Document · PDF

Bijlage 1g - Bijlage 6 bij de toelichting - Voortoets stikstofdepositie

Raadsvergadering 11 december 2025, gemeente Neder-BetuweBij agendapunt: TAM-omgevingsplan 'Cuneraweg-Heuningstraat, Ochten’6.471 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten Voortoets stikstof - gemeente Neder-Betuwe

COLOFON Gegevens over het plan: Plannaam:

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Datum:

23 januari 2025

Projectnummer Buro SRO:

16.90.78

Opdrachtgever:

Betuwe Plant Beheer BV

Gegevens Buro SRO: Projectleider Buro SRO:

Marleen Schuijl

Bezoekadres vestiging Arnhem:

Sweerts de Landasstraat 50, 6814 DG te Arnhem

Telefoon:

026 - 35 23 125

E-mail:

arnhem@buro-sro.nl

Internet:

www.buro-sro.nl

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1

Inleiding

1.1

Doelstelling onderzoek

1.2

Projectbeschrijving

1.3

Maatgevende Natura 2000-gebied(en)

Hoofdstuk 2

Wettelijk kader

2.1

Landelijke wet- en regelgeving

2.2

Voortoets

2.3

Passende beoordeling

Hoofdstuk 3

Berekeningssystematiek

3.1

Gebruikt rekenmodel

3.2

Input rekenmodel

Hoofdstuk 4

Resultaten berekening

4.1

Gebruiksfase

4.2

Aanlegfase

Hoofdstuk 5

Conclusies

Bijlagen

22 Toelichting uitgangspunten aanlegfase

Toelichting verkeersbewegingen

AERIUS-berekening gebruiksfase

AERIUS-berekening aanlegfase

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Doelstelling onderzoek

Doel van dit onderzoek is toetsing van mogelijke (negatieve) effecten op Natura 2000-gebieden, als gevolg van de bouw van een agrarische schuur aan het perceel aan de Cuneraweg-Heuningstraat te Ochten, die de wijziging omgevingsplan mogelijk maakt. Een en ander in overeenstemming met Omgevingswet Artikel 5.18 en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) Artikel 11.6 (specifieke zorgplicht). Ten behoeve van een voortoets in het kader van Bal, Artikel 11.6, lid 2 onder a en b, is de toekomstige gewenste situatie gemodelleerd op basis van de aangeleverde gegevens door de opdrachtgever, ervaringscijfers en kengetallen. De depositie is op de omliggende Natura 2000gebieden berekend en getoetst of de activiteiten (mogelijke) significant negatieve effecten veroorzaakt op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden.

Voorliggende rapportage geeft een overzicht van de gehanteerde uitgangspunten en rekenmethodiek, de berekende resultaten en de conclusie.

1.2

Projectbeschrijving

De voorgenomen activiteiten bevinden zich aan de Cuneraweg-Heuningstraat te Ochten. Onderstaande afbeelding toont de locatie (rood omlijnd) in de omgeving.

Afbeelding ligging plangebied (bron kaart: OpenStreetMap)

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Aan de Cuneraweg te Ochten ligt een perceel van boomkwekerijbedrijf ‘Betuwe Boomkwekerij BV’. Hier worden bomen geteeld in containers en volle grond. Er is momenteel geen opslagmogelijkheid voor machines, gerooide bomen en voorzieningen voor medewerkers op dit perceel. Daarom is de initiatiefnemer voornemens om hier een nieuwe schuur te bouwen. Hiermee worden onnodige verkeersbewegingen tussen de huidige locatie van de boomkwekerij (Parallelweg 49c te Opheusden) en het perceel aan de Cuneraweg sterk verminderd.

Verbeelding voorgenomen ontwikkeling

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

1.3

Maatgevende Natura 2000-gebied(en)

Voor het uitvoeren van de stikstofdepositieberekening moet rekening gehouden worden met Natura 2000-gebieden. AERIUS toetst automatisch aan alle Natura 2000-gebieden in Nederland en aan nabijgelegen buitenlandse Natura 2000-gebieden. Het meest nabijgelegen en maatgevende Natura 2000-gebied voor dit project is Rijntakken. Dit ligt op een afstand van ca.575m van het project. Op de afbeelding hieronder zijn de locatie van de activiteiten en het betreffende Natura 2000-gebied weergegeven.

Locatie activiteiten in relatie tot de maatgevende Natura 2000-gebied (Bron kaart: Aerius)

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Hoofdstuk 2 2.1

Wettelijk kader

Landelijke wet- en regelgeving

In het kader van de toets aan de Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) Artikel 11.6 wordt bepaald of een project of plan (mogelijke) significant negatieve effecten veroorzaakt op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden.

2.2

Voortoets

Voor plannen en projecten dient middels een voortoets, eventueel gevolgd door een passende beoordeling, getoetst te worden of de activiteiten mogelijk significant negatieve effecten kunnen hebben op gevoelige habitattypen die gelegen zijn binnen omliggende Natura 2000-gebieden. De significantie van de gevolgen voor een gebied als gevolg van activiteiten wordt afgezet tegen de instandhoudingsdoelstellingen en herstelmaatregelen van een Natura 2000-gebied. De instandhoudingsdoelstellingen zijn neergelegd in het aanwijzingsbesluit en zijn uitgewerkt in het beheerplan voor dat gebied. Wanneer activiteiten gevolgen hebben voor het gebied, maar de instandhoudingsdoelstellingen daarvan niet in gevaar brengt, zijn significante gevolgen uitgesloten. De herstelmaatregelen staan in de verordening natuurherstel (deze wet is formeel aangenomen door de Europese Raad op 17 juni 2024) en in art. 1.3 van de Omgevingswet. Bij de voortoets wordt bekeken of de activiteiten die een wijziging omgevingsplan of omgevingsvergunning afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben. In hoeverre stikstofdepositie voor significante gevolgen op Natura 2000gebieden kan zorgen, wordt in eerste instantie bepaald door te bezien of de activiteiten die het plan of project mogelijk maakt tot een toename van stikstofdepositie leiden.

