Bijlage 3d - Bijlage 4.1 bij de toelichting - Notitie stikstofdepositie Beukenlaan Opheusden incl. bijlage

Project:

Realisatie zes nieuwbouwwoningen te Opheusden

Onderwerp:

Stikstofdepositieonderzoek

Kenmerk:

M202339/2301

Auteur:

Y. Hidskes

Tweede lezer:

F. Erdem

Datum:

17-8-2023

Bijlagen:

I: AERIUS-berekeningen II: Palenplan

Adromi B.V. Reeweg 146 3343 AP Hendrik-Ido-Ambacht T 078 – 684 55 55 F 078 – 684 55 59 algemeen@adromi.nl www.adromi.nl

Inleiding Initiatiefnemer is voornemens om aan de Beukenlaan 9 te Opheusden een zestal nieuwbouwwoningen te realiseren. Hiertoe zullen de bestaande woning, het kantoorgebouw en de garageboxen gesloopt worden. Voor deze ontwikkeling is door Van Middendorp eerder een stikstofdepositieonderzoek uitgevoerd (kenmerk M19159, d.d. 18-4-2023. Bij schrijven van 31 mei 2023 (kenmerk: ODR2306198) heeft de Omgevingsdienst Rivierenland dit onderzoek beoordeeld en verzocht om dit onderzoek aan te laten passen. Onderhavig onderzoek voorziet in een herziene versie van het voorgaande onderzoek, waarbij rekening wordt gehouden met de beoordeling van de ODR. Onderstaande figuur 1 toont een overzicht van de beoogde situatie.

Figuur 1: Situatietekening van de beoogde situatie (bron: Van Middendorp Bouwkundig Teken- en Adviesbureau B.V.).

Adromi B.V.

Pagina 1 van 12

In het kader van de Wet natuurbescherming dient de stikstofdepositie vanwege de bouw- en gebruiksfase van het plan op de nabijgelegen Natura 2000-gebieden inzichtelijk te worden gemaakt. Het meest nabijgelegen stikstofgevoelige Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’ ligt op circa 400 meter ten noorden van het plangebied. Figuur 2 toont de globale ligging van het plangebied ten opzichte van dit Natura 2000-gebied.

Figuur 2: Ligging plangebied (‘1’) ten opzichte van het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied (bron: AERIUS Calculator).

De aanlegfase omvat de sloop van de bestaande bebouwing en de realisatie van de zes woningen. De gebruiksfase van het plan omvat het gebruik van de nieuwbouwwoningen. Daarnaast is ook de huidige situatie inzichtelijk gemaakt, welke geldt als referentiesituatie. In de volgende hoofdstukken volgt een nadere toelichting van de voor dit onderzoek relevante emissiebronnen. Hierbij is per emissiebron beschreven op welke gegevens dit stikstofdepositieonderzoek is gebaseerd.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 2 van 12

Huidige situatie – referentiesituatie Aan de Beukenlaan 9 in Opheusden zijn momenteel een kantoor (100 m²), een bedrijfswoning (118 m²) en 13 garageboxen gesitueerd. In de huidige situatie zijn er diverse stikstofemissiebronnen aanwezig. De volgende emissiebronnen zijn relevant: − Verkeersbewegingen; − Het gebruik van stookinstallaties voor ruimteverwarming; − Het gebruik van de aanwezige open haard. Verkeer Emissies ten gevolge van licht verkeer van zowel buiten het plangebied (verkeersaantrekkende werking) als binnen het plangebied zijn in beschouwing genomen. Er is uitsluitend sprake van licht verkeer. Garageboxen De garageboxen leveren per box gemiddeld 2 verkeersbewegingen per etmaal op. Dit komt neer op 26 verkeersbewegingen per etmaal. Woning en kantoor Het aantal verkeersbewegingen vanuit de (bedrijfs)woning en het kantoor is gebaseerd op gegevens van het CROW1. Het plangebied is gelegen in niet-stedelijk centrum (de stedelijkheidsgraad van de gemeente Neder-Betuwe betreft ‘weinig stedelijk’2). Het kantoor wordt hierbij gecategoriseerd als ‘Kantoor (zonder baliefunctie)’ en de bedrijfswoning als ‘Koop, huis, vrijstaand’. Het kantoor genereert 7,2 verkeersbewegingen per 100 m² per etmaal. Dit komt neer op 7,2 verkeersbewegingen per etmaal. De bedrijfswoning kent een verkeersgeneratie van maximaal 8,3 bewegingen per jaargemiddeld etmaal.

