Bijlage 3 - Rapport inspectieronde sportvelden mei 2025

RAPPORTAGE Aandachtspunten bezoek natuurgras- en kunstgras sportvelden mei 2025 GEMEENTE NEDER-BETUWE

Opdrachtgever

:

Gemeente Neder-Betuwe Postbus 20 4043 ZG OPHEUSDEN

Contactpersoon

:

de heer D. Bakker

Datum

:

22 mei 2025

Projectnummer

:

512304042

Contactpersoon

:

de heer R. van den Brink

13-06-2025 Vrijgegeven door: S. van der Holst Apeldoorn

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

INHOUDSOPGAVE:

1. 2.

INLEIDING ............................................................................................................................ 1 AANDACHTSPUNTEN PER SPORTPARK ......................................................................... 2 2.1 Algemene aandachtspunten en zelfwerkzaamheid verenigingen ............................... 2 2.2 Sportpark VV Kesteren te Kesteren ............................................................................. 7 2.3 Sportpark KV Kesteren te Kesteren ........................................................................... 11 2.4 Sportpark SV DFS te Opheusden .............................................................................. 13 2.5 Sportpark VV Dodewaard te Dodewaard ................................................................... 16 2.6 Sportpark VV Uchta te Ochten................................................................................... 19 2.7 Sportpark VV Echteld te Echteld................................................................................ 22 3. RENOVATIESCHEMA SPORTVELDEN ............................................................................ 24

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

1.

mei 2025

INLEIDING

De gemeente Neder-Betuwe participeert in het project ‘’Periodieke Kwaliteitsbeoordeling Sportvelden”. Hiertoe worden alle natuurgras- en kunstgras sportvelden in de gemeente Neder-Betuwe éénmaal per drie jaar bezocht. Van elk natuurgras sportveld wordt dan monstermateriaal van de toplaag verzameld en wordt er een bemestingsadvies per veld verstrekt. Van dit bezoek zijn de bevindingen en de adviezen uitgebreid gerapporteerd. De rapportage hiervan is verstrekt in mei 2023. Met de gemeente Neder-Betuwe is afgesproken dat bij de natuurgras- en kunstgras sportvelden in het najaar (circa september) van 2024 en 2025 een aanvullende “quick scan” op de velden zal worden uitgevoerd. Tijdens deze rondgang worden de natuurgras sportvelden op enkele aspecten getoetst aan de desbetreffende norm (aspecten / constructieve eigenschappen vlakheid en grasbezetting) behorend bij die sport. Tevens vindt er overleg plaats over de uitgevoerde (groot) onderhoud werkzaamheden en kan, indien noodzakelijk, worden bijgestuurd in het onderhoudsregime. Van deze bezoeken zal volgens afspraak een korte rapportage met aandachtpunten worden verzorgd. NB. Het beoordelen van de kwaliteit van de losse (oefen)doelen maakt geen onderdeel uit van deze beoordeling / quick scan.

De gemeente Neder-Betuwe heeft aan Kiwa ISA Sport gevraagd om de quick scan van 2025 al in het voorjaar uit te voeren en hierbij tevens het indicatieve renovatieschema te actualiseren (zie hoofdstuk 3). Deze gegevens en bevindingen zullen door de gemeente gebruikt worden bij het opstellen van een nieuw “Beheerplan Sportvelden”. Door de heer R. van den Brink van Kiwa ISA Sport is op 1 mei 2025 de “quick scan” op de natuurgrasen kunstgras sportvelden uitgevoerd. Namens de gemeente was de heer D. Bakker en de heer T. Spreen Brouwer aanwezig. Tijdens de rondgang is met de aanwezige vertegenwoordigers van de verenigingen diverse aandachtspunten al besproken. Bij de rondgang op de kunstgrasvelden gelegen in Kesteren was de heer W. Pijnappel van Finovi aanwezig en zijn diverse onvolkomenheden toegelicht. De interactie en betrokkenheid van alle partijen is als zeer plezierig ervaren. In de herfst- en wintermaanden (oktober, november, december 2023 en januari en februari 2024) is er geregeld zeer veel neerslag van betekenis gevallen bij vrij normale tot hogere temperaturen voor de tijd van het jaar. Ook diverse andere maanden in 2024 waren soms kletsnat met hoge neerslagsommen. Dit jaar zijn de maanden februari, maart en begin april 2025 zeer droog en zonnig verlopen bij hogere temperaturen voor de tijd van het jaar.

1

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

2.

AANDACHTSPUNTEN PER SPORTPARK

2.1

Algemene aandachtspunten en zelfwerkzaamheid verenigingen

Op meerdere natuurgras voetbalvelden zijn (pleksgewijs vrij veel) onkruiden in de grasmat aangetroffen (zoals weegbree, paardenbloem en madelief). Het algemene beleid in Nederland is om zeer terughoudend te zijn met het gebruik van chemische middelen om onkruiden op sportvelden te bestrijden Met name voor de natuurgras sportvelden geldt uiteraard dat een alternatief moet worden gezocht voor chemische onkruidbestrijding. Het belangrijkste hierbij is dat de natuurgras sportvelden een gesloten grasmat blijven houden. (Mechanische) bewerkingen als intensief doorzaaien in voor- en naseizoen en het intensief en meermaals verticuteren en wiedeggen dragen hier aan bij. Een keer vaker doorzaaien zou ons advies hierbij zijn (circa 2-3 x per jaar). Bij een zeer forse onkruidgroei kan worden overwogen om bij het groot onderhoud de fieldtopmaker in te zetten. Geadviseerd wordt om voor deze (extra) bewerkingen extra budget te reserveren. Elke terreinbeheerder beheert vanaf het beheerseizoen 2020 zonder gewas beschermingsmiddelen. Voor specifieke problemen in specifieke situaties gelden tijdelijke uitzonderingen op het verbod (conform Integrated Pest Management / IPM). Een terreinbeheerder zal goed moeten onderbouwen waarom van de uitzondering gebruik moet worden gemaakt.

Het doel van IPM is het gebruik en de afhankelijkheid van gewasbeschermingsmiddelen zoveel mogelijk te beperken en hierdoor de impact op mens, dier en milieu zo gering mogelijk te houden. De focus dient achtereenvolgens te liggen op;  Preventie, cultuurtechnische bewerkingen en resistente en tolerantie van grasrassen;  Mechanische en fysische bestrijding (bewerkingen;  Biologische bestrijding;  Eventueel (indien ook toegestaan binnen die gemeente) chemische bestrijding. We spreken bij natuurgras sportvelden ook wel over Geïntegreerd Sportveldbeheer waarbij alle beheer- en onderhoudsmaatregelen gericht zijn op het realiseren van een structurele speelkwaliteit. Een kwalitatief goed, weerbaar, robuust en veilig natuurgras sportveld is weerbaarder tegen gangbare grasziekten, de vestiging en de ontwikkeling van onkruiden en zal veelal bij plagen (zoals engerlingen) minder schade oplopen en sneller herstellen. De volgende handvaten / stappenplan (niet volledig) kan worden doorlopen voor het uitvoeren van IPM. Het betreft;     

Nulmeting: inzicht in de huidige situatie van een natuurgras sportveld; Bepalen kwaliteitsdoelstelling (SMART); Opstellen onderhouds- en beheersplan waarbij het uitgangspunt preventie is en bestrijding zonder gewasbeschermingsmiddelen; Opstellen monitoringsplan en vastellen schadedrempels voor onkruiden, ziekten en plagen (Stoplichtmodel: Groen is aanvaardbaar, Geel is nog acceptabel en Rood is ongewenst); Opstellen en gebruiken monitoringsformulier;

2

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe



    

mei 2025

Uitvoeren van het onderhoud en beheer van de sportvelden (bemesting conform bemestingsplan, regulier onderhoud conform onderhoudsplan, preventieve beheersmaatregelen conform beheersplan en registreren van het geplande en niet geplande onderhoud en beheer; Controleren, monitoren en evalueren van alle onderhoud en beheer resultaten. Monitoren veldkwaliteit inclusief onkruiden, ziekten en plagen. Toetsen van alle monitoring gegevens aan de opgestelde kwaliteit streefwaarden en schadedrempels; Evalueren van het uitgevoerde en opgestelde onderhoud en beheer op basis van de monitoring gegevens; Eventueel aanpassen van de onderhoud- en beheermaatregelen(mechanische, fysische en/of biologische bestrijding (bij overschrijding schadedrempels en/of kwaliteit streefwaarden); Eventueel keuze tot bestrijding met toegelaten gewasbeschermingsmiddelen. Toepassen van gewasbeschermingsmiddelen geld als professioneel gebruik. Zowel medewerkers als vrijwilligers van bedrijven, sportdiiensten en verenigingen zijn in “juridische zin” professionele gebruikersdie in bezit moeten zijn van een geldig vakbekwaamheidsbewijs en mogen alleen middelen gebruiken die voor professioneel gebruik zijn toegelaten.

