Bijlage 3a - Addendum natuurtoets Viridis Gouverneurspolder T

Notitie Addendum op ‘Natuurtoets zonne-eiland Gouverneurspolder Ochten v2’ door Sovon Projectnummer: In opdracht van: Contactpersoon: Datum notitie: Opgesteld door:

N.v.t. Solinoor A.J. (Aart-Jan) Schouten 23 april 2024 E. (Ewoud) van der Ploeg

Aanleiding Solinoor is voornemens om op de voormalige zandwinplas in de Ochtense Gouverneurspolder een drijvend zonne-eiland te realiseren, zie onderstaande afbeelding. Met de realisatie wordt een bijdrage geleverd aan de energietransitie binnen gemeente Neder-Betuwe en aan de Regionale Energiestrategie Fruitdelta Rivierenland. Ook stelt het omliggende bedrijven in staat hun productie ondanks de netcongesti te verduurzamen, doordat de opgewekte duurzame elektriciteit direct aan hen wordt geleverd.

Figuur 1 | Globale ligging beoogde zonne-eiland nabij Ochten.

Sovon heeft onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke negatieve effecten van het plan op de beschermde natuurwaarden. Zij hebben de mogelijke effecten en de gevolgen vanuit de Wet natuurbescherming en de provinciale omgevingsverordening in kaart gebracht. De resultaten zijn beschreven in de ‘Natuurtoets zonne-eiland Gouverneurspolder Ochten v2’.

Bureau Viridis Randweg 30 4104 AC Culemborg

T 0345 753275 info@bureau-viridis.nl www.bureau-viridis.nl

KvK 110 557 87 Btwnr. NL 820598215B01 IBAN NL46TRIO0198448600

De Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) heeft de Natuurtoets beoordeeld en een aantal aanvullende vragen gesteld. Aan Bureau Viridis is gevraagd een nadere inventarisatie uit te voeren om een deel van de vragen te beantwoorden. Op 18-04-2024 is de inventarisatie op locatie uitgevoerd. Er is beoordeeld of het zonne-eiland en de inrichtingsmaatregelen significante negatieve effecten hebben op de beschermde natuurwaarden. Deze memo beschrijft de inventarisatie en de beoordeling van de effecten vanuit de Omgevingswet voor de soortenbescherming. Er wordt ingegaan op de potentiële aanwezigheid van jaarrond beschermde nestplaatsen, de bever en de effecten van de ingrepen op andere beschermde soorten.

Jaarrond beschermde nesten Er zijn twee mogelijke werklocaties in het plan opgenomen. Gedurende ca 3 maanden zal op één van beide locaties het eiland worden geassembleerd.

Locatie 1

Locatie 2

De benodigde materialen (zoals drijvers, ankers, zonnepanelen, bekabeling, bouwmachines) worden met vrachtwagens naar de locatie gebracht. Afhankelijk van het gewicht van het materiaal en materieel wordt er op de Waalbandijk of op de landbouwweg die vanaf de Waalbandijk langs de zandwinplas loopt gelost. Het lossen vindt plaats met heftrucks/bobcats. Er wordt aan de oever van de zandwinplas een werkterrein ingericht. De afstand tussen de landbouwweg en het werkterrein bedraagt ongeveer 35 meter. Hier worden de materialen opgeslagen, is een bouwkeet aanwezig en is ruimte om de drijvers met de zonnepanelen te assembleren.`` Nabij beide locaties is geen opgaande vegetatie aanwezig, zie de beide foto’s hieronder. Zuidwestelijk van locatie 2 zijn wel hogere wilgen aanwezig, maar hierin werden geen nesten aangetroffen met een jaarrond beschermde status. In de bosschage oostelijk van locatie twee is mogelijk wel een nest van de buizerd aanwezig. Ten tijde van het veldbezoek hield zich ter plaatse een buizerd op en de bosschage is als nestplaats voor deze soort zeer geschikt. Deze potentiële nestplaats bevindt zich ruimschoots buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden. Er zijn dan ook geen jaarrond beschermde nesten aangetroffen welke door de werkzaamheden kunnen worden verstoord.

Ecologisch Adviesbureau Viridis | Addendum Gouverneurspolder

2

Locatie 1 dd 18-04-2024

Locatie 2 dd 18-04-2024

Ligging potentiele nestplaats buizerd, oranje omlijnd (Bron: Google Earth).

