Bijlage 4 - Maatwerkrapport Gemeentewerf Kesteren

Gemeentewerf Kesteren Betuwestraatweg 6 4041 BA Kesteren

Helix Advies B.V. Zuidelijk Halfrond 4 2801 DD Gouda

Gecertificeerd inspecteur: Certificaatnummer inspecteur:

G. Goedar EPG 2015-39

Handtekening:

Gecertificeerd adviseur: Certificaatnummer adviseur:

G. Goedar EPG 2015-39

Handtekening:

Inspectiedatum:

2023-07-21

Opleverdatum:

2023-11-24

Werkadres:

Betuwestraatweg 6

Postcode:

4041 BA

Plaats:

Kesteren

Bouwjaar:

1980

Software:

EPA-U Stand-Alone

Ontwikkelaar:

Vabi Software BV

Inhoudsopgave Het Advies 4 Bouwkunde 5 Installaties 6 Huidige energetische kenmerken 7 Vraagstelling 8 Scenario’s overzicht 9 Scenario 1a: BENG 12 Scenario 1b: BENG 14 Scenario 2: ENG 15 Scenario 3: Nul-op-de-Meter 16 Bijlage I: Begrotingen per scenario en maatregelen 17 Bijlage II: Berekening en overzicht energieverbruik 18 Huidig energielabel 18 Berekening energieverbruik 18 Bijlage III: Overzicht energieverbruiken en opwekking 19 Bijlage IV: Vergunningen 20 Bijlage V: Subsidies en financiering 21 Bijlage VI: Isolatie-metingen 22

3

Het Advies Vanwege de stijgende kosten van nutsvoorzieningen en effecten op de exploitatiebegrotingen, heeft de gemeente Neder-Betuwe besloten om versneld onderzoek uit te voeren naar de mate waarin gemeentelijke gebouwen zowel in bouwkundige als elektrotechnische en werktuigbouwkundige zin voldoen en/of moeten worden verduurzaamd. Gemeentewerf Kesteren is een van deze objecten. Het gebouw is nog niet gasloos en voldoet, onder andere daardoor, nog niet aan de eisen van de gemeente. Er zijn drie scenario’s opgesteld om de doelen door te rekenen: -

BENG ENG Nul-op-de-Meter

In deze scenario’s worden de investeringskosten, terugverdientijden, energiebesparingen, CO2-besparingen en indicatieve labels gepresenteerd. Het gebouw is beoordeeld conform de NTA 8800 en heeft een indicatief label B met een EP2-score van 190,08 kWh/m2. Het gebouw heeft een aantal eigenschappen die invloed hebben op het label: -

Het gebouw betreft deels een werkplaats. De gemiddelde temperatuur zal in dit deel een stuk lager zijn dan de gemiddelde temperatuur in bijvoorbeeld een kantoorgebouw. Op het dak liggen 36 pv-panelen die het gebouw voor 9% aan hernieuwbare energie voorzien. Het bevat grotendeels LED verlichting. Er zijn gasgestookte ketels aanwezig die het gebouw voorzien van ruimteverwarming en warm tapwater.

4

Bouwkunde Het gebouw bevat meerdere functies, waaronder een kantoorruimte, bijeenkomstruimte en werkplaats met op zowel de begane grond als de eerste etage. Het gebouw heeft als bouwjaar 1980. De constructie betreft dragend metselwerk met massieve betonnen vloeren. De vloer van alle ruimtes grenst aan grond. De vloer van de bijeenkomstruimte en het kantoor heeft een onbekende isolatiewaarde. Hier is gerekend met de eisen uit het bouwbesluit van toepassing in de bouwperiode van het gebouw. Dit resulteert in een Rc-waarde van 1,30 van het oudste gedeelt en 2,50 van de later aangebrachte aanbouw. De vloer van de werkplaats en opslag is niet geïsoleerd en heeft een Rc-waarde van 0,22.

