Bijlage 2e - Zienswijze 5 (Stichting Tegenwind Echteld-Lienden)

Zienswijze op de Ontwerp Energievisie Neder-Betuwe Namens: Stichting Tegenwind Echteld-Lienden Datum: 12 november 2026 Aan: Gemeente Neder-Betuwe Betreft: Zienswijze inzake ontwerp Energievisie Neder-Betuwe

1. Inleiding Stichting Tegenwind Echteld-Lienden zet zich in voor de bescherming van het landschap, de leefomgeving en de gezondheid van de inwoners van Neder-Betuwe en omgeving. Onze stichting vertegenwoordigt een groot aantal betrokken omwonenden die zich ernstige zorgen maken over de ontwikkelingen rondom grootschalige energieprojecten, zoals het Windpark Echteld-Lienden. Wij staan voor een leefbare en gezonde toekomst voor iedereen – precies de kernboodschap die ook de gemeente in haar ontwerp Energievisie uitdraagt. Juist daarom achten wij het van groot belang om een zienswijze in te dienen: om te waken over de belangen van onze inwoners, de kwaliteit van onze leefomgeving en de betrouwbaarheid van het gemeentelijke beleid. De betrokkenheid van onze stichting is groot. Teamleden hebben zich jarenlang belangeloos ingezet voor zorgvuldigheid, eerlijkheid en transparantie in de besluitvorming over energieprojecten. Tegelijkertijd ervaren wij – en veel bewoners met ons – diepe frustratie en machteloosheid, omdat de gemeente nalaat de eigen burgers tijdig te informeren of daadwerkelijk bij de besluitvorming te betrekken.

2. Gebrekkige participatie en falende communicatie De gemeente stelt in de ontwerp Energievisie dat er sprake is geweest van een zorgvuldig participatieproces. Er wordt verwezen naar bijeenkomsten met partijen zoals Thius, Liander, het Energieloket, Regio Rivierenland en ondernemers. De werkelijkheid is echter dat omwonenden – de mensen die het meest geraakt worden door dit beleid – op geen enkel moment zijn geïnformeerd of betrokken. De Energievisie vermeldt: “De ter inzage legging is daarmee een sluitstuk op het participatieproces, via een zienswijze kunnen belanghebbenden een reactie geven.” Wij constateren dat dit participatieproces in de praktijk niet heeft plaatsgevonden voor burgers. Niemand in onze achterban – bestaande uit tientallen huishoudens in Echteld, Lienden en IJzendoorn – is benaderd, uitgenodigd of geïnformeerd.

Ook de communicatie rondom de ter inzage legging is onvoldoende. De gemeente stelt dat er bekendheid is gegeven via een bericht in de Staatscourant, het Gemeentenieuws en de gemeentelijke website. Wij vragen de gemeente concreet aan te tonen wanneer en waar dit bericht is gepubliceerd. Bij navraag bij de gemeente is zelfs bevestigd dat er géén publicatie in het Gemeentenieuws heeft plaatsgevonden. Daarmee is de wettelijke plicht tot adequate bekendmaking en de belofte van “transparante participatie” niet nagekomen.

3. Gebrek aan draagvlak en maatschappelijke onrust De ontwerp Energievisie gaat uit van een breed draagvlak voor de energietransitie en stelt dat de visie “handelingsperspectief biedt en betrokkenheid vergroot”. In werkelijkheid is het tegenovergestelde waar. Het vertrouwen in de overheid is ernstig geschaad, mede door de ervaringen rond het Windpark Echteld-Lienden. Veel inwoners ervaren dat besluiten al genomen zijn voordat zij gehoord worden. Er heerst diepe onrust en boosheid over de manier waarop grote energieprojecten worden doorgedrukt, zonder dat omwonenden eerlijk zijn geïnformeerd of daadwerkelijk invloed hebben kunnen uitoefenen. De impact van dergelijke projecten is enorm:     

aantasting van landschap en leefomgeving; ernstige geluidsoverlast en slagschaduw; waardedaling van woningen; verstoring van rust, gezondheid en welzijn; verlies van vertrouwen in overheid en bestuur.

De Stichting Tegenwind Echteld-Lienden benadrukt dat draagvlak niet kan worden gecreëerd door participatie achteraf, maar alleen door eerlijke inspraak vooraf.

