderdeel van het beheer van de gemeente Neder-Betuwe. Het gebouw betreft een bijeenkomstruimte, waarbij de naastgelegen school er tevens gebruik van maakt. Team gebouwenbeheer van de gemeente Neder-Betuwe is belast met het beheer, onderhoud en exploitatie van de gemeentelijke gebouwen. Vanwege toenemende kosten van nutsvoorzieningen en effecten op de exploitatiebegrotingen, heeft de gemeente besloten om vervroegd onderzoek uit te voeren naar de duurzaamheid en noodzakelijke verbeteringen van deze gebouwen. Hoewel dit onderzoek gepland was voor de periode 2026-2029, is het nu naar voren gehaald om kosten en duurzaamheidsoverwegingen. Het hoofddoel van dit duurzaamheidsonderzoek is gebaseerd op het Energieprestatie Maatwerkadvies Utiliteit, voor de gemeentelijke gebouwen van Neder-Betuwe.
Het onderzoek beoogt antwoorden te verschaffen op vragen zoals: - De huidige bouwkundige, elektrotechnische en werktuigbouwkundige staat van de gebouwen; - Welke duurzaamheidsmaatregelen (zowel bouwkundig als elektrotechnisch en werktuigbouwkundig) zijn nodig om aan bepaalde duurzaamheidsscenario’s te voldoen, zoals minimaal BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw), verwarmen zonder aardgas, hybride oplossingen, ENG ambities en nul-op-de-meter of energiepositieve gebouwen; - De investeringen die nodig zijn om degebouwen aan bovenstaande scenario’s te laten voldoen; - Mogelijkheden om de gebouwen in opeenvolgende fases te verduurzamen, beginnend met BENG, dan ENG en uiteindelijk mogelijk nul-op-de-meter of energiepositief.
Werkwijze Om te komen tot een onderbouwd advies is het noodzakelijk om een goede inventarisatie te doen van de huidige situatie. Er is een opname op locatie gedaan om alle energieverbruikers in kaart te brengen, de isolatie van het gebouw te beoordelen en rekenzones vast te stellen. Dit heeft geresulteerd in het huidige energieverbruik en energielabel. Het gebouw is door een of meerdere specialisten geïnspecteerd, eventuele bouwtekeningen en bestekken zijn bestudeerd, uw gebouw wordt met een tekenprogramma in een 3d model weergegeven en alle benodigde gegevens zijn in de geattesteerde software ingevoerd. Voorts is de energetische prestatie van de huidige situatie geanalyseerd en zijn mogelijke verbetermaatregelen doorberekend. Ook worden er in dit rapport subsidies beschreven die mogelijk zijn voor uw gebouw. Tijdens deze opname zijn per ruimte de volgende gegevens vastgesteld: Wat is de gebruiksfunctie per ruimte; Hoe wordt de ruimte geklimatiseerd t.b.v. de gebruiksfunctie en de regeling hiervan; Welke type(s) verlichting is in gebruik; Welk type glas en kozijnwerk is toegepast; Wat zijn de isolatiewaarden van de vloer, ge vels en dak; Steekproef maten worden genomen en verge leken met de bouwtekeningen.
8
Kostenbepaling op basis van Digipesis Alle berekende kosten in dit maatwerkadvies rapport zijn bepaald a.d.h.v. de database van het RvO door Arcadis, Digipesis. De kostprijzen zijn onder voorbehoud van wijzigingen. Wij doen ons uiterste best om de kosten zo accuraat mogelijk weer te geven, maar kunnen niet garanderen dat alle informatie op de site van Digipesis te allen tijde correct is. Aan de informatie op de website van Digipesis kunnen geen rechten worden ontleend. De kosten vermeld in dit maatwerkadvies rapport zijn uitsluitend ter informatie en kunnen onderhevig zijn aan wijzigingen zonder voorafgaande kennisgeving. We streven ernaar om nauwkeurige en actuele kostprijsinformatie te verstrekken, maar kunnen niet garanderen dat de vermelde kosten te allen tijde up-todate zijn. Alle kostprijzen zijn exclusief BTW en andere bijkomende kosten zoals subsidies, belasting aftrek etc., tenzij anders vermeld. De verstrekte kostprijsinformatie vormt geen juridisch bindend aanbod. Voor het definitieve prijsaanbod en eventuele aanvullende voorwaarden raden wij aan om contact op te nemen met een leverancier of installateur voor de betreffende dienstverlening m.b.t. tot een offerte.
