Bijlage 3 - Raadsbesluit bodembeheerplan 2019

gemeente

Neder- Betuwe Raadsvoorstel

zaaknr.: z/19/065833/RAAD/19/0264o

Raadsvergadering

12 december 2019

Inlichtingen

Agendapunt

12

Telefoonnr.

14 0488

E-mailadres

griffie@nederbetuwe.nl

van Someren

Portefeuillehouder

Onderwerp: Actualisatie bodembeheerplan

bij

Griffie

2019

Voorgesteld beslult U wordt voorgesteld: de regionale bodemkwaliteitskaart (documentcode: 16M1223.RAP001) vast te stellen. de regionale Nota bodembeheer (documentcode: 16M1223.RAP002) vast te stellen.

Samenvatting voorstel: Het college heeft besloten om de regels die binnen Regio Rivierenland sinds 2012 gelden voor hergebruik van grond en bagger toe te passen binnen haar grondgebied. Doel is om het hergebruik makkelijker en goedkoper te maken. Hiervoor was het nodig om de gegevens over de bodemkwaliteit en de verschillende bodemfuncties in de regio te actualiseren in een nieuwe bodemkwaliteitskaart en de regels in een nieuwe Nota bodembeheer op te nemen. 0m de regels van kracht te laten worden, worden de kaart en de nota ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad.

Voor hergebruik van grond en bagger wordt gebruik gemaakt van een bodemkwaliteitskaart en de daarop van toepassing zijnde regels in een Nota bodembeheer. De kaart geeft per te onderscheiden zone, de gemiddelde chemische bodemkwaliteit aan. De Nota bodembeheer (hierna nota genoemd) beschrijft de regels op welke wijze de kaart gebruikt moet worden.

ln 2012 hebben de gemeenten in de regio Rivierenland de Bodemkwaliteitskaart regio Rivierenland vastgesteld. Voor gemeente Neder-Betuwe betrof dit de vervanging van haar Bodemkwaliteitskaart Neder-Betuwe door de Bodemkwaliteitskaart regio Rivierenland. ln tegenstelling tot de overige gemeenten heeft Neder-Betuwe in 2012 niet de regionale nota, maar haar eigen nota vastgesteld. De twee belangrijkste redenen om in 2012 vast te houden aan een eigen Nota bodembeheer, waren: 0 Op basis van onze eigen nota, kan grond die vrijkomt uit ontwikkellocatíes met bestrijdingsmiddelen (zoals Casterhoven), in nagenoeg onze hele gemeente worden hergebruikt. Dat komt omdat we in onze nota en aaneengesloten gebieden van laanboom- en fruitteeltpercelen ontwikkelingsgebieden hebben aangewezen. ln de regionale Nota bodembeheer zijn de mogelijkheden om grond uit ontwikkellocatíes met bestrijdingsmiddelen her te gebruiken, beperkt. Door te kiezen voor een eigen nota, beperkte we de hergebruiksmogelijkheden niet onnodig; 0 De beleidsregels in onze nota zijn toegespitst op onze lokale situatie. De regionaal gestelde beleidsregels betreffen een compromis.

en nota uit 2012, dienen geactualiseerd te worden. Door verandering van wetgeving De bodemkwaliteitskaart en de wens om een transparant en uniform regionaal beleid te hebben, betreft het voorliggende voorstel een geactualiseerde regionale bodemkwaliteitskaart en een regionale nota bodembeheer. Beoogd effect: Met de nota en de kaart wordt beoogd dat de aanwezige bodemkwaliteit afdoende wordt beschermd en tevens de onderzoeksinspanning bij grondverzet tot het minimale werd beperkt. Er wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheden binnen het Besluit bodemkwaliteit om regionaal gebiedsspecifiek beleid op te stellen.

Hierdoor worden hergebruiksmogelijkheden van grond en bagger verruimd en de kosten voor grondverzet en baggerwerkzaamheden verminderd. Door de samenwerking met meerdere gemeenten wordt gemeentegrensoverschrijdend grondverzet makkelijker gemaakt. Tevens krijgen regionale initiatiefnemers te maken met een transparant en zoveel mogelijk uniform beleid.

