Document · PDF

Bijlage 2 - Eindverslag van inspraak en vooroverleg

Raadsvergadering 7 december 2023, gemeente Neder-BetuweBij agendapunt: Nota van uitgangspunten voor omgevingsplan ‘Kernen’8.236 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Eindverslag inspraak en vooroverleg Concept Nota van Uitgangspunten omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe

Datum: 3 oktober 2023

Eindverslag inspraakprocedure en vooroverleg met betrekking tot het concept van de Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe 1. Aanleiding De Nota van Uitgangspunten vormt het vertrekpunt voor het (permanente) omgevingsplan voor de kernen. In de Nota van Uitgangspunten leggen we vast hoe we omgaan met aandachtspunten en keuzes voor het permanente omgevingsplan voor de kernen. Dit wil niet zeggen dat we het omgevingsplan voor dit deel niet meer aanpassen. Een omgevingsplan is immers een dynamisch plan. Als de gemeenteraad nieuw beleid of nieuwe plannen vaststelt die gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving, dan zal dit leiden tot een wijziging van het omgevingsplan. 2. Procedure De concept Nota van Uitgangspunten is tot stand gekomen door input van alle beleidsdisciplines binnen de gemeente en bijeenkomsten met de gemeenteraad. Input van ondernemers, inwoners en andere belanghebbenden is opgehaald via vooroverleg en inspraak. Vooroverleg Op 23 mei 2023 is in het kader van het vooroverleg de concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe toegestuurd aan: de omgevingsdienst Rivierenland, het Waterschap Rivierenland, de GGD, de Veiligheidsregio en de provincie Gelderland. Van de ontvangen vooroverlegreacties is onder punt 3 van dit Eindverslag een samenvatting opgenomen.

Inspraak Op 16 augustus 2023 hebben burgmeester en wethouders bekend gemaakt dat de concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe gedurende 4 weken ter inzage gelegd zal worden. De bekendmaking is gedaan in Hét Gemeentenieuws van 16 augustus 2023 en op de gemeentelijke website/projectenwebsite. De concept Nota van Uitgangspunten omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe heeft ter inzage gelegen van 17 augustus tot en met 13 september 2023 bij de receptie van het gemeentehuis en was raadpleegbaar via de gemeentelijke website (www.nederbetuwe.nl) en de projectenwebsite (https://projecten.nederbetuwe.nl/omgevingsplan-kernen). In deze periode is eenieder in de gelegenheid gesteld om mondeling en/of schriftelijk een inspraakreactie op de concept Nota van Uitgangspunten kenbaar te maken. Op 30 augustus 2023 is er een informatiebijeenkomst georganiseerd waar vragen gesteld konden worden over de concept Nota van Uitgangspunten omgevingsplan Kernen NederBetuwe. Er zijn geen inspraakreacties ontvangen. In het najaar van 2023 zal de gemeenteraad de Nota van Uitgangspunten en daarmee de basis voor de regels in het omgevingsplan vaststellen. Vervolgens wordt het omgevingsplan Kernen opgesteld als toetsingskader voor alle aanvragen in de kernen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving.

De inspraak heeft plaats gevonden overeenkomstig de ‘Participatie- en inspraakverordening Neder-Betuwe 2015’.

3. Vooroverleg Op 23 mei 2023 is in het kader van het vooroverleg de concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe toegestuurd aan: de omgevingsdienst Rivierenland, het Waterschap Rivierenland, de GGD, de Veiligheidsregio en de provincie Gelderland. Van de ontvangen vooroverlegreacties is hierna een samenvatting opgenomen en een reactie daarop van het college van burgemeester en wethouders. Reactie 1 Omgevingsdienst Rivierenland, J.S. de Jongplein 2, 4001 WG Tiel (Bijlage 1) Samenvatting: 1. Er moet rekening worden gehouden met de (mogelijke) verplichting om een MER op te stellen voor een omgevingsplan (dat hangt af van wat het plan allemaal mogelijk maakt ten opzichte van het tijdelijke plan). 2. Paragraaf 1.1 pag. 3: De TOP is een samenvoeging van (aanvullen met): de bodemkwaliteitskaart, de bodemfunctiekaart en de lokaal maximale waarden voor toepassen van grond. 3. Omgevingsvisie wordt nauwelijks als uitgangspunt gebruikt. Hij wordt niet genoemd in paragraaf 1.2 Uitgangspunten. 4. Paragraaf 1.2: De Nota van Uitgangspunten vormt het vertrekpunt voor het (permanente) omgevingsplan voor de kernen, etc. Wijzigen in: De Nota van Uitgangspunten en de Omgevingsvisie vormen het vertrekpunt voor het (permanente) omgevingsplan voor de kernen, etc. 5.

Paragraaf 1.2.1: Eén van de uitgangspunten zou ook moeten zijn het integraal afwegen van alle belangen zoals in artikel 1.3 van de Omgevingswet staat: en dat je dat doet door ketenpartners zoals de VRGZ, waterschap, GGD, RWS etc. erbij te betrekken. 6. Paragraaf 1.2.1 pag. 5, laatste alinea: Het voorbeeld is niet helemaal juist, want in de Bruidsschat staat de vergunningplicht voor bouwen (en de regels voor vergunningvrij bouwen, die nu in het Bor staan). 7. Paragraaf 1.2.1 pag. 5, laatste alinea: Om te voorkomen dat er allerlei ongewenste situaties ontstaan nemen we in het omgevingsplan expliciet op dat hetgeen wat niet geregeld is in het omgevingsplan, niet is toegestaan. Dit komt overeen met de huidige situatie. Opmerking: Je kunt ook vertrouwen op de zorgplichten in de Bruidsschat en in het Bal en kiezen voor alleen het expliciet uitsluiten van bepaalde activiteiten in bepaalde gebieden. 8. Paragraaf 1.2.1 pag. 5, laatste alinea: Ook voor bestemmingsplannen geldt dat alleen hetgeen wat expliciet is toegestaan, gedoogd is. In elk ander geval wordt gehandeld in strijd met het bestemmingsplan. Opmerking: Beetje een rare zin: gedogen is iets wat niet is toegestaan, tijdelijk door de vingers zien. Dus een activiteit die expliciet is toegestaan. 9. Paragraaf 2.2.3 Biodiversiteit: Het voorstel spreekt niet veel ambitie uit, als je zegt dat dit een speerpunt is in de visie.

Je kunt ook werken met voorwaarden aan vergunningplichten. Bijvoorbeeld er moeten altijd natuur inclusieve maatregelen genomen worden of voorschriften t.a.v. natuurvriendelijk beheer van het groen. 10. Paragraaf 3.4 Bedrijvigheid: Onderaan deze paragraaf staat als voorstel dat er voor de kernen één gebiedstype gehanteerd gaat worden (woongebied). Onduidelijk is wat hier onder verstaan wordt, is dat vergelijkbaar met een rustige woonwijk en een etmaalwaarde van 45 dB(A)? Zo klinkt de term woongebied wel namelijk, maar is dit ook wat de gemeente voor ogen heeft? (De gedachte is toch neutraal aan te sluiten bij gemengd gebied / 50 dB(A)? Dit was overigens niet het advies van de ODR, dat was namelijk om wel een onderscheid te maken tussen centrumgebieden (gemengd gebied) en woonwijken (rustige woonwijk)). 11. Paragraaf 4.3: De huidige regelingen worden overgenomen in het omgevingsplan Kernen. De ODR vraagt zich af wat de gemeente doet met nieuwe regelingen t.a.v. toets biodiversiteit/natuur. 12. Paragraaf 5.1 bij Uitgangspunt beleidsneutraal: Komt dit wel overeen met de visie? Bijvoorbeeld voor een gezonde leefomgeving wil je woongebieden beschermen tegen 3