Scenario’s overzicht De drie doelen zijn doorgerekend in drie verschillende scenario’s. In onderstaande tabel zijn de kosten en baten van de scenario’s tegenover elkaar uitgezet. Maatregelen
Huidig
BENG
ENG
Nul-op-deMeter
M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij matig geïsoleerde gevel met EPS 90mm
€ 53.675
€ 53.675
€ 53.675
M 2: Hellend dakisolatie bij ongeïsoleerd hellend dak
€ 7.225
€ 7.225
€ 7.225
M 3: Vloerisolatie onderzijde bij ongeïsoleerde steenachtige vloer
€ 12.806
€ 12.806
€ 12.806
M 4: HR++ glas in bestaand kozijn
€ 8.025
€ 8.025
€ 8.025
M 5: Geïsoleerde deuren plaatsen
€ 9.118
€ 9.118
€ 9.118
M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming
€ 12.800
€ 12.800
€ 12.800
M 7: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling
€ 12.800
€ 12.800
€ 12.800
M 8: 20 pv-panelen toevoegen Oost
€ 8.350
M 9: 20 pv-panelen toevoegen West
€ 8.350
M 10: 40 pv-panelen toevoegen Oost
€ 14.200
M 11: 40 pv-panelen toevoegen West
€ 14.200
M 12: 60 pv-panelen toevoegen Oost
€ 25.050
M 13: 60 pv-panelen toevoegen West
€ 25.050
M 14: LED verlichting (5.1 W/m2) incl. detectie
€ 16.000
€ 16.000
€ 16.000
Huur kraan
€ 5.200
€ 5.200
€ 5.200
Staartkosten (20%)
€ 30.870
€ 33.210
€ 37.550
Onvoorziene kosten (11%)
€ 20.374
€ 21.918
€ 24.783
Voorbereiding, engineering en toezicht (17%)
€ 34.951
€ 37.600
€ 42.514
Totaal
€ 240.544
€ 258.777
€ 292.596
23,3
20,8
20
TVT [jaar] Indicatief energielabel*
A
A++++
A++++
A+++++
CO2 Uitstoot [kg/jaar]
12.538
-1.011
-5.049
-9.087
Elek. totaal netto [kWh]
8.904
-2.973
-14.850
-26.728
€ 9.910
€ 12.048
€ 14.186
Energiekostenbesparing per jaar
* Het label is indicatief, wegens het gebruik van informatie zal dit bij de vaststelling van het definitieve label anders uit kunnen vallen.
9
In onderstaande tabel zijn de maatregelen los tegenover elkaar uitgezet. Daarbij is gekeken naar de vergunningseisen, de toepasbaarheid van de maatregel op zowel bouwfysische kenmerken als de uitvoering van de maatregel en de invloed die deze maatregel op het comfort zal hebben. Bij de maatregelen 7 en 14 zijn geen terugverdientijd berekend. Maatregel 7 is gekoppeld aan maatregel 6 i.v.m. een dubbelzijdig systeem, zowel voor verwarmen als koelen. De terugverdientijd is dus weergegeven bij maatregel 6. Maatregel 14 ...