Langs de route van het bouwverkeer bevindt zich een meidoornhaag. Hierin bevinden zich geen jaarrond beschermde nesten. Nesten van algemene broedvogels komen in deze haag wel voor. Indien tijdens de broedperiode werkzaamheden worden uitgevoerd, wordt aanbevolen de toegangsweg nat te houden, om het opstuiven van zand zoveel als mogelijk te voorkomen en de rijsneheid te beperken.

Ecologisch Adviesbureau Viridis | Addendum Gouverneurspolder

3

Coclusie: het zonne-eiland en de bouw ervan hebben geen negatief effect op jaarrond beschermde nesten. Gedurende de broedperiode zijn effecten op algemene broedvogels te mitigeren door een lage rijsnelheid aan te houden en opstuiven van zand te voorkomen.

Bever Bij het onderzoek naar de verblijfplaatsen van de bever is er één bewoonde beverburcht gevonden en twee hoger gelegen burchten waarvan tenminste één gezien de goede staat recent nog als hoogwatervluchtplaats is benut. Het voedsel voor de bever (met name jongere wilgen) bevindt zich op het schiereiland waarop de burcht zich bevindt. Gezien een sleepspoor wordt ook voedsel en bouwmateriaal voor de burcht aangevoerd vanuit de Waal, zuidelijk van het schiereiland. De noordoever van de plas biedt geen voedsel voor de bever.

Foto beverburcht 18-04-2024

Foto ankerponton en werkboot

De zonnepanelen worden vanaf de werklocaties in secties naar de plek gevaren met kleine bootjes als hierboven geel omlijnd weergegeven. De ankers worden in/op de bodem van de plas geplaatst. De verankering vindt plaats met een kraan op een drijvend ponton. Aan de ankers worden de ankerlijnen bevestigd. De deelsystemen van drijvers met de zonnepanelen worden via een schans te water gelaten en per boot naar de gewenste locatie versleept en aan de verankering verbonden. Op het water worden de verschillende deelsystemen aan elkaar verbonden. De totale bouwtijd is beperkt en wordt ingeschat op circa 3 maanden. De afstand van zonne-eiland tot de oever is minimaal 40 meter.

Ecologisch Adviesbureau Viridis | Addendum Gouverneurspolder

4

Het kennisdocument van BIJ12 betreffende de bever beschrijft slechts zeer minimaal de effecten die werkzaamheden op deze soort hebben. De enige afstand die wordt genoemd is het uitblijven van verstoring van bevers bij heiwerkzaamheden op 70 meter afstand van een burcht, buiten de voortplantingsperiode. Heiwerkzaamheden veroorzaken veel trilling, visuele en geluidsverstoring. De voorliggende te verwachten verstoring door de aanleg van het zonnepark wordt veel lager ingeschat. Van zowel trilling als geluidsverstoring is niet of nauwelijks sprake. Visuele verstoring is de enige factor die van invloed kan zijn op de bever. Omdat de werkzaamheden voornamelijk overdag plaatsvinden en de bever in de nacht actief is, wordt de invloed van visuele verstoring als minimaal ingeschat. Een gedeelte van de plas zal worden ingenomen door het drijvende zonnepark. Omdat de voedselvoorziening van de bever beperkt is tot de oeverzone waar de burcht zich bevindt en eventueel via aanvoer langs de Waal, wordt de route die de bevers hiertoe benutten niet door het zonnepark onderbroken. Ook in andere projecten komt naar voren dat de bever erg weinig verstoringsgevoelig is. In de naastgelegen Willemspolder is, onder ontheffing, een beverburcht ontmanteld, een groot deel van de betreffende oeverzone vergraven en de voedselvoorziening vrijwel volledig verwijderd.

Desondanks hebben de bevers hier hernieuwd een burcht gebouwd en hebben de dieren ter plaatse, vooralsnog, standgehouden. Deze situatie staat niet op zichzelf en de realisatie van een zonnepark is verhoudingsgewijs een beperkt ingreep in het leefgebied van de bever. Derhalve is het met grote waarschijnlijkheid uitgesloten dat de ingrepen effect zullen hebben op de functionaliteit van de verblijfplaats van de bever. Conclusie (hypothese): De bevers kunnen zich zowel tijdens als na afronding van de werkzaamheden langs de bestaande over blijven verplaatsen en de functionaliteit van de burcht is niet in het geding.