Totale verkeersgeneratie In totaal genereert de huidige situatie 41,5 verkeersbewegingen vanuit licht verkeer per etmaal. Verkeer binnen het plangebied Het verkeer binnen het plangebied rijdt vanaf de Beukenlaan tot en met de achterste garagebox (tussen de garageboxen en het kantoor). Het verkeer binnen het plangebied is ingevoerd als een enkele lijnbron in de sectorgroep ‘wegverkeer’ met wegtype ‘binnen de bebouwde kom’. Er is uitgegaan van type hoogteligging ‘normaal’ met weghoogte ‘0’ en een rijrichting van ‘beide richtingen’. Gelet op voorstaande is in de lijnbron is het totaal aantal verkeersbewegingen ingevoerd (aantal voertuigen maal twee, één voertuig rijdt immers heen en terug via de aangehouden rijroute). Hierbij is een filepercentage van 100% aangehouden in verband met het manoeuvreren.

1 CROW Kennisplatform, 2020. Toekomstbestendig parkeren – van parkeerkencijfers naar parkeernormen. Publicatienummer 381.

ISBN: 9789066286665. 2 CBS, 2023. Gebieden in Nederland 2023, laatst gewijzigd op: 7-6-2023. Geraadpleegd op: 25-7-2023. https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85385NED

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 3 van 12

Verkeersaantrekkende werking De verkeersaantrekkende werking van het plangebied loopt vanaf de Beukenlaan (ter hoogte van de bedrijfswoning), via de Eikenlaan, naar de Dorpsstraat. Ter hoogte van de kruising Eikenlaan/Dorpsstraat/ Burgemeester Lodderstraat wordt aangenomen dat het verkeer wordt opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Ruimteverwarming De bedrijfswoning is voorzien van een op gas gestookte CV-ketel met een vermogen van 50 kW. Met behulp van de schattingsregels van Milieu Centraal is het jaarverbruik bepaald. Het jaarverbruik wordt geschat op 1.870 m³ (op basis van een 2-persoonshuishouden in een vrijstaande woning van 100-150 m² uit 1946 tot 1964). Het aardgasverbruik van het kantoor is gebaseerd op het rapport ‘Ontwikkeling energiekentallen utiliteitsgebouwen: Een analyse van 24 gebouwtypen in de dienstensector en 12 industriële sectoren’3. Uit dit rapport volgt dat de gas-intensiteit (het aardgasverbruik per m² gebruiksoppervlakte) voor kantoren geldt 17 m³ per m² gebruiksoppervlakte bedraagt. In totaal heeft het kantoorgebouw hiermee een gasverbruik van 1.700 m³ per jaar. De NOx-emissies vanuit dit aardgasverbruik zijn berekend op basis van de totale energieproductie per jaar (35,2 MJ/m³ aardgas4) en een maximaal toelaatbare emissie van 0,02 kg NOx per GJ5. Zie onderstaande tabel.

Tabel 1: Berekening NOx-emissies vanuit ruimteverwarming in de bestaande situatie

Emissiebron Verwarming woning Verwarming kantoor

Aardgasverbruik m³/jaar 1.870 1.700

Stookwaarde MJ/m³ 35,2 35,2

Energieproductie MJ/jaar 65,82 59,84

Emissiefactor

kg NOx per GJ 0,02 0,02

Emissie NOx kg/jaar 1,32 1,20

De emissies vanuit het de ruimteverwarming zijn in de AERIUS Calculator ingevoerd als twee puntbronnen in de sectorgroep ‘Anders’ met ‘Verwarming van ruimten’ als temporele variatie. Er is een uittreedhoogte van 7,5 meter aangehouden voor de bedrijfswoning en 5,0 meter voor het kantoor. De uittreedhoogtes zijn gebaseerd op het Actueel Hoogtebestand Nederland (ahn.nl). Houtstook De bedrijfswoning is voorzien van een open haard/kachel. Aangenomen wordt dat deze wordt gebruikt voor sfeerverwarming. Hierbij wordt uitgegaan van een houtgestookte open haard.

