Bijlage 11 - Maatwerkrapport 't Trefpunt

Helix advies B.V Zuidelijk Halfrond 4 2801DD GOUDA

Maatwerkadvies ’t Trefpunt: Filadelfiakerk en Speel-o-theek Pieter C. Hooftstraat 10 4041XS Kesteren

Adviesbureau:

Helix Advies B.V.

Opdrachtgever:

Gemeente Neder-Betuwe

Gecertificeerd inspecteur: Certificaatnummer inspecteur:

G. Goedar 57705

Handtekening: Gecertificeerd adviseur:

G. Goedar

Certificaatnummer adviseur: Handtekening:

Inspectiedatum: 2023-08-24 Opleverdatum: 2023-11-22 Werkadres: Pieter C. Hooftstraat 10 Postcode: 4041XS Plaats: Kesteren Bouwjaar: 1970 Software: EPA-W Stand-Alone Ontwikkelaar: Vabi Software BV

Inhoudsopgave Het Advies

4

Bouwkunde

5

Installaties

6

Vraagstelling

8

Scenario 1: BENG

12

Scenario 3: Nul-op-de-Meter/Energiepositief

16

Bijlage I: Begrotingen per scenario en maatregelen

18

Bijlage II: Berekening en overzicht energieverbruik

19

Bijlage III: Overzicht energieverbruiken en opwekking

20

Bijlage IV: Vergunningen

21

Verbouwen van rijks- en gemeentelijke monumenten

21

Beschermd stadsgezicht

21

Bijlage V: Subsidies en financiering

22

Energie-investeringsaftrek (EIA) voor ondernemers

22

Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++)

22

Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)

22

MIA en Vamil voor ondernemers

22

Bijlage VI: Isolatie-metingen

23

Het Advies Vanwege de stijgende kosten van nutsvoorzieningen en effecten op de exploitatiebegrotingen, heeft de gemeente Neder-Betuwe besloten om versneld onderzoek uit te voeren naar de mate waarin gemeentelijke gebouwen zowel in bouwkundige als elektrotechnische en werktuigbouwkundige zin voldoen en/of moeten worden verduurzaamd.

Gebouw ’t Trefpunt, waarin de Filadelfiakerk en de Speel-o-theek zijn gevestigd, is een van deze objecten. Het gebouw is nog niet gasloos en voldoet nog niet aan de eisen van de gemeente. Er zijn drie scenario’s opgesteld om deze doelen door te rekenen: -

BENG ENG Nul-op-de-Meter

In deze scenario’s worden de investeringskosten, terugverdientijden, energiebesparingen, CO2-besparingen en indicatieve labels gepresenteerd. Het gebouw is beoordeeld conform de NTA 8800 en heeft een indicatief label C met een EP2-score van 284,21 kWh/m2. Dit label is mede ontstaan door de verouderde installaties. Hieronder staan enkele eigenschappen van het gebouw beschreven: -

Het gebouw bevat een bijeenkomstfunctie. De gemiddelde temperatuur zal rond de 21 graden uitkomen, wat ongeveer gelijk is aan bijvoorbeeld een kantoorgebouw. Het gebouw wordt verwarmd door een CV ketel met als afgiftesysteem radiatoren. Het gebouw is gebouwd in 1970 en bevat hierdoor al een redelijk goed geïsoleerde thermische schil. De ramen bevatten grotendeels dubbelglas beglazing, het dak heeft een isolatiedikte van 30 mm en de gevel is na-geïsoleerd met een spouwdikte van 60 mm. Voor een deel is LED verlichting toegepast. In de kerkzaal is koeling aanwezig door middel van twee Singlesplit airco-units. Er is momenteel nog geen opwekinstallatie voor hernieuwbare energie aanwezig.

