Bijlage 3 - Maatwerkrapport Gemeentewerf Opheusden

Gemeentewerf Opheusden Kastanjelaan 33 4043 ML Opheusden

Helix Advies B.V. Zuidelijk Halfrond 4 2801 DD Gouda

Gecertificeerd inspecteur: Certificaatnummer inspecteur:

G. Goedar EPG 2015-39

Handtekening:

Gecertificeerd adviseur: Certificaatnummer adviseur:

G. Goedar EPG 2015-39

Handtekening:

Inspectiedatum:

2023-07-21

Opleverdatum:

2023-11-24

Werkadres:

Kastanjelaan 33

Postcode:

4043 ML

Plaats:

Opheusden

Bouwjaar:

1950

Software:

EPA-U Stand-Alone

Ontwikkelaar:

Vabi Software BV

Inhoudsopgave Het Advies 4 Bouwkunde 5 Installaties 6 Huidige energetische kenmerken 7 Vraagstelling 8 Scenario’s overzicht 9 Scenario 1a: BENG 12 Scenario 1b: BENG 14 Scenario 2: ENG 15 Scenario 3: Nul-op-de-Meter 16 Bijlage I: Begrotingen per scenario en maatregelen 17 Bijlage II: Berekening en overzicht energieverbruik 18 Huidig energielabel 18 Berekening energieverbruik 18 Bijlage III: Overzicht energieverbruiken en opwekking 19 Bijlage IV: Vergunningen 20 Bijlage V: Subsidies en financiering 21 Bijlage VI: Isolatie-metingen 22

3

Het Advies Vanwege de stijgende kosten van nutsvoorzieningen en effecten op de exploitatiebegrotingen, heeft de gemeente Neder-Betuwe besloten om versneld onderzoek uit te voeren naar de mate waarin gemeentelijke gebouwen zowel in bouwkundige als elektrotechnische en werktuigbouwkundige zin voldoen en/of moeten worden verduurzaamd. Gemeentewerf Opheusden is een van deze objecten. Het gebouw is nog niet gasloos en voldoet, onder andere daardoor, nog niet aan de eisen van de gemeente. Er zijn drie scenario’s opgesteld om de doelen door te rekenen: -

BENG ENG Nul-op-de-Meter

In deze scenario’s worden de investeringskosten, terugverdientijden, energiebesparingen, CO2-besparingen en indicatieve labels gepresenteerd. Het gebouw is beoordeeld conform de NTA 8800 en heeft een indicatief label E met een EP2-score van 293,72 kWh/m2. Het gebouw heeft een aantal eigenschappen die invloed hebben op het label: -

Het gebouw betreft deels een werkplaats. De gemiddelde temperatuur zal in dit deel een stuk lager zijn dan de gemiddelde temperatuur in bijvoorbeeld een kantoorgebouw. Op het dak liggen 5 pv-panelen die het gebouw voor 1,5% aan hernieuwbare energie voorzien. Het bevat LED verlichting. Er is een gasgestookte ketel aanwezig die het gebouw voorziet van ruimteverwarming en warm tapwater. Het gebouw is niet of nauwelijks geïsoleerd waardoor de Rc-waardes zeer laag zijn.

4

Bouwkunde Het gebouw betreft een werkplaats met opslag en bevat tevens een kantine. Het gebouw heeft als bouwjaar 1950. In 1965 is er een deel aangebouwd aan de zuidzijde. Op onderstaande afbeelding is dat te zien. De constructie betreft dragend metselwerk met massieve betonnen vloeren. De vloer van de opslag grenst aan een kruipruimte. Van de overige ruimtes grenst de vloer aan grond. Alle vloeren zijn ongeïsoleerd en hebben een Rc-waarde van 0,22. De gevels zijn opgebouwd uit metselwerk. De gevels van het deel aan de zuid zijde zijn ongeïsoleerd, maar bevatten wel een spouw. Dit zorgt ervoor dat het een Rc-waarde van 0,35 heeft. De gevels van het deel aan de noord zijde bevatten ook geen spouw, wat ervoor zorgt dat deze gevel een Rc-waarde van 0,19 heeft.