3

Sipma en Rietkerk. Januari 2016. Ontwikkeling energiekentallen utiliteitsgebouwen: Een analyse van 24 gebouwtypen in de dienstensector en 12 industriële sectoren. Kenmerk: ECN-E—15-068 4 https://www.energieconsultant.nl/energiemarkt/energie-berekeningen-uit-de-praktijk/omrekening-van-m3-n-naar-kwh/ 5 TNO, 2014. R10584 Update NOx-emissiefactoren kleine vuurhaarden - glastuinbouw en huishoudens

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 4 van 12

Open haarden/kachels ten behoeve van sfeerverwarming worden doorgaans weinig gebruikt. Het gaat hierbij om gemiddeld 70 stookuren per jaar6. Een houtgestookte open haard/kachel heeft daarbij een houtverbruik van gemiddeld 5 kg/uur7. Er vindt dus gemiddeld een houtverbruik van 350 kg/jaar plaats. Het verstoken van hout heeft een stookwaarde van 13,6 MJ/kg hout7. Op basis van deze stookwaarde en het houtverbruik op jaarbasis, wordt er per jaar 4.760 MJ aan energie gestookt. In combinatie met een debiet van 2,6 Nm³/MJ brandstof6, komt dit neer op een totaaldebiet van 12.376 Nm³/jaar. Voor de berekening van de NOx-emissies wordt uitgegaan van emissies die voldoen aan de EcoDesign 2022 wetgeving. Uit deze EcoDesign 2022 wetgeving volgt een NOx-emissiegrenswaarde van 200 mg NOx/Nm³. Op jaarbasis komt de totale NOx-emissie neer op 2,48 kg NOx. De warmte-inhoud van de emissies ten gevolge van de houtstook is berekend op basis van een uittreeddiameter van 22,5 centimeter, een rookgastemperatuur van 280 °C (552 K)6 en het bovenstaande jaardebiet, conform de rekenmethode zoals beschreven in het handboek “Werken met AERIUS Calculator” versie 2022.2 v1 van 6 juli 2023. Deze warmte-inhoud bedraagt 0,008 MW.

De emissie vanuit de houtstook is in het rekenprogramma ingevoerd als puntbron ter hoogte van de schoorsteen in de sectorgroep ‘anders’ met ‘Verwarming van Ruimten’ als temporele variatie. Er is uitgegaan van niet-geforceerde ventilatie. Er is een uittreedhoogte van 7,5 meter aangehouden. De uittreedhoogte is gebaseerd op het Actueel Hoogtebestand Nederland (ahn.nl).

6 Koppejan, J. & De Bree, F., 2018. Kennisdocument Houtstook in Nederland (Project PB201704). In opdracht van Rijksdienst voor

Ondernemend Nederland. 7 Jansen, B. I., 2016. Vernieuwd Emissiemodel Houtkachels (incl. correctie d.d. 28-11-2019). TNO-rapport 2016-R10318. TNO.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 5 van 12