Bouwkunde Het gebouw heeft een bijeenkomstfunctie voor een kerkelijke gemeente, samen met een Speel-o-theek waar speelmaterialen voor kinderen worden uitgeleend. Het gebouw heeft als bouwjaar 1970. De constructie betreft wanden van dragend metselwerk met nietmassieve betonnen vloeren. Het platte dak heeft een houten constructie.

Het dak bevat 30mm isolatie, De Rc-waarde die hiermee wordt bereikt is 0,89. De ramen en deuren zijn bevestigd in houten kozijnen. De ramen zijn voorzien van Dubbel glas. De deuren zijn ongeïsoleerd.

De vloer grenst aan een kruipruimte en is niet geïsoleerd waardoor de RC waarde op 0,15 uitkomt. De gevels zijn opgebouwd uit metselwerk en een na-geïsoleerde spouw van 60mm met een RC waarde van 1,69. Gezien de leeftijd van het gebouw zullen er op verschillende locaties koude lekken aanwezig zijn. Deze kunnen in de winter inzichtelijk gemaakt worden door middel van een onderzoek met warmtebeeldcamera’s.

Constructie(s) algemeen

Type constructie

Isolatie

Rc [m2K/W]

aanwezig

U-waarde [W/m2K]

Gevel 60 mm isolatie (Rc = 1.69)

Gevel

Ja

1.69

Dak plat 30 mm isolatie (zonder spouw, Rc = 0.89)

Dak plat

Ja

0.89

Vloer ongeïsoleerd (zonder spouw, Rc = 0.22)

Vloer

Nee

0.22

Raam Dubbel glas (Hout of kunststof, U = 2.90, g = 0.75)

Raam

U-waarde

U-2.90

Raam HR glas (dubbel glas met coating, Hout of kunststof, U = 2.30, g = 0.60)

Raam

U-waarde

U-2.30

Deur ongeïsoleerd (U = 3.40)

Deur

Nee

n.v.t.

Paneel in kozijn

Onbekend

n.v.t.

Raam Enkel glas (Hout of kunststof, U = 5.10, g = 0.85)

Raam

U-waarde

U-5.10

Dak hellend 30 mm isolatie (zonder spouw, Rc = 0.89)

Dak hellend

Ja

0.89

Raam HR++ glas (Hout of kunststof, U = 1.80, g = 0.60)

Raam

U-waarde

U-1.80

Paneel in kozijn isolatie onbekend (1965-1974, Hout of kunststof)

Installaties Verwarming In de stookruimte van het gebouw zijn 2 gasgestookte cv-ketels aanwezig, die het pand verwarmen. De aanwezige airco-units in de kerkzaal kunnen ook verwarmen, wat de warmtevraag van de ketels kan verminderen.

Ventilatie Het gebouw is volledig natuurlijk geventileerd. Hiermee wordt bedoeld dat er geen mechanische installatie aanwezig is om de ventilatie te regelen. Ook boven de kozijnen zijn er nog geen roosters aanwezig om de toe- en afvoer van de lucht te regelen.

De distributieleidingen van de installatie zijn niet geïsoleerd en lopen door een onverwarmde ruimte, de kruipruimte.

Koeling In de kerkzaal is koeling aanwezig. Dit wordt voorzien middels twee Singlesplit airco-units op het dak en in de zaal zijn twee binnenunits aanwezig. Deze kunnen zowel koelen als verwarmen, wat het comfort in deze zaal ten goede komt.

Warm tapwater Het tapwater wordt verwarmd door middel van close-in boilers met een volume van 10 liter. In het gebouw zijn geen douches aanwezig. Enkel voor de keukenkranen is warm tapwater benodigd.

Verlichting De verlichting in het gebouw bestaat grotendeels uit LED verlichting. In alle ruimtes zijn nog (enkele) TLD lampen aanwezig. De regeling is deels door middel van Vertrekschakeling. Dit houdt in dat de verlichting wordt aan of uitgeschakeld door de mensen die aanwezig zijn. Zonne-energie Er zijn geen zonnepanelen aanwezig op het dak.