Het gebouw bevat aan de noordzijde een hellend dak zonder isolatie. Dit levert een Rc-waarde van 0,22 op. Aan de zuidzijde is de isolatiewaarde van het hellende dak onbekend. Hier is gerekend met de Rc-waarde uit het bouwbesluit van toepassing in de bouwperiode van het gebouw. Dit zorgt voor een Rc-waarde van 0,72. De ramen en deuren zijn bevestigd in betonnen kozijnen. In de berekening is het niet mogelijk om uit te gaan van betonnen kozijnen, waardoor er is gerekend met metaal thermisch niet onderbroken kozijnen. De ramen in het gebouw zijn voorzien van enkel en dubbel glas. De werkplaats en kantine aan de voorgevel voorzien van dubbel glas, de rest van de ruimtes zijn voorzien van enkel glas. De garagedeuren zijn geïsoleerd, de overige deuren zijn ongeïsoleerd.

5

Constructie(s) algemeen

Type constructie

Isolatie aanwezig

Rc [m2K/W] U-waarde [W/m2K]

Paneel in kozijn ongeïsoleerd (zonder spouw, Metaal (niet thermisch onderbroken))

Paneel in kozijn

Nee

n.v.t.

Gevel ongeïsoleerd (met spouw, Rc = 0.35)

Gevel

Nee

0.35

Raam Enkel glas (Metaal (niet thermisch onderbroken), U = 6.20, g = 0.85)

Raam

U-waarde

U-6.20

Raam Enkel glas (Metaal (niet thermisch onderbroken), U = 6.20, g = 0.85)

Raam

U-waarde

U-6.20

Raam Dubbel glas (Metaal (niet thermisch onderbroken), U = 4.10, g = 0.75)

Raam

U-waarde

U-4.10

Vloer ongeïsoleerd (zonder spouw, Rc = 0.22)

Vloer

Nee

0.22

Deur ongeïsoleerd (U = 3.40)

Deur

Nee

n.v.t.

Deur geïsoleerd (U = 2.00)

Deur

Ja

Geïsoleerd

Dak hellend isolatiedikte onbekend (<1965, zonder spouw, Rc = 0.72)

Dak hellend

Ja

0.72

Dak hellend ongeïsoleerd (zonder spouw, Rc = 0.22)

Dak hellend

Nee

0.22

Gevel

Nee

0.19

Gevel ongeïsoleerd (zonder spouw, Rc = 0.19)

6

Installaties Verwarming Het gebouw wordt verwarmd middels een gasgestookte ketel. De afgiftesystemen hierbij zijn radiatoren. De temperatuur van de ruimtes wordt centraal geregeld. Warm tapwater Het warme tapwater wordt verwarmd door de gasgestookte ketel die tevens wordt gebruikt voor het verwarmen van het pand. Ventilatie Het gebouw wordt natuurlijk geventileerd. Hierbij wordt zowel de toegevoerde als afgevoerde lucht via te openen ramen en kieren in de schil gereguleerd.

Koeling In het gebouw is geen koeling aanwezig. Verlichting Het gebouw bevat volledig LED verlichting. Zonne-energie Op het dak liggen 5 pv-panelen. De panelen zijn gesitueerd richting het zuidwesten onder een hoek van 45 graden en hebben een wattpiekvermogen van 153,61 Wp/m2.

7

Huidige energetische kenmerken In onderstaande tabel zijn de huidige waarden wat betreft verbruik en opwekking weergegeven.

Totaal Opp. [m2]

329,18

Oppervlakte verhouding Ag/Als

2,08

Energielabel

E

EP1 [kWh/m2]

227,87

EP2 [kWh/m2]

293,72

EP3 [%]

1,5

Totale energiebehoefte [kWh]

75.008

Totaal primair fossiel energieverbruik [kWh]

96.685

Hernieuwbare energie [kWh/m2]

1.506

Totale deelposten (niet primair) [kWh]

97.373

Ventilatie [kWh]

0

Verwarming [kWh]

91.625

Tapwater [kWh]

3.930

Koeling [kWh]

0

Verlichting [kWh]

1.733

Hulpenergie elektrisch [kWh]

86

Elektriciteitsopwekking (omvormer) [kWh]

1.039

Elektriciteitsverbruik [kWh]

3.406

Gasverbruik [m3]

6.318

Het grootste gedeelte van de energie wordt gebruikt voor het verwarmen van het gebouw. Van warm tapwater wordt bijna geen gebruik gemaakt. Daarnaast is er geen koeling aanwezig.