Zie verder ook de site www.onkruidvergaat.nl voor de laatste ontwikkelingen en handreikingen. Daarnaast heeft het ministerie van Verkeer en Waterstaat de “Handreiking pesticidenvrij sportgrasbeheer en Handleiding geïntegreerd sportgrasbeheer” laten maken. Deze zijn als Pdf gratis te downloaden via Gras – BSNC | Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek (via de website van de BSNC). Voor de aangetroffen paardenbloemen in meerdere velden geld dat door de aanwezige forse penwortels deze niet eenvoudig met cultuurtechnische bewerkingen te bestrijden zijn. Er kan worden overwogen om (met behulp van vrijwilligers van de voetbalvereniging) enkele weken voor het groot onderhoud of tussentijds deze (groten)deels handmatig diep uit te steken om zo de onkruiddruk met paardenbloem te beperken. Herhalingen kunnen hierbij gewenst zijn. De volgende (zelf)werkzaamheden door de verschillende verenigingen worden geadviseerd om de natuurgras sportvelden wedstrijd- en/of trainingswaardig te houden en het wekelijks en groot onderhoud verder te vereenvoudigen;  Het is wenselijk om speelschade aan de grasmat (na een speelweekeinde of training) zo spoedig mogelijk te herstellen.

Geadviseerd wordt om bij het herstel gebruik te maken van een riek of schop waarmee putjes kunnen worden opgelicht, waarna de grasmat vlak kan worden aangetrapt;  Indien het groot onderhoud is uitgevoerd op de natuurgras sportvelden dienen deze niet meer bespeeld te worden om zodoende schade aan de jonge (zich nog te ontwikkelen) grasmat te voorkomen;  Voor de levensduur en uniformiteit van de toplaag is het wenselijk om trainingsactiviteiten over het gehele sportveld te spreidden en hierbij bij voorkeur de vaste doelmonden (5,50 meter gebieden) van de voetbalvelden bij zowel natuurgras- als kunstgras sportvelden te ontzien; 3

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

 





mei 2025

Het in depot zetten van de vaste en losse doelen tot ingebruikname / vrijgeven van het veld verkleint de kans op bespeling in de kwetsbare doelgebieden; Het is wenselijk om losse oefendoelen na gebruik buiten het veld (in depot) te plaatsen en de maaibeugels van de vaste doelen bij de voetbalverenigingen na de wedstrijddag of trainingsactiviteiten omhoog vast te zetten. Dit vereenvoudigt het onderhoud en geeft de velden op den duur een nettere uitstraling; Met klem wordt geadviseerd om het inbranden en/of doodspuiten van de grasmat ter plaatse van de belijning achterwege te laten om zodoende de velden vlak en uniform te houden en de kans op blessures bij spelers tot een minimum te beperken. Overwogen kan worden om het belijnen te vereenvoudigen door het aanbrengen van markeerpluimpjes. Dit vereenvoudigt het (groot)onderhoud en geeft de velden op den duur een nettere en uniformere uitstraling; De doelnetten van de voetbaldoelen dienen conform het reglement van de KNVB op doelmatige wijze te worden bevestigd. De vereniging is verantwoordelijk voor de naleving hiervan.

Gezien de aangetroffen kwaliteit bij de kunstgras sportvelden worden hieronder nogmaals de maatregelen benoemd die nodig zijn om de kwaliteit van de velden op het gewenste niveau te houden dan wel te verbeteren. Daarbij is het uitermate belangrijk dat voor alle partijen duidelijk is wie voor welke onderhoudsbewerkingen en controles verantwoordelijk is (gemeente / aannemer / vereniging)

Algemeen Het onderhoud op de kunstgras sportvelden dient op een goede wijze uitgevoerd te worden en met inzet van het juiste materieel. Wanneer dit niet het geval is kan er zelfs schade (overmatige slijtage of het verwollen van de vezels) ontstaan aan de kunstgras sportvelden. Geadviseerd wordt om de inzet van machines en materieel met de aannemer of leverancier van de kunstgrasmat af te stemmen. Het onderhoud dient ervoor te zorgen dat de kunstgras sportvelden zo optimaal mogelijk bespeelbaar blijven. Goed onderhoud kan de sporttechnische eigenschappen, zoals interactie van de bal met de kunstgrasmat of interactie speler met de kunstgrasmat positief beïnvloeden. Tevens vergroot goed onderhoud de levensduur van het sportveld. Ook voor de kunstgras sportvelden is het wenselijk om bij trainingsgebruik de trainingsactiviteiten op de velden over het gehele terrein te spreiden. Het is hierbij zinvol om de doelmonden van de vaste doelen en de ovalen bij de korfbalvelden zoveel als mogelijk te ontzien en gebruik te maken van verplaatsbare oefendoelen of korven (transportwielen aan de oefendoelen vereenvoudigen het verplaatsen).

Indien geconcentreerde trainingsactiviteiten en hierdoor overmatige slijtage (vooral in de doelmonden) worden voorkomen of beperkt kan blijven zal dit de velden uniformer houden (sporttechnische eigenschappen), het onderhoud vereenvoudigen en zal dit de levensduur van de toplaag positief beinvloeden en/of deelvervanging kunnen worden uitgesteld.

4

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

NB. Het is wenselijk dat oefendoelen na gebruik bij voorkeur buiten de velden in depot worden gezet om zodoende het onderhoud te vereenvoudigen. Het onderhoud aan een kunstgras sportveld kan worden opgedeeld in:  dagelijks onderhoud;  wekelijks onderhoud;  jaarlijks onderhoud.

Dagelijks onderhoud Geadviseerd wordt om de velden tijdig te ontdoen van vervuiling. Vervuiling kan in de zandvulling en/of (kurk)infill gaan zitten, en is een voedingsbodem voor algen, mos en onkruid. Deze vervuiling kan zorgen voor een niet uniform veld door middel van; compactie, een glad oppervlak bij nat weer en een hard oppervlak bij droog weer. Vervuiling bijtijds verwijderen heeft een positieve invloed op de uniformiteit, waterdoorlatendheid en levensduur van de kunstgrasmat.