Huidige energetische kenmerken In onderstaande tabel zijn de huidige waarden wat betreft verbruik en opwekking weergegeven. Dataveld

Deelposten

Totaal Opp. in [m²] BVO

463,78

Oppervlakte verhouding Ag/Als

2,59

Energielabel

C

EP1 [kWh/m2]

202,95

EP2 [kWh/m2]

284,21

EP3 [%]

-

Totale energiebehoefte [kWh]

94.120

Totaal primair fossiel energieverbruik [kWh]

131.810

Hernieuwbare energie [kWh/m²]

0

Totale deelposten (niet primair) [kWh]

126.508

Ventilatie [kWh]

0

Verwarming [kWh]

113.788

Tapwater [kWh]

2.676

Koeling [kWh]

1.120

Verlichting [kWh]

7.184

Hulpenergie elektrisch [kWh]

1.740

Elektriciteitsopwekking (omvormer) [kWh]

0

Elektriciteitsverbruik [kWh]

15.657

Gasverbruik [m³]

6.537

Verwarming Tapwater Verlichting Hulpenergie elektrisch

Vraagstelling ‘t Trefpunt, gerealiseerd en in gebruik genomen in 1970, is onderdeel van de gebouwen van de gemeente Neder-Betuwe. Team gebouwenbeheer van de gemeente Neder-Betuwe is belast met het beheer, onderhoud en exploitatie van de gemeentelijke gebouwen. Vanwege toenemende kosten van nutsvoorzieningen en effecten op de exploitatiebegrotingen, heeft de gemeente besloten om vervroegd onderzoek uit te voeren naar de duurzaamheid en noodzakelijke verbeteringen van deze gebouwen. Hoewel dit onderzoek gepland was voor de periode 2026-2029, is het nu naar voren gehaald om kosten en duurzaamheidsoverwegingen. Het hoofddoel van dit duurzaamheidsonderzoek is gebaseerd op het Energieprestatie Maatwerkadvies Utiliteit, voor de gemeentelijke gebouwen van Neder-Betuwe.

Het onderzoek beoogt antwoorden te verschaffen op vragen zoals: De huidige bouwkundige, elektrotechnische en werktuigbouwkundige staat van de gebouwen; Welke duurzaamheidsmaatregelen (zowel bouwkundig als elektrotechnisch en werktuigbouwkundig) zijn nodig om aan bepaalde duurzaamheidsscenario's te voldoen, zoals minimaal BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw), verwarmen zonder aardgas, hybride oplossingen, ENGambities en nul-op-de-meter of energiepositieve gebouwen; De investeringen die nodig zijn om de gebouwen aan bovenstaande scenario's te laten voldoen; Mogelijkheden om de gebouwen in opeenvolgende fases te verduurzamen, beginnend met BENG, dan ENG en uiteindelijk mogelijk nul-op-de-meter of energiepositief.

Werkwijze Om te komen tot een onderbouwd advies is het noodzakelijk om een goede inventarisatie te doen van de huidige situatie. Er is een opname op locatie gedaan om alle energieverbruikers in kaart te brengen, de isolatie van het gebouw te beoordelen en rekenzones vast te stellen. Dit heeft geresulteerd in het huidige energieverbruik en energielabel. Het gebouw is door een of meerdere specialisten geïnspecteerd, eventuele bouwtekeningen en bestekken zijn bestudeerd, uw gebouw wordt met een tekenprogramma in een 3d model weergegeven en alle benodigde gegevens zijn in de geattesteerde software ingevoerd. Voorts is de energetische prestatie van de huidige situatie geanalyseerd en zijn mogelijke verbetermaatregelen doorberekend. Ook worden er in dit rapport subsidies beschreven die mogelijk zijn voor uw gebouw. Tijdens deze opname zijn per ruimte de volgende gegevens vastgesteld: Wat is de gebruiksfunctie per ruimte; Hoe wordt de ruimte geklimatiseerd t.b.v. de gebruiksfunctie en de regeling hiervan; Welke type(s) verlichting is in gebruik; Welk type glas en kozijnwerk is toegepast; Wat zijn de isolatiewaarden van de vloer, gevels en dak; Steekproef maten worden genomen en vergeleken met de bouwtekeningen.