8

Vraagstelling Gemeentewerf Opheusden, gerealiseerd en in gebruik genomen in 1950, is onderdeel van het beheer van de gemeente NederBetuwe. Het gebouw betreft een werkplaats en opslag voor gemeentelijk onderhoud. Team gebouwenbeheer van de gemeente Neder-Betuwe is belast met het beheer, onderhoud en exploitatie van de gemeentelijke gebouwen. Vanwege toenemende kosten van nutsvoorzieningen en effecten op de exploitatiebegrotingen, heeft de gemeente besloten om vervroegd onderzoek uit te voeren naar de duurzaamheid en noodzakelijke verbeteringen van deze gebouwen. Hoewel dit onderzoek gepland was voor de periode 2026-2029, is het nu naar voren gehaald om kosten en duurzaamheidsoverwegingen. Het hoofddoel van dit duurzaamheidsonderzoek is gebaseerd op het Energieprestatie Maatwerkadvies Utiliteit, voor de gemeentelijke gebouwen van Neder-Betuwe.

Het onderzoek beoogt antwoorden te verschaffen op vragen zoals: - De huidige bouwkundige, elektrotechnische en werktuigbouwkundige staat van de gebouwen; - Welke duurzaamheidsmaatregelen (zowel bouwkundig als elektrotechnisch en werktuigbouwkundig) zijn nodig om aan bepaalde duurzaamheidsscenario’s te voldoen, zoals minimaal BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw), verwarmen zonder aardgas, hybride oplossingen, ENG ambities en nul-op-de-meter of energiepositieve gebouwen; - De investeringen die nodig zijn om degebouwen aan bovenstaande scenario’s te laten voldoen; - Mogelijkheden om de gebouwen in opeenvolgende fases te verduurzamen, beginnend met BENG, dan ENG en uiteindelijk mogelijk nul-op-de-meter of energiepositief.

Werkwijze Om te komen tot een onderbouwd advies is het noodzakelijk om een goede inventarisatie te doen van de huidige situatie. Er is een opname op locatie gedaan om alle energieverbruikers in kaart te brengen, de isolatie van het gebouw te beoordelen en rekenzones vast te stellen. Dit heeft geresulteerd in het huidige energieverbruik en energielabel. Het gebouw is door een of meerdere specialisten geïnspecteerd, eventuele bouwtekeningen en bestekken zijn bestudeerd, uw gebouw wordt met een tekenprogramma in een 3d model weergegeven en alle benodigde gegevens zijn in de geattesteerde software ingevoerd. Voorts is de energetische prestatie van de huidige situatie geanalyseerd en zijn mogelijke verbetermaatregelen doorberekend. Ook worden er in dit rapport subsidies beschreven die mogelijk zijn voor uw gebouw. Tijdens deze opname zijn per ruimte de volgende gegevens vastgesteld: Wat is de gebruiksfunctie per ruimte; Hoe wordt de ruimte geklimatiseerd t.b.v. de gebruiksfunctie en de regeling hiervan; Welke type(s) verlichting is in gebruik; Welk type glas en kozijnwerk is toegepast; Wat zijn de isolatiewaarden van de vloer, ge vels en dak; Steekproef maten worden genomen en verge leken met de bouwtekeningen.

9

Kostenbepaling op basis van Digipesis Alle berekende kosten in dit maatwerkadvies rapport zijn bepaald a.d.h.v. de database van het RvO door Arcadis, Digipesis. De kostprijzen zijn onder voorbehoud van wijzigingen. Wij doen ons uiterste best om de kosten zo accuraat mogelijk weer te geven, maar kunnen niet garanderen dat alle informatie op de site van Digipesis te allen tijde correct is. Aan de informatie op de website van Digipesis kunnen geen rechten worden ontleend. De kosten vermeld in dit maatwerkadvies rapport zijn uitsluitend ter informatie en kunnen onderhevig zijn aan wijzigingen zonder voorafgaande kennisgeving. We streven ernaar om nauwkeurige en actuele kostprijsinformatie te verstrekken, maar kunnen niet garanderen dat de vermelde kosten te allen tijde up-todate zijn. Alle kostprijzen zijn exclusief BTW en andere bijkomende kosten zoals subsidies, belasting aftrek etc., tenzij anders vermeld. De verstrekte kostprijsinformatie vormt geen juridisch bindend aanbod. Voor het definitieve prijsaanbod en eventuele aanvullende voorwaarden raden wij aan om contact op te nemen met een leverancier of installateur voor de betreffende dienstverlening m.b.t. tot een offerte.