Maatregelen
TVT [Jaar]
CO2 uitstoot
Effect op energielabel
Vergunning
Toepasbaarheid¹
Comfort²
M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij matig geïsoleerde gevel met EPS 90mm
169,9
12.056
A
Nee
-/+
✓✓✓
M 2: Hellend dakisolatie bij ongeïsoleerd hellend dak
27
11.942
A+
Nee
-/+
✓✓✓
M 3: Vloerisolatie onderzijde bij ongeïsoleerde steenachtige vloer
34,3
11.721
A+
Nee
-/+
✓✓✓
M 4: HR++ glas in bestaand kozijn
42,2
12.065
A+
Nee
+
✓✓✓
M 5: Geïsoleerde deuren plaatsen
111,3
12.393
A
Nee
+
✓✓
M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming
6,3
3.027
A++
Nee
+
✓✓
12.538
A
Nee
+
✓✓
M 7: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling M 8: 20 pv-panelen toevoegen Oost
7,1
10.116
A+
Nee
++
✓
M 9: 20 pv-panelen toevoegen West
7,1
10.102
A+
Nee
++
✓
M 10: 40 pv-panelen toevoegen Oost
6,5
7.857
A+
Nee
++
✓
M 11: 40 pv-panelen toevoegen West
6,5
5.676
A+
Nee
++
✓
M 12: 60 pv-panelen toevoegen Oost
8,3
5.676
A+
Nee
+
✓
M 13: 60 pv-panelen toevoegen West
8,3
5.676
A+
Nee
+
✓
12.540
A
Nee
+++
✓
M 14: LED verlichting (5.1 W/m2) incl. detectie
1 Bij de toepasbaarheid is gelet op bouwfysische kenmerken, maar ook of de maatregel passend is in het pand en/of de maatregel eenvoudig uit te voeren is. (- tot +++). 2 Hoeveel meer comfort zult u ervaren dankzij deze maatregel? (✓ tot ✓✓✓)
10
In onderstaande grafiek zijn de scenario’s tegenover elkaar uitgezet, waarbij de verschillen in investeringen en energiebesparing goed te zien zijn. Let op dat het elektriciteitsverbruik netto is weergegeven, wat het verschil tussen verbruikte en opgewekte energie weergeeft. De negatieve waarden geven een hogere opwekking dan verbruik weer € 350.000
15.000 10.000
€ 300.000
5.000 € 250.000
-
€ 200.000
-5.000
€ 150.000
-10.000 -15.000
€ 100.000
-20.000 € 50.000 €-
-25.000
Huidig
BENG €240.544
ENG €258.777
Investering
Elek. Totaal netto [kWh]
NOM €292.596
-30.000
11
Scenario 1: BENG Scenario 1 betreft het voldoen aan de eisen van BENG conform het bouwbesluit nieuwbouw: een maximale EP2-score van 90 kWh/m2 en minimaal 30% van het energieverbruik zelf opwekken). Maatregelen
BENG
M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij matig geïsoleerde gevel met EPS 90mm
€ 53.675
M 2: Hellend dakisolatie bij ongeïsoleerd hellend dak
€ 7.225
M 3: Vloerisolatie onderzijde bij ongeïsoleerde steenachtige vloer
€ 12.806
M 4: HR++ glas in bestaand kozijn
€ 8.025
M 5: Geïsoleerde deuren plaatsen
€ 9.118
M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming
€ 12.800
M 7: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling
€ 12.800
M 8: 20 pv-panelen toevoegen Oost
€ 8.350
M 9: 20 pv-panelen toevoegen West
€ 8.350
M 10: LED verlichting (5.1 W/m2) incl. detectie
€ 16.000
Huur kraan
€ 5.200
Staartkosten
€ 30.870
Onvoorziene kosten
€ 20.374
Voorbereiding, engineering en toezicht
€ 34.951
Totaal
€ 240.544
Totale investering per m2 BVO
In het scenario wordt een label A++++ behaald met een EP2-score van 42,83 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 68,6%. Er worden zeven maatregelen, met betrekking tot de installatietechnische en bouwkundige elementen van het pand, voorgesteld.