Wekelijks onderhoud Regelmatig vegen en borstelen is een onderhoudsmaatregel die het hele veld ten goede komt. Geadviseerd wordt om door middel van het inzetten van een wiedeg/hark combinatie bij kunstgras voetbalvelden, het veld te decompacteren en zo zijn uniformiteit te behouden. Door bespeling van de kunstgras velden kan de vezel plat gaan liggen. Hierdoor zal de balrol snelheid bij voetbal toenemen en een voetballer kan minder gemakkelijk met de voet onder de bal komen. Tevens slijt een platliggende vezel aan de zijkant en niet op de top van de vezel. Bij (geconcentreerde) bespeling van de korfbalvelden zal de vulling ongelijk verdeeld raken, kan de vezel plat gaan liggen en zal de uniformiteit van het veld afnemen. Geadviseerd wordt door regelmatig te vegen en/of borstelen en/of bijvullen de vulling weer egaal te verdelen. Het op tijd controleren en bijvullen van de kunstgrasmat met hetzelfde instrooirubber, instrooizand of instrooimateriaal ter plaatse van de penaltystippen, cornervakken, ovalen (bij korfbal) en de (pupillen)doelmonden heeft een gunstig effect op de vlakheid, stabiliteit en levensduur van de mat. Het is aan te bevelen om het veld wekelijks te controleren op vervuiling en gevaarlijke onvolkomenheden, en deze controles/acties/herstel ook vast te leggen in een logboek per veld.

Jaarlijks onderhoud Geadviseerd wordt om de kunstgrasvelden 1 à 2 maal per jaar te laten inspecteren op onvolkomenheden (e.e.a. in overleg met aannemer of leverancier van de kunstgrasmat en eventuele vastgelegde afspraken / contracten). Tijdens het groot onderhoud kan het veld intensief worden gereinigd en eventueel de vulling worden gedecompacteerd en/of aangevuld.

5

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Bestrijding en verwijderen van mos, algen en onkruiden zal voornamelijk in de laatste meter van de uitlopen dienen plaats te vinden. Om het functioneren van de aanwezige drainagesystemen te garanderen, is het gewenst om de drains circa 1 x per 3 à 5 jaar te controleren, indien noodzakelijk te reinigen en indien mogelijk om storingen te herstellen. Aanbevolen wordt om een zo volledig mogelijk overzicht te hebben met gegevens over het aanwezige drainagesysteem per veld. Hierin kan melding worden gemaakt van het jaar van aanleg, enkelvoudig of samengesteld systeem, type omhulsel en sleufvulling, drainafstand en draindiepte en het jaar van de laatste controle en eventuele bijzonderheden. Tevens kan het onderhoud vereenvoudigd worden door het hebben van een goede revisietekening met locatie van eventuele doorspuitputten.

6

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

2.2

mei 2025

Sportpark VV Kesteren te Kesteren

Op het sportpark van VV Kesteren te Kesteren is een natuurgras voetbalveld en twee kunstgras voetbalvelden bezocht. Bij de rondgang waren de heren G. van Veen en R. van Eldik namens de vereniging aanwezig. Namens Finovi was de heer W. Pijnappel aanwezig bij de rondgang op de kunstgras voetbalvelden. Inventarisatieformulieren met betrekking tot het uitgevoerde onderhoud zijn via mail nagezonden. Voor algemene aandachtspunten en (zelf)werkzaamheden voor deze velden wordt verwezen naar paragraaf 2.1.

Veld 1 Het natuurgras wedstrijd voetbalveld ligt er kwalitatief redelijk tot goed bij. In de top is nog enige viltvorming en verrijking aangetroffen. Het is wenselijk om het natuurgras voetbalveld voldoende te bezanden (in combinatie met een bewerking met de recyclingdresser of vertidrain met holle pen) en het natuurgras veld jaarlijks straf te verticuteren en daarna in twee richtingen (recht en diagonaal) door te zaaien om zo de kwaliteit van het grasbestand te verbeteren. Het doorzaaien van een gesloten grasmat (zonder voorafgaand te verticuteren) heeft weinig rendement en wordt daarom afgeraden. Het verticuteren van het veld kan één maal extra worden uitgevoerd. Het grasbestand bestaat voornamelijk uit Engels raaigras en straatgras met een geringe onkruiddruk van paardenbloem en weegbree. Wel zijn er vrij veel grasdotten op het veld aangetroffen (zie foto 1). Het is wenselijk dat de maaifrequentie wordt verhoogd en grasdotten worden verwijderd om zo een volle gezonde grasmat te behouden. Het macrorelief van het veld is vrij vlak. Bij het microrelief is vooral geringe speelschade geconstateerd. Foto 1

7

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Veld 2 en pupillenveld 3 De algehele visuele kwaliteit en onderhoudstoestand van de in 2022 / 2023 gerenoveerde of nieuw aangelegde kunstgras voetbalvelden is op enkele aspecten nog steeds als zeer matig beoordeeld. Geconstateerd is dat de meeste onvolkomenheden nog niet aangepakt / hersteld zijn en dat de onderhoudsfrequentie en inzet vanuit de vereniging nog niet optimaal is. Veld 2 is hierdoor met de huidige onvolkomenheden en het gevaar voor blessures bij gebruikers niet geschikt voor bespeling. Voor het behalen van de gewenste kwaliteit van de velden en de resterende levensduur blijft het uitermate belangrijk dat de algemene onderhoudsmaatregelen zoals nogmaals benoemd in deze rapportage (zoals vegen, borstelen, bijvullen met instrooimateriaal (kurk)en verwijderen van organische vervuiling) worden uitgevoerd. Op beide kunstgras voetbalvelden (veld 2 en pupillenveld 3) zijn nog diverse onvolkomenheden aangetroffen die aandacht verdienen. Kiwa ISA Sport B.V. adviseert met klem om de bij de kwaliteitsopname geconstateerde onvolkomenheden te herstellen en/of aan te laten passen. Het afstemmen van het herstel van diverse onvolkomenheden en losse naden door Finovi wordt met klem aanbevolen. Het betreft voor veld 2;  alle losse naden te herstellen, o.a. bij zijlijn kantinezijde (zie foto’s 2 en 3);  vulling optimaliseren.

Het op tijd controleren en (wekelijks) bijvullen van de kunstgrasmat met hetzelfde instrooimateriaal (ter plaatse van de penaltystippen, cornervak markeringen en de doelmonden) heeft een gunstig effect op de vlakheid, stabiliteit, sporttechnische eigenschappen en de levensduur van de kunstgras mat. Geadviseerd wordt om de infill te optimaliseren tot 28-30 mm (gemeten is circa 19-30 mm);  een penaltystip (zie foto 4) is door ruim onvoldoende vulling al versleten en een stip is al geheel verdwenen (zie foto 5) !! Geadviseerd wordt om nieuwe penaltystippen of nieuwe stukken kunstgras van circa 1 m² aan te brengen;  de geringe organische vervuiling van onkruiden en gras in de uitlopen regelmatig te verwijderen en voldoende te borstelen en vegen;  de (meest scherpere) stukjes brandschade aan de kunstgrasmat te herstellen (zie foto 6);  de zakking in het veld (kantinezijde, zie foto 7) en de drempelvormige oneffenheid achter het doel westzijde te herstellen;  de gaten in de ballenvanger netten te herstellen (zie foto 8). Foto 2

Foto 3

8

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Foto 4

Foto 5

Foto 6

Foto 7

Foto 8

Nb. in de achteruitloop westzijde bevind zich een forse, vloeiend verlopende bult (wellicht door wortelopdruk). Indien deze oneffenheid op termijn groter wordt is herstel gewenst;

9

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Het betreft voor pupillenveld 3;  de losse naad te herstellen (zuidwesthoek in het veld);  vulling blijven optimaliseren. Het op tijd controleren en (wekelijks) bijvullen van de kunstgrasmat met hetzelfde instrooimateriaal (ter plaatse van de penaltystippen, cornervak markeringen en de doelmonden) heeft een gunstig effect op de vlakheid, stabiliteit, sporttechnische eigenschappen en de levensduur van de kunstgras mat;  de organische vervuiling van onkruiden, gras en takjes (zie foto 9) in de uitlopen en zelfs tot in het speelveld te verwijderen en voldoende te borstelen en vegen;  bij de doelen zijn de doelnetten bevestigd met scherpe uitstekende tyrips (zie foto 10). Aanpassing van de bevestiging conform het reglement van de KNVB is hier gewenst om zo de kans op blessures bij gebruikers tot een minimum te beperken. Foto 9

Foto 10

Voor het overige wordt verwezen naar de uitgebreide rapportage van 2023 betreffende het project “Periodieke Beoordeling Sportvelden”.