Scenario’s overzicht De drie doelen zijn doorgerekend in drie verschillende scenario’s. In onderstaande tabel zijn de kosten en baten van de scenario’s tegenover elkaar uitgezet. Maatregelen

Huidig

BENG

ENG

Nul-op-deMeter

M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij ongeïsoleerde gevel Rc=3,7

€ 18.550

€ 18.550

€ 18.550

M 2: Spouwmuur vullen Rc=1,4

€ 4.907

€ 4.907

€ 4.907

M 3: Aluminium kozijn, incl. HR++ glas

€ 11.569

€ 11.569

€ 11.569

M 4: Hellend dak buitenzijde isoleren (125mm)

€ 30.618

€ 30.618

€ 30.618

M 5: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming

€ 12.800

€ 12.800

€ 12.800

M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling

€ 12.800

€ 12.800

€ 12.800

M 7: Elektrisch doorstroomtoestel

€ 1.500

€ 1.500

€ 1.500

M 8: PV panelen (211Wp/m2) 20 stuks extra

€ 15.850

M 9: PV panelen (211Wp/m2) 30 stuks extra

€ 18.775

Huur kraan

€ 1.300

€ 1.300

€ 2.600

Staartkosten (20%)

€ 18.809

€ 21.979

€ 22.824

Onvoorziene kosten (11%)

€ 12.414

€ 14.506

€ 15.064

Voorbereiding, engineering en toezicht (17%)

€ 21.295

€ 24.884

€ 25.841

Totaal

€ 146.562

€ 171.263

€ 177.848

28,2

20,5

19,8

A+++

A++++

A+++++

TVT [jaar] Indicatief energielabel*

E

CO2 Uitstoot [kg/jaar]

12.102

3.963

-545**

-2.910**

Elek. totaal netto [kWh]

2.374

11.655

-1.604**

-8.560**

€ 4.926

€ 7.981

€ 8.710

Energiekostenbesparing per jaar

* Het label is indicatief, wegens het gebruik van informatie zal dit bij de vaststelling van het definitieve label anders uit kunnen vallen. ** Doordat de opbrengst van de opwekking van energie hoger is dan het werkelijke verbruik, vallen de waardes negatief uit.

10

In onderstaande tabel zijn de maatregelen los tegenover elkaar uitgezet. Daarbij is gekeken naar de vergunningseisen, de toepasbaarheid van de maatregel op zowel bouwfysische kenmerken als de uitvoering van de maatregel en de invloed die deze maatregel op het comfort zal hebben. Bij de maatregelen 5 is geen terugverdientijd berekend. Maatregel 5 is gekoppeld aan maatregel 6 i.v.m. een dubbelzijdig systeem, zowel voor verwarmen als koelen. De terugverdientijd is dus weergegeven bij maatregel 6. Ditzelfde geldt voor de CO2 uitstoot en het effect op het energielabel. Bij maatregel 7 is tevens geen terugverdientijd weergegeven. Omdat er weinig gebruik gemaakt wordt van tapwater, zal de terugverdientijd zeer lang zijn, waardoor deze niet is weergegeven. Maatregelen

TVT [Jaar]

CO2 uitstoot

Effect op energielabel

Vergunning

Toepasbaarheid¹

Comfort²

M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij ongeïsoleerde gevel Rc=3,7

22,6

10.525

C

Nee

-/+

✓✓✓

M 2: Spouwmuur vullen Rc=1,4

18,1

11.484

D

Nee

-/+

✓✓✓

M 3: Aluminium kozijn, incl. HR++ glas

39,9

11,478

D

Nee

+

✓✓✓

M 4: Hellend dak buitenzijde isoleren (125mm)

30,9

9.917

D

Nee

-/+

✓✓✓

M 5: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming

20

6.878

A+

Nee

++

✓✓

M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling

-

-

-

Nee

++

✓✓

M 7: Elektrisch doorstroomtoestel

-

12.085

E

Nee

++

✓✓

M 8: PV panelen (211Wp/m2) 20 stuks extra

23,5

7.212

C

Nee

++

✓

M 9: PV panelen (211Wp/m2) 30 stuks extra

25,9

4.740

A

Nee

+

✓

1 Bij de toepasbaarheid is gelet op bouwfysische kenmerken, maar ook of de maatregel passend is in het pand en/of de maatregel eenvoudig uit te voeren is. (- tot +++). 2 Hoeveel meer comfort zult u ervaren dankzij deze maatregel? (✓ tot ✓✓✓)