een hoge geluidbelasting. Met de huidige regels blijft “opvulling”” van de geluidbelasting tot 50 dB(A) mogelijk. 13. Paragraaf 5.2, pagina 34 Voorstellen voor Geluidaandachtsgebieden (geluid van (spoor)wegen en industrieterreinen): Dat is een goed voorstel! De vraag is voor de ODR nog wanneer en waar de begrenzing van de geluidsaandachtgebieden wordt berekend/vastgelegd, en hoe dit gekoppeld wordt aan het omgevingsplan. 14. Paragraaf 5.2, pagina 36 Voorstel Gebieden met functiemenging of rustige gebieden: Hier staat ten aanzien van gebiedstype dat er geen onderscheid gemaakt wordt tussen gebiedstypen (dus rustige gebieden of gebieden met functiemenging). Voor de ODR is het niet helemaal duidelijk wat dan de uitgangssituatie wordt (gemengd gebied?) en hoe dit zich verhoudt tot het woongebied zoals benoemd in paragraaf 3.4. 15. Paragraaf 5.4, pagina 39 Voorstel Cumulatie van geurhinder: Wordt binnen deze bepaling bedacht aan wie je de maatwerkvoorschriften oplegt? Omdat cumulatie gaat over meerdere geurbronnen. 16. Paragraaf 54, pagina 43 Voorstel Industriële geur: Betekent die verwijzing naar het Gelderse Geurbeleid dat dit enkel speelt op het moment dat je iets gaat doen met de specifieke zorgplicht, of vertaalt dit zich ook als een norm/regel in het omgevingsplan? Dus iets waaraan in principe altijd getoetst moet worden? 17.

Paragraaf 6.1 Delegatiebesluit wijzigen omgevingsplan: Heeft de gemeente al zo’n delegatiebesluit genomen? Advies is om dat bij inwerkingtreding van de wet te hebben. Anders moet alles via de gemeenteraad. 18. Paragraaf 5.6 Externe veiligheid, pagina 45, 46 en 47; aantal tekstvoorstellen. Antwoord college: Ad 1 Het omgevingsplan krijgt een beleidsneutraal karakter en gaat geen kader bieden voor een m.e.r.-plichtig besluit. Er is dus geen noodzaak om een plan-mer op te stellen. Ad 2 De voorgestelde aanvulling wordt overgenomen. Ad 3 Juist de omgevingsvisie is één van de beleidsdocumenten die wijzigingen van het omgevingsplan ten opzichte van het bestemmingsplan tot gevolg heeft (paragraaf 1.2.2). In de inventarisatie is uitdrukkelijk onderzocht welke onderdelen van de omgevingsvisie concreet kunnen worden vertaald naar het omgevingsplan (paragraaf 1.3.1). Ad 4 De omgevingsvisie is één van de grote bouwstenen voor de nota van uitgangspunten. Deze behoeft hier niet apart benoemd te worden want deze maakt onderdeel uit van de NvU. Ad 5 Eén van de uitgangspunten is het integraal afwegen van alle belangen. Daar is in het voortraject ook ruim tijd voor gereserveerd. Verder is op 23 mei 2023 vooroverleg gestart met de ketenpartners: de omgevingsdienst Rivierenland, het Waterschap Rivierenland, de GGD, de Veiligheidsregio en de provincie Gelderland.

Ad 6 Het klopt dat in de Bruidsschat de vergunning rond het bouwen van een bouwwerk is geregeld. De Bruidsschat is echter overgangsrecht voor de periode dat de gemeente nog geen omgevingsplan heeft vastgesteld. Met het omgevingsplan kernen komt er voor de kernen een einde aan het overgangsrecht en moet de gemeente de vergunning rond het bouwen van een bouwwerk opnemen in het omgevingsplan.

Ad 7 Het uitgangspunt voor het omgevingsplan is een beleidsneutrale verhuizing. Bij dit uitgangspunt past onze wijze van regulering. Het klopt dat we ook kunnen kiezen voor een andere wijze van regulering. Dit is echter niet in overeenstemming met ons uitgangspunt. Ad 8 Het woord gedogen is inderdaad niet meest geschikt om te beschrijven wat we bedoelen. We vervangen de betreffende zin ‘Ook voor bestemmingsplannen geldt dat alleen hetgeen wat expliciet is toegestaan, gedoogd is’ door ‘Ook voor bestemmingsplannen geldt dat alleen hetgeen wat expliciet mogelijk is of wordt gemaakt, toegestaan is’. Ad 9 Beleidsuitgangspunten die nog verdere uitwerking behoeven, worden op dit moment niet door vertaald in de juridische regels van het omgevingsplan. De gemeente volgt de beleidscyclus van de Omgevingswet. Dit betekent dat beleidsuitgangspunten die in een visie staan worden door vertaald in juridische regels als de beleidsuitgangspunten voldoende zijn uitgewerkt in programma’s. Het omgevingsplan is bovendien geen statisch document. Het omgevingsplan kent geen planperiode van 10 jaar waarin het niet wordt aangepast. Indien er een beleidsmatige wens is om het omgevingsplan te wijzigen is dit mogelijk. Verder is van belang dat het opstellen van het omgevingsplan een enorme opgave in technische en juridische zin is.

Het zwaartepunt bij het omgevingsplan kernen ligt dan ook bij het maken en vaststellen van een eerste omgevingsplan. Ad 10 Het uitgangspunt bij geluid is een beleidsneutrale doorvertaling van de normering zoals die nu in het Activiteitenbesluit is opgenomen. Dit betekent dat we geen onderscheid maken tussen een woongebied waarvoor we een strengere normering gaan hanteren en een gemengd gebied waarvoor we een soepelere norm gaan hanteren. Als het gaat om het toedelen van functies aan locaties maakt de gemeente, net als we nu doen in de bestemmingsplannen, wel onderscheid tussen wat we toestaan in woongebieden en gemengde gebieden (zoals een centrum). Ad 11 Zie ook de reactie Ad 9. Als het beleid op het gebied van natuur en biodiversiteit daar aanleiding voor geeft, zullen wij het omgevingsplan dienovereenkomstig aanpassen. Ad 12 Zie ook de reactie Ad 9. De regeling in het omgevingsplan gaat aansluiten bij de normering zoals die in de huidige regelgeving (Activiteitenbesluit) wordt gehanteerd. Indien uit de doorvertaling van de omgevingsvisie in een programma volgt dat er voor woongebieden een strengere geluidsnorm nodig is, zal dit worden door vertaald in het omgevingsplan. Ad 13 Dit is een technische vraag die we in een later stadium in het proces gaan beantwoorden. Als de ODR hier ideeën over heeft dan vernemen we dat graag. Ad 14 Zie de reactie bij Ad 10.

Ad 15 De mogelijkheid om maatwerkvoorschriften op te stellen is een mogelijkheid om in een concrete situatie maatwerk te verlenen. Dit is op voorhand niet aan te geven omdat dit afhangt van de omstandigheden van het geval.