Constructie(s) algemeen

De gevels van het gebouw zijn opgebouwd uit metselwerk op de begane grond en panelen op de eerste verdieping. De metselwerk gevels bevatten 60 mm isolatie wat resulteert in een Rc-waarde van 1,69. De panelen bevatten 100 mm isolatie wat een Rc-waarde van 2,58 geeft. De gevels grenzend aan de opslag bevatten geen isolatie. De Rc-waarde hierbij is 0,19. Het gebouw bevat een hellend dak. Het dak bevat 110 mm isolatie. Dit levert een Rc-waarde van 2,66 op. De ramen en deuren zijn bevestigd in houten kozijnen. De ramen in het gebouw zijn voorzien van dubbel glas. De garagedeuren zijn geïsoleerd, de overige deuren zijn ongeïsoleerd.

Type constructie

Isolatie aanwezig

Rc [m2K/W] U-waarde [W/m2K]

Gevel ongeïsoleerd (zonder spouw, Rc = 0.19)

Gevel

Nee

0.19

Gevel bestaand 60 mm isolatie (Rc = 1.69)

Gevel

Ja

1.69

Gevel paneel 100 mm isolatie (Rc = 2.58)

Gevel

Ja

2.58

Gevel aanbouw isolatiedikte onbekend (1992-2013, Rc = 2.50)

Gevel

Ja

2.50

Raam Dubbel glas (Hout of kunststof, U = 2.90, g = 0.75)

Raam

U-waarde

U-2.90

Deur ongeïsoleerd (U = 3.40)

Deur

Nee

n.v.t

Deur geïsoleerd (U = 2.00)

Deur

Ja

n.v.t.

Dak hellend

Ja

2.66

Vloer Industrie ongeïsoleerd (zonder spouw, Rc = 0.22)

Vloer

Nee

0.22

Vloer ongeïsoleerd (zonder spouw, Rc = 0.22)

Vloer

Nee

0.22

Vloer bestaand isolatie onbekend (1975-1982, Rc = 1.30)

Vloer

Onbekend

1.30

Vloer aanbouw isolatie onbekend (1992-2013, Rc = 2.50)

Vloer

Onbekend

2.50

Dak hellend 110 mm isolatie (Rc = 2.66)

5

Installaties Verwarming Het gebouw wordt verwarmd middels een gasgestookte ketel. De afgiftesystemen hierbij zijn radiatoren. De temperatuur van de ruimtes wordt centraal geregeld. Warm tapwater Het warme tapwater wordt voorzien door de gasgestookte ketel. Hierop is onder andere de douche aangesloten. Het tapwater in de pantry wordt voorzien middels een elektrische close-in boiler van 10 Liter. Deze is bevestigd onder het tappunt.

Koeling Het kantoor bevat koeling. Dit wordt verzorgd door een single split airco-unit. In de ruimte is een wandunit aangebracht. Verlichting Het gebouw bevat volledig LED verlichting. Zonne-energie Op het dak liggen 36 pv-panelen. De panelen zijn gesitueerd richting het noordoosten onder een hoek van 15 graden en hebben een wattpiekvermogen van 153,61 Wp/m2.

Ventilatie Het gebouw bevat mechanische afzuiging in de bijeenkomstruimte. Middels een ventilatiebox wordt de lucht afgevoerd. De lucht wordt via roosters en te openen ramen de ruimte ingevoerd. De overige ruimtes in het gebouw zijn natuurlijk geventileerd waarbij zowel de toegevoerde als afgevoerde lucht via roosters en te openen ramen gaat.

6

Huidige energetische kenmerken In onderstaande tabel zijn de huidige waarden wat betreft verbruik en opwekking weergegeven.

Totaal Opp. [m2]

461,96

Oppervlakte verhouding Ag/Als

2,36

Energielabel

B

EP1 [kWh/m2]

136,55

EP2 [kWh/m2]

190,08

EP3 [%]

9

Totale energiebehoefte [kWh]

63.077

Totaal primair fossiel energieverbruik [kWh]

87.807

Hernieuwbare energie [kWh/m2]

8.732

Totale deelposten (niet primair) [kWh]

93.205

Ventilatie [kWh]

1.664

Verwarming [kWh]

79.324

Tapwater [kWh]

6.798

Koeling [kWh]

288

Verlichting [kWh]

4.678

Hulpenergie elektrisch [kWh]

453

Elektriciteitsopwekking (omvormer) [kWh]

6.022

Elektriciteitsverbruik [kWh]

6.379

Gasverbruik [m3]

4.738

Het grootste gedeelte van de energie wordt gebruikt voor het verwarmen van het gebouw.