11

In onderstaande grafiek zijn de scenario’s tegenover elkaar uitgezet, waarbij de verschillen in investeringen en energiebesparing goed te zien zijn. Let op dat het elektriciteitsverbruik netto is weergegeven, wat het verschil tussen verbruikte en opgewekte energie weergeeft. De negatieve waarden geven een hogere opwekking dan verbruik weer. € 200.000

15.000

€ 180.000 € 160.000

10.000

€ 140.000 € 120.000

5.000

€ 100.000 € 80.000

-

€ 60.000 -5.000

€ 40.000 € 20.000 €-

Huidig

BENG €240.544

ENG €258.777

Investering

Elek. Totaal netto [kWh]

NOM €292.596

-10.000

12

Scenario 1: BENG Scenario 1 betreft het voldoen aan de eisen van BENG conform het bouwbesluit nieuwbouw: een maximale EP2-score van 90 kWh/m2 en minimaal 30% van het energieverbruik zelf opwekken). Maatregelen

BENG

M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij ongeïsoleerde gevel Rc=3,7

€ 18.550

M 2: Spouwmuur vullen Rc=1,4

€ 4.907

M 3: Aluminium kozijn, incl. HR++ glas

€ 11.569

M 4: Hellend dak buitenzijde isoleren (125mm)

€ 30.618

M 5: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming

€ 12.800

M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling

€ 12.800

M 7: Elektrisch doorstroomtoestel

€ 1.500

Huur kraan

€ 1.300

Staartkosten

€ 18.809

Onvoorziene kosten

€ 12.414

Voorbereiding, engineering en toezicht

€ 21.295

Totaal

€ 146.562

Totale investering per m2 BVO

€

TVT [jaar]

28,2

Indicatief energielabel

A+++

EP1 [kWh/m2]

96,57

EP2 [kWh/m2]

78,62

EP3 [%]

50,3

In het scenario wordt een label A+++ behaald met een EP2-score van 78,62 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 50,3%. Er worden zeven maatregelen, met betrekking tot de installatietechnische en bouwkundige elementen van het pand, voorgesteld.

Besparing CO2 Uitstoot [kg/jaar]

3.963

-678%

Elek. totaal netto [kWh]

11.655

+391%

Energiekostenbesparing per jaar

€ 4.926

13

Een deel van de gevels heeft momenteel geen isolatie en geen spouw. In dit scenario wordt geadviseerd om de gevels na te isoleren aan de buitenzijde. In het scenario is gerekend met het plaatsen van 140 mm wat resulteert in een Rc-waarde van 3,7 in plaats van de huidige waarde van 0,19. In het scenario wordt geadviseerd de ongeïsoleerde gevels met spouw na te vullen. Dit zorgt voor een Rc-waarde van 1,4 in plaats van 0,35. De ramen bestaan in de huidige situatie uit stenen kozijnen met enkel of dubbel glas. Hierbij wordt met een U-waarde van 6,2 voor enkel glas en een U-waarde van 4,1 voor dubbel glas gerekend. HR++ glas in een thermisch onderbroken (geïsoleerd) aluminium kozijn bevat een U-waarde van 2,3. Let op, hoe lager de U waarde hoe beter de thermische weerstand is (bij Rc-waardes is dit andersom). Het voordeel van HR++ glas is niet alleen de thermische weerstand, maar ook het geluiddempende effect. HR++ glas kan in het bestaande kozijn gemonteerd worden. Het effect van vacuümglas is ook doorgerekend. Dit geeft een zeer minimaal verschil met betrekking tot de energiebehoefte. Daarnaast brengt het plaatsen van vacuümglas extra kosten met zich mee van 250 tot 300 euro/m2. Vanwege de hoge prijzen en het lage effect, zal de terugverdientijd zeer hoog zijn. Het advies is om het glas te vervangen door HR++ glas.