Gebruiksfase In de gebruiksfase zijn uitsluitend de emissies vanuit verkeer relevant. De nieuwbouwwoningen zullen gasvrij worden gerealiseerd. Verkeer Emissies ten gevolge van licht verkeer van zowel buiten het plangebied (verkeersaantrekkende werking) als binnen het plangebied zijn in beschouwing genomen. Licht verkeer Er is aangenomen dat er in de gebruiksfase 365 dagen per jaar verkeer van en naar de woningen rijdt vanwege bewoners en bezoekers. Het aantal verkeersbewegingen is gebaseerd op gegevens van het CROW1. De woningen zijn gelegen in niet-stedelijk centrum (de stedelijkheidsgraad van de gemeente Neder-Betuwe betreft ‘weinig stedelijk’2). De woning wordt hierbij gecategoriseerd als ‘huur, huis, vrije sector’. Eén woning heeft een verkeersgeneratie van 7,6 bewegingen per jaargemiddeld etmaal. In totaal genereren de woningen hiermee 45,6 verkeersbewegingen per etmaal. Verkeer binnen het plangebied Het verkeer binnen het plangebied rijdt vanaf de Beukenlaan tot en met (gemiddeld) de derde woning. Het verkeer binnen het plangebied is op dezelfde wijze ingevoerd als het verkeer binnen het plangebied in de huidige situatie. Verkeersaantrekkende werking Voor de verkeersaantrekkende werking wordt qua invoer volledig aangesloten bij de huidige situatie.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 6 van 12

Aanlegfase Tijdens de aanlegfase zullen er diverse stikstofemissiebronnen zijn. Deze stikstofemissiebronnen worden, gezien de ligging van het plangebied, geminimaliseerd door elektrificatie van de bouwplaats. De volledige aanlegfase vindt plaats in één maatgevend (reken)jaar. Dit jaar omvat de sloop, het bouwrijp maken, de bouw van de woningen, het woonrijp maken en de afbouw van de woningen. Mocht er onverhoopt uitloop van werkzaamheden plaatsvinden, dan zal het tweede jaar naar verwachting maximaal de afbouwwerkzaamheden omvatten. Dit tweede jaar zal niet maatgevend zijn. Opgemerkt wordt dat de eerste stikstofdepositieberekening (met een emissie van circa 169 kg NOx) een worst-case berekening was qua zowel de inzet van de werktuigen als de bouwjaren van de werktuigen. Deze was uitsluitend bedoeld voor interne communicatie met betrekking tot de stikstofproblematiek, maar is per abuis ingediend. Onderhavig onderzoek voorziet in de maximaal geëlektrificeerde aanlegfase. Specifieke gegevens over het gebruik van mobiele werktuigen en verkeersbewegingen zijn gebaseerd op gegevens vanuit de aannemer en op kencijfers bekend bij het adviesbureau. De volgende emissiebronnen zijn relevant: − Verkeersbewegingen ten behoeve van bouwpersoneel, -materiaal en -materieel; − De inzet van diverse (al dan niet elektrische) werktuigen.

Verkeer Zwaar verkeer Verwacht wordt dat er maximaal 38 vrachtwagens van en naar het plangebied rijden voor de aanvoer van bouwmateriaal en -materieel (waaronder heipalen, vloeren, wanden, isolatie, e.d.). Daarnaast wordt rekening gehouden met maximaal 25 vrachtwagens voor de sloop. Hoewel een deel van deze vrachtwagens middelzwaar zal zijn, wordt er rekening mee gehouden dat dit uitsluitend zwaar verkeer betreft. Licht verkeer Er wordt van uitgegaan dat maximaal 1.000 lichte voertuigen van en naar het plangebied rijden ten behoeve van vervoer van personeel (en eventueel kleinschalige aanvoer van materiaal). Verkeer binnen het plangebied De rijroute van het verkeer binnen het plangebied komt overeen met de rijroute uit de gebruiksfase. Het verkeer binnen het plangebied is op dezelfde wijze ingevoerd als het verkeer binnen het plangebied in de huidige situatie dan wel de gebruiksfase. Verkeersaantrekkende werking Voor de verkeersaantrekkende werking wordt qua invoer volledig aangesloten bij de huidige situatie dan wel de beoogde situatie.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 7 van 12