€ 540
TVT [jaar]
23,3
Indicatief energielabel
A++++
EP1 [kWh/m2]
118,40
EP2 [kWh/m2]
42,83
EP3 [%]
68,6 Besparing
CO2 Uitstoot [kg/jaar]
-1.011
-108%
Elek. totaal netto [kWh]
-2.973
-133%
Energiekostenbesparing per jaar
€ 9.910
12
De gevels bevatten 60 mm isolatie. In dit scenario wordt geadviseerd om de gevels na te isoleren aan de buitenzijde. In het scenario is gerekend met het plaatsen van 90 mm EPS wat resulteert in een Rc-waarde van 2,36 in plaats van de huidige waarde van 1,69. Het hellende dak heeft in de huidige staat een Rc-waarde van 0,35. In het scenario is gerekend met het toevoegen van 140 mm dakisolatie wat de Rc-waarde naar 3,33 brengt. De vloeren, grenzend aan kruipruimte, bevatten in de huidige staat geen isolatie. In het scenario is gerekend met het aanbrengen van vloerisolatie met een dikte van 140 mm. Dit zal resulteren in een Rc-waarde van 3,8 ten opzichte van een Rc-waarde van 0,35 in de huidige staat. De beglazing bestaat grotendeels nog uit dubbel glas en in de deuren uit enkel glas. Hierbij wordt met een U-waarde van 5,1 voor enkel glas en 2,9 voor dubbel glas gerekend. HR++ glas bevat een U-waarde van 1,8. Let op, hoe lager de U waarde hoe beter de thermische weerstand is (bij Rc-waardes is dit andersom). Het voordeel van HR++ glas is niet alleen de thermische weerstand, maar ook het geluiddempende effect. HR++ glas kan in het bestaande kozijn gemonteerd worden. Het effect van vacuümglas is ook doorgerekend. Dit geeft een zeer minimaal verschil met betrekking tot de energiebehoefte. Daarnaast brengt het plaatsen van vacuümglas extra kosten met zich mee van 250 tot 300 euro/m2.
Vanwege de hoge prijzen en het lage effect, zal de terugverdientijd zeer hoog zijn. Het advies is om het glas te vervangen door HR++ glas.
In het scenario wordt voorgesteld om de gasgestookte ketels te vervangen door lucht/lucht warmtepompen. Hiermee zullen de ruimtes zowel verwarmd als gekoeld kunnen worden. Aandachtspunt: Vanwege het toepassen van verwarmen via lucht, zal er extra onderzoek moeten plaatsvinden naar de luchtbehandelingskasten in verband met de benodigde capaciteit voor verwarming via de lucht. Pas daarna kan definitieve raming van de kosten worden opgezet. Om aan de eisen van een bijna energie neutraal gebouw te voldoen, zullen er pv-panelen geplaatst moeten worden. Dit betreft 20 pv-panelen in oostelijke richting en 20 pv-panelen in westelijke richting. Dit zal voor een aandeel hernieuwbare energie zorgen van 68,6%. Aandachtspunt: geadviseerd wordt om door een constructeur verder onderzoek te laten uitvoeren naar de capaciteit van de draagconstructie van het dak. De verlichting is in de huidige situatie nog niet volledig LED. Zowel de bijeenkomstruimte als de keuken en verkeersruimtes bevatten nog TL verlichting en gloeilampen. In het scenario is gerekend met het toepassen van volledige LED verlichting inclusief aanwezigheidsdetectie.
De huidige deuren zijn niet geïsoleerd. In dit scenario is gerekend met het vervangen van de deuren door geïsoleerde deuren. Dit zorgt ervoor dat de U-waarde van de constructie van 3,40 naar 2,00 gaat.