4. Zorgplicht van de gemeente en strijdigheid met eerder beleid De gemeente Neder-Betuwe heeft eerder een motie aangenomen waarin werd uitgesproken te willen wachten op de nieuwe landelijke normen voor windenergie, alvorens nieuwe initiatieven te overwegen. Ook in de gemeentelijke reactie op het principeverzoek van Vattenfall zijn duidelijke voorwaarden geformuleerd, gericht op bescherming van omwonenden en milieu. Het is dan ook onbegrijpelijk dat de ontwerp Energievisie nu ruimte laat voor verdere ontwikkeling van grootschalige wind- of zonneparken, terwijl:  

er nog geen nieuwe landelijke normen zijn vastgesteld; de volksgezondheid en natuurwaarden niet zijn gegarandeerd;



de draagvlakproblematiek onverminderd groot is.

De gemeente heeft een zorgplicht om haar inwoners te beschermen tegen onevenredige schade aan gezondheid, welzijn en woonkwaliteit. Door deze verantwoordelijkheid te negeren, handelt de gemeente niet in overeenstemming met haar eigen uitgangspunten en Toekomstvisie 2050.

5. Realistische koers: betrouwbaarheid en innovatie De energietransitie is belangrijk, maar moet haalbaar, betaalbaar en maatschappelijk verantwoord zijn. De huidige koers – gericht op grootschalige wind- en zonnevelden – leidt juist tot verdeeldheid, schade en verlies van vertrouwen. Wij pleiten voor een realistische en toekomstbestendige koers, waarin de nadruk ligt op:   

versterking van het energienetwerk en infrastructuur (kabels, opslag en netcapaciteit); stimulering van lokale, kleinschalige initiatieven met maatschappelijk draagvlak; benutting van innovatieve oplossingen zoals Small Modular Reactors (SMR’s), bijvoorbeeld op industrieterreinen zoals Dodewaard.

De provincie Gelderland heeft reeds een verkenning uitgevoerd waaruit blijkt dat NederBetuwe als kansrijk naar voren komt voor een SMR. Dat is de weg van de toekomst – veilig, stabiel en zonder landschappelijke en sociale ontwrichting.

6. Natuur en biodiversiteit De Betuwe is een waardevol en kwetsbaar gebied, rijk aan biodiversiteit en kenmerkend voor zijn open landschap. In de omgeving van Echteld, Lienden en IJzendoorn komen talloze vogelsoorten voor die jaarrond beschermd zijn, waaronder soorten die op de Rode Lijst staan. Het gaat hierbij onder meer om:   

Steenuil Wespendief Boomvalk Daarnaast broeden en foerageren hier veel weidevogels, met name in het gebied bij buurtschap de Pottum, zoals de Wulp en de Kievit.

De aanwezigheid van deze soorten brengt wettelijke verplichtingen met zich mee op grond van de Wet natuurbescherming. De gemeente dient bij het opstellen van beleid zoals de Energievisie rekening te houden met het behoud van leefgebieden, rustzones en foerageergebieden van beschermde soorten.

Het opnemen van ruimte voor grootschalige energieopwekking in deze waardevolle gebieden is in strijd met het voorzorgsbeginsel en ondermijnt de biodiversiteit die juist de identiteit van de Betuwe vormt. De Stichting Tegenwind Echteld-Lienden verzoekt de gemeente dan ook om deze natuurwaarden expliciet te erkennen en te beschermen in de Energievisie.

7. Conclusie en verzoek

Stichting Tegenwind Echteld-Lienden verzoekt de gemeente Neder-Betuwe om: 1. De ontwerp Energievisie niet in huidige vorm vast te stellen; 2. Eerst een transparant participatieproces te organiseren waarin omwonenden daadwerkelijk worden betrokken; 3. De participatie- en communicatiefouten te erkennen en te herstellen; 4. In de uiteindelijke Energievisie helder vast te leggen dat er geen grootschalige windof zonneprojecten worden ontwikkeld zolang draagvlak, gezondheidseffecten, natuurwaarden en milieugevolgen niet deugdelijk zijn onderzocht; 5. Te kiezen voor innovatieve, veilige en draagvlakgerichte alternatieven zoals SMRtechnologie en versterking van het energienetwerk; 6. De aanwezige natuur- en vogelwaarden structureel te beschermen als randvoorwaarde voor elk toekomstig energiebeleid.

Namens het bestuur van Stichting Tegenwind Echteld-Lienden

__________________________________________________________________________________ Stationsweg 23. 4054 HA Echteld. KvK nummer: 92800416 W: tegenwind-echteld-lienden.nl E: info@tegenwind-echteld-lienden.nl B: NL47INGB0109089448