Ad 16 Industriële geur is in principe verbonden aan een zorgplicht. Indien er zich een concrete overlastsituatie voordoet kan aan de hand van maatwerkvoorschriften op basis van het Gelderse geurbeleid, worden ingegrepen. Ad 17 De gemeenteraad heeft op 28 september 2023 besloten de wijzigingsbevoegdheden uit de bestemmingsplannen Kernen Neder-Betuwe, buitengebied Echteld Dodewaard, buitengebied Kesteren, Bedrijventerreinen, bestemmingsplan Buitengebied VAB-beleid en de parapluregeling Archeologie te delegeren aan het college. Ad 18 De tekstvoorstellen nemen we over. Reactie 2, Provincie Gelderland, Postbus 9090, 6800 GX Arnhem (bijlage 2) Samenvatting: 1. Provinciale belang, geen ‘haakje’ ten aanzien van molenbiotopen, terwijl er wel molens in de kernen zijn. 2. Geadviseerd wordt een relatie te leggen met het provinciaal beleid ten aanzien van klimaatadaptatie/zonnepark-initiatieven (zie instructieregel 2.65a en b omgevingsverordening) 3. Natuur, de provincie Gelderland heeft vorig jaar haar regels t.a.v. GO (Gelderse Ontwikkelzone) aangepast. Nagegaan moet worden of dit binnen de kernen aan de orde is. 4. Beleidswijzigingen als gevolg van gemeentelijk-, provinciaal- of rijksbeleid worden benoemd. E r is geen relatie gelegd naar regionale zaken zoals Woondeal voor de Regio Rivierenland, Regionale Programma Werklocaties Rivierenland e.d. 5.

Mobiliteit/verkeer, verkeer is ook een provinciaal belang i.r.t. de provinciale wegen en verkeersveiligheid en wordt niet benoemd. Antwoord college: Ad 1 Er zijn geen molens in de kernen. Er ligt één molen op bedrijventerrein ’t Panhuis. De bedrijventerreinen worden later in het omgevingsplan opgenomen. Ad 2 In artikel 2.65a staan instructieregels voor zonneparken. Zonneparken kunnen niet binnen de kernen worden opgericht en zijn derhalve niet van toepassing voor het omgevingsplan Kernen. Artikel 2.65b is een instructieregel die verplicht om bij een nieuwe activiteit of ontwikkeling in de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving op te nemen van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of te beperken. Het omgevingsplan Kernen is een conserverend plan waarin geen nieuwe ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt. Voor nieuwe ontwikkelingen worden separatie procedures doorlopen waarin tegemoet moet worden gekomen aan deze instructieregel. Ad 3 In paragraaf 3.7 van de Nota van Uitgangspunten is Natuur opgenomen. Hierin wordt ook aandacht besteed aan de instructieregel van de provincie m.b.t. natuur. De Gelderse ontwikkelzone ligt buiten de kern van Neder-Betuwe. Slechts een klein stuk Natuur binnen de kern Dodewaard ligt binnen het GNN.

Ad 4 Het omgevingsplan Kernen is een conserverend plan en hierin worden geen nieuwe woningbouw- en/of werklocaties opgenomen. Ook mogen bestaande bedrijven alleen conform huidig recht niet tot beperkt worden uitgebreid. Voor plannen betreffende de bouw van 6

woningen en/of (uitbreiding van) bedrijven binnen de kern dient een separate ruimtelijke procedure te worden gevoerd en deze zullen moeten passen binnen de woondeal en/of programma werklocaties Rivierenland. Ad 5 De N323 en de N233 lopen door de gemeente. Deze liggen nu in het bestemmingsplan Buitengebied en worden nu ook niet opgenomen in het omgevingsplan kernen. Reactie 3, Veiligheidsregio Gelderland-ZUID (VRGZ), Postbus 1120, 6501 BC Nijmegen (bijlage 3) Samenvatting: 1. Onder 2.2.2. ‘Energieprestatie’ staat beschreven zonnepalen, dit moet zijn zonnepanelen. 2. In het kader van de energietransitie gaan de ontwikkelingen snel. De VRGZ denkt graag mee over brandveiligheid en andere energie gerelateerde veiligheidsrisico’s. 3. Paragraaf 4.1 ‘Bouwen van bouwwerken’, ‘Bouwtechnische regels’, gaat o.a. over de bereikbaarheid voor hulpdiensten. Op korte termijn komt er een nieuwe Regionale Handreiking Bluswater en Bereikbaarheid vastgesteld. Het onderdeel bereikbaarheid voor hulpdiensten t.z.t. 1 op 1 over te nemen. Antwoord college: Ad 1 Dit wordt aangepast. Ad 2 In het kader van de ontwikkeling van het omgevingsplan maken we graag gebruik van expertise en de adviezen van de VRGZ. Ad 3 Bouwtechnische activiteiten (waaronder de bereikbaarheid van hulpdiensten) die niet door het rijk zijn geregeld zijn opgenomen in de bruidsschat.

De bruidsschat nemen we in een latere fase op in het omgevingsplan. Ook zal dan de handreiking bluswater en bereikbaarheid voor zover relevant voor het omgevingsplan worden opgenomen in het omgevingsplan. Reactie 4, GGD Gelderland-Zuid, Postbus 1120, 6501 BC Nijmegen (bijlage 4) Samenvatting: 1. Paragraaf 2.2.1 Klimaatadaptatie en hittestress Meer sturen op het hittebestendig maken van woningen en (openbare) gebouwen bij zowel renovatie van de bestaande voorraad als bij nieuwe ontwikkelingen. Aansturing via specifieke planregels op adequate zonwering en ventilatiemogelijkheden is hierbij zinvol. 2. Paragraaf 2.2.2 Energieprestatie Het is vanuit duurzaamheid logisch om het plaatsen van warmtepompen vergunningsvrij te maken. Warmtepompen produceren echter geluid en kunnen hinderlijk zijn voor de omgeving. De GGD stelt voor om duidelijke eisen te stellen met betrekking tot locatie, afstand van andere woningen etc. om de geluidsoverlast zoveel mogelijk beperken. 3. Paragraaf 3.1 Wonen De ziektelast van bewoners van sociale huurwoningen is gemiddeld hoger dan bij andere groepen. Deze woningen staan vaak op de meest belaste locaties, waardoor de gezondheid van deze mensen extra onder druk komt te staan. We adviseren om deze bewonersgroep te beschermen door nieuwe sociale huurwoningen op een gezonde locatie te bouwen. 4.

Paragraaf 3.3 Maatschappelijke en sport- en recreatie activiteiten Voor een goede gezondheid is het noodzakelijk dat mensen voldoende bewegen. Een leefomgeving die uitnodigt tot sporten, spelen en bewegen, levert hieraan een belangrijke bijdrage. Wij adviseren om ervoor te zorgen dat via het omgevingsplan de woonomgeving zo ingericht wordt dat lopen en fietsen wordt gestimuleerd. 7

5. Paragraaf 3.5.1 Groen Regels met bestemming groen moeten uitnodigen voor ontmoeten, bewegen, spelen en recreëren. Hier liggen koppelkansen, zowel bij klimaatadaptatie als beweegstimulering en het creëren van ontmoetingsmogelijkheden voor het versterken van de sociale structuur. 6. Paragraaf 3.5.2 Verkeer en vervoer De gemeente zorgt voor goede parkeervoorzieningen in woonwijken en centrumgebieden en de bestaande infrastructuur wordt overgenomen. Zet ook nadrukkelijk in op aanpassing en aanvulling van de infrastructuur en voorzieningen van actief vervoer: goede veilige en wandelen fietsroutes op en naar logische plekken, gratis oplaadpunten voor e-bikes en overdekte fietsenstallingen. 7. Paragraaf 5.2 Geluid Geluid heeft een negatief effect op de gezondheid van mensen. De volgende adviezen m.b.t. geluid worden gegeven: - Wel rustige gebieden aanwijzen vanwege het positieve gezondheidseffect van een geluidsarme omgeving; - Een verplichting stellen over de stille zijde van een gebouw. In ieder geval bij verblijfsgebouwen van kwetsbare groepen zoals mantelzorgwoningen, levensbestendige woningen, ziekenhuizen, kinderopvang.

