Bijlage 2 - Veelgestelde vragen

Beschermde status graven KNIL-veteranen - gemeente Neder-Betuwe Antwoorden op gestelde vragen tijdens informatieavonden (Q&A) en voorstellen voor uit te voeren beleid

versie 24 oktober 2022 - v3 Vraag

1. Voorwaarden Wat houdt de regeling in die de gemeente Neder-Betuwe voorstelt?

Worden alle regels en richtlijnen over de status vastgelegd? Hoe kunnen wij als nabestaanden aanspraak/inspraak houden in/over het graf en op welke wijze? En over bijvoorbeeld 10 jaar?

Antwoord

Voorstel

Het voorstel is dat de gemeente Neder-Betuwe na aanwijzing de grafrechten overneemt, waarbij de eventueel toekomstige betalingen van de grafrechten en de bijdrage aan het algemeen onderhoud komen te vervallen. Het beheer en het dagelijks onderhoud van de graven komt te liggen bij de gemeente Neder-Betuwe. De gemeente gaat op zoek naar ondersteuning vanuit de samenleving bij het de inspectie van deze graven. De gemeente wil daarmee de betrokkenheid vergroten. Groot onderhoud voert de gemeente Neder-Betuwe uit. Ja, we leggen dit zorgvuldig vast en borgen dit in een bevestigingsbrief die de rechthebbende ontvangt van de gemeente. In de verdere uitwerking willen we bezien of we dit in de overeenkomst met de nabestaanden vastleggen.

In de bevestigingsbrief leggen we vast: 1. Taakverdeling in onderhoud tussen gemeente nabestaanden 2. Nabestaanden kunnen desgewenst extra onderhoudswerkzaamheden uitvoeren. 3. Gemeente legt naam contactpersoon familie (laatste rechthebbende) vast in de begraafplaatsadministratie. Bij overlijden laatste rechthebbende geeft de familie de naam door van zijn/haar opvolger als contactpersoon (één persoon). 4. Laatste rechthebbende (of opvolger) kan te allen tijde het grafrecht opnieuw verkrijgen tegen de dan geldende voorwaarden. Dit betekent dat de nieuwe situatie altijd teruggedraaid kan worden als daar behoefte aan is.

Blijven we inspraak houden tot in de lengte van jaren en kan dat worden vastgelegd in een verordening?

In de verdere uitwerking bezien we wat juridisch mogelijk is.

Stel dat een belanghebbende of nabestaande het in de toekomst niet eens is met de gemeente over de plannen, wat doet de gemeente dan, als die rechthebbende is? Stel dat een begraafplaats een andere bestemming krijgt en wordt opgeheven, wat is dan het verschil in zeggenschap van de nabestaanden (indien graf als historisch waardevol is aangemerkt) ten opzichte van de huidige situatie?

De gemeente gaat dan in overleg met de nabestaande(n). Samen maken we afspraken over de toekomst van het graf.

De gemeente neemt de grafrechten over. De graven worden in principe nooit geruimd. Wat gebeurt er als je de formele zeggenschap verliest. Er is een behoefte om duidelijke afspraken vast te leggen in een overeenkomst.

In de verdere uitwerking willen we bezien op welke manier we de afspraken in de bevestigingsbrief met de nabestaanden vastleggen.

In de bevestigingsbrief leggen we vast dat op het moment dat de gemeente de beschermde status beeindigt zij in overleg treedt met de bekende laatste rechthebbenden of hun aangewezen opvolgers. De gemeente ruimt de graven pas als van de graven is gebeleken dat er geen familieleden meer zijn die het grafrecht van de gemeente willen overnemen.

Kun je als kind of kleinkind van een KNIL-militair nog bij begraven worden in hetzelfde graf? (evt. ook na schudden, schudden is het opgraven van de stoffelijke resten en deze opnieuw begraven onderin hetzelfde graf zodat er opnieuw ruimte komt in het graf).

Dat kan alleen als er volgens het lopend grafrecht nog ruimte is voor een begraving. Er wordt niet geschud.