Kostenbepaling op basis van Digipesis Alle berekende kosten in dit maatwerkadvies rapport zijn bepaald a.d.h.v. de database van het RvO door Arcadis, Digipesis. De kostprijzen zijn onder voorbehoud van wijzigingen. Wij doen ons uiterste best om de kosten zo accuraat mogelijk weer te geven, maar kunnen niet garanderen dat alle informatie op de site van Digipesis te allen tijde correct is. Aan de informatie op de website van Digipesis kunnen geen rechten worden ontleend. De kosten vermeld in dit maatwerkadvies rapport zijn uitsluitend ter informatie en kunnen onderhevig zijn aan wijzigingen zonder voorafgaande kennisgeving. We streven ernaar om nauwkeurige en actuele kostprijsinformatie te verstrekken, maar kunnen niet garanderen dat de vermelde kosten te allen tijde up-to-date zijn. Alle kostprijzen zijn exclusief BTW en andere bijkomende kosten zoals subsidies, belasting aftrek etc., tenzij anders vermeld. De verstrekte kostprijsinformatie vormt geen juridisch bindend aanbod. Voor het definitieve prijsaanbod en eventuele aanvullende voorwaarden raden wij aan om contact op te nemen met een leverancier of installateur voor de betreffende dienstverlening m.b.t. tot een offerte.

Scenario’s overzicht De drie doelen zijn doorgerekend in drie verschillende scenario’s. In onderstaande tabel zijn de kosten en baten van de scenario’s tegenover elkaar uitgezet. Maatregelen M1: Vloerisolatie M2: Dak extra isoleren. M3: Geïsoleerde deuren plaatsen. M4: Gevel isoleren buitenzijde. M5: Balans ventilatie WTW CO2-sturing M6: Tapwater installatie. M7: HR++ glas in huidig kozijn M8: Warmtepomp lucht/water M9: 50 PV Panelen M10: 100 PV Panelen M11: Led verlichting Huur kraan Opruimen container Staartkosten 20% Onvoorziene kosten 11% Voorbereiding, engineering en toezicht 17% Totaal

Huidig

BENG

ENG

Nul-op-de-Meter

€ 1.500 € 13.545 € 78.900 € 19.625

€ 17.632 € 48.594 € 5.745 € 56.160 € 27.259 € 1.500 € 13.545 € 78.900 € 19.625

€ 17.632 € 48.594 € 5.745 € 56.160 € 27.259 € 1.500 € 13.545 € 78.900

€ 15.500

€ 15.500

€ 39.250 € 15.500

€ 5.200 € 5.000 € 49.954 € 32.970 € 56.558 € 389.250

€ 5.200 € 5.500 € 59.032 € 38.961 € 66.836 € 459.989

€ 6.500 € 5.500 € 63.217 € 41.723 € 71.574 € 492.600

€ 48.594 € 5.745 € 56.160

TVT [jaar] 34,1 39,1 31,5 Indicatief energielabel C A++++ A++++ A+++++ CO2 Uitstoot [kg/jaar] 25.001 3.207 2.275 -3.390* Elek. totaal netto [kWh] 15.657 9.433 6.692 -9.969* Totale besparing per jaar [€/jaar] €9.993 €10.843 €14.711 * Doordat de opbrengst van de opwekking van energie hoger is dan het werkelijke verbruik, vallen de waardes negatief uit. ** Het label is indicatief, wegens het gebruik van informatie zal dit bij de vaststelling van het definitieve label anders uit kunnen vallen.