10

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

2.3

mei 2025

Sportpark KV Kesteren te Kesteren

Op het sportpark van KV Kesteren te Kesteren zijn twee kunstgras korfbalvelden bezocht. Bij de rondgang waren de heren W. Budding en A. Pouwer namens de vereniging aanwezig. Namens Finovi was de heer W. Pijnappel aanwezig bij de rondgang op de kunstgras korfbalvelden. Inventarisatieformulieren met betrekking tot het uitgevoerde onderhoud zijn ontvangen. De algehele visuele kwaliteit en onderhoudstoestand van de in 2022 / 2023 nieuw aangelegde kunstgras korfbalvelden is op enkele aspecten als zeer matig beoordeeld. Het vermoeden bestaat dat zeker niet alle benoemde onvolkomenheden uit 2023 door de vereniging en/of de aannemer hersteld en/of geoptimaliseerd zijn. Voor de gewenste kwaliteit van de velden en de resterende levensduur blijft het uitermate belangrijk dat de algemene onderhoudsmaatregelen zoals benoemd in de rapportage van 2023 (zoals vegen, borstelen, bijvullen instrooimateriaal en verwijderen van organische vervuiling) worden uitgevoerd. Op beide kunstgras korfbalvelden (veld 1 en veld 2) zijn nog diverse onvolkomenheden aangetroffen die aandacht verdienen. Kiwa ISA Sport B.V. adviseert met klem om de bij de kwaliteitsopname geconstateerde onvolkomenheden te herstellen en/of aan te laten passen. Het afstemmen van het herstel van diverse onvolkomenheden en losse naden door Finovi wordt met klem aanbevolen.

Het betreft;  de losse naden te herstellen (vooral bij de ovalen van veld 1 en een losse naad ovaal / koker zuidzijde veld 2, zie foto 11);  bij beide velden zijn korte, drempelvormige (soms instabiele) zakkingen / kuiltjes aangetroffen (zie enkele locaties; veld 1, foto 12 en veld 2, foto 13). Herstel door de aannemer is hier gewenst. Foto 11

Foto 12

11

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Foto 13

Voor het overige wordt verwezen naar de uitgebreide rapportage van 2023 betreffende het project “Periodieke Beoordeling Sportvelden”.

12

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

2.4

mei 2025

Sportpark SV DFS te Opheusden

Op het sportpark van SV DFS te Opheusden zijn vier natuurgras voetbalvelden bezocht. Bij de rondgang was de heer G. Meijering namens de vereniging aanwezig. Inventarisatieformulieren met betrekking tot het uitgevoerde onderhoud en controles en functioneren van de aanwezige drainagesystemen zijn ontvangen. Voor algemene aandachtspunten en (zelf)werkzaamheden voor het veld wordt verwezen naar paragraaf 2.1. Op alle vier de natuurgras voetbalvelden is een geringe tot matige aanwezigheid van onkruiden zoals weegbree en paardenbloem aangetroffen. Voor het tegengaan van de onkruiddruk (zonder toepassing van chemische onkruidbestrijding) is het belangrijkste hierbij dat de natuurgras sportvelden een gesloten grasmat blijven houden. (Mechanische) bewerkingen als intensief doorzaaien in voor- en naseizoen en het intensief en meermaals verticuteren en wiedeggen dragen hier aan bij. Een keer vaker doorzaaien zou ons advies hierbij zijn. Bij een forse onkruidgroei kan worden overwogen om bij het groot onderhoud de fieldtopmaker in te zetten. Geadviseerd wordt om voor deze (extra) bewerkingen extra budget te reserveren. Nb. Het is mogelijk dat na voldoende beheersmaatregelen en onderhoudsbewerkingen op een veld het terugdringen van de onkruiddruk onvoldoende resultaat geeft waardoor een veld niet meer wedstrijd- en of trainingswaardig is.

Als hierdoor de kans op blessures bij gebruikers onaanvaardbaar hoog wordt is het wenselijk om (pleksgewijs) met toelaatbare middelen de onkruiden* chemisch te (laten) bestrijden (indien ook toegestaan binnen de gemeente Neder Betuwe). * Toegestane chemische bestrijding conform IPM bij aanwezigheid van weegbree, ereprijs, paardenbloem, madelief, klaver, kleine varkenskers en varkensgras. Voor de aangetroffen paardenbloemen in meerdere velden geldt dat door de aanwezige forse penwortels deze niet eenvoudig met cultuurtechnische bewerkingen te bestrijden zijn. Er kan worden overwogen om (met behulp van vrijwilligers van de voetbalvereniging) enkele weken voor het groot onderhoud of tussentijds deze (groten)deels handmatig diep uit te steken om zo de onkruiddruk met paardenbloem te beperken. Herhalingen kunnen hierbij gewenst zijn.

Veld 1 Het natuurgras wedstrijd voetbalveld ligt er kwalitatief redelijk tot goed bij. In de top is nog enige viltvorming in de vrij humeuze top (circa 0.03 m) aangetroffen. Het is wenselijk om het natuurgras voetbalveld voldoende te bezanden (in combinatie met een bewerking met de recyclingdresser of vertidrain met holle pen) en het natuurgras veld jaarlijks straf te verticuteren en daarna in twee richtingen (recht en diagonaal) door te zaaien om zo de kwaliteit van het grasbestand te verbeteren.

13

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Het doorzaaien van een gesloten grasmat (zonder voorafgaand te verticuteren) heeft weinig rendement en wordt daarom afgeraden. Het verticuteren van het veld kan één maal extra worden uitgevoerd. Op het veld is enige konijnenschade (gaten) aangetroffen (zie foto 14). Om de kans op blessures bij gebruikers tot een minimum te beperken is het zo vaak als nodig opvullen met schrale teelaarde gewenst. Eventueel kunnen blokzoden (uit de uiterste uitlopen) worden aangebracht. Nb. Volgens opgaaf van de heer G. Meijering zijn de doorspuitputten van het drainagesysteem gereinigd en functioneert deze weer goed. De doorspuitputten bevinden zich in de achteruitloop zuidzijde veld.

Veld 2 Bij veld 2 is een compacte bovenlaag aangetroffen en vrij veel geconcentreerde trainingsschade in de strafschopgebieden en as van het veld (zie foto 15). Om de verdichting te verhelpen en de waterhuishouding te verbeteren wordt geadviseerd om het veld in het najaar / vroege voorjaar onder geschikte weers- en terreinomstandigheden een extra bewerking te geven met de vertidrain (licht wrikkend) of diepbeluchting schudfrees. Daarnaast wordt geadviseerd om de trainingen die op het veld worden gehouden zoveel mogelijk over het gehele veld te spreiden (verplaatsen van de losse oefendoelen) om geconcentreerde speelschade te voorkomen en het veld aan het eind van het speelseizoen voldoende “wedstrijdwaardig” te houden. Hierdoor vindt een uniforme beschadiging van de grasmat plaats, waardoor het onderhoud eenvoudiger wordt. Nb. Volgens opgaaf van de heer G. Meijering en de recent in 2024 uitgevoerde controles van het in 2004 aangelegde samengestelde drainagesysteem functioneert het drainagesysteem onvoldoende tot matig. Er zijn meerdere drainstrengen niet of maar deels door te spuiten / te controleren. De doorspuitputten bevinden zich in de achteruitloop zijde veld 3. Foto 14

Foto 15

14

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Veld 3 Het natuurgras wedstrijd voetbalveld ligt er kwalitatief redelijk tot goed bij. In de top is nog enige viltvorming in de vrij humeuze top (circa 0.03 m) aangetroffen. Volgens opgaaf van de vereniging blijft het veld in de winter vrij lang nat. Gezien bovenstaande bevindingen is het wenselijk om het natuurgras voetbalveld voldoende te bezanden (in combinatie met een bewerking met de recyclingdresser of vertidrain met holle pen) en het natuurgras veld jaarlijks straf te verticuteren en daarna in twee richtingen (recht en diagonaal) door te zaaien om zo de kwaliteit van het grasbestand te verbeteren. Het doorzaaien van een gesloten grasmat (zonder voorafgaand te verticuteren) heeft weinig rendement en wordt daarom afgeraden. Het verticuteren van het veld kan één maal extra worden uitgevoerd. Nb. Volgens opgaaf van de heer G. Meijering is het samengestelde drainagesysteem uit 2004 niet recent gereinigd of gecontroleerd. De doorspuitputten bevinden zich in de achteruitloop zijde veld 2. Het is zinvol om ook bij dit veld een controle / reiniging van het drainagesysteem (in de winterperiode) uit te voeren.