De verwarming in het pand wordt momenteel verzorgd door een gasgestookte ketel. Vanwege de gasloze doelstellingen en een efficiënter energiegebruik wordt in dit scenario geadviseerd om een lucht/lucht warmtepompen te installeren. Door het toepassen van deze warmtepompen kan met de installatie zowel verwarmd als gekoeld worden. Door het toepassen van lucht/lucht warmtepompen waarbij de bron de buitenlucht zal zijn, is er geen verdere vergunning nodig voor het plaatsen van de installatie. Aandachtspunt: Vanwege het toepassen van verwarmen via lucht, zal er extra onderzoek moeten plaatsvinden naar de mechanische balansventilatie in verband met de benodigde capaciteit voor verwarming via de lucht. Pas daarna kan definitieve raming van de kosten worden opgezet. Naast de ruimteverwarming, verwarmt de gasgestookte ketel ook het warme tapwater in het gebouw. Vanwege de gasloze doelstellingen en een efficiënter energiegebruik is in dit scenario gerekend met een doorstroomtoestel voor het verwarmen van het warme tapwater. Een doorstroomtoestel verwarmt alleen wanneer er vraag is naar warm water. Gezien het lage verbruik van het warmte tapwater in het gebouw, zorgt dit ervoor dat er niet constant verwarmd moet worden om de temperatuur hoog te houden. Zo wordt onnodig energieverbruik tegengegaan.

Het dak is in de huidige situatie niet geïsoleerd. In het scenario wordt geadviseerd het dak aan de buitenzijde te isoleren met een dikte van 125 mm. Dit zorgt voor een Rc-waarde van 3,11 in plaats van 0,22. Geadviseerd wordt dit uit te voren alvorens pv-panelen te plaatsen.

14

Scenario 2: ENG Scenario 2 betreft het voldoen aan de ENG eisen: gasloos gebouw en het gebouw wekt evenveel energie op als dat het verbruikt.

Maatregelen

ENG

M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij ongeïsoleerde gevel Rc=3,7

€ 18.550

M 2: Spouwmuur vullen Rc=1,4

€ 4.907

M 3: Aluminium kozijn, incl. HR++ glas

€ 11.569

M 4: Hellend dak buitenzijde isoleren (125mm)

€ 30.618

M 5: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming

€ 12.800

M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling

€ 12.800

M 7: Elektrisch doorstroomtoestel

€ 1.500

M 8: PV panelen (211Wp/m2) 20 stuks extra

€ 15.850

Huur kraan

€ 1.300

Staartkosten

€ 21.979

Onvoorziene kosten

€ 14.506

Voorbereiding, engineering en toezicht

€ 24.884

Totaal

€ 171.263

Totale investering per m2 BVO

In het scenario wordt een label A++++ behaald met een EP2-score van 14,06 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 91,1%. Scenario 2 bevat dezelfde maatregelen als scenario 1. Echter is er in dit scenario gerekend met het toepassen van 20 extra pv-panelen. Aandachtspunt: geadviseerd wordt om door een constructeur verder onderzoek te laten uitvoeren naar de capaciteit van de draagconstructie van het dak.

€

TVT [jaar]

20,5

Indicatief energielabel

A++++

EP1 [kWh/m2]

96,57

EP2 [kWh/m2]

14,06

EP3 [%]

91,1 Besparing

CO2 Uitstoot [kg/jaar]

-545

-104%

Elek. totaal netto [kWh]

-1.604

-168%

Energiekostenbesparing per jaar

€ 7.981

15

Scenario 3: Nul-op-de-Meter Scenario 3 betreft het voldoen aan de Nul-op-de-Meter eisen: naast de eisen van ENG, wekt het gebouw voldoende energie op om tevens de niet gebouw gebonden apparatuur te voorzien. Maatregelen

Nul-op-deMeter

M 1: Gevelisolatie buitenzijde bij ongeïsoleerde gevel Rc=3,7

€ 18.550

M 2: Spouwmuur vullen Rc=1,4

€ 4.907

M 3: Aluminium kozijn, incl. HR++ glas

€ 11.569

M 4: Hellend dak buitenzijde isoleren (125mm)

€ 30.618

M 5: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Verwarming

€ 12.800

M 6: Lucht/lucht warmtepomp multi-split Koeling

€ 12.800

M 7: Elektrisch doorstroomtoestel

€ 1.500

M 9: PV panelen (211Wp/m2) 30 stuks extra

€ 18.775

Huur kraan

€ 2.600

Staartkosten

€ 22.824

Onvoorziene kosten

€ 15.064

Voorbereiding, engineering en toezicht

€ 25.841

Totaal

€ 177.848

Totale investering per m2 BVO

€

TVT [jaar]

19,8

Indicatief energielabel

A+++++

EP1 [kWh/m2]

96,57

EP2 [kWh/m2]

-18,23

EP3 [%]

111,5

In het scenario wordt een label A+++++ behaald met een EP2-score van 14,06 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 111,5%. Scenario 3 bevat dezelfde maatregelen als scenario 2. Echter is er in dit scenario gerekend met het toepassen van 30 extra pv-panelen in plaats van 20. Aandachtspunt: geadviseerd wordt om door een constructeur verder onderzoek te laten uitvoeren naar de capaciteit van de draagconstructie van het dak.