13
Scenario 2: ENG Scenario 2 betreft het voldoen aan de ENG eisen: gasloos gebouw (is in de huidige situatie al van toepassing) en het gebouw wekt evenveel energie op als dat het verbruikt. Maatregelen
ENG
M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij matig geïsoleerde gevel met EPS 90mm
€ 53.675
M 2: Hellend dakisolatie bij ongeïsoleerd hellend dak
€ 7.225
M 3: Vloerisolatie onderzijde bij ongeïsoleerde steenachtige vloer
€ 12.806
M 4: HR++ glas in bestaand kozijn
€ 8.025
M 5: Geïsoleerde deuren plaatsen
€ 9.118
M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming
€ 12.800
M 7: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling
€ 12.800
M 10: 40 pv-panelen toevoegen Oost
€ 14.200
M 11: 40 pv-panelen toevoegen West
€ 14.200
M 14: LED verlichting (5.1 W/m2) incl. detectie
€ 16.000
Huur kraan
€ 5.200
Staartkosten
€ 33.210
Onvoorziene kosten
€ 21.918
Voorbereiding, engineering en toezicht
€ 37.600
Totaal
€ 258.777
Totale investering per m2 BVO
In het scenario wordt een label A++++ behaald met een EP2-score van 3,84 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 97,1%. Scenario 2 bevat dezelfde maatregelen als scenario 1. Echter is er in dit scenario gerekend met het toepassen van 80 pvpanelen in plaats van 40 pv-panelen Aandachtspunt: er is onvoldoende ruimte op het dak voor het plaatsen van 80 pv-panelen.
€ 581
TVT [jaar]
20,8
Indicatief energielabel*
A++++
EP1 [kWh/m2]
118,40
EP2 [kWh/m2]
3,84
EP3 [%]
97,1
CO2 Uitstoot [kg/jaar]
-5.049
-140%
Elek. totaal netto [kWh]
-14.850
-267%
Energiekostenbesparing per jaar
€ 12.048
Besparing
14
Scenario 3: Nul-op-de-Meter Scenario 3 betreft het voldoen aan de Nul-op-de-Meter eisen: naast de eisen van ENG, wekt het gebouw voldoende energie op om tevens de niet gebouw gebonden apparatuur te voorzien. Maatregelen
Nul-op-deMeter
M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij matig geïsoleerde gevel met EPS 90mm
€ 53.675
M 2: Hellend dakisolatie bij ongeïsoleerd hellend dak
€ 7.225
M 3: Vloerisolatie onderzijde bij ongeïsoleerde steenachtige vloer
€ 12.806
M 4: HR++ glas in bestaand kozijn
€ 8.025
M 5: Geïsoleerde deuren plaatsen
€ 9.118
M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming
€ 12.800
M 7: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling
€ 12.800
M 12: 60 pv-panelen toevoegen Oost
€ 25.050
M 13: 60 pv-panelen toevoegen West
€ 25.050
M 14: LED verlichting (5.1 W/m2) incl. detectie
€ 16.000
Huur kraan
€ 5.200
Staartkosten
€ 37.550
Onvoorziene kosten
€ 24.783
Voorbereiding, engineering en toezicht
€ 42.514
Totaal
€ 292.596
Totale investering per m2 BVO TVT [jaar]
In het scenario wordt een label A+++++ behaald met een EP2-score van -35,16 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 125,7%. Scenario 3 bevat dezelfde maatregelen als scenario 2. Echter aan de nul-op-de-meter doelstellingen te voldoen, is er gerekend met het plaatsen van 40 extra pv-panelen ten opzichte van scenario 2. Aandachtspunt: er is onvoldoende ruimte op het dak voor het plaatsen van 120 pv-panelen.
€ 657 20
Indicatief energielabel*
A+++++
EP1 [kWh/m2]
118,40
EP2 [kWh/m2]
-35,16
EP3 [%]
125,7
CO2 Uitstoot [kg/jaar]
-9.087
Elek. totaal netto [kWh]
-26.728
Energiekostenbesparing per jaar
€ 14.186
Besparing -172% -400%
15
Bijlage I: Begrotingen per scenario en maatregelen Begroting Scenario’s Notenbalk.xlsx In dit Excel-bestand zijn per scenario de kostenberekeningen weergegeven.
Begroting Maatregelen Installaties Notenbalk Notenbalk.xlsx In dit Excel-bestand zijn per installatiemaatregel uit de scenario’s de kostenberekeningen weergegeven.