7

Vraagstelling Gemeentewerf Kesteren, gerealiseerd en in gebruik genomen in 1980, is onderdeel van het beheer van de gemeente NederBetuwe. Het gebouw betreft een kantoor en opslag voor gemeentelijk onderhoud. Team gebouwenbeheer van de gemeente Neder-Betuwe is belast met het beheer, onderhoud en exploitatie van de gemeentelijke gebouwen. Vanwege toenemende kosten van nutsvoorzieningen en effecten op de exploitatiebegrotingen, heeft de gemeente besloten om vervroegd onderzoek uit te voeren naar de duurzaamheid en noodzakelijke verbeteringen van deze gebouwen. Hoewel dit onderzoek gepland was voor de periode 2026-2029, is het nu naar voren gehaald om kosten en duurzaamheidsoverwegingen. Het hoofddoel van dit duurzaamheidsonderzoek is gebaseerd op het Energieprestatie Maatwerkadvies Utiliteit, voor de gemeentelijke gebouwen van Neder-Betuwe.

Het onderzoek beoogt antwoorden te verschaffen op vragen zoals: - De huidige bouwkundige, elektrotechnische en werktuigbouwkundige staat van de gebouwen; - Welke duurzaamheidsmaatregelen (zowel bouwkundig als elektrotechnisch en werktuigbouwkundig) zijn nodig om aan bepaalde duurzaamheidsscenario’s te voldoen, zoals minimaal BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw), verwarmen zonder aardgas, hybride oplossingen, ENG ambities en nul-op-de-meter of energiepositieve gebouwen; - De investeringen die nodig zijn om degebouwen aan bovenstaande scenario’s te laten voldoen; - Mogelijkheden om de gebouwen in opeenvolgende fases te verduurzamen, beginnend met BENG, dan ENG en uiteindelijk mogelijk nul-op-de-meter of energiepositief.

Werkwijze Om te komen tot een onderbouwd advies is het noodzakelijk om een goede inventarisatie te doen van de huidige situatie. Er is een opname op locatie gedaan om alle energieverbruikers in kaart te brengen, de isolatie van het gebouw te beoordelen en rekenzones vast te stellen. Dit heeft geresulteerd in het huidige energieverbruik en energielabel. Het gebouw is door een of meerdere specialisten geïnspecteerd, eventuele bouwtekeningen en bestekken zijn bestudeerd, uw gebouw wordt met een tekenprogramma in een 3d model weergegeven en alle benodigde gegevens zijn in de geattesteerde software ingevoerd. Voorts is de energetische prestatie van de huidige situatie geanalyseerd en zijn mogelijke verbetermaatregelen doorberekend. Ook worden er in dit rapport subsidies beschreven die mogelijk zijn voor uw gebouw. Tijdens deze opname zijn per ruimte de volgende gegevens vastgesteld: Wat is de gebruiksfunctie per ruimte; Hoe wordt de ruimte geklimatiseerd t.b.v. de gebruiksfunctie en de regeling hiervan; Welke type(s) verlichting is in gebruik; Welk type glas en kozijnwerk is toegepast; Wat zijn de isolatiewaarden van de vloer, ge vels en dak; Steekproef maten worden genomen en verge leken met de bouwtekeningen.