Veld 4 (vanuit de vereniging velden 4, 5 en 6) Net als bij veld 2 is ook hier een compactere bovenlaag aangetroffen en enige geconcentreerde speelschade / laagtes bij de pupillendoelen. Om de verdichting te verhelpen en de waterhuishouding te verbeteren wordt geadviseerd om het veld in het najaar / vroege voorjaar onder geschikte weers- en terreinomstandigheden een extra bewerking te geven met de vertidrain (licht wrikkend) of diepbeluchting schudfrees. Daarnaast wordt geadviseerd om het gebruik voldoende te spreiden om geconcentreerde speelschade te voorkomen. Hierdoor vindt een uniforme beschadiging van de grasmat plaats, waardoor het onderhoud eenvoudiger wordt. Nb. Volgens opgaaf van de heer G. Meijering en de recent in 2024 uitgevoerde controles van het in 2004 aangelegde samengestelde drainagesysteem functioneert het drainagesysteem onvoldoende tot matig bij de velden 4 en 5 (doorspuitputten bevinden zich in het speelveld tussen de velden 5 en 6). Bij veld 6 is controle / doorspuiten niet meer mogelijk doordat de doorspuitputten aan de noordzijde onder de parkeerplaats liggen.

Voor het overige wordt verwezen naar de uitgebreide rapportage van 2023 betreffende het project “Periodieke Beoordeling Sportvelden”.

15

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

2.5

mei 2025

Sportpark VV Dodewaard te Dodewaard

Op het sportpark van VV Dodewaard te Dodewaard zijn drie natuurgras voetbalvelden bezocht. Bij de rondgang was de heer G. Tijssen namens de vereniging aanwezig. Inventarisatieformulieren met betrekking tot het uitgevoerde onderhoud in het afgelopen jaar zijn nog niet ontvangen. Voor algemene aandachtspunten en (zelf)werkzaamheden voor deze velden wordt verwezen naar paragraaf 2.1. Op alle drie de natuurgras voetbalvelden is een veelal geringe aanwezigheid van paardenbloem (met forse penwortels, zie foto 16) en bij veld C een matige tot aanzienlijke aanwezigheid van weegbree aangetroffen (zie foto 17). Voor het tegengaan van de onkruiddruk (zonder toepassing van chemische onkruidbestrijding) is het belangrijkste hierbij dat de natuurgras sportvelden een gesloten grasmat blijven houden. (Mechanische) bewerkingen als intensief doorzaaien in voor- en naseizoen en het intensief en meermaals verticuteren en wiedeggen dragen hier aan bij. Een keer vaker doorzaaien zou ons advies hierbij zijn. Bij een forse onkruidgroei kan worden overwogen om bij het groot onderhoud de fieldtopmaker in te zetten. Geadviseerd wordt om voor deze (extra) bewerkingen extra budget te reserveren. Nb.

Het is mogelijk dat na voldoende beheersmaatregelen en onderhoudsbewerkingen op een veld het terugdringen van de onkruiddruk onvoldoende resultaat geeft waardoor een veld niet meer wedstrijd- en of trainingswaardig is. Als hierdoor de kans op blessures bij gebruikers onaanvaardbaar hoog wordt is het wenselijk om (pleksgewijs) met toelaatbare middelen de onkruiden* chemisch te (laten) bestrijden (indien ook toegestaan binnen de gemeente Neder Betuwe). * Toegestane chemische bestrijding conform IPM bij aanwezigheid van weegbree, ereprijs, paardenbloem, madelief, klaver, kleine varkenskers en varkensgras. Foto 16

Foto 17

16

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Voor de aangetroffen paardenbloemen in de velden geldt dat door de aanwezige forse penwortels deze niet eenvoudig met cultuurtechnische bewerkingen te bestrijden zijn. Er kan worden overwogen om (met behulp van vrijwilligers van de voetbalvereniging) enkele weken voor het groot onderhoud of tussentijds deze (groten)deels handmatig diep uit te steken om zo de onkruiddruk met paardenbloem te beperken. Herhalingen kunnen hierbij gewenst zijn.

Veld A en veld B Beide wedstrijdformaat velden liggen er kwalitatief redelijk tot goed bij. In de top bij beide velden is wel viltvorming en verrijking (humeuzere top) aangetroffen (zie foto’s 18 en 19). Het is wenselijk om beide velden voldoende te bezanden (in combinatie met een bewerking met de recyclingdresser of vertidrain met holle pen) en de velden jaarlijks straf te verticuteren en daarna in twee richtingen (recht en diagonaal) door te zaaien om zo de kwaliteit van het grasbestand te verbeteren. Het doorzaaien van een gesloten grasmat (zonder voorafgaand te verticuteren) heeft weinig rendement en wordt daarom afgeraden. Het verticuteren van beide velden kan één maal extra worden uitgevoerd. Foto 18

Foto 19

Bij veld A wordt het veld zeer strak met een GPS robotmaaier gemaaid (zie foto 20). In de doelmonden zijn hier bij het groot onderhoud graszoden aangebracht. Om drempelvorming bij de overgangen en gelaagdheid te voorkomen wordt toch aanbevolen om schrale teelaarde te gebruiken (die veelal vrijkomt bij een bewerking met de recyclingdresser) en de doelgebieden in 3 richtingen door te zaaien (na het zaaien in de doelmonden hier gelijk beregenen voor een snelle gras kieming). Bij veld B zijn er wat grasdotten op het veld aangetroffen. Het is wenselijk dat de maaifrequentie met de cirkelmaaier wordt verhoogd en grasdotten worden verwijderd om zo een volle gezonde grasmat te behouden.

17

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

Foto 20

mei 2025

Foto 21

Veld C Het macrorelief van het veld is vrij vlak bevonden met enige geconcentreerde trainingsschade en een deels pollige en holle grasmat (zie foto 21). Het blijft gewenst om de trainingen die op het veld worden gehouden zoveel mogelijk over het gehele veld te spreiden (verplaatsen van de losse oefendoelen) om geconcentreerde speelschade te voorkomen. Hierdoor vindt een uniforme beschadiging van de grasmat plaats, waardoor het onderhoud eenvoudiger wordt. Indien mogelijk is het wenselijk om het trainingsveld al eind april door te zaaien, zodat de periode van herstel kan worden verlengd en het gras meer kans krijgt om een volle grasmat te vormen. Trainingsactiviteiten kunnen dan ook plaatsvinden op beide wedstrijdvelden (ontzien doelgebieden). Dit kan ook in het begin van het seizoen. Uiteraard is het hierbij van belang dat de wedstrijdvelden op dat moment in een goede conditie zijn.

Voor het overige wordt verwezen naar de uitgebreide rapportage van 2023 betreffende het project “Periodieke Beoordeling Sportvelden”.