Van belang is tenminste het rustig kunnen slapen met een geopend raam; - Vanuit gezondheidsperspectief is een daggemiddelde geluidbelasting (Lden) van 50 dB en een nachtelijke geluidbelasting (Lnight) van 40 dB op de gevel van woningen en andere gevoelige bestemmingen gewenst. - De GGD is om gezondheidskundige redenen een tegenstander van de optie hogere geluidwaarden vast te stellen. 8. Paragraaf 5.4 Geur Geur kan verschillende negatieve gezondheidseffecten hebben op de mens. In de concept NvU wordt voorgesteld om een zorgplicht op te nemen met daaraan gekoppeld een bevoegdheid tot het stellen van maatwerkvoorschriften om bij individuele overlastsituatie in te grijpen, bijvoorbeeld bij het stoken van hout. De GGD moedigt dit aan. Agrarische geur is ook van invloed op de bebouwde kom. De GGD ’en hebben maximale hinderpercentages vastgesteld voor agrarisch geur in de bebouwde kom en in het buitengebied en adviseert overeenkomstige geurbelasting. 9. Paragraaf 5.7 Luchtkwaliteit Onderzoek laat zien dat luchtverontreiniging bij mensen tot gezondheidsklachten leidt. De GGD heeft de volgende adviezen: - Het gezondheidskundige ambitieniveau voor NO2 is een jaargemiddelde concentratie van 10 μg/m³. - In de bebouwde kom een minimale afstand van 25 meter tot een drukke weg aan houden. - Houtrook levert een grote bijdrage aan luchtverontreiniging en geurhinder.

In het Schone Luchtakkoord (SLA) wordt de volgende suggestie gedaan om bepaalde regels op te nemen in het omgevingsplan: Naast de specifieke zorgplicht kunnen er aanvullende algemene stookregels opgenomen worden in het omgevingsplan. Dan is het niet nodig om aan te tonen dat er sprake is van overlast, maar u kunt direct handhaven op de algemene regel. Het gaat dan bijvoorbeeld om regels over stoken bij specifieke weersomstandigheden en schoner stoken. Handhaving op die regels zal een deel van de overlastsituaties kunnen beperken 10. Paragraaf 5.9.1 Spuitzonering Het is nog onduidelijk of omwonenden van landbouwpercelen kans op gezondheidsschade lopen door het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. De Gezondheidsraad adviseert om vanuit het voorzorgsprincipe maatregelen te nemen om de blootstelling te beperken, onder andere het instellen van afstandscriteria. GGD ‘en sluiten zich hierbij aan en we adviseren daarom om in bestaande en nieuwe situaties een zone van 50 meter te handhaven.

Antwoord college: Ad 1 Het omgevingsplan Kernen staat het hittebestendig maken van woningen en openbare gebouwen niet in de weg. Het is de keuze van de eigenaren van de gebouwen om deze hittebestendig etc. te maken of niet. Het Besluit bouwwerken leefomgeving bevat regels voor de ventilatie van gebouwen. Het Besluit bouwwerken leefomgeving schrijft specifiek voor in welke situaties een maatwerkregel in het omgevingsplan mag worden opgenomen. Ventilatiemogelijkheden horen hier niet bij. Het aanbrengen van zonwering en daarmee het voorkomen van hittestress, is voor de bouw van met name woningen een aandachtspunt. Vooral in relatie tot de steeds strengere regels over energiezuinigheid. Voor dit eerste omgevingsplan zien we nog onvoldoende mogelijkheden om daar regels voor op te nemen. Ad 2 De regels over geluid zoals deze zijn opgenomen in het omgevingsplan zijn niet van toepassing op een warmtepomp bij een woning. Op grond van het Besluit bouwwerken leefomgeving geldt er echter een geluidnorm voor het geluid van warmtepompen op de gevel van een (naastgelegen) woning. Deze normstelling is strenger dan de normstelling bij overige activiteiten. Het is niet nodig om in het omgevingsplan nadere eisen aan de situering van warmtepompen te stellen. Ad 3 Het omgevingsplan Kernen is een conserverend plan waarin geen nieuwe woningbouwlocaties worden meegenomen.

Ad 4, 5 en 6 Het omgevingsplan Kernen betreft geen ontwikkelplan maar een conserverend plan. De bestaande openbare ruimte ligt vast en is het uitgangspunt. Het omgevingsplan Kernen zal dusdanig wordt opgesteld dat een herinrichting van de openbare ruimte mogelijk is. Met name bij ontwikkelplannen liggen er bij de inrichting van de openbare ruimte kansen om deze zo te ontwerpen dat deze een bijdrage levert aan gezondheid, duurzaamheid, klimaatadaptatie etc. Ad 7 Wij zijn voor de regeling van geluid in het omgevingsplan gebonden aan de instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Op dit moment zien wij geen reden om de normstelling in het omgevingsplan stringenter te hanteren dan het Besluit kwaliteit leefomgeving mogelijk maakt. In het omgevingsplan wordt een bevoegdheid tot het nemen van een maatwerkvoorschrift opgenomen voor het geval de algemene regeling in een specifieke situatie onvoldoende is om overlast te voorkomen. Ad 8 Voor agrarische geurhinder gelden regels op grond van de Bruidsschat. Die regels worden bij het opstellen van een omgevingsplan voor het deelgebied buitengebied ‘verhuisd’ van het tijdelijk omgevingsplan (de Bruidsschat) naar het permanent omgevingsplan. Na vaststelling van het omgevingsplan voor het deelgebied Kernen blijven deze regels gelden voor agrarische geurhinder die in de kernen wordt veroorzaakt.

Ad 9 Het uitgangspunt voor het maken van het omgevingsplan voor het deelgebied kernen is een beleidsneutrale verhuizing van de huidige regels van met name de bestemmingsplannen naar het omgevingsplan. Houtrook wordt niet geregeld door het Rijk. De gemeente is dus vrij om daar in het omgevingsplan regels voor op te nemen. Op dit moment volstaan wij in het omgevingsplan met de genoemde zorgplicht en bevoegdheid tot het nemen van 9

maatwerkvoorschriften. In de (nabije) toekomst kan besloten worden dat door toename van overlastsituaties algemene regels worden opgenomen zoals door de GGD wordt voorgesteld. Voor het overige zien wij op dit moment geen reden om de normstelling in het omgevingsplan stringenter te hanteren dan het Besluit kwaliteit leefomgeving mogelijk maakt. Ad 10 De zone van 50 meter wordt ook door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State gehanteerd. Indien onderzocht en gemotiveerd, kan van deze afstand worden afgeweken. Bij nieuwe ontwikkelingen, met name bij woningbouw, houden wij als vanzelfsprekend rekening met deze afstand. Vanwege de beleidsneutrale overgang van bestemmingsplannen naar omgevingsplan zien wij echter geen reden om ook voor bestaande situaties regels over spuitzones op te nemen in het omgevingsplan voor het deelgebied kernen. 4. Inspraakreacties Er zijn tijdens de inspraakperiode geen reacties ontvangen. 5. Conclusie De ingediende vooroverlegreacties hebben aanleiding gegeven om de Nota van uitganspunten alleen tekstueel en niet inhoudelijk aan te passen.