In onderstaande tabel zijn de maatregelen los tegenover elkaar uitgezet. Daarbij is gekeken naar de vergunningseisen, de toepasbaarheid van de maatregel op zowel bouwfysische kenmerken als de uitvoering van de maatregel en de invloed die deze maatregel op het comfort zal hebben wat deze maatregel zal opbrengen. Bij de maatregel ‘Tapwater installatie’ is geen terugverdientijd berekend, aangezien het om vervanging i.v.m. levensduur gaat. Hierbij gaat het om een zeer lage investering die in de levensduur van de installatie niet terugverdiend zal worden.

Maatregel

TerugverCO₂ Energielabel Vergunning Toepasbaarheid Comfort dientijd uitstoot [jaar] [kg] M1: Vloerisolatie 27,7 23.324 C Nee + ✓✓ M2: Dak extra isoleren. 42,4 20.771 B Nee + ✓✓ M3: Geïsoleerde deuren plaatsen. 70,5 24.805 C Nee ✓ M4: Gevel isoleren buitenzijde. 121,2 23.708 C Nee + ✓✓✓ M5: Balans ventilatie WTW CO2 sturing 256 22.633 C Nee ✓✓ M6: Tapwater installatie. 25.062 C Nee ++ ✓ M7: HR++ glas in huidig kozijn 42,4 23.793 C Nee ++ ✓✓✓ M8: Warmtepomp lucht/water 67,4 16.565 A+ Nee ++ ✓✓ M9: 50 PV Panelen 6,5 19.292 B Nee +++ ✓ M10: 100 PV Panelen 8,1 5.680 A+ Nee + ✓ M11: Led verlichting 82,8 16.759 C Nee +++ ✓ 1 Bij de toepasbaarheid is gelet op bouwfysische kenmerken, maar ook of de maatregel passend is in het pand en/of de maatregel eenvoudig uit te voeren is. (- tot +++) 2 Hoeveel meer comfort zult u ervaren dankzij deze maatregel? (✓tot ✓✓✓)

In onderstaande grafiek zijn de scenario’s tegenover elkaar uitgezet, waarbij de verschillen in investeringen en energiebesparing goed te zien zijn. Let op dat het elektriciteitsverbruik netto is weergegeven. De negatieve waarden geven een hogere opwekking dan verbruik weer.

Scenario 1: BENG Scenario 1 betreft het voldoen aan de eisen van BENG conform het bouwbesluit nieuwbouw: een maximale EP2-score van 90 kWh/m2 en minimaal 30% van het energieverbruik zelf opwekken). Maatregelen

BENG

M2: Dak extra isoleren. M3: Geïsoleerde deuren plaatsen. M4: Gevel isoleren buitenzijde. M6: Tapwater installatie. M7: HR++ glas in huidig kozijn M8: Warmtepomp lucht/water M9: 50 PV Panelen M11: Led verlichting

€ 48.594 € 5.745 € 56.160 € 1.500 € 13.545 € 78.900 € 19.625 € 15.500

Huur kraan Opruimen container Staartkosten 20% Onvoorziene kosten 11% Voorbereiding, engineering en toezicht 17% Totaal Kosten per m2 BVO

€ 5.200 € 5.000 € 49.954 € 32.970 € 56.558 € 389.250 € 839

TVT [jaar] Energielabel EP1 [kWh/m2] EP2 [kWh/m2] EP3 [%]

34,1 A++++ 110,39 44,17 73,9

CO2 Uitstoot [kg/jaar] Elek. totaal netto [kWh] Gasverbruik [m³]

10.776 11.063 0

-37% -29% 100%

In het scenario wordt een label A++++ behaald met een EP2-score van 44,17 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 73,9%. Er worden zes maatregelen, met betrekking tot de installatietechnische en bouwkundige elementen van het pand, voorgesteld.