18

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

2.6

mei 2025

Sportpark VV Uchta te Ochten

Op het sportpark van VV Uchta te Ochten zijn vier natuurgras voetbalvelden bezocht. Bij de rondgang was de heer D. Verwoerd namens de vereniging aanwezig. Diverse werkzaamheden werden zichtbaar goed uitgevoerd door het bedrijf Grastotaal uit Opheusden. Inventarisatieformulieren met betrekking tot het uitgevoerde onderhoud zijn ontvangen. Voor algemene aandachtspunten en (zelf)werkzaamheden voor deze velden wordt verwezen naar paragraaf 2.1. Volgens eerdere opgaaf vanuit de vereniging en/of gemeente zijn de vier voetbalvelden voorzien van drainagesystemen. De vereniging heeft in de formulieren aangegeven geen idee te hebben over de laatste controles of het functioneren van deze systemen. Om het functioneren van de aanwezige drainagesystemen op de velden te garanderen, is het gewenst om de drains circa 1 x per 3 jaar te controleren, indien noodzakelijk te reinigen en mogelijke storingen te herstellen. Het onderhoud kan vereenvoudigd worden door het hebben van een goede revisietekening met locatie van eventuele doorspuitputten. Aanbevolen wordt om met een cultuurtechnisch bedrijf dit op te pakken. Op alle vier de natuurgras voetbalvelden is een veelal geringe tot pleksgewijs matige aanwezigheid van paardenbloem, weegbree, madelief en klaver aangetroffen.

Voor het tegengaan van de onkruiddruk (zonder toepassing van chemische onkruidbestrijding) is het belangrijkste hierbij dat de natuurgras sportvelden een gesloten grasmat blijven houden. (Mechanische) bewerkingen als intensief doorzaaien in voor- en naseizoen en het intensief en meermaals verticuteren en wiedeggen dragen hier aan bij. Een keer vaker doorzaaien zou ons advies hierbij zijn. Bij een forse onkruidgroei kan worden overwogen om bij het groot onderhoud de fieldtopmaker in te zetten. Geadviseerd wordt om voor deze (extra) bewerkingen extra budget te reserveren. Nb. Het is mogelijk dat na voldoende beheersmaatregelen en onderhoudsbewerkingen op een veld het terugdringen van de onkruiddruk onvoldoende resultaat geeft waardoor een veld niet meer wedstrijd- en of trainingswaardig is. Als hierdoor de kans op blessures bij gebruikers onaanvaardbaar hoog wordt is het wenselijk om (pleksgewijs) met toelaatbare middelen de onkruiden* chemisch te (laten) bestrijden (indien ook toegestaan binnen de gemeente Neder Betuwe). * Toegestane chemische bestrijding conform IPM bij aanwezigheid van weegbree, ereprijs, paardenbloem, madelief, klaver, kleine varkenskers en varkensgras. Voor de aangetroffen paardenbloemen in de velden geldt dat door de aanwezige forse penwortels deze niet eenvoudig met cultuurtechnische bewerkingen te bestrijden zijn.

Er kan worden overwogen om (met behulp van vrijwilligers van de voetbalvereniging) enkele weken voor het groot onderhoud of tussentijds deze (groten)deels handmatig diep uit te steken om zo de onkruiddruk met paardenbloem te beperken. Herhalingen kunnen hierbij gewenst zijn.

19

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Veld 1 Op veld 1 zijn vrij veel grasdotten aangetroffen (zie foto 22). Het is wenselijk dat de maaifrequentie wordt verhoogd en grasdotten worden verwijderd om zo een volle gezonde grasmat te behouden. Foto 22

Foto 23

Veld 2 In de top is viltvorming zichtbaar (zie foto 23). Het is wenselijk om op het veld meermaals een wiedeg bewerking uit te voeren, jaarlijks straf te verticuteren en daarna in twee richtingen (recht en diagonaal) door te zaaien om zo de kwaliteit van het grasbestand te verbeteren. Het doorzaaien van een gesloten grasmat (zonder voorafgaand te verticuteren) heeft weinig rendement en wordt daarom afgeraden. Het verticuteren van het veld kan één maal extra worden uitgevoerd. Vooral aan de kantinezijde is enige geconcentreerde speelschade aangetroffen. Geadviseerd wordt om de trainingen die op het veld worden gehouden zoveel mogelijk over het gehele veld te spreiden (verplaatsen van de losse oefendoelen) om geconcentreerde speelschade te voorkomen en het veld aan het eind van het speelseizoen voldoende “wedstrijdwaardig” te houden. Hierdoor vindt een uniforme beschadiging van de grasmat plaats, waardoor het onderhoud eenvoudiger wordt.

Veld 3 Veld 3 is recent al doorgezaaid en bewerkt met de vertidrain. De vertidrain bewerking door Grastotaal is zichtbaar goed uitgevoerd tot in de uiterste uitlopen. Door het vroege doorzaaien van het trainingsveld kan de grasmat zich beter ontwikkelen en is het veld half augustus al geschikt voor bespeling. Het is hierbij wenselijk om zeker tot in september de vaste doelgebieden nog te ontzien en meer gebruik te maken van de achterste helft van het veld zodat de grasmat zich in de doelgebieden voldoende kan ontwikkelen.

20

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Veld 4 Op het veld is een geringe geconcentreerde trainingsschade aangetroffen. Geadviseerd wordt om de trainingen die op het veld worden gehouden zoveel mogelijk over het gehele veld te spreiden om geconcentreerde speelschade te voorkomen. Indien mogelijk is het wenselijk om ook dit veld al eind april door te zaaien, zodat de periode van herstel kan worden verlengd. Trainingsactiviteiten kunnen dan ook plaatsvinden op beide wedstrijdvelden (hierbij wel ontzien van de doelgebieden). Dit kan ook in het begin van het seizoen. Uiteraard is het hierbij van belang dat de wedstrijdvelden op dat moment in een goede conditie zijn.

Voor het overige wordt verwezen naar de uitgebreide rapportage van 2023 betreffende het project “Periodieke Beoordeling Sportvelden”.

21

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

2.7

mei 2025

Sportpark VV Echteld te Echteld

Op het sportpark van VV Echteld te Echteld zijn twee natuurgras voetbalvelden bezocht. Bij de rondgang waren de heren E. van Doorn en W. van Ingen namens de vereniging aanwezig. Inventarisatieformulieren met betrekking tot het uitgevoerde onderhoud zijn ontvangen. Voor algemene aandachtspunten en (zelf)werkzaamheden voor deze velden wordt verwezen naar paragraaf 2.1. Beide velden zijn voorzien van een samengesteld drainagesysteem uit 1974 en volgens opgaaf van de vereniging is deze niet meer functioneel. Bij voldoende onderhoudsbewerkingen (zoals tegen gaan laagtes / geconcentreerde schade, verticuteren en voldoende verschralen / bezanden) is de verwachting dat er geen waterhuishoudkundige problemen zullen zijn bij het huidig (extensief) gebruik. De indruk is verkregen dat op de velden het afgelopen jaar een kwalitatief hogere onderhoud frequentie is uitgevoerd. De onkruiddruk op de velden is zichtbaar al afgenomen. Pleksgewijs is nog wel een matige tot aanzienlijke onkruiddruk aanwezig met madelief, weegbree, paardenbloem en ereprijs en enige viltvorming en verrijking in de top (zie foto 24). Foto 24

Voor het tegengaan van de onkruiddruk (zonder toepassing van chemische onkruidbestrijding) is het belangrijkste hierbij dat de natuurgras sportvelden een gesloten grasmat blijven houden. (Mechanische) bewerkingen als intensief doorzaaien in voor- en naseizoen en het intensief en meermaals verticuteren en wiedeggen dragen hier aan bij. Een keer vaker doorzaaien zou ons advies hierbij zijn. Bij een forse onkruidgroei kan worden overwogen om bij het groot onderhoud de fieldtopmaker in te zetten. Geadviseerd wordt om voor deze (extra) bewerkingen extra budget te reserveren.