Bijlage 1 Gearchiveerd: woensdag 16 augustus 2023 08:45:37 Van: Verzonden: Wed, 7 Jun 2023 12:53:18 Aan: Cc: Onderwerp: RE: Vooroverleg concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe Precisie: Normal Bijlagen: Concept Nota van Uitgangspunten 22-05-23 - opmerkingen ODR.docx; Concept Nota van Uitgangspunten 22-05-23 - opmerkingen EV.docx;

Hoi Hierbij onze opmerkingen retour op de Nota van Uitgangspunten. Ik stuur die van EV/paragraaf 5.6 even los mee, ik kreeg die niet goed overgenomen in het document. Daarnaast had

nog twee algemene opmerkingen, namelijk:

De Omgevingsvisie wordt nauwelijks als uitgangspunt gebruikt. Hij wordt niet genoemd in paragraaf 1.2 Uitgangspunten. Een omgevingsplan moet worden opgesteld op basis van de visie, dat is de beleidscyclus zoals in het stelsel van de Omgevingswet wordt gepropageerd (Samenhang instrumenten - Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl)) Ik vind het een gemiste kans om dat nu niet te doen. Daarnaast is de Omgevingsvise van Neder- betuwe volgens mij helder genoeg en biedt aanknopingspunten om niet helemaal beleidsneutraal om te zetten. In de Omgevingsvisie staat niet: we willen verder op de oude voet. Er moet rekening mee worden gehouden met de (mogelijke) verplichting om een MER op te stellen voor een omgevingsplan (dat hangt af van wat het plan allemaal mogelijk maakt ten opzichte van het tijdelijke plan). Dat is een belangrijke stap in het proces, die ook tijd en geld kost. Met vriendelijke groet,

Team Advies

Email: Tel Centrale: 0344-579314

Van: @nederbetuwe.nl> Verzonden: dinsdag 23 mei 2023 07:04 Aan: @ODRivierenland.nl>; @ODRivierenland.nl> CC: @nederbetuwe.nl> Onderwerp: Vooroverleg concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe

\cbpat6LET OP: EXTERN E-MAIL BERICHT Goedemorgen

Hierbij zenden wij jullie de Concept-Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe. Zoals de naam van het document al zegt bevat deze Nota de uitgangspunten voor het op te stellen omgevingsplan voor de Kernen in Neder-Betuwe. Het gaat dus om een belangrijk document, waar wij graag jullie mening (of de mening van jullie collega’s) over ontvangen. In het omgevingsplan Kernen zullen in principe alleen de bestaande regels uit bestemmingsplannen, beleidsneutraal overgenomen worden. De gemeentelijke verordeningen en de bruidsschat worden in een later stadium in het omgevingsplan opgenomen. Deze worden dus buiten beschouwing gelaten in het omgevingsplan Kernen, tenzij het op onderdelen beter is om een bepaald onderwerp al wel op te nemen in het omgevingsplan Kernen. Wij verzoeken jullie een eventuele reactie op de Nota van Uitgangspunten voor 6 juli 2023 bij ons in te dienen. Voor eventuele vragen met betrekking tot de Nota van Uitgangspunten kunnen jullie contact opnemen met ( nederbetuwe.nl en @nederbetuwe.nl). Willen jullie je eventuele vraag/opmerking aan ons beide toesturen, i.v.m. de naderende vakantieperiode?

of met mij

Wij vertrouwen erop jullie hiermee voldoende geïnformeerd te hebben en wij zien jullie eventuele reactie met belangstelling tegemoet. Met vriendelijke groet,

Dit bericht is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Aan dit bericht kunnen geen rechten worden ontleend. Als u dit bericht per ongeluk hebt ontvangen, verzoeken wij u het te vernietigen en de afzender te informeren. Wij adviseren u om bij twijfel over de juistheid of de volledigheid van de e-mail altijd contact met de afzender op te nemen. De gemeente Neder-Betuwe aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor onvolledige of onjuiste berichten, berichten die niet voor de afzender zijn bestemd of berichten die te laat worden ontvangen. Tevens aanvaardt de gemeente NederBetuwe geen enkele aansprakelijkheid voor schade die verband houdt met de risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten. Denk aan het milieu - dit mailtje printen is niet altijd nodig

Bijlage 2 Gearchiveerd: woensdag 16 augustus 2023 08:19:18 Van: Verzonden: Tue, 15 Aug 2023 10:27:03 +0000ARC Aan: Cc: Onderwerp: RE: Vooroverleg concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe Precisie: Normal

Beste <

nederbetuwe.nl>

Dank voor het toesturen van de nota kernen Neder-Betuwe dat jullie maakten ter voorbereiding op de Omgevingswet om t.z.t. te komen tot een Omgevingsplan voor de kernen van jullie gemeente. Het was me even tussen de andere emails en vakantie ontschoten, maar wil jullie het volgende meegeven. REACTIE Vanuit programma Ruimte en Landschap heb ik de nota Kernen Neder-Betuwe (gebied is v.n. binnenstedelijk) doorgenomen. De Milieuthema’s als geur, geluid e.d. heb ik dus niet doorgenomen. Ook heb ik niet gekeken naar andere provinciale belangen denk aan Wnb, vergunningen en ontheffingen e.d waarvoor wij het bevoegde gezag zijn. Provinciale belangen; Omgevingsverordening Ik zie dat er binnen de kernen wel provinciale belangen hebben, te denken valt aan klimaatadaptatie (2.65b), bedrijventerreinen (RPW), erfgoed, wonen (woondeal e.d.), (grond)water, aansluiting op provinciale wegen e.d.. Ik heb hier t.a.v. een paar thema’s paar opmerkingen bij: Erfgoed; Molenbiotopen/Romeinse Limes Ten aanzien van de molenbiotopen zie ik geen haakje, terwijl er wel molens in de kernen zijn. Voor wat betreft de Romeinse Limes geldt dat er geen provinciaal belang meer aan de orde is. Namelijk: De Romeinse Limes kreeg in 2021 de status van UNESCO Werelderfgoed.

Naar aanleiding hiervan zijn de bufferzones van de Romeinse Limes aangepast, waarmee de gebiedsaanduidingen gelijkgetrokken zijn met die van UNESCO. Hierdoor is er geen provinciaal belang meer ten aanzien van de Romeinse Limes in de gemeente Neder-Betuwe. Klimaatadaptatie/zonneparken We adviseren een relatie te leggen met het provinciaal beleid ten aanzien van klimaatadaptatie/zonnepark-initiatieven. Zie instructieregel 2.65a en b. Agrarisch Gemeente Neder-Betuwe heeft Plussenbeleid. Binnen de kernen zijn er zo jullie aangeven geen niet-grondgebonden bedrijven, en daarmee niet aan de orde zo te zien. Grondwater Het gaat hier nu ook over ‘activiteiten’, daarom passen we onze regels hierop aan per 1 januari 2023. Natuur Sinds vorig jaar hebben we onze regels tav GO aangepast. ‘k Weet niet of dit bij jullie bekend is. Lees er niets over terug, kijk maar even of het aan de orde is binnen de kernen. Beleidswijziging als gevolg van gemeentelijk, provinciaal of rijksbeleid benoemen jullie. Ik zie dat er geen relatie is gelegd naar regionale zaken zoals Woondeal voor de Regio Rivierenland, Regionale Programma Werklocaties Rivierenland e.d.., Mobiliteit/verkeer Verkeer is ook een provinciaal belang i.r.t. de provinciale wegen en verkeersveiligheid bijvoorbeeld. Ik zie dat niet terug.