Effect participatiemaatregelen Onderstaande maatregelen zijn voortgekomen uit het participatietraject met de stakeholders.

Ecologisch Adviesbureau Viridis | Addendum Gouverneurspolder

5

Hieronder wordt voor elke maatregel aangegeven wat de effecten zijn. Inpassingsmaatregelen 1. Natuurbeheer 2. Behoud natuurlijke oever 3. Biohutten onder het zonne-eiland 4. Toegang tot zandige oever

Effect Verbetering van natuurwaarden, onder andere door realisatie van meer kruidenrijke vegetaties N.v.t. (=bestaande situatie) Verbetering van natuurwaarden In de huidige situatie wordt een groot deel van de oever door recreanten benut. Door specifieke delen van de oever voor recreatie aan te wijzen en op andere oeverdelen de toegankelijkheid te beperken en het landschap een andere invulling te geven, wordt de verstoring van (potentiële) natuurwaarden tot een kleiner oppervlak beperkt. Dit komt de natuurwaarden op niet (meer) verstoorde delen van de oever ten goede.

Ecologisch Adviesbureau Viridis | Addendum Gouverneurspolder

6

5. Behoud bestaande strandje 6. Ruimte voor sportvissers 7. Informatieve kijkwand

N.v.t. (=bestaande situatie)

8. Plaatsen bankjes

De plaatsing van een bankje is voorzien tussen de maisakkers zoals op onderstaande afbeelding weergegeven. De locatie herbergt door het intensieve gebruik geen enkele natuurwaarde. Negatieve effecten op natuurwaarden zijn dan ook uitgesloten.

N.v.t. (=bestaande situatie) Momenteel wordt de dijk al vrij druk door wandelaars en passanten benut. Deze bezoekers bevinden zich in de directe zichtlijn voor aanwezige vogels in de plas aan de voet van de dijk. De plaatsing van een vogelkijkscherm zorgt niet voor een toename van de verstoring van aanwezige vogels, immers de belangstellenden zijn voor vogel niet zichtbaar achter het scherm. Voorwaarde is wel dat bezoekers het scherm niet moeten kunnen passeren en de oeverzone van de plas op kunnen wandelen. Daartoe zal passage van het scherm door hekwerk onmogelijk worden gemaakt. Negatieve effecten op met name aanwezige vogels zijn uitsluitend te verwachten tijdens de plaatsing van het scherm. Gedurende de gebruiksfase zijn negatieve effecten niet te verwachten.

Locatie bankje langs klompenpad

Ecologisch Adviesbureau Viridis | Addendum Gouverneurspolder

7

Voor onderstaande locatie langs de route naar het voetveer OchtenDruten is de realisatie van een klein speeltoestel en een bankje voorzien. Ter plaatse groeien enkele algemene kruiden, maar van enige natuurwaarde is nauwelijks sprake. Negatieve effecten zijn dan ook uitgesloten.

9. Speelmogelijkheden 10. Hondenlosloopveldje

11. Opruimen gebied 12. Toegankelijkheid uiterwaard verbeteren (NME / Schoolkinderen) 13. Bijdrage energiecoaching

Locatie bankje en speeltoestel langs doorgaande route voetveer Ochten – Druten (openbare weg) Zie voor de foto van de locatie de afbeelding hierboven.

Dit gebied wordt reeds gebruikt door hondenuitlaters en honden. Door reguleren en zoneneren van loslopende honden op deze plek, wordt getracht de loslopende honden in de verderop gelegen waardevolle uiterwaardenatuur te verminderen. Hier zal ook op worden gehandhaafd. N.v.t. (gaat over wandelend door het gebied met vuilniszakken) N.v.t. (mogelijk maken natuureducatie aan schoolkinderen in het rivierengebied) N.v.t. (geen ruimtelijk effect)

Conclusie: De maatregelen hebben geen significante negatieve effecten op natuur in het kader van de soortbescherming uit de Omgevingswet.

Ecologisch Adviesbureau Viridis | Addendum Gouverneurspolder

8