22

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Nb. Het is mogelijk dat na voldoende beheersmaatregelen en onderhoudsbewerkingen op een veld het terugdringen van de onkruiddruk onvoldoende resultaat geeft waardoor een veld niet meer wedstrijd- en of trainingswaardig is. Als hierdoor de kans op blessures bij gebruikers onaanvaardbaar hoog wordt is het wenselijk om (pleksgewijs) met toelaatbare middelen de onkruiden* chemisch te (laten) bestrijden (indien ook toegestaan binnen de gemeente Neder Betuwe). * Toegestane chemische bestrijding conform IPM bij aanwezigheid van weegbree, ereprijs, paardenbloem, madelief, klaver, kleine varkenskers en varkensgras. Voor de aangetroffen paardenbloemen in de velden geldt dat door de aanwezige forse penwortels deze niet eenvoudig met cultuurtechnische bewerkingen te bestrijden zijn. Er kan worden overwogen om (met behulp van vrijwilligers van de voetbalvereniging) enkele weken voor het groot onderhoud of tussentijds deze (groten)deels handmatig diep uit te steken om zo de onkruiddruk met paardenbloem te beperken. Herhalingen kunnen hierbij gewenst zijn. De vlakheid van beide velden is al zichtbaar verbeterd. Het microrelief is zo aan het eind van het seizoen hobbelig maar wel speelveilig bevonden.

Geadviseerd wordt om beide voetbalvelden vooralsnog om het jaar te behandelen met een recyclingdresser in combinatie met een bezanding om verrijking in de toplaag tegen te gaan en schralere grond hierbij omhoog te werken. De inzet van de recyclingdresser geeft lucht in de toplaag (betere groeivoorwaarden voor het gras en positieve invloed op infiltratie van neerslag) en door het opbrengen van ‘eigen’ grond (veelal circa 25 m³ voor een wedstrijd voetbalveld) in combinatie met een bezanding (van circa 25 m³ per veld) wordt de vlakheid van het oppervlak verbeterd. Voorafgaande aan de bewerking wordt geadviseerd om de velden kort te maaien, de grasmat straf te verticuteren (tegengaan gelaagdheid) en uitkomend materiaal op te vegen. De vrijkomende grond kan bij de bewerkingen met de recyclingdresser gebruikt worden om de vlakheid te optimaliseren / herstellen (vooral speelschade). In de tussenliggende jaren is het wenselijk om de velden te bewerken met de vertidrain (eventueel holle pennen) in combinatie met een geringe bezanding. Het zand dient hierbij zo veel mogelijk in de vertidraingaten te worden gesleept.

Veld 2 Gezien de lage speeldruk (1 senioren wedstrijdteam) is het wenselijk om het trainingsveld al eind april door te zaaien, zodat de periode van herstel kan worden verlengd en het gras meer kans krijgt om een volle grasmat te vormen. Trainingsactiviteiten kunnen dan ook plaatsvinden op het wedstrijdveld 1 (wel ontzien van de doelgebieden). Dit kan ook in het begin van het seizoen. Uiteraard is het hierbij van belang dat het wedstrijdveld op dat moment in een goede conditie is.

Voor het overige wordt verwezen naar de uitgebreide rapportage van 2023 betreffende het project “Periodieke Beoordeling Sportvelden”.

23

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

3.

mei 2025

RENOVATIESCHEMA SPORTVELDEN

Aan de hand van de bevindingen van het project ‘Kwaliteitszorg sportvelden gemeente Neder-Betuwe’ dat is uitgevoerd in april en mei 2023, de recent uitgevoerde quick scan op 1 mei 2025 (en de verstrekte informatie vanuit de gemeente Neder-Betuwe en de inventarisatieformulieren van de verenigingen en gegevens van aanwezige drainagesystemen) is de kwaliteit van de sportvelden afgekaderd. Samen met het jaar van aanleg, uitgevoerde renovaties, (werking van) aanwezige drainagesystemen, hoeveelheden organische stof en leem in de toplaag van de natuurgras voetbalvelden vormen deze gegevens de basis voor het renovatieschema (van de natuurgras of kunstgras sportvelden). Daarnaast is ook de speeldruk op de velden (beoordeeld tijdens het bezoek en/of aangegeven door de verenigingen) meegenomen, aangezien velden die stelselmatig worden over bespeeld eerder aan renovatie of vervanging toe zijn, dan ‘normaal’ bespeelde velden. In het renovatieschema dat is opgesteld worden vier verschillende bandbreedtes aangegeven waarbinnen het wenselijk wordt geacht om een veld te renoveren of te vervangen. Deze bandbreedtes zijn: 0-2 jaar, 3-5 jaar, 6-9 jaar en ≥10 jaar. Combinaties van bandbreedtes zijn mogelijk. Renovaties zijn noodzakelijk indien de waterhuishouding, conditie of de vlakheid van velden cultuurtechnische of sporttechnische problemen opleveren.

Indien aanwezige drainagesystemen hun functie verliezen zal de aanleg van een nieuw systeem wellicht noodzakelijk zijn. Bij een veel intensiever of geconcentreerd gebruik van velden kan renovatie of toplaag vervanging ook eerder aan de orde komen. Het gewenste en het noodzakelijke onderhoud van de velden is uitermate belangrijk om de velden op het gewenste kwaliteitsniveau te houden. Zo kunnen bijvoorbeeld hoeveelheden bezandingen per veld wisselen om de kwaliteit op het gewenste peil te houden. Het renovatieschema is samengesteld op basis van de huidige situatie en beschikbare informatie (over het functioneren) van de drainagesystemen. Ondanks dat er vrij veel informatie is over de huidige situatie van de velden, is het niet met zekerheid in te schatten hoe het over drie tot vijf jaar met de kwaliteit van de velden is gesteld. Op basis van de vervolgbezoeken van het project “Kwaliteitszorg sportvelden” kan het schema indien nodig worden bijgewerkt, zodat met de meest recente gegevens een actualisering van het schema kan plaatsvinden. De noodzaak tot renovatie of toplaag vervanging dient uiteindelijk de kwaliteit van het veld te zijn, en niet een aangegeven termijn. Actualisering van het schema blijft daarom noodzakelijk.

Indien het wenselijk is om een veld te renoveren of toplaag te vervangen zal afzonderlijk per veld, op basis van specifiek onderzoek, een werkwijze moeten worden gemaakt met specifieke maatregelen die voor dit veld noodzakelijk worden geacht. Kiwa ISA Sport kan indien gewenst de benodigde onderzoeken uitvoeren en een renovatie- of ombouwadvies opstellen.

24

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Kunstgras voetbalvelden Voor kunstgras voetbalvelden is de minimale vezellengte / vulling niet genormeerd. Voor de bepaling van de indicatieve theoretisch resterende levensduur van de toplaag is de oppervlakte rondom de meest bespeelde plaatsen in het veld maatgevend. Dit betekent dat de vezellengte / vulling ter plaatse van de (pupillen)doelgebieden maatgevend zijn. Praktijkervaringen wijzen daarnaast uit dat richting het einde van de levensduur van een kunstgrasmat de slijtage van de vezels en de compactie van de vulling (verharden vulling / afname schokabsorptiewaarden) per jaar groter is dan de eerste jaren na aanleg. Daarnaast is voor de bepaling van de resterende levensduur de vlakheid en vooral de sporttechnische eigenschappen van de toplaag een belangrijke factor. Schokabsorberend vermogen, verticale vervorming, energierestitutie en stroefheid (torsie) zijn eigenschappen die de speler ondervindt als hij zich over het veld beweegt, ook wel sporter-oppervlak interactie genoemd. Balstuit (verticaal) en balrol vermogen worden ook wel bal-oppervlak interactie genoemd. Nb. Kunstgras voetbalvelden die na 1 juli 2010 gecertificeerd zijn dienen na 8 jaar nog te voldoen aan de sporttechnische gebruiksnorm NOCNSF-KNVB2-18 voor bestaande wedstrijd- en trainingsvelden en een verplichte keuring te ondergaan om aan te tonen dat het veld nog voldoet aan deze gebruiksnorm.