Momenteel is het dak met 30mm geïsoleerd. Dit komt uit op een Rc waarde van 0,89 m2K/W. Daarnaast is er deels een luchtspouw aanwezig boven het verlaagde plafond wat kan helpen om de Rcwaarde te verhogen. Als maatregel wordt er geadviseerd om het dak te isoleren alvorens er pv-panelen worden geplaatst. De huidige nieuwbouweis voor dakisolatie is een Rc-waarde van 6,3 m2K/W. Deze Rc-waarde kan met verschillende isolatiediktes behaald worden in verband met de warmtedoorlatingscoëfficiënt van het materiaal. Aandachtspunt: bij het plaatsen van een dikkere isolatie, zal de dakopstand verhoogd moeten worden.

De verwarming in het pand wordt momenteel verzorgd door de aanwezige CV ketels. In de kerkzaal van de Filadelfiakerk hangt daarnaast een airco-unit waarmee de temperatuur in die ruimte nog extra geregeld kan worden. De CV ketels worden in deze maatregel vervangen door een hoog temperatuur warmtepomp. Door het installeren van een hoog temperatuur warmtepomp worden de aanpassingen aan het huidige afgiftesysteem (radiatoren) beperkt.

Momenteel is de gevel na-geïsoleerd met een spouw van 60mm en een Rc-waarde van 1,69 m2.K/W. De huidige nieuwbouweis vraagt een Rc-waarde van 4,5m2.K/W. Om dit te realiseren kan er extra isolatie aan de buitenzijde van de gevel worden aangebracht. Hierbij worden er isolatieplaten tegen de gevel aan bevestigd waar een afwerklaag overheen zal komen. Het voordeel van aan de buitenzijde isoleren is dat koudebruggen mee geïsoleerd worden.

Om aan de BENG eis te voldoen, zullen er 50 pv-panelen bijgeplaatst moeten worden. De panelen kunnen op het dak van de speelotheek of Filadelfiakerk geplaatst worden. De pvpanelen betreffen panelen met een wattpiekvermogen van 220 Wp/m2. Ze zullen geplaatst moeten worden richting het zuiden onder een hellingshoek van 10 graden. Het percentage hernieuwbare energie gaat door het toevoegen van de extra pvpanelen omhoog. Dit, in combinatie met een energiezuinigere installatie, zorgt voor een verlaging van 29% op de totale netto elektriciteitsbehoefte.

De beglazing bestaat momenteel deels uit dubbel glas en deels uit HRglas. Hierbij wordt met een U-waarde van 2,9 voor dubbel glas en 2,3 voor HR-glas gerekend. Let op, hoe lager de U waarde hoe beter de thermische weerstand is (bij Rc-waardes is dit andersom). Het voordeel van HR++ glas is niet alleen de thermische weerstand, maar ook het geluiddempende effect. HR++ glas kan in het bestaande kozijn gemonteerd worden. Het effect van vacuümglas is ook doorgerekend. Dit geeft een zeer minimaal verschil met betrekking tot de energiebehoefte, met name door de lage hoeveelheid glas in de thermische schil van het gebouw. Daarnaast brengt het plaatsen van vacuümglas extra kosten met zich mee van 250 tot 300 euro/m2. Vanwege de hoge prijzen en het lage effect, zal de terugverdientijd zeer hoog zijn. Het advies is om het glas te vervangen door HR++ glas.

De tapwatervoorziening wordt momenteel verzorgd door closein boilers die in de keukens aanwezig zijn. Het advies is om deze te laten vervangen voor een nieuwere installatie met A+ energielabel. De huidige deuren zijn ongeïsoleerd en al verouderd waardoor de kierdichtheid van mindere kwaliteit zal zijn. Het advies is om geïsoleerde deuren te laten plaatsen. Hiermee zal dus ook de kierdichtheid verbeterd worden, wat het comfort en het verbruik ten goede komt.