De beschermde status geldt voor het totale graf omdat de vader (KNIL-veteraan) erin ligt begraven.

Een begraafplaats krijgt niet zomaar een andere bestemming. Mocht het in de toekomst toch ooit zover komen dan gaat de gemeente vooraf in gesprek met de dan nog bekende nabestaanden.

Kan de regeling die de gemeente Neder-Betuwe voorstelt landelijk Nee. De gemeente Neder-Betuwe is alleen verantwoordelijk voor haar eigen gemeentelijke worden toegepast? Kan de gemeente daarin het voortouw nemen? begraafplaatsen.

Als voorwaarden nemen we op dat op verzoek van de laatste rechthebbende of de aangewezen opvolger het grafrecht opnieuw aan hem/haar kan worden verleend volgens de dan geldende voorwaarden. Een begraafplaats kan pas een andere bestemming krijgen als alle graven zijn geruimd. Juridisch is het grafrecht van de deelnemende KNIL-graven beeindigd. Op het moment dat de gemeente de beschermde status beeindigt treedt zij in overleg met de bekende laatste rechthebbenden of hun aangewezen opvolgers. De gemeente ruimt de graven pas als van de graven is gebleken dat er geen familieleden meer zijn die het grafrecht van de gemeente willen overnemen.

De gemeente Neder-Betuwe neemt hierin niet het initiatief.

Kan de beslissing van het aanwijzen van historisch waardevolle graven over 10 jaar teruggedraaid worden door een nieuw samengestelde gemeenteraad?

Dat is niet de bedoeling maar het kan in principe gebeuren. In de verdere uitwerking nemen we Mocht de gemeente besluiten de beschermde statuste beeindigen dan treedt zij in overleg met de mee op welke manier we de zeggenschap over de graven in dat geval weer terugbrengen bij de bekende laatste rechthebbenden of hun aangewezen opvolgers. Hij/zij kan op dat moment het nabestaanden. grafrecht opnieuw verkrijgen tegen de dan geldende voorwaarden.

Hoe lang blijft het graf een historisch waardevolle status houden? (50, 100, 200 jaar?)

Die termijn is niet bepaald. Op dit moment is daar geen einddatum aan verbonden.

Beschermde status graven KNIL-veteranen

Het voorstel is om in de bevestigingsbrief op te nemen dat de historisch waardevolle status voor onbepaalde tijd wordt toegekend. In de bevestigingsbrief leggen we ook de relatie met de voorgenomen evaluatie na 10 jaar.

Pagina 1

Vraag

Antwoord

Voorstel

Wat te doen met de graven van KNIL-strijders op kerkelijke begraafplaats(en)?

De gemeente gaat met de betreffende kerkbesturen in gesprek over de status van de KNILgraven op deze begraafplaatsen.

De regeling geldt niet voor de graven op de kerkelijke begraafplaatsen. Voor zover bekend liggen er twee graven op een kerkelijke begraafplaats. Het bestuur van de begraafplaats heeft aangegeven te willen aansluiten bij de regeling, maar heeft geen financiele middelen om het onderhoud voor onbepaalde tijd op zich te nemen. Ze wil daarbij graag een beroep doen op de gemeente. Het voorstel is om hierover in gesprek te gaan met het kerkbestuur en onder -nog te bepalen- voorwaarden hieraan tegemoet te komen.

2. Doelgroep Komen graven van medestrijders (politionele acties) ook in aanmerking voor de historische status?

In eerste instantie is de regeling alleen bedoeld voor de graven van de eerste generatie KNILmilitairen.

Nee, de gemeente Neder-Betuwe richt zich nu alleen op de graven van KNIL-militairen en hun echtgenotes.