Mobiele werktuigen Er wordt van uitgegaan dat gedurende de bouwfase diverse (al dan niet elektrische) mobiele werktuigen in gebruik zullen zijn. Zoals thans beschreven, zal hierbij maximaal geëlektrificeerd worden om te zorgen dat de aanlegfase geen significant negatieve gevolgen op stikstofgevoelige natuur zal veroorzaken. De voornaamste bronnen die niet geëlektrificeerd kunnen worden, zijn de heistelling en de mobiele (hijs)kraan voor zware lasten. Ook zal de betonstorter/-pomp naar verwachting niet elektrisch zijn. De overige mobiele werktuigen (waaronder bijvoorbeeld sloop-/graafmachine, shovel, verreiker, e.d.) zullen wel elektrisch zijn. Het palenplan omvat het slaan van 26 heipalen. Per heipaal wordt een bedrijfstijd van 45 minuten gerekend voor de heistelling. In totaal wordt de heistelling hiermee afgerond 20 uur ingezet. Daarnaast wordt er per woning rekening gehouden met een inzet van 5 uur hijskraan voor het tillen van zware lasten (met name casco). Dit komt neer op een inzet van in totaal 30 uur. Overige hijswerkzaamheden worden elektrisch uitgevoerd. Ten slotte zijn er emissies vanuit een betonstorter. Als worst-case aanname, wordt hierbij uitgegaan van een pompmixer (dit is: een betonpomp op een truckmixer). In totaal is circa 32 m³ beton benodigd voor de fundering.

Met 8 m³ per truckmixer en een lostijd van 1 uur per truckmixer, zal de betonstorter 4 uur in gebruik zijn. Op basis van de tabellen bij rapport TNO 2021 R123058, is het brandstofverbruik van de heistelling en de hijskraan bepaald bij gemiddeld gebruik. Onderstaande tabel toont de aangehouden uitgangspunten voor de mobiele werktuigen. De mobiele werktuigen voldoen aan stageklasse IV, waarvoor een AdBlue-verbruik van 6% van het dieselverbruik geldt. De betonstorter wordt gecategoriseerd als ‘zwaar utiliteitsvoertuig’ (ZUT), waarvoor geen dieselverbruik benodigd is voor de invoer in de AERIUS Calculator. Tabel 2: Overzicht van de gegevens van de niet-elektrische mobiele werktuigen

Werktuig Heistelling Hijskraan Betonstorter

Vermogen kW 240 150 -

Stageklasse Stage IV Stage IV ZUT

Bedrijfsduur uur/jaar 19,5 30,0 4,0

Dieselverbruik liter/uur 23,2 14,7 n.v.t.

Dieselverbruik liter/jaar 453 441 n.v.t.

AdBlue verbruik liter/jaar 27 26 n.v.t.

De mobiele werktuigen en de betonstorter zijn ingevoerd in de sectorgroep ‘mobiele werktuigen’ onder ‘bouw, industrie en delfstoffenwinning’ als vlakbron over het gehele plangebied, omdat de activiteiten binnen het gehele plangebied uitgevoerd zullen worden. Hierbij zijn de heistelling en de (hijs)kraan geclassificeerd conform de in bovenstaande tabel weergegeven stageklasse en de betonstorter als ZUT. In deze bron zijn voor de mobiele werktuigen het brandstofverbruik op jaarbasis, de bedrijfsduur op jaarbasis en het AdBlue-verbruik op jaarbasis ingevoerd. Voor de betonstorter is uitsluitend de bedrijfsduur op jaarbasis ingevoerd. De AERIUS Calculator berekent hierbij de NOx- en NH3-emissies in kg/jaar.

8

Ligterink, N. E., Dellaert, S., & Van Mensch, P. (10 december 2021). AUB (AdBlue verbruik, Uren en Brandstofverbruik): een robuuste schatting van NOx en NH3 uitstoot van mobiele werktuigen. TNO 2021 R12305.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 8 van 12

Berekeningen De uitgangspunten uit de voorgaande hoofdstukken zijn aangehouden om de gevolgen van de stikstofemissies uit de bouw- en de gebruiksfase te berekenen ten opzichte van de bestaande, huidige situatie. Daar de bouwfase naar verwachting een geheel (reken)jaar duurt, zijn de bouw- en gebruiksfase separaat beschouwd. Versie en rekenjaar De verschilberekeningen zijn uitgevoerd met behulp van het rekenprogramma AERIUS Calculator 2022.2 (beschikbare versie op in notitie vermelde datum). Als rekenjaar is 2024 aangehouden voor de bouwfase en 2025 voor de gebruiksfase.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 9 van 12