Scenario 2: ENG Scenario 2 betreft het voldoen aan de ENG eisen: gasloos gebouw en het gebouw wekt evenveel energie op als dat het verbruikt. Maatregelen

BENG

M1: Vloerisolatie M2: Dak extra isoleren. M3: Geïsoleerde deuren plaatsen. M4: Gevel isoleren buitenzijde. M5: Balans ventilatie WTW CO2-sturing M6: Tapwater installatie. M7: HR++ glas in huidig kozijn M8: Warmtepomp lucht/water M9: 50 PV Panelen M11: Led verlichting

€ 17.632 € 48.594 € 5.745 € 56.160 € 27.259 € 1.500 € 13.545 € 78.900 € 19.625 € 15.500

Huur kraan Opruimen container Staartkosten 20% Onvoorziene kosten 11% Voorbereiding, engineering en toezicht 17% Totaal Kosten per m2 BVO

€ 5.200 € 5.500 € 59.032 € 38.961 € 66.836 € 459.989 € 991

TVT [jaar] Energielabel EP1 [kWh/m2] EP2 [kWh/m2] EP3 [%]

39,1 A++++ 97,36 19,63 83,1

CO2 Uitstoot [kg/jaar] 2.275 -87% Elek. totaal netto [kWh] 6.276 -60% Gasverbruik [m³] 0 100% In het scenario wordt een label A++++ behaald met een EP2-score van 19,63 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 83,1%. In dit scenario worden er drie extra maatregelen aan de maatregelen uit scenario 1 toegevoegd.

De vloer die aan kruipruimte grenst is momenteel nog niet geïsoleerd en heeft een Rc-waarde van 0,15. De ondergrens van de renovatie eis voor vloeren is een Rc-waarde van 2,6 m2.K/W. De huidige nieuwbouw-eis is een Rc van 3.5 m2K/W. Er zijn verschillende isolatiematerialen waarmee deze waardes behaald kunnen worden. Deze Rc-waarde kan met verschillende isolatiediktes behaald worden in verband met de warmtedoorlatingscoëfficiënt van het materiaal. Het advies is om minimaal te voldoen aan een RC waarde van 3.8 m2.K/W. De huidige verlichting is nog niet overal van LED voorzien. Het advies is om overal LED verlichting toe te passen gecombineerd met aanwezigheidsdetectie als regeling. Er is in de nieuwe situatie gerekend met een gemiddelde van 5,2 W/m2.

Momenteel is er nog geen mechanische ventilatie aanwezig in het pand. Wanneer de thermische schil verbeterd wordt, door bijvoorbeeld te isoleren, wordt de kierdichtheid ook verbeterd. Dit heeft als gevolg dat de lucht in het pand minder vaak ververst wordt wat ongezond is voor de bezoekers. Het advies is om een ventilatie unit te monteren met warmteterugwinning en CO2-sturing. Hiermee wordt de restwarmte uit de retourlucht onttrokken waardoor de warmte niet verloren gaat en er een gezonder binnenklimaat behouden wordt. Er is gerekend met met een ventilatie unit met een enthalpiewarmtewisselaar met bypass. Er is gerekend met drie ventilatie units met een capaciteit van maximaal 2.000 m3/h.

Scenario 3: Nul-op-de-Meter/Energiepositief Scenario 4 betreft het voldoen aan de Nul-op-de-Meter eisen: naast de eisen van ENG, wekt het gebouw voldoende energie op om tevens de niet gebouw gebonden apparatuur te voorzien. Maatregelen

BENG

M1: Vloerisolatie M2: Dak extra isoleren. M3: Geïsoleerde deuren plaatsen. M4: Gevel isoleren buitenzijde. M5: Balans ventilatie WTW CO2-sturing M6: Tapwater installatie. M7: HR++ glas in huidig kozijn M8: Warmtepomp lucht/water M10: 100 PV Panelen M11: Led verlichting

€ 17.632 € 48.594 € 5.745 € 56.160 € 27.259 € 1.500 € 13.545 € 78.900 € 39.250 € 15.500

Huur kraan Opruimen container Staartkosten 20% Onvoorziene kosten 11% Voorbereiding, engineering en toezicht 17% Totaal Kosten per m2 BVO