8

Kostenbepaling op basis van Digipesis Alle berekende kosten in dit maatwerkadvies rapport zijn bepaald a.d.h.v. de database van het RvO door Arcadis, Digipesis. De kostprijzen zijn onder voorbehoud van wijzigingen. Wij doen ons uiterste best om de kosten zo accuraat mogelijk weer te geven, maar kunnen niet garanderen dat alle informatie op de site van Digipesis te allen tijde correct is. Aan de informatie op de website van Digipesis kunnen geen rechten worden ontleend. De kosten vermeld in dit maatwerkadvies rapport zijn uitsluitend ter informatie en kunnen onderhevig zijn aan wijzigingen zonder voorafgaande kennisgeving. We streven ernaar om nauwkeurige en actuele kostprijsinformatie te verstrekken, maar kunnen niet garanderen dat de vermelde kosten te allen tijde up-todate zijn. Alle kostprijzen zijn exclusief BTW en andere bijkomende kosten zoals subsidies, belasting aftrek etc., tenzij anders vermeld. De verstrekte kostprijsinformatie vormt geen juridisch bindend aanbod. Voor het definitieve prijsaanbod en eventuele aanvullende voorwaarden raden wij aan om contact op te nemen met een leverancier of installateur voor de betreffende dienstverlening m.b.t. tot een offerte.

Scenario’s overzicht De drie doelen zijn doorgerekend in drie verschillende scenario’s. In onderstaande tabel zijn de kosten en baten van de scenario’s tegenover elkaar uitgezet. Maatregelen

Huidig

BENG

M 1: HR++ glas zonwerend in bestaand kozijn

€ 2.959

M 2: Gevelisolatie buitenzijde bij matig geïsoleerde gevel met EPS 90mm

€ 31.100

M 3: Gebalanceerde ventilatie met HR-WTW

€ 7.500

M 4: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming

€ 12.800

M 5: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling

€ 12.800

M 6: Elektrische close-in boiler 15 Liter

€ 1.700

M 7: Elektrische boiler 80 Liter

€ 2.600

M 8: 36 pv-panelen vervangen

€ 11.020

Huur kraan

€ 3.900

Staartkosten (20%)

€ 17.276

Onvoorziene kosten (11%)

€ 11.402

Voorbereiding, engineering en toezicht (17%)

€ 19.560

Totaal

€ 134.616

TVT [jaar]

Nul-op-deMeter

Niet haalbaar

Niet haalbaar

22,2

Indicatief energielabel*

B

A++++

CO2 Uitstoot [kg/jaar]

12.822

4.146

Elek. totaal netto [kWh]

12.799

11.729

Energiekostenbesparing per jaar

ENG

€ 5.832

* Het label is indicatief, wegens het gebruik van informatie zal dit bij de vaststelling van het definitieve label anders uit kunnen vallen. Scenario 2 en 3 zijn niet haalbaar. Het is niet mogelijk om het gebouw volledig zelfvoorzienend te krijgen van het eigen verbruik.

9

In onderstaande tabel zijn de maatregelen los tegenover elkaar uitgezet. Daarbij is gekeken naar de vergunningseisen, de toepasbaarheid van de maatregel op zowel bouwfysische kenmerken als de uitvoering van de maatregel en de invloed die deze maatregel op het comfort zal hebben. Bij de maatregelen 5 is geen terugverdientijd berekend. Maatregel 5 is gekoppeld aan maatregel 6 i.v.m. een dubbelzijdig systeem, zowel voor verwarmen als koelen. De terugverdientijd is dus weergegeven bij maatregel 6. Ditzelfde geldt voor de CO2 uitstoot en het effect op het energielabel.

Maatregelen

TVT [Jaar]

CO2 uitstoot

Effect op energielabel

Vergunning

Toepasbaarheid¹

Comfort²

M 1: HR++ glas zonwerend in bestaand kozijn

65,5

12.731

B

Nee

-/+

✓✓✓

M 2: Gevelisolatie buitenzijde bij matig geïsoleerde gevel met EPS 90mm

34,4

10.848

A+

Nee

-/+

✓✓✓

M 3: Gebalanceerde ventilatie met HR-WTW

90,2

12.666

A

Nee

-/+

✓✓

M 4: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming

4,4

5.536

A++

Nee

+

✓✓

M 5: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling

-

-

-

Nee

+

✓✓

Nee

++

✓✓

M 6: Elektrische close-in boiler 15 Liter M 7: Elektrische boiler 80 Liter

6,1

11.830

B

Nee

++

✓✓

M 8: 36 pv-panelen vervangen

60,9

12.452

A+

Nee

++

✓

1 Bij de toepasbaarheid is gelet op bouwfysische kenmerken, maar ook of de maatregel passend is in het pand en/of de maatregel eenvoudig uit te voeren is. (- tot +++). 2 Hoeveel meer comfort zult u ervaren dankzij deze maatregel? (✓ tot ✓✓✓)