Argumenten Het actualiseren van de kaart een wettelijke verplichting. 1.1 ln het Besluit bodemkwaliteit is geregeld dat de bodemkwaliteitskaart kaart verliep medio 2017, waardoor actualisatie noodzakelijk is.

maximaal vijf jaar geldig is. De huidige

1.2 Geen wettelijke mogelijkheid om de keuze in nota 2012 aan te houden ln 2018 is de landelijk erkende historische kaartenwebsite Topotijdreis.nl van het kadaster in gebruik genomen. Op basis van deze site wordt vastgesteld of ter plaatse van de ontgravingslocatie en de ontvangende hergebruikslocatie, bestrijdingsmiddelen in de periode 1945-2000 zijn gebruikt. Dit is een benadering op perceelsniveau en verschillende topografische kaarten. Door de in gebruikname van Topotijdreis is het niet meer mogelijk om onderbouwd aaneengesloten gebieden van laanboom- en fruitteeltpercelen aan te wijzen. De basis waarop zonder beperkingen, vrijkomende grond met bestrijdingsmiddelen binnen de aaneengesloten gebieden van laanboom- en fruitteeltpercelen hergebruikt kan worden. Met Topotijdreis is hergebruik van grond met nog mogelijk, maar beperkter. bestrijdingsmiddelen Geen noodzaak om de keuze in nota 2012 aan te houden De motivatie om als eerste gemeente in Rivierenland een eigen kaart en nota op te stellen was om meer afzetmogelijkheden voor grond met bestrijdingsmiddelen uit het project Casterhoven te creëren. De regionale nota 2012 bood deze mogelijkheid niet.

Gezien de fase waarin het project Casterhoven zich in 2019 bevindt en er nu geen ontwikkelingslocaties zijn met een bestrijdingsmiddelenverontreiniging die vergelijkbaar is met Casterhoven in 2010, is de noodzaak om meer afzetmogelijkheden te creëren minder geworden. Naast het feit dat door Topotijdreis de gekozen weg in onze nota 2012 wettelijk niet meer kan, vervalt de motivatie om vanuit noodzaak een eigen nota te hebben.

1.3

1.4 Transparant en uniform regionaal beleid bij vervanging nota 2012 door regionale nota bodembeheer De gemeente Neder-Betuwe was vanwege ruimtelijke ontwikkelingen eerder dan in 2012 een eigen traject gestart. De gemeente West Maas en Waal heeft destijds samen met de MARN gemeenten een kaart en nota laten opstellen. De kaart omvat nu ook de gemeenten Neder-Betuwe en West Maas en Waal en het beleid in de nota is nu ook van toepassing op deze twee gemeenten. Door het gebruik van dezelfde regionale bodemkwaliteitskaart en nota, is gemeentegrensoverschrijdend en omgevingsdienst grondverzet binnen de regio voor gemeenten, grondverzetbedrijven, initiatiefnemers uniform en eenvoudiger. Er is namelijk binnen het afzetgebied regio Rivierenland, transparant, overeenstemming of de kwaliteit van de ontgraven grond, de kwaliteit van de ontvangende grond en de regels in de nota. Pagina 2 van 6

1.2 Het is niet perse nodig om gebiedsspecifiek beleid vast te stellen als aan de landelijk geldende normen wordt voldaan. PFAS-verbindingen zijn sinds de jaren '70 toegepast, bijvoorbeeld in teflon pannen, bakpapier, pizzadozen, tapijten, tapijtenreinigers, vloerwas en textiel. Ze zijn vaak giftig, vermoedelijk kankerverwekkend, zeer slecht afbreekbaar en hopen zich op in de voedselketen. Vanuit de bodem kunnen zij uitspoelen naar het grond- en oppervlaktewater. Resultaten van onderzoek naar de risicio's worden pas in 2020 verwacht. Op 8 juli is het 'Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en bagger' in werking getreden (hierna kader genoemd). Dit kader heeft consequenties voor iedereen die te maken heeft met hergebruik van grond. Dit heeft met name te maken met extra benodigd onderzoek op PFAS verbindingen en de beperking van van PFAS houdende grond en bagger. hergebrulksmogelijkheden Het vermoeden is dat de bodem in de regio diffuus belast is met PFAS verbindingen. De verwachting is dat dit met name consequenties heeft voor grond en bagger die men wil hergebruiken in de gebieden met de functie “landbouw en natuur". Hier geldt nu voor alle PFAS stoffen een de zogenaamde bepalingsgrens als toepassingsnorm.