Omgevingsvisie en -verordening Voor onze meest recente Omgevingsvisie en -verordening verwijs ik naar: https://www.gelderland.nl/themas/omgeving/omgevingsvisie Per 1 januari 2024 zal de versie Omgevingswet-proof zijn. Hierdoor zal er veel veranderen, qua opzet en regelvolgorde bijvoorbeeld. Verder ligt er nog een ontwerp BP Omgevingsverordening 2023, welke qua planning eind 2023 definitief zal zijn (waaronder landschapsregels worden aangepast e.d). Verder gaan we werken aan Omgevingsvisie actualisatie en VAB-beleid. Het VAB-beleid is niet meer geregeld in de provinciale Omgevingsverordening. Wijziging/afwijken In de BP-en die opgaan in het Omgevingsplan zijn wijzigingsbevoegdheden opgenomen. Er zal ook nog een nieuw plan Herenland worden gemaakt lees ik. De Omgevingswet kent geen wijzigingsbevoegdheid meer. Bepaalde wijzigingen delegeren jullie naar het college. Verder zie een paragraaf afwijkingsbevoegdheden. Ik kan als niet-jurist zijnde hierop geen reactie geven. Hoop je hiermee voldoende te informeren. Mocht je nog vragen hebben, dan hoor ik het graag. Met v riendelijke groet,

Programma Ruimte en Landschap | sms of whatsapp

gelderland.nl | nieuwe website www.gelderland.nl

WEBFORMULIER- link: https://www.gelderland.nl/melden-omgevingsdocument Van: < nederbetuwe.nl> Verzonden: dinsdag 23 mei 2023 07:03 Aan: < gelderland.nl> CC: < nederbetuwe.nl> Onderwerp: Vooroverleg concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe

nederbetuwe.nl.

Beste Tijdens het ambtelijk overleg tussen provincie en gemeente op 12 april jl. is even kort gesproken over onze voorbereidingen ten aanzien van het omgevingsplan Kernen. De Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe is nu in concept gereed. Zoals tijdens het ambtelijk overleg reeds besproken zal het omgevingsplan Kernen geen provinciaal belang raken, omdat in het omgevingsplan voor de kernen in principe alleen de bestaande regels uit bestemmingsplannen beleidsneutraal overgenomen worden. De gemeentelijke verordeningen en de bruidsschat worden in een later stadium in het omgevingsplan opgenomen. Deze worden dus buiten beschouwing gelaten in het omgevingsplan Kernen, tenzij het op onderdelen beter is om een bepaalde onderwerp al wel op te nemen in het omgevingsplan Kernen. Desalniettemin menen wij er goed aan te doen, onze Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen (ter kennisgeving) aan je toe te sturen. Wij sturen de Nota van Uitgangspunten ook toe aan onze andere ketenpartners met het verzoek een eventuele reactie op de Nota van Uitgangspunten voor 6 juli 2023 bij ons in te dienen. Jouw eventuele reactie ontvangen wij uiteraard ook graag voor genoemde datum. Wil je jouw eventuele vraag/opmerking aan ons beide toesturen, i.v.m.

de naderende vakantieperiode? Wij vertrouwen erop je hiermee voldoende geïnformeerd te hebben en wij zien je eventuele reactie met belangstelling tegemoet. Met vriendelijke groet,

Bijlage 3 Gearchiveerd: dinsdag 5 september 2023 09:04:02 Verzonden: maandag 4 september 2023 19:50:35 Aan: kernen Onderwerp: RE: concept Nota van Uitgangspunten voor omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe Precisie: Normaal

Goedemiddag, In het kader van de concept nota willen wij u graag de volgende opmerkingen meegeven: Onder 2.2.2. ‘Energieprestatie’ staat beschreven zonnepalen, wij gaan ervan uit dat dit zonnepanelen moeten zijn. In het algehele kader van de energietransitie volgen de ontwikkelingen elkaar snel op, denk aan bijvoorbeeld het plaatsen van thuisaccu’s. Het gaat inhoudelijk en technisch te ver om hier in de omgevingsplan op in te gaan, maar wij zouden bij verdere uitwerking van het definitieve Omgevingsplan hier graag over meedenken. In het kader van brandveiligheid kunnen wij over deze, maar ook over andere energie gerelateerde veiligheidsrisico’s, adviseren. Onder 4.1 ‘Bouwen van bouwwerken’, ‘Bouwtechnische regels’, wordt gesproken over onder andere de bereikbaarheid voor hulpdiensten. Op korte termijn wordt in het Algemeen Bestuur (AB) van de Veiligheidsregio de nieuwe Regionale Handreiking Bluswater en Bereikbaarheid besproken. Wellicht goed om dit onderdeel, wanneer vastgesteld, in het kader van de bereikbaarheid voor hulpdiensten 1 op 1 over te nemen. Ook wij zijn als Veiligheidsregio zoekende naar de juiste invulling van het Omgevingsplan en in hoeverre open- en gesloten regels te adviseren. Dit hangt mede af van het gekozen ambitieniveau op bijvoorbeeld het onderdeel externe veiligheid.

In het najaar komen wij bij u op de lijn om een pakket aan te bieden, met onder andere standaard regels op het gebied van fysieke veiligheid. Ervan uitgaande u voor nu voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, | Specialist Risico’s & Veiligheid | VRGZ | Sector Brandweer | Team Omgevingsveiligheid Postbus 1120, 6501 BC NIJMEGEN | Bezoekadres: van Heemstraweg 52a, 6651 KH, Druten | T 088 457 5200 I www.vrgz.nl |

Van: Verzonden: maandag 14 augustus 2023 07:21 Aan: CC: Onderwerp: concept Nota van Uitgangspunten voor omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe Urgentie: Hoog Beste lezer, Op 23 mei 2023 hebben wij u (uw organisatie) de Concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe toegestuurd, met het verzoek een eventuele reactie op de Nota van Uitgangspunten voor 6 juli 2023 bij ons in te dienen. Helaas hebben wij (nog) geen reactie van u (uw organisatie) mogen ontvangen. Van 17 augustus – 13 september 2023 wordt de Concept Nota van Uitgangspunten ter inzage gelegd voor ondernemers en inwoners van de gemeente Neder-Betuwe. Wij stellen u hierbij nogmaals in de gelegenheid om op de concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe te reageren. Verdere informatie over de concept Nota van Uitgangspunten voor het omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe vindt u op onze projectenwebsite: https://projecten.nederbetuwe.nl/omgevingsplankernen Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben en wij zien uw eventuele reactie met belangstelling tegemoet op ons e-mailadres: kernen@nederbetuwe.nl. Met vriendelijke groet,

Dit bericht is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Aan dit bericht kunnen geen rechten worden ontleend. Als u dit bericht per ongeluk hebt ontvangen, verzoeken wij u het te vernietigen en de afzender te informeren. Wij adviseren u om bij twijfel over de juistheid of de volledigheid van de e-mail altijd contact met de afzender op te nemen. De gemeente Neder-Betuwe aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor onvolledige of onjuiste berichten, berichten die niet voor de afzender zijn bestemd of berichten die te laat worden ontvangen. Tevens aanvaardt de gemeente Neder-Betuwe geen enkele aansprakelijkheid voor schade die verband houdt met de risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten. Denk aan het milieu - dit mailtje printen is niet altijd nodig