Hierbij mag geen vergelijking worden gemaakt met het bestaande gebruik (referentiesituatie) binnen het project zelf (intern salderen) en mag niet met het stoppen van een stikstof uitstotende activiteit elders worden gecompenseerd (extern salderen).

Uit de voortoets kan blijken dat het plan of project geen toename van stikstofdepositie veroorzaakt. Daarbij gaat het er specifiek om dat er geen toename van stikstofdepositie hoger dan 0,00 mol/ha/j optreedt op stikstofgevoelige delen van Natura 2000-gebieden waarvan de Kritische Depositie Waarde (KDW) wordt overschreden of bijna wordt overschreden (achtergrondwaarde 70 mol/ha/j onder de KDW). In dat geval zijn significante gevolgen met zekerheid uit te sluiten en hoeft geen passende beoordeling te worden opgesteld.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

In het geval uit de voortoets blijkt dat: 

de activiteiten wel kunnen leiden tot een toename van stikstofdepositie groter dan 0,00 mol/ha/j op één of meer in het kader van Natura 2000 beschermde stikstofgevoelige gebieden;



van deze stikstofgevoelige gebieden de KDW al wordt overschreden of door de toename van de stikstofdepositie kan worden overschreden;

dan dient een volgende stap gezet te worden. Op dat moment wordt door middel van een ecologische voortoets onderzocht of ecologische significante effecten uitgesloten kunnen worden. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om kleine deposities en/of deposities voor een korte tijd. Mocht dat laatste ook niet het geval zijn dan is een passende beoordeling en in geval van een project een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit noodzakelijk.

Bij het opstellen van de voortoets wordt gebruik gemaakt van de meest recente versie van Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator en Handreiking Voortoets Stikstof.

2.3

Passende beoordeling

Wanneer een plan of project significante negatieve gevolgen kan hebben, moet het bestuursorgaan ingevolge de Omgevingswet een passende beoordeling opstellen vóórdat het plan kan worden vastgesteld. Deze passende beoordeling, zoals bedoeld in artikel 8.74b van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) moet de zekerheid geven dat de natuurlijke kenmerken van het betreffende gebied niet worden aangetast. De wijziging omgevingsplan of de omgevingsvergunning zal rekening moeten houden met de in het aanwijzingsbesluit voor het betrokken gebied vastgestelde instandhoudingsdoelstellingen en de wijze waarop deze zijn uitgewerkt in het voor het gebied vastgestelde beheerplan. Als het bevoegd gezag (in veel gevallen Provinciale Staten) op grond van de passende beoordeling niet de vereiste zekerheid heeft verkregen dat een plan of project de natuurlijke kenmerken niet zal aantasten, kan het plan of project in beginsel niet worden vastgesteld. Dat is alleen anders als er geen alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, sprake is van dwingende redenen van openbaar belang en compenserende maatregelen worden getroffen, dan kan een plan of project toch worden vastgesteld.

Salderen In een passende beoordeling mag in de stikstofdepositieberekening een vergelijking worden gemaakt met het bestaande gebruik (referentiesituatie) binnen het project zelf (intern salderen) en mag met het stoppen van een stikstof uitstotende activiteit elders worden gecompenseerd (extern salderen). Om te bepalen wat de referentiesituatie is waarmee intern mag worden gesaldeerd, is het in eerste instantie van belang de referentiedatum te bepalen. Dit betreft de datum van het definitieve aanwijzingsbesluit van het desbetreffende Natura 2000-gebied of diens voorganger Vogelrichtlijngebied of Habitatrichtlijngebied. Vervolgens is het voor de referentiesituatie bepalend welke ruimtelijke procedure gevolgd wordt: is er sprake van een plan of een project?

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Bij een berekening in het kader van een wijziging omgevingsplan (een plan) is de feitelijke en planologisch legale situatie ten tijde van de vaststelling van de wijziging omgevingsplan de referentiesituatie.

In het geval van een vergunningsprocedure (een project) is een geldige natuurvergunning of natuurtoestemming de referentiesituatie. Als er geen natuurvergunning of natuurtoestemming is, is de milieuvergunning of milieumelding, die gold op de referentiedatum bepalend voor de referentiesituatie. Daarbij mag alleen worden uitgegaan van de gevolgen van activiteiten die zijn vergund én feitelijk aanwezig zijn. Als na de referentiedatum een milieutoestemming is verleend, die minder stikstofuitstoot mogelijk maakt dan de vergunning die gold op de referentiedatum, bepaalt dat de referentiesituatie. Is er ook geen milieumelding of milieuvergunning, dan geldt de activiteit die op de referentiedatum was toegestaan en sindsdien onafgebroken aanwezig is geweest als referentiesituatie.