Komen kinderen van KNIL-militairen die de overtocht hebben Nee, dat is niet de bedoeling. In eerste instantie is de regeling bedoeld voor de graven van de gemaakt (niet hier geboren), ook in aanmerking voor de status eerste generatie KNIL-militairen. historische betekenis? Geldt de status ook voor vrouwen die hier als een weduwe van een Die vraag nemen we mee in de verdere uitwerking van het voorstel. KNIL-militair naartoe zijn gekomen? Hoe gaat de gemeente Neder-Betuwe om met graven van Vooralsnog is dit niet de bedoeling. In eerste instantie is de regeling bedoeld voor de eerste personen die ‘hoge ambtenaren’ waren, gevaar liepen en ook generatie KNIL-militairen. meekwamen naar Nederland? Dit zijn geen KNIL-militairen maar handelden op dezelfde wijze voor Nederland.

Het voorstel is om alleen de graven van de KNIL-militairen en hun echtgenotes (in hetzelfde graf of in een ander graf) in aanmerking te laten komen. Ook bij andere oorlogsstrijders is het in het algemeen niet gebruikelijk om alleen de graven van hun weduwen een bijzondere status te geven.

Kunnen reeds geruimde graven ook nog worden meegenomen in de regeling?

Het voorstel is in navolging van de gemeente Tiel om voor de oud-veteranen waarvan het graf reeds is geruimd een algemeen gedenkmonument te plaatsen met de namen van deze veteranen. Uitvoering door (onder intitief van) een nog te benoemen werkgroep van vrijwillgers (participatie).

Nee, dat is niet mogelijk.

Hoe wordt er omgegaan met graven van KNIL militairen zonder Een aantal vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap heeft de begraafplaatsen Van alle graven van onze begraafplaatsen hebben we gegevens van de rechthebbende. Van de nabestaanden of met graven van nabestaanden van KNIL-militairen nagelopen en een lijst opgesteld met mogelijke KNIL-graven. Deze lijst is aan ons doorgegeven. graven die we tot nu toe nog niet in beeld hadden als KNIL-veteraan vullen we de lijst aan met de die niet gereageerd hebben? Hoe wordt dit onderzocht? Hoe We leggen deze lijst naast onze administratie en naast de aanmeldingen. Op basis hiervan hopen gegevens van de rechthebbende. In het vervolgtraject benaderen we alle rechthebbenden op zorgen we dat we alle Molukse KNIL militairen in beeld hebben? we alle graven goed en volledig in beeld te krijgen. deze lijst. Uiteindelijk moeten de rechthebbenden zelf aanvraag doen voor de beschermde status. We moeten er rekening mee houden dat mogelijk niet alle nabestaanden van KNIL-veteranen behoefte hebben aan extra aandacht.

3. Beschermde status Is de historisch waardevolle aanwijzing een militaire eer of alleen burgerstatus?

Wat betekent het dat een graf een historisch waardevolle status heeft ?

Het is geen specifieke militaire eer. De beschermde status maakt geen onderscheid tussen militaire eer of burgerstatus. Het graf krijgt een historisch waardevolle status, net als andere graven die reeds op de lijst van historisch waardevolle graven zijn opgenomen. Dat betekent dat de gemeente Neder-Betuwe het belangrijk vindt om dit graf te behouden.

De gemeente Neder-Betuwe neemt na aanwijzing de grafrechten over waarbij de eventueel resterende betalingen voor het instandhouden van de grafrechten en bijdrage aan het algemeen onderhoud komen te vervallen. Het beheer en het onderhoud van de graven komt te liggen bij de gemeente Neder-Betuwe. Gezocht wordt naar ondersteuning vanuit de samenleving om te participeren in het beheer en onderhoud om daarmee de betrokkenheid te vergroten. Groot onderhoud komt te liggen bij de gemeente Neder-Betuwe.

4. Onderhoud Wat verstaan we onder het basis onderhoud, wat is precies het extra onderhoud voor de historisch waardevolle graven?