Indien gewenst kan Kiwa ISA Sport deze uitgebreide (tussentijdse) kwaliteitsopname of verplichte keuring verzorgen waarbij de meetgegevens worden getoetst aan de norm NOCNSFKNVB2-18 voor bestaande kunstgras voetbalvelden.

Kunstgras korfbalvelden Voor de bepaling van de theoretisch resterende levensduur van de toplaag is de oppervlakte rondom de meest bespeelde plaatsen in het veld maatgevend. Dit betekent dat de vezellengte / vulling ter plaatse van de ovalen bij de korfbalvelden maatgevend is. Praktijkervaringen wijzen daarnaast uit dat richting het einde van de levensduur van een kunstgrasmat de slijtage per jaar groter is dan de eerste jaren na aanleg. De vezellengte is de effectieve lengte van de vezel in de toplaag (laagdikte), welke bepalend is voor de sporttechnische eigenschappen. De minimale vezellengte / vulling bij kunstgras korfbalvelden is niet genormeerd. Op basis van ervaring en vanuit de bespeelbaarheid en beheersbaarheid wordt voor het einde levensduur voor kunstgras korfbalvelden een absolute ondergrens van 6 mm vezellengte aangehouden. Hierbij wordt opgemerkt dat bij 6 mm vezellengte de renovatieplannen gereed moeten zijn en beoordeeld kan worden wanneer er dat seizoen wordt gerenoveerd. Nb. Bij circa 8 a 9 mm resterende vezellengte vermindert de bespeelbaarheid (gladheid), nemen de risico’s op open en losse naden toe, waardoor wordt aanbevolen om de renovatie of ombouw van de kunstgras toplaag en de aanbesteding hiervan op te starten en deze bij voorkeur na een seizoen uit te voeren.

25

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Belangrijk: de resterende levensduur van de toplaag waarmee rekening gehouden moet worden, wordt grotendeels bepaald door de mate van slijtage ten gevolge van het gebruik. Dit is een vast gegeven, immers het is niet mogelijk om de vezellengte van een bestaande kunstgrasmat te verhogen. In tweede instantie wordt gekeken naar de algemene conditie van de kunstgras toplaag in combinatie met de sporttechnische eigenschappen (o.a. schokabsorptie en vlakheid). Praktijkervaringen wijzen daarnaast uit dat richting het einde van de levensduur van een kunstgrasmat de slijtage per jaar groter is dan de eerste jaren na aanleg. Er zal daarbij vaak rekening moeten worden gehouden met extra onderhoud en eventuele reparaties van open en losse naden. Daarnaast is de praktijksituatie voor elk veld anders, de bespelingsintensiteit, kwaliteit en type vezel, onderhoud (mate van vervuiling) en ligging bepalen in grote mate of de theoretische resterende levensduur praktisch haalbaar is. In onderstaande tabellen is de renovatiebehoefte voor de natuurgras sportvelden en het aantal jaren tot een gehele toplaag renovatie bij de kunstgras sportvelden indicatief en op basis van de uitgevoerde kwaliteitsopnames en beschikbare gegevens schematisch weergegeven. De aangegeven renovatie urgentie is onder andere afhankelijk van het (uit te voeren) onderhoud en het functioneren van de aanwezige drainagesystemen.

Bij goed onderhoud en correct gebruik wordt verwacht dat de kwaliteit van de natuurgras sportvelden over het algemeen minimaal gelijk zal blijven dan wel verbeteren. Renovaties kunnen hierdoor worden uitgesteld. Voor de kunstgras sportvelden geldt dat bij goed onderhoud (en herstel van kleine onvolkomenheden) de visuele kwaliteit van de velden redelijk tot goed kan blijven. Door middel van voldoende spreiding bij trainingsactiviteiten kan versnelde (geconcentreerde) slijtage van de vaste doelmonden bij voetbalvelden tot een minimum worden beperkt, kan de levensduur van de mat toenemen en dure toplaagrenovaties worden uitgesteld. Renovatieschema sportvelden gemeente Neder-Betuwe Sportpark Kesteren renovatie-urgentie opmerkingen VV Kesteren veld 1 ≥ 10 jaar toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden veld 2 (kunstgras voetbal)

6-9 jaar

uitvoer van voldoende algemene onderhoud maatregelen - herstel van onvolkomenheden - optimaliseren vulling - spreiden van het trainingsgebruik

veld 3 (kunstgras voetbal)

6-9 / ≥ 10 jaar

uitvoer van voldoende algemene onderhoud maatregelen - herstel van onvolkomenheden - spreiden van het (trainings)gebruik 26

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Sportpark Kesteren KV Kesteren veld 1 (kunstgras korfbal)

renovatie-urgentie

opmerkingen

≥ 10 jaar

uitvoer van voldoende algemene onderhoud maatregelen - herstel van onvolkomenheden / (drempelvormige) oneffenheden

veld 2 (kunstgras korfbal)

≥ 10 jaar

uitvoer van voldoende algemene onderhoud maatregelen - herstel van onvolkomenheden / (drempelvormige) oneffenheden

Sportpark Dodewaard veld A

renovatie-urgentie 6-9 / ≥ 10 jaar

opmerkingen toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - geen info beschikbaar gesteld over functioneren / laatste controle drainagesysteem

veld B

6-9 / ≥ 10 jaar

toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - geen info beschikbaar gesteld over functioneren / laatste controle drainagesysteem

veld C

6-9 / ≥ 10 jaar

toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - geen info beschikbaar gesteld over functioneren / laatste controle drainagesysteem - spreiden trainingsgebruik

27

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Sportpark Opheusden veld 1

renovatie-urgentie

opmerkingen

≥ 10 jaar

toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden

veld 2

0-2 jaar

toplaagrenovatie gewenst vanwege onvoldoende functioneren drainagesysteem - vooralsnog straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - voldoende spreiden trainingsgebruik

veld 3

≥ 10 jaar

toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden

veld 4

0-2 jaar

toplaagrenovatie gewenst vanwege onvoldoende functioneren drainagesysteem - aanpassen situering doorspuitputten - vooralsnog straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - voldoende spreiden trainingsgebruik

Sportpark Ochten veld 1

renovatie-urgentie ≥ 10 jaar

opmerkingen toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - bij vereniging geen info aanwezig over functioneren / laatste controle drainagesysteem

veld 2

≥ 10 jaar

toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - bij vereniging geen info aanwezig over functioneren / laatste controle drainagesysteem - voldoende spreiden trainingsgebruik

28

Quick scan natuurgras- en kunstgras sportvelden Gemeente Neder-Betuwe

mei 2025

Sportpark Ochten veld 3

renovatie-urgentie ≥ 10 jaar

opmerkingen toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - bij vereniging geen info aanwezig over functioneren / laatste controle drainagesysteem - voldoende spreiden trainingsgebruik - afhankelijk van gewenst gebruik op termijn achterste helft renoveren

veld 4

6-9 / ≥ 10 jaar

toplaagrenovatie niet urgent - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren en bezanden - bij vereniging geen info aanwezig over functioneren / laatste controle drainagesysteem - voldoende spreiden trainingsgebruik

Sportpark Echteld veld 1

renovatie-urgentie 6-9 / ≥ 10 jaar

opmerkingen toplaagrenovatie bij huidig gebruik niet urgent - uitvoer van voldoende algemene onderhoud maatregelen - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren, bezanden en verbeteren grasbestand

veld 2

6-9 / ≥ 10 jaar

toplaagrenovatie bij huidig gebruik niet urgent - uitvoer van voldoende algemene onderhoud maatregelen - straf verticuteren, recyclingdressen / vertidraineren, bezanden en verbeteren grasbestand

Kiwa ISA Sport B.V.

S. van der Holst Unit Manager

29