Met de passende beoordeling kan, in het geval van een project, een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit worden aangevraagd.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Hoofdstuk 3 3.1

Berekeningssystematiek

Gebruikt rekenmodel

In deze voortoets is gerekend met de AERIUS Calculator. De rekenkern van AERIUS wordt gevormd door het Operationeel Prioritaire Stoffen model (OPS) van het RIVM. Dit model berekent de verspreiding van stikstof door de lucht en de depositie. OPS houdt daarbij rekening met verschillende factoren die de verspreiding en depositie van stikstof beïnvloeden, bijvoorbeeld de windrichting en kracht, de ruwheid van het terrein en de hoogte van de vegetatie. Voor wegverkeer wordt gebruikt gemaakt van Standaard Rekenmethode 2 (SRM2). Daarmee sluit AERIUS aan op de modellering CIMLK dat wordt gebruikt in het kader van het Nationaal Samenwerkingsverband Luchtkwaliteit.

3.2

Input rekenmodel

Belangrijk voor elk rekenmodel is de kwaliteit van de input. In deze paragraaf worden voor elk onderdeel de bijbehorende uitgangspunten beschreven en onderbouwd. 3.2.1

Toekomstig gebruik

Verkeersbewegingen Met betrekking tot het beoogde plan is het van belang te kijken naar de verwachte toename van het aantal verkeersbewegingen.

Voor het bepalen van de extra verkeersbewegingen is aangenomen dat er gemiddeld 10 voertuigen per etmaal van en naar het perceel komen. Op de locatie komen 7 personen te werken plus wat extra voertuigbewegingen voor bezoekers. Deze verkeersbewegingen bestaan enkel uit licht verkeer en er is aangenomen dat de helft richting noord gaat en de helft richting zuid. In de nieuwe loods worden alle machines en aanhangers van de opdrachtgever opgeslagen. Deze machines worden op verschillende locaties van de opdrachtgever gebruikt. 5 Machines hebben een kenteken en mogen op de openbare weg rijden, en 5 worden vervoerd op aanhangers. Voor alle machines is aangenomen dat ze gemiddeld één keer per week worden gebruikt. Voor de machines met kenteken levert dit 104 voertuigbewegingen per voertuig per jaar op en voor de overige machines het dubbele. In totaal gaat het dus om 1560 voertuigbewegingen per jaar. Deze zijn gemodelleerd als zwaar verkeer waarvan de helft in noordelijke en de helft in zuidelijke richting. Zie Bijlage 2 voor een toelichting op de definities van licht, middelzwaar en zwaar verkeer.

Verkeersbewegingen worden in AERIUS als lijnbronnen weergegeven. Deze lijnbronnen worden ingetekend van het projectpunt tot het punt waar de verkeersbewegingen opgaan in het algemene verkeersbeeld. Om die reden is het verkeer opgegaan in het algemene verkeersbeeld op de Cuneraweg vanaf het punt waar het verkeer op snelheid is gekomen. Voor de lengte van de

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

segmenten op de weg waar het verkeer opgaat in het algemene verkeersbeeld wordt gebruik gemaakt van de volgende vuistregel die door meerdere provincies wordt gehanteerd: 

Binnen de bebouwde kom: 50 meter voor personenauto’s en 150 m voor vrachtverkeer.



Buiten de bebouwde kom: 80 meter voor personenauto’s en 250 m voor vrachtverkeer.

Koude start Vanaf de projectlocatie vertrekkend verkeer heeft als extra emissiebron de “koude start”. Indien een voertuig 2 uur of langer stil heeft gestaan en vervolgens gestart wordt, is er sprake van emissies door koude start. De koude start wordt in de AERIUS Calculator ingevoerd als aparte bron. Voor het licht verkeer is er van uitgegaan dat 70% van het vertrekkend verkeer een koude start maakt. De andere 30% bestaat uit bezoekers die niet langer dan 2 uur aanwezig zijn op het bedrijf. Voor het zwaar verkeer is uitgegaan dat 100% van het vertrekkend verkeer een koude start maakt.

Het aantal voertuigen per etmaal dat een koude start maakt bij het toekomstig gebruik is: Aantal voertuigen per etmaal

Voertuig categorie

licht verkeer

middelzwaar verkeer

2,13

zwaar verkeer

Aantal voertuigen per etmaal dat koude start maakt.

De gemodelleerde verspreiding van het verkeer tijdens het toekomstig gebruik is weergegeven in paragraaf 4.1.

Overige bronnen De loods wordt conform het Bouwbesluit gasloos uitgevoerd. Daarmee is er geen sprake van een verbrandingsinstallatie in het gebouw. Mogelijke stikstofuitstoot door de toekomstige activiteiten is kleinschalig en incidenteel en daardoor niet modelleerbaar. 3.2.2

Aanlegfase

Naast het toekomstig gebruik is ook de stikstofuitstoot tijdens de aanlegfase van het plan of project van belang. Bij de bouw van de loods en de inrichting van het terrein zijn gedurende korte tijd werktuigen en machines van de bouwer in het plangebied aanwezig. Ook de verkeersbewegingen van de werklieden van en naar de bouwplaats geven een korte toename van stikstof emissie. Van een deel van de machines (handgereedschap, snelbouwkranen, liften) wordt ervan uit gegaan dat deze elektrisch zijn en dus geen stikstofuitstoot veroorzaken. Voor de daadwerkelijke aanleg is nog geen bestek gemaakt. Daarom is er op basis van vergelijkbare projecten en ervaringen elders een zo goed mogelijke raming gemaakt van de activiteiten die zorgen voor stikstofuitstoot tijdens de aanlegfase. In deze berekening is ervan uitgegaan dat de aanlegfase van het project maximaal 1 jaar duurt.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Verkeersbewegingen Tijdens de aanlegfase zal er sprake zijn van verkeersbewegingen door de werklieden. Bij de gemaakte inschatting van het aantal verkeersbewegingen van licht verkeer is er rekening mee gehouden dat werklieden met werkbusjes arriveren, waarbij er meerdere werklieden in één werkbus zitten. Daarnaast zorgen de aan- en afvoer van materiaal en de mobiele werktuigen voor verkeersbewegingen door middelzwaar en zwaar vrachtverkeer.