Normaal gesproken voert de gemeente Neder-Betuwe geen onderhoud aan gedenktekens uit. In de regel: - schoonmaken van het gedenkteken (2x/jr reinigen); - het indien nodig opnieuw De gedenktekens op historisch waardevolle graven worden wel door de gemeente rechtzetten van het gedenkteken; - het uitvoeren van herstellingen van het gedenkteken. De onderhouden. werkzaamheden voeren we uit wanneer dit naar het oordeel van de beheerder (de ambtenaar die de eindverantwoordelijkheid heeft voor de dagelijkse leiding van de begraafplaatsen) noodzakelijk Wanneer wordt een graf monument hersteld? (verzakking, schade In de regel bestaat het onderhoud aan historisch waardevolle graven uit: het schoonmaken steen?) van het gedenkteken; het indien nodig opnieuw rechtzetten van het gedenkteken; het uitvoeren is om te verkomen dat het gedenkteken een vervallen indruk maakt of dat er gevaarlijke situaties van herstellingen van het gedenkteken. De werkzaamheden voeren we uit wanneer dit naar het ontstaan.

Beschermde status graven KNIL-veteranen

Pagina 2

Vraag Betekent onderhoud biivoorbeeld ook dat letters op de gedenktekens worden bijgewerkt? Denk bijvoorbeeld aan afbladderen of slijten van letters met bladgoud.

Antwoord ontstaan. van herstellingen van het gedenkteken. De werkzaamheden voeren we uit wanneer dit naar het Voorstel oordeel van de beheerder noodzakelijk is om te verkomen dat het gedenkteken een vervallen indruk maakt of dat er gevaarlijke situaties ontstaan.

Wordt er met (chemische) middelen schoongemaakt ?

De gemeente gebruikt geen chemische middelen bij het onderhouden van graven.

Is het mogelijk de graven te laten beheren door de Oorlogsgravenstichting of de Stichting voor Common Wealth War Graves Commission?

Dat is niet de bedoeling.

Er is besloten op dit op dit moment niet te doen.

5. Vrijwilligers Wat is de bedoeling van het ‘extra’ onderhoud waar mogelijk Het extra onderhoud is het extra schoonmaken en extra onderhoud van grafbeplanting. vrijwilligers voor ingezet kunnen worden? Wat doet de gemeente Neder-Betuwe als er niet genoeg De gemeente onderhoudt de graven op basisniveau zoals zij alle historisch waardevolle graven vrijwilligers zijn om de graven te onderhouden? onderhoudt. Of er sprake is van hulp door vrijwilligers en op welke manier, dat werken we verder uit in overleg met de Molukse gemeenschap. Wat is straks het verschil tussen het huidige onderhoud en wanneer er vrijwilligers helpen? Wat houden de taken van de vrijwilliger(s) in? Het ligt gevoelig als een andere familie het graf onderhoud. Inbreuk op de privacy van nabestaanden als vrijwilligers het graf gaan onder houden. Het moet bekend zijn wie de vrijwilligers zijn.

6. Administratie In sommige gevallen hebben nabestaanden de grafrechten afbetaald voor onbepaalde tijd. Is dit terug te draaien en kan het graf alsnog in aanmerking komen voor de regeling? Vervolg op bovenstaand. Worden de kosten dan verrekend?

Ja, dat kan.

Nee. Er vindt geen verrekening plaats met terugwerkende kracht.

Vindt terugbetaling plaats als grafrechten al zijn betaald?

Terugbetaling vindt plaats indien een verlenging van het grafrecht nodig was vanaf 1 oktober 2021 (het moment van het aannemen van de motie). We gaan niet verder terug in de tijd.

Wat te doen met rekeningen die reeds zijn ontvangen?

Alle rekeningen die reeds zijn verstuurd en betrekking hebben op een verlenging vanaf het moment van het aannemen van de motie worden gerectificeerd en hoeven niet te worden betaald.

Beschermde status graven KNIL-veteranen

De gemeente voert het onderhoud uit volgens een bepaald basisniveau. Uit de bijeenkomsten met de Molukse gemeenschap is gebleken dat het gevoelig ligt als niet-familieleden het graf van hun dierbare onderhouden. We houden rekening met die gevoeligheid. We stellen daarom voor vrijwilligers in te schakelen voor controle en inspectie van de graven. De gemeente krijgt daardoor een beter beeld van de status van de gedenktekens en kan daardoor tijdig in actie komen om de kwaliteit van de gedenktekens te behouden. Daarnaast zullen we samen met een nog op te richten werkgroep nader bekijken of er ook op een andere manier ondersteuning mogelijk is zonder afbreuk te doen aan de privacy van nabestaanden.