Begroting Maatregelen Bouwkundig Notenbalk Notenbalk.xlsx In dit Excel-bestand zijn per bouwkundige maatregel uit de scenario’s de kostenberekeningen weergegeven.
16
Bijlage II: Berekening en overzicht energieverbruik Huidig energielabel In het kader van de Europese richtlijn (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van het gebouw, een energiecertificaat te overhandigen. Dit betreft het definitieve energielabel berekend middels de Energie Prestatiescore (EP2). Hieronder treft u de huidige score van uw gebouw. Resultaat Energielabel
A
EP2 [kWh/m2]
208,38
Berekening energieverbruik Met behulp van de softwareapplicatie Vabi, is het energiegebruik van het gebouw berekend. Hierbij is het gemiddelde klimaat van KNMI meetstation Herwijnen gebruikt, aangezien dit het meest overeenkomt met de locatie van het gebouw, en de berekende verbruiken onafhankelijk zijn van de verschillen in het weer per jaar. Het stedelijke hitte eiland is 0.5 graden Celsius. Het berekende elektriciteitsverbruik heeft betrekking op de gebouw gebonden installaties en niet op apparatuur (zoals koelkast, computers, wasmachine, droger, etc.). Een aantal installatie onderdelen die eventueel aanwezig zijn in dit gebouw kunnen alleen meegenomen worden in de berekening als het verbruik van deze onderdelen te bepalen is. Deze dienen individueel te worden ingevoerd. Mocht dit verbruik niet bekend zijn, zal de software uitgaan van gemiddelde waardes. Een aantal voorbeelden van dit soort onderdelen zijn het elektrisch verbruik van een lift of de verlichting van de algemene ruimtes. Het berekend elektriciteitsverbruik omvat wel (indien aanwezig): verwarming, tapwater, hulpenergie (voor verwarmingsinstallatie, ventilatiesysteem en zonneboiler), verlichting (standaard omstandigheden), zonnecellen (Pv), micro-WKK. Het gemiddelde stroomverbruik is de laatste jaren niet veel gedaald. Apparaten worden wel zuiniger, maar we hebben er ook meer.
In de volgende tabel wordt het gas- en elektrisch verbruik samen met de CO2-emissie getoond. Deelpost
Resultaat
Elektriciteitsverbruik [kWh]
8.904
Totaal elektriciteit (netto) [kWh]
8.904
Gasverbruik [m3]
5.320
Warmteverbruik [GJ] CO2 uitstoot [kg]
0 12.538
17
Bijlage III: Overzicht energieverbruiken en opwekking Overzicht energieverbruiken (gas en elektra) van de afgelopen 3 jaar 2020 Corona jaar
2021 Corona jaar
2022 Corona jaar
Elektriciteitsverbruik (kWh/jaar)
8.910
8.910
8.910
Aardgasverbruik (m3/jaar)
4.633
4.633
4.633
-
-
-
Inkoop (kWh/jaar)
8.910
8.910
8.910
Opwek (kWh/jaar)
-
-
-
Opwek verwacht (kWh/jaar)
-
-
-
Teruglevering (kWh/jaar)
-
-
-
Warmtenet
18
Bijlage IV: Vergunningen Voor het verbouwen of restaureren van een rijksmonument, een gemeentelijk monument of een beschermd stadszicht is in veel gevallen een omgevingsvergunning nodig. Voor het uitvoeren van een aantal aanbevolen maatregelen zijn mogelijk vergunningen benodigd.
Verbouwen van rijks- en gemeentelijke monumenten
Beschermd stadsgezicht
Een vergunning voor een rijksmonument is nodig wanneer er veranderingen aangebracht worden aan het monument. Dit geldt zowel voor de buitenkant als de binnenkant van het monument. De vergunning wordt afgegeven door de gemeente waarin het monument zich bevindt. Bij de aanvraag van de vergunning moet er een plan worden ingediend waarin duidelijk wordt gemaakt welke veranderingen er worden aangebracht en wat de gevolgen hiervan zijn voor het monument. Het niet verkrijgen van de vereiste vergunning voor werkzaamheden aan een rijksmonument kan leiden tot juridische en financiële gevolgen. Het is dus essentieel om de juiste procedures te volgen en de benodigde vergunningen te verkrijgen voordat je wijzigingen aanbrengt aan een rijksmonument.