Bijlage 4

Gemeente Neder-Betuwe kernen@nederbetuwe.nl i.a.a.

ons kenmerk: OS156197 datum: 16 september 2023 afdeling: AGZ/ Gezondheid en Milieu onderwerp:

contactpersoon: telefoonnummer: e-mail:

Advies GGD Concept Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe

Geachte Namens de gemeente Neder-Betuwe heeft u op 12 september jl. advies gevraagd aan GGD Gelderland-Zuid over de gezondheidsaspecten van de Concept Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe. Advies GGD De GGD is verheugd om te zien dat gemeente Neder-Betuwe in de concept nota inzet op het verbeteren van een gezonde leefomgeving. Dit advies is bedoeld om de uitgangspunten aan te vullen en concreter te maken vanuit de aspecten gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering. Hopelijk bent u hiermee voldoende geïnformeerd. Mocht u vragen hebben, dan kunt u contact opnemen via telefoonnummer of via Met vriendelijke groet,

Centraal postadres

Hoofdvestigingen

Postbus 1120

GGD Gelderland-Zuid

6501 BC Nijmegen www.ggdgelderlandzuid.nl

Regio Nijmegen (Nijmegen)

info@ggdgelderlandzuid.nl

Rivierenland (Tiel)

Bezoekadres Regio Nijmegen Groenewoudseweg 275 6524 TV Nijmegen T: (088) 144 71 44 F: (024) 322 69 80

BIC /SWIFT: RABONL2U IBAN: NL56.RABO.030.73.24.826 BTW: NL8003.34.930.B01 KvK: 09212724

Gezondheidskundig advies Concept Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe | 2

Gezondheidskundig advies Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe1 GGD Gelderland-Zuid, 16 september 2023 De ziektelast in Nederland als gevolg van een ongezond milieu is groot en in dezelfde orde van grootte als overgewicht. Een aanzienlijk deel van deze ziektelast wordt veroorzaakt door luchtverontreiniging en geluidsbelasting2. Een goede omgevingskwaliteit is dus een belangrijke voorwaarde voor de gezondheid van mensen. Gemeenten dragen de verantwoordelijkheid om mensen die gezonde omgeving aan te bieden. De GGD is verheugd te zien dat gemeente Neder-Betuwe in de concept nota inzet op het verbeteren van een gezonde leefomgeving. Dit advies is bedoeld om de uitgangspunten aan te vullen en concreter te maken. Door het opstellen van omgevingswaarden en maatwerkvoorschriften is de gemeente in staat om de gezondheid van inwoners te beschermen. De GGD pleit ervoor om dit moment te gebruiken om al zo veel mogelijk regels te stellen ter bevordering van een gezonde leefomgeving. Uitstellen tot het permanente omgevingsplan betekent dat er minder gezondheidswinst behaald wordt. De GGD is van mening dat in belang van de volksgezondheid de gevoelige groepen extra beschermd moeten worden tegen blootstelling aan negatieve invloeden van het milieu. Bij gevoelige groepen kan een gegeven blootstelling een extra effect teweegbrengen.

Voorzieningen waar gevoelige groepen veel tijd doorbrengen zijn in ieder geval: woningen, woonzorgcentra, kinderdagverblijven, scholen en buitenschoolse opvang. Dat worden gevoelige bestemmingen genoemd. 2.2.1 Klimaatadaptatie en hittestress De gemeente zet in op het tegengaan van hittestress door het aanbrengen van groen en waterberging. Dat is een goede ontwikkeling. De GGD adviseert bovendien om in het omgevingsplan te sturen op het hittebestendig maken van woningen en (openbare) gebouwen bij zowel renovatie van de bestaande voorraad als bij nieuwe ontwikkelingen. Aansturing via specifieke planregels op adequate zonwering en ventilatiemogelijkheden is hierbij zinvol. 2.2.2 Energieprestatie In de concept nota wordt voorgesteld om het plaatsen van warmtepompen vergunningsvrij toe te staan. Dat is een logische keuze vanuit het duurzaamheidvraagstuk. Gezondheidskundig gezien is het belangrijk om in de nota aanvullende eisen te stellen omdat warmtepompen geluid produceren en hinderlijk kunnen zijn voor de omgeving. Vooral de lage tonen van de buitenunit kunnen de nachtrust van inwoners, en van hun buren, verstoren. De GGD stel daarom voor om duidelijke eisen te stellen met betrekking tot locatie, afstand van andere woningen en andere maatregelen die geluidsoverlast door warmtepompen zoveel mogelijk beperken.

3.1 Wonen De ziektelast van bewoners van sociale huurwoningen is gemiddeld hoger dan bij andere groepen. Deze woningen staan vaak op de meest belaste locaties, waardoor de gezondheid van deze mensen extra onder druk komt te staan. We adviseren om deze bewonersgroep te beschermen door nieuwe sociale huurwoningen op een gezonde locatie te bouwen. 3.3 Maatschappelijke en sport- en recreatie activiteiten De ambities voor het bevorderen van een gezonde leefstijl zoals genoemd in de Integrale beleidsnota sociaal domein 2021-2024 zien we onvoldoende terugkomen in de genoemde voorstellen. Voor een goede gezondheid is het noodzakelijk dat mensen voldoende bewegen. Een leefomgeving die uitnodigt tot sporten, spelen en bewegen, levert hieraan een belangrijke bijdrage. Een beweegvriendelijke omgeving zet namelijk aan tot meer bewegen en draagt bij aan zowel het verminderen van overgewicht als een betere lichamelijke en geestelijke gezondheid. Wij adviseren om er voor te zorgen dat via het omgevingsplan de woonomgeving zo ingericht wordt dat lopen en fietsen wordt gestimuleerd. Denk aan veilige en aantrekkelijke loop- en fietsroutes door de kernen naar bepaalde voorzieningen zoals scholen. Of een recreatieve route geschikt voor ommetjes, waarbij extra aandacht uitgaat naar ouderen of mensen die slechter ter been zijn.

1 2

Concept Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe, 22 mei 2023 https://www.vzinfo.nl/leefomgeving/geluid

Gezondheidskundig advies Concept Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe | 3

3.5.1 Groen We adviseren om te zorgen dat de genoemde regels het gebruik van gronden met bestemming groen uitnodigen voor ontmoeten, bewegen, spelen en recreëren. Hier liggen meerdere koppelkansen, zowel bij klimaatadaptatie als beweegstimulering en het creëren van ontmoetingsmogelijkheden voor het versterken van de sociale structuur in de kernen. 3.5.2 Verkeer en vervoer De gemeente zorgt voor goede parkeervoorzieningen in woonwijken en centrumgebieden en de bestaande infrastructuur wordt overgenomen. Zet ook nadrukkelijk in op aanpassing en aanvulling van de infrastructuur en voorzieningen van actief vervoer: goede veilige en wandel- en fietsroutes op en naar logische plekken, gratis oplaadpunten voor e-bikes en overdekte fietsenstallingen. 5.2 Geluid In de woonomgeving is rust een belangrijke voorwaarde voor een gezonde leefomgeving. Het voortdurend horen van geluid betekent een continue prikkeling van de hersenen. Dat kan leiden tot hinder, slaapverstoring, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stress. Deze effecten kunnen op hun beurt weer aanleiding geven voor hoge bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol, waardoor het risico op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen wordt verhoogd. Er zijn aanwijzingen dat geluid van wegverkeer de kans op diabetes en overgewicht verhoogt doordat omgevingsgeluid invloed heeft op de hormoonhuishouding.