Resultaten en conclusie De stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden is onderzocht. Het meest nabijgelegen stikstofgevoelige natuurgebied is ‘Rijntakken’. De stikstofemissies vanuit de bouw- en gebruiksfase zorgen niet voor een toename van stikstofdepositie groter dan 0,00 mol/ha/jaar op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Hiermee is aangetoond dat er geen mogelijke significante effecten vanwege de stikstofemissies van de bouw- en gebruiksfase van het plan op de natuurgebieden zijn. Het aspect stikstofdepositie staat de realisatie en het gebruik van de woningen aan de Beukenlaan te Opheusden niet in de weg.

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 10 van 12

Bijlage I: AERIUS-berekeningen Aanlegfase: AERIUS_projectberekening_20230817164335_AanlegfaseRoDBw8Co9kjr Gebruiksfase: AERIUS_projectberekening_20230817164341_GebruiksfasebeoogdRWKMzibdQkaH

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 11 van 12

Bijlage II: Palenplan

Adromi B.V.

Stikstofdepositieonderzoek

Pagina 12 van 12

2

1

4

3

5

6

7

Peil = 0 36100

6000

6000

6000

5850

4~

8~

~ 12

~ 16

~ 20

A

A

A

A

A

200 bk. fundering

620

B

SO3

1~

SO1

A

~ 24 A

620

B

steklengte = 400

6000

balk hoogte

5850

180

200

PPN

9~

~ 13

~ 17

~ 21

A

A

A

A

A

6,5 m- NAP

paallengte

5~

3950

3950

3020

20

afstortniveau

PPN

6,5 m- NAP

paalpuntniveau ~ 25

2~ Bouwnummer~3

Bouwnummer~4

Bouwnummer~5

A

Bouwnummer~6

6~

~ 10

~ 14

~ 18

~ 22

A

A

A

A

A

Detail Paaldetail gestort

9140

9500

Bouwnummer~2

3020

3950

3950

9140

Bouwnummer~1

3100

A

3~ A

~ 26

SO4

A

180

A

7~

~ 11

~ 15

~ 19

~ 23

A

A

A

A

A

2

1

3

4

5

6

620

620

SO2 A

7

Palenplan Boorpaalrenvooi Peil = 7.08 m + NAP Afmeting ø300 Totaal

Symbool

Aantal

Steklengte (mm)

Afstortniveau t.o.v. Peil (mm)

Code afstorthoogte

P.P.N. t.o.v. N.A.P. (m)

Paallengte (mm)

26

400

-880

A

-6.50

12700

Paal kleur

26

Sonderingen

(zie voor evt. grondverbetering bij fundering op staal tabel "Indicatie grondverbetering") Sonderingen: Rapportnummer: Rapportdatum:

1

Hoogveld Geonius GA220019.025.R01.V1.0 12-07-2022

Maatvoering Maten in mm Hoogtematen in mm t.o.v. Peil Onderstreepte maatvoering is niet op schaal Constructie volgens Eurocode norm

B A versie

Maatvoering gebaseerd op tekeningen van de architect Maatvoering van de architect gaat boven maatvoering constructeur Verschillen in maatvoering melden bij constructeur Bij aansluiting op bestaand maatvoering in het werk controleren

14-10-2022 Definitief 07-09-2022 Ter controle datum omschrijving

RS RS modelleur

project

Nieuwbouw 6 woningen aan de Beukenlaan te Opheusden

onderdeel

Palenplan

datum formaat schaal modelleur fase status

S N ET S E L A A R Co n st r u c t i ev e I n g e n i e u r s Galileilaan 36

Ede

Tel. 0318 62 71 62

www.snetselaar.nl

14-10-2022 A0 1:50 R. Spaan AO Definitief

projectnummer

S-8293 tekeningnummer

DO-P01