De nabestaanden doen formeel afstand voor het grafrecht voor onbepaalde tijd. Mochten zij echter op termijn toch weer zelf over het grafrecht willen beschikken wordt er opnieuw een grafrecht verleend onder de dan geldende voorwaarden. Onder de huidige voorwaarden (2022) is het niet meer mogelijk om opnieuw een grafrecht voor onbepaalde tijd te verkrijgen. Naar verwachting zal dat in de toekomst ook niet meer mogelijk zijn.

Pagina 3

Vraag 7. Planning Per wanneer gaat de historisch waardevolle status van de graven in?

8. Overig Kan er weer een bijeenkomst georganiseerd worden over 5 of 10 jaar? Je wilt voorkomen dat het over een aantal jaar als ‘onbelangrijk’ wordt bestempeld. Graag evalueren, zijn we tevreden met deze werkwijze? Is het mogelijk om bij elk historisch KNIL-graf een bordje of herdenkingsteken te plaatsen ? Kan er een monument komen voor alle Molukkers, bijv. met alle namen van de eerste generatie opgenomen op het monument.

Antwoord

Voorstel

De regeling gaat in nadat het voorstel, dat we in het najaar zullen presenteren, door de raad is goedgekeurd. Het voorstel is dat de beschermde status van de graven begint op het moment dat het grafrecht zou moeten worden verlengd.

Er wordt op 15 december 2022 besloten door de raad. Het voorstel is om dit op 1 januari 2023 in te laten gaan. Dat betekent dat we vanaf dit moment de brieven met voorwaarden gaan versturen en het proces opstarten.

Dat is een goede suggestie die we meenemen in de verdere uitwerking van het voorstel.

Iedere 10 jaar evalueert de gemeente samen met enkele vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap in Neder-Betuwe de samenwerking en het onderhoud. Op basis van deze evaluatie maakt de gemeente een afweging over de voortzetting van de regeling.

We vinden dit een mooie suggestie. We gaan onderzoeken wat er mogelijk is.

De gemeente heeft besloten om dat niet te doen. We doen dit ook niet bij graven van militairen van andere oorlogen. Dit voorstel staat los van de beschermde status van historisch waardevolle graven. We bekijken intern waar binnen de gemeentelijke organisatie dit verzoek mogelijk kan worden opgepakt. De gemeente Tiel gaat bijvoorbeeld een gedenkmonument voor de oud-KNIL-strijders plaatsen waarvan de graven inmiddels zijn geruimd. Een plaatselijke werkgroep is daarbij de trekker voor de verdere totstandkoming van het monument. We stellen voor om dit ook in Neder-Betuwe op die manier op te pakken samen met een werkgroep met vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap in Neder-Betuwe.

Mooi voorstel. We gaan dit onderzoeken en meenemen in de verdere uitwerking van het voorstel.

Wie draagt de kosten voor een dergelijk monument?

Op dit moment kunnen we hier nog niets over zeggen. We willen als gemeente meewerken aan het uitwerken van een voorstel. We willen de Molukse gemeenschap hierbij helpen en faciliteren, het hangt echter af van verschillende uitgangspunten. We staan hier welwillend tegenover.

Als dit hele proces van beleid/afspraken is afgerond, is er dan een officieel moment om dit te markeren. Kan de Molukse samenleving genoemd worden bij de herdenkingen op 4 mei?

We zorgen voor een passende activiteit wanneer de beschermde status van de graven een feit is.

Er wordt voorgesteld alle namen van oud KNIL-militairen op te nemen in het monument.

De gemeente vindt dit een mooi voorstel.

Dit moet gedragen worden door de Molukse samenleving. Het 4/5 Comité is hiervoor verantwoordelijk, dit ligt niet bij de gemeente. De gemeente zal hen deze suggestie meegeven. Kan meegenomen worden door de werkgroep voor de totstandkoming van een monument.

Beschermde status graven KNIL-veteranen

Pagina 4