10

In onderstaande grafiek zijn de scenario’s tegenover elkaar uitgezet, waarbij de verschillen in investeringen en energiebesparing goed te zien zijn. Let op dat het elektriciteitsverbruik netto is weergegeven, wat het verschil tussen verbruikte en opgewekte energie weergeeft.

13.000

€ 160.000

12.800

€ 140.000

12.600

€ 120.000

12.400

€ 100.000

12.200

€ 80.000

12.000 11.800

€ 60.000

11.600

€ 40.000

11.400

€ 20.000 €-

11.200

Huidig

BENG €134.616 Investering

ENG

NOM

11.000

Elek. Totaal netto [kWh]

11

Scenario 1: BENG Scenario 1 betreft het voldoen aan de eisen van BENG conform het bouwbesluit nieuwbouw: een maximale EP2-score van 90 kWh/m2 en minimaal 30% van het energieverbruik zelf opwekken). Maatregelen

BENG

M 1: HR++ glas zonwerend in bestaand kozijn

€ 2.959

M 2: Gevelisolatie buitenzijde bij matig geïsoleerde gevel met EPS 90mm

€ 31.100

M 3: Gebalanceerde ventilatie met HR-WTW

€ 7.500

M 4: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming

€ 12.800

M 5: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling

€ 12.800

M 6: Elektrische close-in boiler 15 Liter

€ 1.700

M 7: Elektrische boiler 80 Liter

€ 2.600

M 8: 36 pv-panelen vervangen

€ 11.020

Huur kraan

€ 3.900

Staartkosten

€ 17.276

Onvoorziene kosten

€ 11.402

Voorbereiding, engineering en toezicht

€ 19.560

Totaal

€ 134.616

Totale investering per m2 BVO

€ 291

TVT [jaar]

22,2

Indicatief energielabel

A++++

EP1 [kWh/m2]

96,96

EP2 [kWh/m2]

32,45

EP3 [%]

77,4

In het scenario wordt een label A++++ behaald met een EP2-score van 32,45 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 77,4%. Er worden acht maatregelen, met betrekking tot de installatietechnische en bouwkundige elementen van het pand, voorgesteld.

Besparing CO2 Uitstoot [kg/jaar]

4.146

Elek. totaal netto [kWh]

11.729

Energiekostenbesparing per jaar

€ 5.832

-68% -8%

12

De beglazing bestaat in de huidige situatie uit dubbel glas. Hierbij wordt met een U-waarde van 2,9 voor dubbel glas gerekend. HR++ glas bevat een U-waarde van 1,8. Let op, hoe lager de U waarde hoe beter de thermische weerstand is (bij Rc-waardes is dit andersom). Het voordeel van HR++ glas is niet alleen de thermische weerstand, maar ook het geluiddempende effect. HR++ glas kan in het bestaande kozijn gemonteerd worden. Het effect van vacuümglas is ook doorgerekend. Dit geeft een zeer minimaal verschil met betrekking tot de energiebehoefte. Daarnaast brengt het plaatsen van vacuümglas extra kosten met zich mee van 250 tot 300 euro/m2. Vanwege de hoge prijzen en het lage effect, zal de terugverdientijd zeer hoog zijn. Het advies is om het glas te vervangen door HR++ glas. De gevels bevatten 60 mm isolatie. In dit scenario wordt geadviseerd om de gevels na te isoleren aan de buitenzijde. In het scenario is gerekend met het plaatsen van 90 mm EPS wat resulteert in een Rc-waarde van 2,36 in plaats van de huidige waarde van 1,69.