De schatting van de verkeersbewegingen voor de verschillende onderdelen van de aanlegfase is te zien in volgende tabel.

Aantal verkeersbewegingen per jaar Werkzaamheden

Licht verkeer

Middelzwaar verkeer

Zwaar verkeer

Bouw loods

162

Aanleg 4000 m2 verharding

Aanleg beplanting

Aanleg wateropvang

Tabel: verkeersbewegingen

Zie Bijlage 2 voor een toelichting op de definities van licht, middelzwaar en zwaar verkeer.

Verkeersbewegingen worden in AERIUS als lijnbronnen weergegeven. Deze lijnbronnen worden ingetekend van de locatie van de werkzaamheden tot het punt waar de verkeersbewegingen opgaan in het algemene verkeersbeeld. Om die reden is het verkeer opgegaan in het algemene verkeersbeeld op de Cuneraweg vanaf het punt waar het verkeer op snelheid is gekomen. Er is aangenomen dat al het verkeer naar de dichtst bijzijnde doorgaande weg gaat; in dit geval naar het noorden. Voor de lengte van de segmenten op de weg waar het verkeer opgaat in het algemene verkeersbeeld wordt gebruik gemaakt van de volgende vuistregel die door meerdere provincies wordt gehanteerd: 

Binnen de bebouwde kom: 50 meter voor personenauto’s en 150 m voor vrachtverkeer.



Buiten de bebouwde kom: 80 meter voor personenauto’s en 250 m voor vrachtverkeer.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Koude start Vanaf de projectlocatie vertrekkend (bouw)verkeer heeft als extra emissiebron de “koude start”. Indien een voertuig 2 uur of langer stil heeft gestaan en vervolgens gestart wordt, is er sprake van emissies door koude start. De koude start wordt in de AERIUS Calculator ingevoerd als aparte bron. Voor licht verkeer wordt ervan uitgegaan dat 80% van het vertrekkend verkeer een koude start maakt. De meeste werklieden zijn langer dan 2 uur achter elkaar op de bouwplaats aanwezig. De overige 20% van de lichte voertuigen is niet langer dan 2 uur op de werkplaats en maakt daarmee geen koude start. Dit zijn bijvoorbeeld opzichters. Voor middelzwaar en zwaar verkeer wordt ervan uitgegaan dat 20% van het vertrekkend verkeer een koude start maakt. Hieronder vallen vrachtwagens die langer dan 2 uur op de werkplaats stil staan. De overige 80% van de middelzware en zware voertuigen is niet langer dan 2 uur op de werkplaats. Dit zijn voornamelijk vrachtwagens die binnen 2 uur laden en lossen. Voor mobiele werktuigen is conform de Handleiding koude start1 geen koude start gemodelleerd.

Het aantal voertuigen per jaar dat een koude start maakt in de aanlegfase is: Aantal voertuigen per jaar

Voertuig categorie

licht verkeer

middelzwaar verkeer

zwaar verkeer

Aantal voertuigen per jaar dat koude start maakt.

Zie Bijlage 2 voor een toelichting op de definities van licht, middelzwaar en zwaar verkeer.

Mobiele werktuigen Er zijn mobiele werktuigen nodig voor het realiseren van het project.

Voor het invoeren van de mobiele werktuigen worden bepaalde uitgangspunten gehanteerd ten aanzien van de STAGE klasse, het vermogen en aantal draaiuren. In Bijlage 1 is aangegeven hoe de emissie NOx en NH3 van mobiele werktuigen is bepaald. Navolgende tabel toont de inschatting van de inzet van werktuigen en de bijbehorende uitstoot NOx en NH3. De draaiuren betreft het totaal van belaste en stationaire draaiuren.

1 Expertiseteam Stikstof en Natura 2000 (2024), Handreiking koude Start

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Inzet werktuigen bouwen agrarische loods Duur aanlegfase (jaren): Werktuig

Aantal Vermogen uur [kW] totaal

Stage klasse

Aantal uur per jaar

Uitstoot NOx [kg/jr]

Uitstoot NH3 [kg/jr]

Graafmachine

200

0,23

0,01

Laadschop

0,05

0,00

Heistelling

200

1,27

0,08

Hijskraan

100

1,73

0,11

Betonpomp

200

0,46

0,03

Minishovel

3,37

0,00

Trilplaat

0,31

0,00

Totaal

7,42

0,23

Aantal uur per jaar

Uitstoot NOx [kg/jr]

Uitstoot NH3 [kg/jr]

Inzet werktuigen aanleg verharding Duur aanlegfase (jaren): Werktuig

Aantal Vermogen uur [kW] totaal

Stage klasse

Laadschop

2,88

0,00

Ruw terrein heftruck

7,20

0,00

trilplaat/stamper

0,43

0,00

Totaal

10,51

0,00

Aantal uur per jaar

Uitstoot NOx [kg/jr]

Uitstoot NH3 [kg/jr]