De ODR is voornemens om de kaart aan te laten vullen middels het laten uitvoeren van een bodemonderzoek naar PFAS. Indien de concentraties onder de normen uit het kader blijven hoeft geen beleid vastgesteld te worden. Dan kan de kaart zonder mandatering van de Raad door het college worden vastgesteld. Geven de resultaten van het regionale PFAS-onderzoek aanleiding om andere normen vast te stellen, zal dit middels een raadsbesluit in een volgende raadcyclus ingebracht worden.

en bodembeheernota worden ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad 2.1 de bodemkwaliteitskaart bevoegd om de Op grond van artikel 44 van het Besluit bodemkwaliteit is de gemeenteraad en bodembeheernota vast te leggen. bodemkwaliteitskaart Kanttekenlngen/rlslco's

en nota bodembeheer te hebben. 1.1 Een gemeente is niet wettelijk verplicht om een bodemkwaliteitskaart vast te stellen. Dit betreft een indeling op wijk- of Het is wettelijk verplicht om een bodemfunctieklassenkaart gebiedsniveau (niet op perceelsniveau) en op basis van de feitelijke functies wonen, industrie en is een onderdeel van de achtergrondwaarde (landbouw, natuur). De bodemfunctieklassenkaart waarbij ook de gemiddelde mileuhygiënische bodemkwaliteit binnen de zone is bodekwaliteitskaart, kan gekozen worden voor generiek (landelijk) of vastgesteld. Alleen op basis van een bodemkwaliteitskaart specifiek bodembeleid. Het is wettelijk niet verplicht om generiek of specifiek bodembeleid vast te stellen. Als alleen de bodemfunctieklassenkaart of het generieke kader van het Besluit bodemkwaliteit wordt gevolgd, biedt te kunnen hergebruiken. dit ondermeer onvoldoende mogelijkheden om grond met bestrijdingsmiddelen Specifiek bodembeleid biedt de mogelijkheid om eigen beleidskeuzes te maken, bespaart op onderzoekskosten en maakt de mogelijkheden om grond her te gebruiken makkelijker.

1.2 De gemeenten hebben de mogelijkheid binnen de grenzenvan de nota eigen beleidskeuzes te maken. Dat geldt bijvoorbeeld voor het verslechteren van de bodemkwaliteit binnen huidige en toekomstige woon- en De gemeente Neder-Betuwe maakt de keuze, dat verslechteren mogelijk is. industriegebieden. Daarnaast maakt de regio beleidskeuzes die geregeld zijn in andere wetgeving. Namelijk: is er bij bouwen sprake van bouwen op verontreinigde Wet algemene bepalingen omgevingsrecht grond en;

Pagina 3 van 6

Wet ruimtelijke ordening beantwoording van de vraag of in het kader van een goede ruimtelijke ordening, het aspect bodem een belemmering is

ln de Wabo en de Wro is de beoordeling vrijstelling, geregeld.

van het aspect bodem en de mogelijkheid

voor het geven van

Hoofdstuk 11 van de nota stelt dat bij bouwen en/of bestemmingsplanwijziging, de gemiddelde bodemkwaliteit van een zone geldt, indien uit historisch onderzoek blijkt dat het geen mileuhygiënisch verdachte locatie betreft. Deze toetsing gebeurt door de Omgevingsdienst Rivierenland.

De gemeente

Neder-Betuwe en Tiel maken de keuze dat bij de beoordeling

van bestemmingsplanwijzlgingen,

er

geen vrijstellingen worden verleend op basis van hoofdstuk 11 in de nota. Bij deze vrijstelling zijn de financiële en juridische risico's voor de gemeente te groot. De vrijstelling is namelijk gebaseerd op een inschatting. Als wij als bevoegd gezag stellen dat het een mileuhygiënlsch onverdachte locatie betreft, mogen projectontwikkelaars, aannemers en onze burgers ervan uit gaan dat dit zo is. Alleen een daadwerkelijk verricht bodemonderzoek geeft uitsluitsel of de locatie geschikt is voor het voorgenomen gebruik. Daarnaast biedt de Wro voldoende een (gedeeltelijke) vrijstelling van bodemonderzoek te mogelijkheden om bij bestemmingsplanwijzigingen verlenen.