In het scenario is gerekend met het plaatsen van elektrische boilers om het gebouw te voorzien van warm tapwater in plaats van de gasgestookte ketels. Hierbij wordt een close-in boiler in de bijeenkomstruimte geplaatst. Om de tappunten van de kleedruimtes te voorzien van warm water, wordt er een 80 liter boiler toegepast. Om aan de eisen van een bijna energie neutraal gebouw te voldoen, zullen er pv-panelen aan het einde van de levensduur vervangen moeten worden. Dit betreft 36 pv-panelen waarbij het wattpiekvermogen van 153,61 Wp/m2 in de huidige situatie naar 211,24 Wp/m2 in de nieuwe situatie gaat. Mogelijk zullen er in de toekomst pv-panelen met een hoger wattpiekvermogen op de markt komen, waardoor de opbrengst zal verbeteren. Aandachtspunt: de nieuwe pv-panelen zijn 0,94 m2 groter wat betekent dat er 34 m2 extra ruimte benodigd is.

In de huidige situatie wordt de verse lucht toegevoerd middels ventilatieroosters/te openen ramen en wordt het mechanisch afgezogen. In het scenario is gerekend met balansventilatie met hoogrendement warmteterugwinning. De lucht die in het gebouw wordt toegevoerd zal warmte uitwisselen met de afgezogen lucht. Hierdoor wordt de ruimte voorzien van voorverwarmde lucht. Dit zorgt voor een energie efficiënter gebruik van de verwarmingsinstallatie. De verwarming in het pand wordt momenteel verzorgd door een gasgestookte ketel. Vanwege de gasloze doelstellingen en een efficiënter energiegebruik wordt in dit scenario geadviseerd om lucht/lucht warmtepompen te installeren. Door het toepassen van deze warmtepompen kan met de installatie zowel verwarmd als gekoeld worden. Door het toepassen van lucht/lucht warmtepompen waarbij de bron de buitenlucht zal zijn, is er geen verdere vergunning nodig voor het plaatsen van de installatie. Aandachtspunt: Vanwege het toepassen van verwarmen via lucht, zal er extra onderzoek moeten plaatsvinden naar de het voorgestelde balansventilatiesysteem in verband met de benodigde capaciteit voor verwarming via de lucht. Pas daarna kan definitieve raming van de kosten worden opgezet.

13

Scenario 2: ENG Scenario 2 betreft het voldoen aan de ENG eisen: gasloos gebouw en het gebouw wekt evenveel energie op als dat het verbruikt. Voor Gemeentewerf Kesteren is het niet haalbaar om tot een energieneutraal gebouw te komen. Om het gebouw gasloos te maken, zijn in de berekening warmtepompen toegepast waarbij het elektraverbruik flink zal stijgen. Het maximaal realistisch aandeel hernieuwbare energie is onvoldoende om het gehele verbruik van de gebouwgebonden installaties te voorzien. Om hieraan te kunnen voldoen, zullen er minimaal 330 pv-panelen bijgeplaats moeten worden, in combinatie met het vervangen van de huidige pv-panelen.

14

Scenario 3: Nul-op-de-Meter Scenario 3 betreft het voldoen aan de Nul-op-de-Meter eisen: naast de eisen van ENG, wekt het gebouw voldoende energie op om tevens de niet gebouw gebonden apparatuur te voorzien. Voor Gemeentewerf Kesteren is het tevens niet haalbaar om tot een nul-op-de-meter gebouw te komen. Naast de onvoldoende energie opwekking voor de gebouwgebonden installaties, zal er tevens onvoldoende zijn voor de niet gebouw gebonden apparatuur. Om hieraan te kunnen voldoen zullen er, naast de 330 extra pv-panelen zoals beschreven in scenario 2, extra pv-panelen toegevoegd moeten worden.

15

Bijlage I: Begrotingen per scenario en maatregelen Begroting Scenario’s Gemeentewerf Kesteren.xlsx In dit Excel-bestand zijn per scenario de kostenberekeningen weergegeven.