Besparing -124%

CO2 Uitstoot [kg/jaar]

-2.910

Elek. totaal netto [kWh]

-8.560

Energiekostenbesparing per jaar

€ 8.710

-461%

16

Bijlage I: Begrotingen per scenario en maatregelen Begroting Scenario’s Gemeentewerf Opheusden.xlsx In dit Excel-bestand zijn per scenario de kostenberekeningen weergegeven.

Begroting Maatregelen Installaties Gemeentewerf Opheusden.xlsx In dit Excel-bestand zijn per installatiemaatregel uit de scenario’s de kostenberekeningen weergegeven.

Begroting Maatregelen Bouwkundig Gemeentewerf Opheusden.xlsx Opheusden In dit Excel-bestand zijn per bouwkundige maatregel uit de scenario’s de kostenberekeningen weergegeven.

17

Bijlage II: Berekening en overzicht energieverbruik Huidig energielabel In het kader van de Europese richtlijn (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van het gebouw, een energiecertificaat te overhandigen. Dit betreft het definitieve energielabel berekend middels de Energie Prestatiescore (EP2). Hieronder treft u de huidige score van uw gebouw. Resultaat Energielabel

E

EP2 [kWh/m2]

293,72

Berekening energieverbruik Met behulp van de softwareapplicatie Vabi, is het energiegebruik van het gebouw berekend. Hierbij is het gemiddelde klimaat van KNMI meetstation Herwijnen gebruikt, aangezien dit het meest overeenkomt met de locatie van het gebouw, en de berekende verbruiken onafhankelijk zijn van de verschillen in het weer per jaar. Het stedelijke hitte eiland is 0.5 graden Celsius. Het berekende elektriciteitsverbruik heeft betrekking op de gebouw gebonden installaties en niet op apparatuur (zoals koelkast, computers, wasmachine, droger, etc.). Een aantal installatie onderdelen die eventueel aanwezig zijn in dit gebouw kunnen alleen meegenomen worden in de berekening als het verbruik van deze onderdelen te bepalen is. Deze dienen individueel te worden ingevoerd. Mocht dit verbruik niet bekend zijn, zal de software uitgaan van gemiddelde waardes. Een aantal voorbeelden van dit soort onderdelen zijn het elektrisch verbruik van een lift of de verlichting van de algemene ruimtes. Het berekend elektriciteitsverbruik omvat wel (indien aanwezig): verwarming, tapwater, hulpenergie (voor verwarmingsinstallatie, ventilatiesysteem en zonneboiler), verlichting (standaard omstandigheden), zonnecellen (Pv), micro-WKK. Het gemiddelde stroomverbruik is de laatste jaren niet veel gedaald. Apparaten worden wel zuiniger, maar we hebben er ook meer.

In de volgende tabel wordt het gas- en elektrisch verbruik samen met de CO2-emissie getoond. Deelpost

Resultaat

Elektriciteitsverbruik [kWh]

3.406

Totaal elektriciteit (netto) [kWh]

2.374

Gasverbruik [m3]

6.318

Warmteverbruik [GJ] CO2 uitstoot [kg]

0 12.102

18

Bijlage III: Overzicht energieverbruiken en opwekking Overzicht energieverbruiken (gas en elektra) van de afgelopen 3 jaar 2020 Corona jaar

2021 Corona jaar

2022 Corona jaar

Elektriciteitsverbruik (kWh/jaar)

2.263

2.263

2.263

Aardgasverbruik (m3/jaar)

3.692

5.416

5.463

-

-

-

Inkoop (kWh/jaar)

1.558

1.558

1.558

Opwek (kWh/jaar)

-

-

-

Opwek verwacht (kWh/jaar)

1.573

1.573

1.573

Teruglevering (kWh/jaar)

867

867

867

Warmtenet

19

Bijlage IV: Vergunningen Voor het verbouwen of restaureren van een rijksmonument, een gemeentelijk monument of een beschermd stadszicht is in veel gevallen een omgevingsvergunning nodig. Voor het uitvoeren van een aantal aanbevolen maatregelen zijn mogelijk vergunningen benodigd.