Bij bouwen geldt in Neder-Betuwe dezelfde keuze als bij bestemmingsplanwijzigingen. Er worden geen vrijstellingen worden verleend op basis van hoofdstuk 11 in de nota. Net als de Wro, biedt de Wabo voldoende mogelijkheden om een (gedeeltelijke) vrijstelling van bodemonderzoek te verlenen.

De verschillen tussen Tiel en Neder-Betuwe zijn: ln het kader van de Wabo is bij het realiseren van maximaal 2 woningen in Tiel, een vrijstelling op basis van hoofdstuk 11 mogelijk. Deze uitzondering geldt niet in het kader van de Wro. Neder-Betuwe maakt deze uitzondering niet. Een inschatting van de milieuhygienische kwaliteit bij een kleine locatie, betekend niet direct minder financiële en juridische rlsico's. Stagnatie en/of als nog uitvoeren van een bodemonderzoek of op een bodemonderzoek; bodemsanering, kost al snel meer dan de besparing van circa 6 0 ln Tiel mogen bodemonderzoeken in het kader van de Wabo en Wro, niet ouder zijn dan 5 jaar. Zijn ze ouder, moet er een nieuw bodemonderzoek worden overlegd. ln Neder-Betuwe geldt deze 5 jaargrens niet. representatief zijn voor het huidige gebruik. Dat een Maatgevend is of de bodemonderzoeksresultaten bodemonderzoek (bijvoorbeeld van een weiland) ouder is dan 5 jaar, is van ondergeschikt belang. Deze in de Wabo en de Wro, worden al vele jaren door Neder-Betuwe gebruikt. beoordellngsmogelijkheden 0

De motivatie van de gemeenten Neder-Betuwe en Tiel zijn opgenomen in bijlage 3 bij dit voorstel. Deze motivatie geeft geen aanleiding om de nota aan te passen.

1.3 De kaart en de nota moeten mogelijk op termijn nog worden aangevuld met beleid ten aanzien van PFAS Indien uit het onderzoek naar PFAS blijkt dat niet wordt voldaan aan de normen uit het kader moet alsnog gebiedsspecifiek beleid voor PFAS aan de nota toegevoegd worden. De aangepaste kaart en nota zullen dan alsnog ter vaststelling aan de Raad worden voorgelegd. Flnanclên:

Pagina 4 van 6

Communicatie: en een nota bodembeheer direct invloed heeft op GWWOmdat het actualiseren van een bodemkwaliteitskaart aannemers en loonbedrijven, zal met deze doelgroepen gecommuniceerd worden. Hiervoor zullen bijeenkomsten georganiseerd worden waarin duidelijk wordt aangegeven wat de afspraken zijn. De bijeenkomsten zijn ook bedoeld voor civiele medewerkers van gemeenten. De geactualiseerde kaart en de nota zijn uiteindelijk door iedereen in een interactieve vorm te raadplegen via een website. Vervolgstappen: Na vaststelling door de gemeenteraad zal de interactieve kaart op internet worden geplaatst. Ook zullen worden georganiseerd. Gestreefd wordt naar het op 1januari 2020 van kracht laten voorlichtingsbijeenkomsten worden van de kaart en nota en het online zetten van de interactieve kaart. Hierdoor ontstaan er geen tijdelijke verschillen in beleid tussen de gemeenten.

eeste

Zaltbommel.

en wethouders van Neder-Betuwe, de burgemeester,

West Maas en Waal en en, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, Documentcode: 16M1223.RAP001

2.Nota bodembeheer. Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Geldend voor de gemeenten Buren, Culemborg, Waal en Zaltbommel. Documentcode: 16M1223.RAP002 Motivering afwijking

Pagina 5 van 6

beleid gemeenten Tiel en Neder-Betuwe.

gemeente

Neder- Betuwe

Raadsbesluit

zaakm.:

De raad van de gemeente

z/19/ossssa/RAAD/19/02640

Neder-Betuwe;

gelezen het voorstel van burgemeester

en wethouders;

gelet op het bepaalde in de regionale Nota bodembeheer;

B E S L U IT:

als bewijsmiddel

in het kader van het Besluit bodemkwaliteit

16M1223.RAP001) (documentcode: vast te stellen; als bewijsmiddel in het kader van het Besluit bodemkwaliteit 16M1223.RAP002) (documentcode: vast te stellen.

Aldus vastgesteld de griffier,

E.v

der Neut

in de

raadsvergadering

de regionale

bodemkwaliteitskaart

de regionale Nota bodembeheer