Begroting Maatregelen Installaties Gemeentewerf Kesteren.xlsx In dit Excel-bestand zijn per installatiemaatregel uit de scenario’s de kostenberekeningen weergegeven.

Begroting Maatregelen Bouwkundig Gemeentewerf Kesteren.xlsx Kesteren In dit Excel-bestand zijn per bouwkundige maatregel uit de scenario’s de kostenberekeningen weergegeven.

16

Bijlage II: Berekening en overzicht energieverbruik Huidig energielabel In het kader van de Europese richtlijn (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van het gebouw, een energiecertificaat te overhandigen. Dit betreft het definitieve energielabel berekend middels de Energie Prestatiescore (EP2). Hieronder treft u de huidige score van uw gebouw. Resultaat Energielabel

B

EP2 [kWh/m2]

190,08

Berekening energieverbruik Met behulp van de softwareapplicatie Vabi, is het energiegebruik van het gebouw berekend. Hierbij is het gemiddelde klimaat van KNMI meetstation Herwijnen gebruikt, aangezien dit het meest overeenkomt met de locatie van het gebouw, en de berekende verbruiken onafhankelijk zijn van de verschillen in het weer per jaar. Het stedelijke hitte eiland is 0.5 graden Celsius. Het berekende elektriciteitsverbruik heeft betrekking op de gebouw gebonden installaties en niet op apparatuur (zoals koelkast, computers, wasmachine, droger, etc.). Een aantal installatie onderdelen die eventueel aanwezig zijn in dit gebouw kunnen alleen meegenomen worden in de berekening als het verbruik van deze onderdelen te bepalen is. Deze dienen individueel te worden ingevoerd. Mocht dit verbruik niet bekend zijn, zal de software uitgaan van gemiddelde waardes. Een aantal voorbeelden van dit soort onderdelen zijn het elektrisch verbruik van een lift of de verlichting van de algemene ruimtes. Het berekend elektriciteitsverbruik omvat wel (indien aanwezig): verwarming, tapwater, hulpenergie (voor verwarmingsinstallatie, ventilatiesysteem en zonneboiler), verlichting (standaard omstandigheden), zonnecellen (Pv), micro-WKK. Het gemiddelde stroomverbruik is de laatste jaren niet veel gedaald. Apparaten worden wel zuiniger, maar we hebben er ook meer.

In de volgende tabel wordt het gas- en elektrisch verbruik samen met de CO2-emissie getoond. Deelpost

Resultaat

Elektriciteitsverbruik [kWh]

16.523

Totaal elektriciteit (netto) [kWh]

12.799

Gasverbruik [m3]

4.738

Warmteverbruik [GJ] CO2 uitstoot [kg]

0 12.822

17

Bijlage III: Overzicht energieverbruiken en opwekking Overzicht energieverbruiken (gas en elektra) van de afgelopen 3 jaar 2020 Corona jaar

2021 Corona jaar

2022 Corona jaar

Elektriciteitsverbruik (kWh/jaar)

12.968

13.947

17.581

Aardgasverbruik (m3/jaar)

2.078

2.098

1.561

-

-

-

Inkoop (kWh/jaar)

8.113

9.092

12.726

Opwek (kWh/jaar)

-

-

-

Opwek verwacht (kWh/jaar)

10.823

10.823

10.823

Teruglevering (kWh/jaar)

5.967

5.967

5.967

Warmtenet

18

Bijlage IV: Vergunningen Voor het verbouwen of restaureren van een rijksmonument, een gemeentelijk monument of een beschermd stadszicht is in veel gevallen een omgevingsvergunning nodig. Voor het uitvoeren van een aantal aanbevolen maatregelen zijn mogelijk vergunningen benodigd.