Een vergunning voor een beschermd stadsgezicht is vereist wanneer er veranderingen aan een gebouw of perceel worden aangebracht die het karakter van het stadsgezicht kunnen aantasten. Het doel van de bescherming is om historische en culturele waarden te behouden en te versterken. De vergunning wordt afgegeven door de gemeente en kan verschillen per locatie. Het is daarom verstandig om contact op te nemen met de gemeente waar het betreffende stadsgezicht zich bevindt voor specifieke informatie over de vergunningsprocedure. Een vergunningsaanvraag is niet van toepassing op het gebouw.
Een vergunningsaanvraag is niet van toepassing op het gebouw.
19
Bijlage V: Subsidies en financiering Voor het toepassen van duurzame maatregelen voor het gebouw zijn diverse subsidies en regelingen beschikbaar. Hieronder zijn de mogelijke subsidies samengevat.
Energie-investeringsaftrek (EIA) voor ondernemers Heeft u een bedrijf dat investeert in een bedrijfsmiddel dat zorgt voor minder CO2-uitstoot? Energiezuinig is? Of wilt u investeren in duurzame energie? Maak dan gebruik van de regeling Energieinvesteringsaftrek (EIA). U kunt dan 45,5% van de investeringskosten aftrekken van de winst. Dit verlaagt uw fiscale winst. Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering /isde/zakelijkegebruikers
Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)
Bent u eigenaar van maatschappelijk vastgoed? Of houdt u zich bezig met het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed? Zoals scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen of rijksmonumenten? De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen.
Stimulering Duurzame Klimaattransitie (SDE++)
Energieproductie
en
De Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) geeft subsidie aan bedrijven en non-profitorganisaties die grootschalig hernieuwbare energie opwekken of de CO2-uitstoot verminderen. Oriënteert u op de achtergrond en werking van deze regeling. Of ga direct door naar de aanvraagfase, de realisatiefase of de productiefase. Meer informatie vindt u hier: Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) (rvo.nl)
MIA en Vamil voor ondernemers
Bent u ondernemer en wilt u fiscaal voordelig investeren in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen en technieken? Dat kan met de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAmil).
Inforgraphics RvO Om te achterhalen welke subsidies precies toepasbaar zijn voor uw situatie, zie onderstaande link. https://infographics.rvo.nl/sectorplaten/gebouwdeomgeving/ Subsidies stapelen is beperkt Van cumulatie van subsidies is sprake wanneer meerdere subsidies worden verstrekt voor hetzelfde project. Het kaderbesluit EZK en LNV-subsidies beperkt de mogelijkheid van stapelen van subsidies. Het te verlenen subsidiebedrag plus eventueel andere subsidies mag niet hoger zijn dan het maximale subsidiebedrag van de subsidieregeling. Voor de niet EZ-regelingen geldt veelal een soortgelijke bepaling, óf in de subsidieregeling zelf óf in een kaderregeling.
Meer informatie vindt u hier: https://w w w.r vo.nl/subsidies-financiering /mia-vamil/ ondernemers
Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/dumava
Laatste controle op actualiteit subsidies: 4-8-2023
20
Bijlage VI: Isolatie-metingen Onderstaande tabellen geven weer welke isolatie-metingen zijn verricht en wat de uitkomst is van dit destructieve onderzoek.
Constructie 1: Dak
Positie meting: Spouw:
Nee
Isolatie:
Ja
Ja
Isolatie:
Nee
Constructie 1: Vloer
Positie meting: Spouw:
21
Constructie 1: Gevel
Positie meting: Spouw:
Nee
Isolatie:
Ja
22