Gebieden met functiemenging of rustige gebieden In het concept omgevingsplan wordt voorgesteld om geen rustige gebieden aan te wijzen. Vanwege het positieve gezondheidseffect van een geluidsarme omgeving, pleiten wij dus juist wel om rustige gebieden aan te wijzen. Stille zijde, dove gevel We adviseren om een verplichting te stellen over de stille zijde van een gebouw. In ieder geval bij verblijfsgebouwen van kwetsbare groepen zoals mantelzorgwoningen, levensbestendige woningen, ziekenhuizen, kinderopvang. Van belang is tenminste het rustig kunnen slapen met een geopend raam in

het slaapvertrek. De slaapvertrekken bevinden zich dan ook bij voorkeur aan de stille zijde zodat met open raam geslapen kan worden. Een dove gevel is gezondheidskundig gezien vervolgens ongewenst, omdat mensen dan geen ramen open kunnen zetten en er dus geen frisse lucht naar binnen kan. Geluidbelasting Vanuit gezondheidsperspectief is een daggemiddelde geluidbelasting (Lden) van 50 dB en een nachtelijke geluidbelasting (Lnight) van 40 dB op de gevel van woningen en andere gevoelige bestemmingen gewenst. Bij deze waarden is sprake van een goede akoestische kwaliteit van de leefomgeving en slechts een beperkt percentage hinder en slaapverstoring. Hogere waarden Gemeenten hebben de mogelijkheid om van de geldende geluidnormeringen af te wijken door hogere waarden vast te stellen. De GGD is om gezondheidskundige redenen een tegenstander van deze optie. Als een gemeente hogere waarden vaststelt accepteert zij hinder en ander gezondheidseffecten door geluid bij de toekomstige bewoners. 5.4 Geur Elke geur boven de geurdrempel kan waargenomen worden en als hinderlijk of ernstig hinderlijk ervaren worden. Hoe hoger de geurbelasting wordt, hoe hoger het percentage (ernstig)gehinderden. Geur kan verschillende gezondheidseffecten oproepen bij de mens: (ernstige) hinder, verstoring van gedrag en activiteiten en stress-gerelateerde lichamelijke gezondheidsklachten.

Mensen met astma, allergieën, bepaalde vormen van overgevoeligheid en mensen die bezorgd zijn, ervaren eerder hinder en bijbehorende gezondheidsklachten dan anderen3.

R. Nijdam en S. Dam van, Informatieblad Intensieve Veehouderij en Gezondheid Update 2011, GGD Nederland

Gezondheidskundig advies Concept Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe | 4

Geurhinder van houtrook In het concept omgevingsplan wordt voorgesteld om een zorgplicht op te nemen met daaraan gekoppeld een bevoegdheid tot het stellen van maatwerkvoorschriften om bij individuele overlastsituatie in te grijpen, bijvoorbeeld bij het stoken van hout. De GGD moedigt dat zeker aan want geurhinder door houtrook is een groot en toenemend probleem. Voorbeelden voor maatwerkvoorschriften en andere mogelijkheden zijn de vinden op de website van het Schone Luchtakkoord 4. Zie ook paragraaf 5.7 Luchtkwaliteit. Agrarische geurhinder De gemeente is voornemens om de agrarische geurhinder te regelen in het nieuwe omgevingsplan buitengebied. Dat is begrijpelijk, agrarisch geur is echter ook van invloed op de bebouwde kom. Wellicht is het mogelijk om een verwijzing op te nemen naar het volgende: De GGD’en hebben maximale hinderpercentages vastgesteld voor agrarisch geur in de bebouwde kom en in het buitengebied en adviseert overeenkomstige geurbelasting. 5.7 Luchtkwaliteit Uitgebreid onderzoek laat zien dat luchtverontreiniging bij mensen tot gezondheidsklachten leidt. Ongeveer 4,5% van de ziektelast in Nederland wordt veroorzaakt door luchtverontreiniging. De omvang van het volksgezondheidprobleem door slechte lucht is daarmee vergelijkbaar met die door overgewicht, maar groter dan die door overmatig alcoholgebruik of het eten van te weinig fruit of groente.

Luchtverontreiniging is deels afkomstig van verkeer en deels van andere bronnen zoals houtrook en veebedrijven. Verkeer, NO2 en afstand Een goede indicator voor lokale, verkeersgerelateerde luchtverontreiniging is stikstofdioxide (NO2)5. Het gezondheidskundige ambitieniveau van de GGD voor NO2 komt overeen met de advieswaarde van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)6. Dat is een jaargemiddelde concentratie van 10 μg/m³. De GGD is van mening dat deze waarde zo veel als mogelijk benaderd zou moeten worden7. Ook afstand tot drukke wegen is een goede indicator voor verkeersgerelateerde luchtverontreiniging. Hoe verder van de weg, hoe schoner de lucht en dus hoe gezonder. Concreet adviseert de GGD om in de bebouwde kom een minimale afstand van 25 meter tot een drukke weg aan te houden8. Houtrook Houtrook levert een grote bijdrage aan luchtverontreiniging. Ook veroorzaakt houtrook geurhinder. De GGD is blij dat de gemeente inzet op het beperken van het stoken van hout. In het Schone Luchtakkoord (SLA) wordt de volgende suggestie gedaan om bepaalde regels op te nemen in het omgevingsplan9: ‘Naast de specifieke zorgplicht kunt u als gemeente ook aanvullende algemene stookregels opnemen in het omgevingsplan. Dan is het niet nodig om aan te tonen dat er sprake is van overlast, maar u kunt direct handhaven op de algemene regel.

Het gaat dan bijvoorbeeld om regels over stoken bij specifieke weersomstandigheden en schoner stoken. Handhaving op die regels zal een deel van de overlastsituaties kunnen beperken.’

Het SLA is een akkoord tussen Rijk, provincies en een groot aantal gemeenten. Het doel SLA is om de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. 5 Het effect van lokale maatregelen op de concentraties fijnstof (PM10 en PM2,5) is veel kleiner en lastiger aan te tonen, vanwege de hoge achtergrondconcentratie van fijn stof. 6 www.who.int/publications/i/item/9789240034228 7 https://professionals.ggdgm.nl/voor-professionals/quickscan-gezonde-leefomgeving 8 GGD-richtlijn Medische Milieukunde Luchtkwaliteit en gezondheid, RIVM, 2018 9 Het SLA is een akkoord tussen Rijk, provincies en een groot aantal gemeenten. Het doel SLA is om de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. 4

Gezondheidskundig advies Concept Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Kernen Neder-Betuwe | 5

5.9.1 Spuitzonering Er gelden in Nederland geen wettelijke bepalingen over minimaal aan te houden afstanden tussen gronden waarop gewassen in de open lucht worden geteeld en nabijgelegen woningen. Vanwege mogelijk vrijkomende drift bij het bespuiten van landbouwgronden wordt een vuistregel gehanteerd om een afstand (spuitzone) van 50 meter aan te houden tot een gevoelige bestemming. Het is nog onduidelijk of omwonenden van landbouwpercelen kans op gezondheidsschade lopen door het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. In afwachting van de resultaten van verder onderzoek heeft de Gezondheidsraad geadviseerd om vanuit het voorzorgsprincipe maatregelen te nemen om de blootstelling te beperken, onder andere het instellen van afstandscriteria. GGD’en sluiten zich hierbij aan en we adviseren daarom om in bestaande en nieuwe situaties een zone van 50 meter te handhaven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13422531/1