Inzet werktuigen bos planten Duur aanlegfase (jaren): Werktuig

1 Aantal Vermogen uur [kW] totaal

Stage klasse

Trekker Planten bosplantsoen in cultuurgrond 1 element

0,27

0,000105

Trekker Frezen met zode

1,8

0,16

0,000063

Totaal

0,43

0,00

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Inzet werktuigen aanleg waterafvoer Duur aanlegfase (jaren): Werktuig Shovel 60kW Graafmachine 100kW Graafmachine 60kW Dumper 350kW

Stage klasse

Aantal Aantal Uitstoot Vermogen Uitstoot uur uur per NOx [kW] NH3 [kg/jr] totaal jaar [kg/jr] IV 60 4 4 0,09 0,01 IV

100

0,07

0,00

0,04

0,00

350

0,25

0,02

Totaal

0,46

0,03

De uitstoot van de mobiele werktuigen wordt in AERIUS als een vlakbron ingetekend, op de locatie van de werkzaamheden. De overige machines zoals vrachtwagens voor de aan- en afvoer van materieel vallen onder de verkeersbewegingen. Het stationair draaien van vrachtwagens tijdens het laden en lossen is als aparte bron gemodelleerd. Voor verdere toelichting op stationair draaien zie Bijlage 1. De gemodelleerde verspreiding van het verkeer tijdens de aanlegfase is weergegeven in paragraaf 4.2.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Hoofdstuk 4 4.1

Resultaten berekening

Gebruiksfase

Op navolgende uitsnede zijn de bronnen weergegeven die van invloed zijn op de stikstofdepositie van het initiatief tijdens de aanlegfase. Bron 1, 2, 3 en 4 betreffen de verkeersbewegingen, bron 5 betreft de koude start.

In het model is de beoogde situatie in de gebruiksfase ingevoerd. De volledige AERIUS-berekening van de gebruiksfase is opgenomen in Bijlage 3.

Op navolgende uitsnede zijn de bronnen weergegeven:

1 Afbeelding ingevoerde bronnen AERIUS gebruiksfase

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

In onderstaande tabel staat per bron het aantal verkeersbewegingen. Tabel verkeersbewegingen in gebruiksfase: Bron

Richting/route

Aantal verkeersbewegingen per jaar Licht

Zwaar verkeer op de Cuneraweg

Middelzwaar

Zwaar

780

3650

780

richting zuiden 2

Licht verkeer op de Cuneraweg richting noorden

Licht verkeer op de Cuneraweg richting zuiden

Zwaar verkeer op de Cuneraweg richting noorden

Tabel verkeersbewegingen gebruiksfase

Totale emissie gebruiksfase Uit de berekening volgt dat als gevolg van het toekomstig gebruik de uitstoot van NOx 21,8 kg/j bedraagt en de uitstoot van NH3 0,4 kg/j.

Stikstofdepositie op de Natura 2000-gebieden De uitstoot van NOx als gevolg van het toekomstig gebruik zorgt niet voor een bijdrage hoger dan 0,00 mol/ha/j op (bijna) overbelaste hexagonen van Natura 2000-gebieden.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

4.2

Aanlegfase

Op navolgende uitsnede zijn de bronnen weergegeven die van invloed zijn op de stikstofdepositie van het initiatief tijdens de aanlegfase. Bron 1, 3, 4 en 5 betreffen de verkeersbewegingen, bron 9 betreft de koude start. Bron 2 betreft de mobiele werktuigen en bron 6 betreft het stationair draaien van vrachtwagens.

In het model is de beoogde situatie in de aanlegfase ingevoerd. De volledige AERIUS-berekening van de aanlegfase is opgenomen in Bijlage 4.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Op navolgende uitsnede zijn de bronnen weergegeven:

Afbeelding ingevoerde bronnen AERIUS aanlegfase

In onderstaande tabel staat per bron het aantal verkeersbewegingen.

Tabel verkeersbewegingen in aanlegfase: Bron

Richting/route

Aantal verkeersbewegingen per jaar Licht

Middelzwaar

Zwaar

Verkeer bouw loods op Cuneraweg

162

Verkeer aanleg verharding op

Cuneraweg 4

Verkeer aanleg beplanting op Cuneraweg

Verkeer aanleg waterafvoer op Cuneraweg

Tabel verkeersbewegingen aanlegfase

Totale emissie aanlegfase Uit de berekening volgt dat in de aanlegfase de uitstoot van NOx 20,2kg/j bedraagt en de uitstoot van NH3 0,3 kg/j.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Stikstofdepositie de Natura 2000-gebieden De uitstoot van NOx in de aanlegfase zorgt niet voor een bijdrage hoger dan 0,00 mol/ha/j op (bijna) overbelaste hexagonen van Natura 2000-gebieden.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Hoofdstuk 5

Conclusies

Deze voortoets is uitgevoerd om te bepalen of op voorhand een significant negatief effect op het Natura 2000 gebieden uitgesloten kunnen worden, in het kader van een wijziging van het omgevingsplan. Het project voorziet in het bouwen van een agrarische schuur met verharding, natuur en wateropvang aan de Cunreaweg-Heuningstraat te Ochten.