Verbouwen van rijks- en gemeentelijke monumenten

Beschermd stadsgezicht

Een vergunning voor een rijksmonument is nodig wanneer er veranderingen aangebracht worden aan het monument. Dit geldt zowel voor de buitenkant als de binnenkant van het monument. De vergunning wordt afgegeven door de gemeente waarin het monument zich bevindt. Bij de aanvraag van de vergunning moet er een plan worden ingediend waarin duidelijk wordt gemaakt welke veranderingen er worden aangebracht en wat de gevolgen hiervan zijn voor het monument. Het niet verkrijgen van de vereiste vergunning voor werkzaamheden aan een rijksmonument kan leiden tot juridische en financiële gevolgen. Het is dus essentieel om de juiste procedures te volgen en de benodigde vergunningen te verkrijgen voordat je wijzigingen aanbrengt aan een rijksmonument.

Een vergunning voor een beschermd stadsgezicht is vereist wanneer er veranderingen aan een gebouw of perceel worden aangebracht die het karakter van het stadsgezicht kunnen aantasten. Het doel van de bescherming is om historische en culturele waarden te behouden en te versterken. De vergunning wordt afgegeven door de gemeente en kan verschillen per locatie. Het is daarom verstandig om contact op te nemen met de gemeente waar het betreffende stadsgezicht zich bevindt voor specifieke informatie over de vergunningsprocedure. Een vergunningsaanvraag is niet van toepassing op het gebouw.

Een vergunningsaanvraag is niet van toepassing op het gebouw.

19

Bijlage V: Subsidies en financiering Voor het toepassen van duurzame maatregelen voor het gebouw zijn diverse subsidies en regelingen beschikbaar. Hieronder zijn de mogelijke subsidies samengevat.

Energie-investeringsaftrek (EIA) voor ondernemers Heeft u een bedrijf dat investeert in een bedrijfsmiddel dat zorgt voor minder CO2-uitstoot? Energiezuinig is? Of wilt u investeren in duurzame energie? Maak dan gebruik van de regeling Energieinvesteringsaftrek (EIA). U kunt dan 45,5% van de investeringskosten aftrekken van de winst. Dit verlaagt uw fiscale winst. Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering /isde/zakelijkegebruikers

Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) Bent u eigenaar van maatschappelijk vastgoed? Of houdt u zich bezig met het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed? Zoals scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen of rijksmonumenten? De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen.

Stimulering Duurzame Klimaattransitie (SDE++)

Energieproductie

en

De Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) geeft subsidie aan bedrijven en non-profitorganisaties die grootschalig hernieuwbare energie opwekken of de CO2-uitstoot verminderen. Oriënteert u op de achtergrond en werking van deze regeling. Of ga direct door naar de aanvraagfase, de realisatiefase of de productiefase. Meer informatie vindt u hier: Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) (rvo.nl)

MIA en Vamil voor ondernemers

Bent u ondernemer en wilt u fiscaal voordelig investeren in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen en technieken? Dat kan met de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAmil).

Inforgraphics RvO Om te achterhalen welke subsidies precies toepasbaar zijn voor uw situatie, zie onderstaande link. https://infographics.rvo.nl/sectorplaten/gebouwdeomgeving/ Subsidies stapelen is beperkt Van cumulatie van subsidies is sprake wanneer meerdere subsidies worden verstrekt voor hetzelfde project. Het kaderbesluit EZK en LNV-subsidies beperkt de mogelijkheid van stapelen van subsidies. Het te verlenen subsidiebedrag plus eventueel andere subsidies mag niet hoger zijn dan het maximale subsidiebedrag van de subsidieregeling. Voor de niet EZ-regelingen geldt veelal een soortgelijke bepaling, óf in de subsidieregeling zelf óf in een kaderregeling.

Meer informatie vindt u hier: https://w w w.r vo.nl/subsidies-financiering /mia-vamil/ ondernemers

Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/dumava

Laatste controle op actualiteit subsidies: 4-8-2023

20

Bijlage VI: Isolatie-metingen Onderstaande tabellen geven weer welke isolatie-metingen zijn verricht en wat de uitkomst is van dit destructieve onderzoek.

Constructie 1: Dak

Positie meting: Spouw:

Nee

Isolatie:

Ja

Ja

Isolatie:

Ja

Constructie 1: Vloer

Positie meting: Spouw:

21

Constructie 1: Gevel

Positie meting: Spouw:

Nee

Isolatie:

Ja

22