Verbouwen van rijks- en gemeentelijke monumenten

Beschermd stadsgezicht

Een vergunning voor een rijksmonument is nodig wanneer er veranderingen aangebracht worden aan het monument. Dit geldt zowel voor de buitenkant als de binnenkant van het monument. De vergunning wordt afgegeven door de gemeente waarin het monument zich bevindt. Bij de aanvraag van de vergunning moet er een plan worden ingediend waarin duidelijk wordt gemaakt welke veranderingen er worden aangebracht en wat de gevolgen hiervan zijn voor het monument. Het niet verkrijgen van de vereiste vergunning voor werkzaamheden aan een rijksmonument kan leiden tot juridische en financiële gevolgen. Het is dus essentieel om de juiste procedures te volgen en de benodigde vergunningen te verkrijgen voordat je wijzigingen aanbrengt aan een rijksmonument.

Een vergunning voor een beschermd stadsgezicht is vereist wanneer er veranderingen aan een gebouw of perceel worden aangebracht die het karakter van het stadsgezicht kunnen aantasten. Het doel van de bescherming is om historische en culturele waarden te behouden en te versterken. De vergunning wordt afgegeven door de gemeente en kan verschillen per locatie. Het is daarom verstandig om contact op te nemen met de gemeente waar het betreffende stadsgezicht zich bevindt voor specifieke informatie over de vergunningsprocedure. Een vergunningsaanvraag is niet van toepassing op het gebouw.

Een vergunningsaanvraag is niet van toepassing op het gebouw.

20

Bijlage V: Subsidies en financiering Voor het toepassen van duurzame maatregelen voor het gebouw zijn diverse subsidies en regelingen beschikbaar. Hieronder zijn de mogelijke subsidies samengevat.

Energie-investeringsaftrek (EIA) voor ondernemers Heeft u een bedrijf dat investeert in een bedrijfsmiddel dat zorgt voor minder CO2-uitstoot? Energiezuinig is? Of wilt u investeren in duurzame energie? Maak dan gebruik van de regeling Energieinvesteringsaftrek (EIA). U kunt dan 45,5% van de investeringskosten aftrekken van de winst. Dit verlaagt uw fiscale winst. Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering /isde/zakelijkegebruikers

Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)

Bent u eigenaar van maatschappelijk vastgoed? Of houdt u zich bezig met het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed? Zoals scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen of rijksmonumenten? De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen.

Stimulering Duurzame Klimaattransitie (SDE++)

Energieproductie

en

De Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) geeft subsidie aan bedrijven en non-profitorganisaties die grootschalig hernieuwbare energie opwekken of de CO2-uitstoot verminderen. Oriënteert u op de achtergrond en werking van deze regeling. Of ga direct door naar de aanvraagfase, de realisatiefase of de productiefase. Meer informatie vindt u hier: Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) (rvo.nl)

MIA en Vamil voor ondernemers

Bent u ondernemer en wilt u fiscaal voordelig investeren in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen en technieken? Dat kan met de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAmil).

Inforgraphics RvO Om te achterhalen welke subsidies precies toepasbaar zijn voor uw situatie, zie onderstaande link. https://infographics.rvo.nl/sectorplaten/gebouwdeomgeving/ Subsidies stapelen is beperkt Van cumulatie van subsidies is sprake wanneer meerdere subsidies worden verstrekt voor hetzelfde project. Het kaderbesluit EZK en LNV-subsidies beperkt de mogelijkheid van stapelen van subsidies. Het te verlenen subsidiebedrag plus eventueel andere subsidies mag niet hoger zijn dan het maximale subsidiebedrag van de subsidieregeling. Voor de niet EZ-regelingen geldt veelal een soortgelijke bepaling, óf in de subsidieregeling zelf óf in een kaderregeling.

Meer informatie vindt u hier: https://w w w.r vo.nl/subsidies-financiering /mia-vamil/ ondernemers

Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/dumava

Laatste controle op actualiteit subsidies: 4-8-2023

21

Bijlage VI: Isolatie-metingen Onderstaande tabellen geven weer welke isolatie-metingen zijn verricht en wat de uitkomst is van dit destructieve onderzoek.

Constructie 1: Dak

Positie meting: Spouw:

Nee

Isolatie:

Nee

Nee

Isolatie:

Nee

Constructie 1: Vloer

Positie meting: Spouw:

22

Constructie 1: Gevel

Positie meting: Spouw:

Ja

Isolatie:

Nee

23