Eindconclusie Als gevolg van de ontwikkelingen in het plangebied waarvoor de berekeningen zijn uitgevoerd is er in zowel de gebruiksfase als de aanlegfase geen sprake van een bijdrage van stikstofdepositie op (bijna) overbelaste hexagonen van de Natura 2000-gebieden groter dan 0,00 mol/ha/j. Er is dus geen sprake van mogelijke negatieve gevolgen op beschermde Natura 2000-gebieden zoals bedoeld in het Bal, Artikel 11.6, specifieke zorgplicht, onder 2). Het opstellen van een passende beoordeling en het aanvragen van een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit is daarom niet nodig voor dit project. Aangezien significant negatieve effecten zijn uitgesloten, staat de Natura 2000-toets het vaststellen van het plan niet in de weg.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Bijlagen

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Toelichting uitgangspunten aanlegfase Onderstaand is toegelicht hoe is gekomen tot de uitgangspunten voor het modelleren van de aanlegfase.

STAGE klasse De stageklassen betreffen emissienormen voor mobiele werktuigen en zijn afhankelijk van het bouwjaar en het vermogen van het mobiele werktuig.

Voor elk werk wordt door een bouwer normaal gesproken een machine ingezet met het laagste vermogen dat werkbaar is voor de uitvoering. Dit omdat machines met een hoger vermogen een hoger brandstofverbruik zullen hebben. Bij de selectie van het vermogen is dan ook gekozen voor een gemiddeld vermogen passend bij de aarde en omvang van het werk.

Voor wat betreft de STAGE-Klasse is uitgegaan van mobiele werktuigen van STAGE klasse IV, dit is in lijn met jurisprudentie2.

U-methode Het project bevindt zich nog in de planfase en de specifieke praktijkgegevens (zoals brandstof- en AdBlue verbruik) over de in te zetten werktuigen zijn niet beschikbaar. In de Instructie – Gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2023.2 (Hoofdstuk 8) wordt geadviseerd in dergelijke gevallen de U-methode3 van TNO te gebruiken. De U-methode geeft de NOx- en NH3-emissies van mobiele machines op basis van de draaiuren en de machinegegevens. De machinegegevens vallen, afhankelijk het motorvermogen en de emissieklasse, in vijf categorieën, “X, A, B, C en D”:

AbRS 1 september 2021 ECLI:NL:RVS:2021:1960 (Zandzoom)

3 TNO Public > TNO 2023 R11233 – 30 juni 2023, U-methode, NOx en NH3 emissies van mobiele werktuigen op basis van

draaiuren alleen; pag. 7

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Stationair draaien vrachtwagens De duur van het laden en lossen van een vrachtwagen is afhankelijk van de vracht die wordt geladen of gelost en de wijze van laden en lossen. De duur loopt uiteen van 10 minuten tot 60 minuten. Niet iedere vrachtwagen zal stationair draaien tijdens het laden en lossen. Ook dit is afhankelijk van de wijze van laden en lossen en van de duur van het laden en lossen. Hoe langer het laden of lossen duurt, hoe groter de kans dat de motor wordt uitgezet, om brandstof te besparen (als de wijze van laden/lossen dat toelaat). Sommige vrachtwagens hebben de motor nodig om te laden/lossen. Er zijn daarmee veel variabelen die bepalend zijn voor de uitstoot vanwege het stationair draaien van vrachtwagens. Voor deze berekening is de aanname dat iedere vrachtwagen gemiddeld 10 minuten stationair draait tijdens het laden en lossen. Voor het bepalen van de emissie wordt aangesloten bij de emissiefactoren die BIJ12 heeft gedeeld in Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2024. Voor het jaar 2025 is de emissie van een middelzware vrachtwagen (<20 ton) 64,65 g/u NOx en 0,7116 g/u NH3 en voor een zware vrachtwagen (>20 ton) 92,4864 g/u NOx en 0,8976 g/u NH3. Deze emissiefactoren voor 2024 worden in dit onderzoek gehanteerd. In latere jaren neemt de emissie per uur steeds verder af.

Voor het berekenen van de emissie wordt onderstaande formule gebruikt, conform de Rekeninstructie stationaire emissies wegverkeer (BIJ12, 2022).

Emissie = EFstationair * Tijdstationair

Emissie = emissie in kilogram per jaar EFstationair = emissiecijfer zoals gegeven door TNO Tijdstationair = tijd in uur dat het voertuig stationair is

De uitstoot van het stationair laden wordt in AERIUS als een vlakbron ingetekend, op de locatie van de werkzaamheden. De berekende uitstoot wordt handmatig ingevoerd onder de sector ‘Anders’. De overige kenmerken blijven op de standaard ingevulde waarden staan.

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Toelichting verkeersbewegingen Voor de definitie van de begrippen voor licht, middelzwaar en zwaar verkeer wordt aangesloten bij het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit zoals bedoeld in het Besluit kwaliteit leefomgeving Artikel 11.9. In de onderstaande tabel worden deze categorieën nader toegelicht: Categorie

Omschrijving uit besluit

Alledaagse omschrijving

Lichte motorvoertuigen

Motorvoertuigen op 3 of meer

- alle personenauto’s

wielen, met uitzondering van de

- de meeste bestelauto’s

voertuigen uit de categorieën

- vrachtwagens met 4 wielen

‘middelzware’ en ‘zware’ voertuigen

Middelzware

Gelede en ongelede autobussen*,

- alle autobussen*

motorvoertuigen

en andere motorvoertuigen die

- vrachtwagens met 2 assen en 4

ongeleed zijn en voorzien van 1

achterwielen (<20 ton GVW)

achteras met 4 banden Zware

Gelede motorvoertuigen en

- vrachtwagens met 3 of meer

motorvoertuigen

motorvoertuigen met een dubbele

assen (>20 ton GVW)

achteras, met uitzondering van

- vrachtwagens met aanhanger

autobussen

- trekkers met oplegger

*Voor bussen is een aparte categorie in de AERIUS Calculator. Tabel: toelichting verkeersbewegingen

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

AERIUS-berekening gebruiksfase

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

Projectberekening Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met stikstofgevoelige habitattypen en/of leefgebieden, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstofdepositie.

Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in AERIUS. Meer toelichting over de PDF en AERIUS kunt u vinden in de of .

handleidingen op onze website

Projectberekening

Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie

Activiteit

Omschrijving Toelichting

Berekening

Buro SRO Sweerts de Landasstraat 50, 6814 DG Arnhem Cuneraweg-Heuningstraat Ochten gebruiksfase

AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie

RRn7Kr8M2uCv 23 januari 2025, 08:12 OwN2000-rekengrid

Totale emissie

Rekenjaar

Emissie NH₃

Emissie NOₓ

Resultaten

Hoogste bijdrage

Hexagon

Gebied

Situatie 1 - Beoogd Situatie 1 - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename Grootste afname

RRn7Kr8M2uCv (23 januari 2025)

2025 -

0,4 kg/j

21,0 kg/j

2/7

Projectberekening

Situatie 1 (Beoogd), rekenjaar 2025 Emissiebronnen 5 

Verkeer | Koude start: overig | Bron 5 koude start Verkeersnetwerk

RRn7Kr8M2uCv (23 januari 2025)

Emissie NH₃

Emissie NOₓ

0,3 kg/j 49,4 g/j

19,3 kg/j 1,7 kg/j

3/7

Projectberekening

Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.

500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald

De letters bij de bronlabels op de kaart geven bij welke type situaties de bronnen horen: beoogde situatie (B), referentiesituatie (R) en/of salderingssituatie (S). RRn7Kr8M2uCv (23 januari 2025)

4/7

Projectberekening

Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Situatie 1" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Er zijn geen resultaten voor deze weergave.

RRn7Kr8M2uCv (23 januari 2025)

5/7

Projectberekening

Situatie 1, Rekenjaar 2025

1 Verkeer | Rijdend verkeer Naam Bron zwaar verkeer Locatie X:167077,52 Y:435680,79 Lengte 250,06 m Wegtype Buitenweg Rijrichting Beide richtingen Tunnelfactor 1 Type hoogteligging Normaal Weghoogte t.o.v. maaiveld 0m Verkeer Max. snelheid

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

2 Verkeer | Rijdend verkeer Naam Bron personeelvervoer Locatie X:167110,75 Y:435838,16 Lengte 80,06 m Wegtype Buitenweg Rijrichting Beide richtingen Tunnelfactor 1 Type hoogteligging Normaal Weghoogte t.o.v. maaiveld 0m Verkeer Max. snelheid

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

3 Verkeer | Rijdend verkeer Naam Bron personeelsvervoer Locatie X:167086,23 Y:435752,46 Lengte 100,37 m Wegtype Buitenweg Rijrichting Beide richtingen Tunnelfactor 1 Type hoogteligging Normaal Weghoogte t.o.v. maaiveld 0m Verkeer Max. snelheid

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer

RRn7Kr8M2uCv (23 januari 2025)

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

Type scherm Hoogte Afstand tot de weg

Links Rechts NOₓ - NO₂ - NH₃

Aantal voertuigbewegingen

0,0 /jaar 0,0 /jaar 780,0 /jaar 0,0 /jaar Type scherm Hoogte Afstand tot de weg

Links Rechts NOₓ - NO₂ - NH₃

Aantal voertuigbewegingen

10,0 /etmaal 0,0 /etmaal 0,0 /etmaal 0,0 /etmaal Type scherm Hoogte Afstand tot de weg

Links Rechts NOₓ - NO₂ - NH₃

Aantal voertuigbewegingen

10,0 /etmaal 0,0 /etmaal 0,0 /etmaal 0,0 /etmaal

0,8 kg/j 0,2 kg/j 19,0 g/j

In file

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

41,2 g/j 5,8 g/j 5,1 g/j

In file

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

51,7 g/j 7,3 g/j 6,3 g/j

In file

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

6/7

Projectberekening

4 Verkeer | Rijdend verkeer Naam Bron zwaar verkeer Locatie X:167152,48 Y:435914,63 Lengte 250,11 m Wegtype Buitenweg Rijrichting Beide richtingen Tunnelfactor 1 Type hoogteligging Normaal Weghoogte t.o.v. maaiveld 0m Verkeer Max. snelheid

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer 5

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

Verkeer | Koude start: overig

Naam Locatie Oppervlakte

Type voertuig

Bron 5 koude start X:167044,45 Y:435836,74 0,44 ha

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer

Type scherm Hoogte Afstand tot de weg

Links Rechts NOₓ - NO₂ - NH₃

Aantal voertuigbewegingen

0,8 kg/j 0,2 kg/j 19,0 g/j

In file

0,0 /jaar 0,0 /jaar 780,0 /jaar 0,0 /jaar

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

NOₓ NH₃

19,3 kg/j 0,3 kg/j

Koude starts

2.555,0 /jaar 0,0 /jaar 780,0 /jaar 0,0 /jaar

Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden. Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van AERIUS versie 2024.0.1_20241009_75e59949f9 Database versie 2024_75e59949f9_calculator_nl_stable Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://link.aerius.nl/website

RRn7Kr8M2uCv (23 januari 2025)

7/7

AERIUS-berekening aanlegfase

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

handleidingen op onze website

Projectberekening

Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie

Activiteit

Omschrijving Toelichting

Berekening

Buro SRO Sweerts de Landasstraat 50, 6814 DG Arnhem Cuneraweg-Heuningstraat Ochten Aanlegfase

AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie

RRW7o4sy79dv 23 januari 2025, 08:34 OwN2000-rekengrid

Totale emissie

Rekenjaar

Emissie NH₃

Emissie NOₓ

Resultaten

Hoogste bijdrage

Hexagon

Gebied

Aanlegfase - Beoogd Aanlegfase - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename Grootste afname

RRW7o4sy79dv (23 januari 2025)

2025 -

0,3 kg/j

20,2 kg/j

2/7

Projectberekening

Aanlegfase (Beoogd), rekenjaar 2025 Emissiebronnen 2 6 7 

RRW7o4sy79dv (23 januari 2025)

Emissie NH₃

Emissie NOₓ

0,3 kg/j 10,0 g/j 7,5 g/j 4,0 g/j

18,8 kg/j 1,0 kg/j 0,3 kg/j 0,1 kg/j

3/7

Projectberekening

Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.

500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald

De letters bij de bronlabels op de kaart geven bij welke type situaties de bronnen horen: beoogde situatie (B), referentiesituatie (R) en/of salderingssituatie (S). RRW7o4sy79dv (23 januari 2025)

4/7

Projectberekening

Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Aanlegfase" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Er zijn geen resultaten voor deze weergave.

RRW7o4sy79dv (23 januari 2025)

5/7

Projectberekening

Aanlegfase, Rekenjaar 2025

1 Verkeer | Rijdend verkeer Naam Bron verkeer bouw loods Locatie X:167143,17 Y:435911,29 Lengte 249,90 m Wegtype Buitenweg Rijrichting Beide richtingen Tunnelfactor 1 Type hoogteligging Normaal Weghoogte t.o.v. maaiveld 0m Verkeer Max. snelheid

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer 2

Naam

Anders... | Anders...

Type scherm Hoogte Afstand tot de weg

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

Bron 2 Mobiele Uittreedhoogte werktuigen Warmteinhoud aanlegfase Spreiding Locatie X:167044,16 Y:435827,66 Oppervlakte 0,26 ha Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele variatie Continue Emissie

2,5 m 0,035 MW 1m

Links Rechts NOₓ - NO₂ - NH₃

Aantal voertuigbewegingen

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

NOₓ NH₃

18,8 kg/j 0,3 kg/j

32,0 /jaar 8,0 /jaar 48,0 /jaar 0,0 /jaar

4 Verkeer | Rijdend verkeer Naam Bron verkeer aanleg beplanting Links Rechts NOₓ Locatie X:167143,17 Y:435911,29 Type scherm - NO₂ Lengte 249,90 m Hoogte - NH₃ Wegtype Buitenweg Afstand tot de weg - Rijrichting Beide richtingen Tunnelfactor 1 Type hoogteligging Normaal Weghoogte t.o.v. maaiveld 0m Verkeer Max. snelheid Aantal voertuigbewegingen

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer RRW7o4sy79dv (23 januari 2025)

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

In file

162,0 /jaar 18,0 /jaar 34,0 /jaar 0,0 /jaar

3 Verkeer | Rijdend verkeer Naam Bron verkeer aanleg verharding Links Rechts NOₓ Locatie X:167143,17 Y:435911,29 Type scherm - NO₂ Lengte 249,90 m Hoogte - NH₃ Wegtype Buitenweg Afstand tot de weg - Rijrichting Beide richtingen Tunnelfactor 1 Type hoogteligging Normaal Weghoogte t.o.v. maaiveld 0m Verkeer Max. snelheid Aantal voertuigbewegingen

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer

47,9 g/j 11,1 g/j 1,8 g/j

26,0 /jaar 2,0 /jaar 2,0 /jaar 0,0 /jaar

53,4 g/j 13,2 g/j 1,4 g/j

In file

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

3,8 g/j 0,0 kg/j 0,0 kg/j

In file

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

6/7

Projectberekening

5 Verkeer | Rijdend verkeer Naam Bron verkeer aanleg waterafvoer Links Rechts NOₓ Locatie X:167143,17 Y:435911,29 Type scherm - NO₂ Lengte 249,90 m Hoogte - NH₃ Wegtype Buitenweg Afstand tot de weg - Rijrichting Beide richtingen Tunnelfactor 1 Type hoogteligging Normaal Weghoogte t.o.v. maaiveld 0m Verkeer Max. snelheid Aantal voertuigbewegingen

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer

Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren

Anders... | Anders...

Verkeer | Koude start: overig

Naam

Bron 6 Stationair Uittreedhoogte draaien Warmteinhoud vrachtwagens Spreiding Locatie X:167044,69 Y:435827,84 Oppervlakte 0,26 ha Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele variatie Continue Emissie Naam Locatie Oppervlakte

Type voertuig

Bron 9 koude start X:167044,25 Y:435827,48 0,28 ha

Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer

0,5 m 0,000 MW 0m

20,6 g/j 5,1 g/j 0,0 kg/j

In file

4,0 /jaar 0,0 /jaar 20,0 /jaar 0,0 /jaar

0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %

NOₓ NH₃

1,0 kg/j 10,0 g/j

NOₓ NH₃

0,3 kg/j 7,5 g/j

Koude starts

89,2 /jaar 2,7 /jaar 10,4 /jaar 0,0 /jaar

RRW7o4sy79dv (23 januari 2025)

7/7

Cuneraweg-Heuningenstraat, Ochten

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16179469/1