€ 6.500 € 5.500 € 63.217 € 41.723 € 71.574 € 492.600 € 1.061

TVT [jaar] Energielabel EP1 [kWh/m2] EP2 [kWh/m2] EP3 [%]

31,5 A+++++ 97,36 -32,87 128,1

CO2 Uitstoot [kg/jaar] Elek. totaal netto [kWh] Gasverbruik [m³]

-3.390 -10.516 0

-87% -57% 100%

In het scenario wordt een label A+++++ behaald met een EP2-score van -32,87 kWh/m2 en een aandeel hernieuwbare energie van 128,1%. In dit scenario wordt er een extra maatregel toegevoegd aan scenario 2. Om te voldoen aan de eisen voor een energiepositief gebouw zijn er extra pvpanelen benodigd. Er is gerekend met 100 pv-panelen in plaats van 50.

Bijlage I: Begrotingen per scenario en maatregelen Begroting Scenario’s ’t Trefpunt.xlsx In dit Excel-bestand zijn per scenario de kostenberekeningen weergegeven.

Begroting Maatregelen Installaties ’t Trefpunt.xlxs In dit Excel-bestand zijn per installatiemaatregel uit de scenario’s de kostenberekeningen weergegeven.

Begroting Maatregelen Bouwundig ’t Trefpunt.xlxs In dit Excel-bestand zijn per bouwkundige maatregel uit de scenario’s de kostenberekeningen weergegeven.

Bijlage II: Berekening en overzicht energieverbruik Berekening energieverbruik Met behulp van de softwareapplicatie Vabi, is het energiegebruik van het gebouw berekend. Hierbij is het gemiddelde klimaat van KNMI meetstation Deelen gebruikt, aangezien dit het meest overeenkomt met de locatie van het gebouw, en de berekende verbruiken onafhankelijk zijn van de verschillen in het weer per jaar. Het stedelijke hitte eiland is 0.7 graden Celsius. Het berekende elektriciteitsverbruik heeft betrekking op de gebouw gebonden installaties en niet op apparatuur (zoals koelkast, computers, wasmachine, droger, etc.). Een aantal installatie onderdelen die eventueel aanwezig zijn in dit gebouw kunnen alleen meegenomen worden in de berekening als het verbruik van deze onderdelen te bepalen is. Deze dienen individueel te worden ingevoerd. Mocht dit verbruik niet bekend zijn, zal de software uitgaan van gemiddelde waardes. Een aantal voorbeelden van dit soort onderdelen zijn het elektrisch verbruik van een lift of de verlichting van de algemene ruimtes. Het berekend elektriciteitsverbruik omvat wel (indien aanwezig): verwarming, tapwater, hulpenergie (voor verwarmingsinstallatie, ventilatiesysteem en zonneboiler), verlichting (standaard omstandigheden), zonnecellen (Pv), micro-WKK. Het gemiddelde stroomverbruik is de laatste jaren niet veel gedaald.

Apparaten worden wel zuiniger, maar we hebben er ook meer. In de volgende tabel wordt het gas- en elektrisch verbruik samen met de CO2-emissie getoond. Deelpost

Resultaat

Elektriciteitsverbruik [kWh]

15.881

Totaal elektriciteit (netto) [kWh]

15.881

Gasverbruik [m³]

7.800

Warmteverbruik [GJ]

0

CO₂ uitstoot [kg]

19.345

Bijlage III: Overzicht energieverbruiken en opwekking Overzicht Energieverbruiken (gas en Elektra) van de afgelopen 3 jaar. 2020 Corona Jaar

2021 Corona Jaar

2022 Corona Jaar

Elektriciteitsverbruik (kWh/jaar)

7.663

8.663

8.873

Aardgasverbruik (m3/jaar)

3.424

4.378

3.950

-

-

-

Inkoop (kWh/jaar)

7.663

8.663

8.873

Opwek (kWh/jaar)

-

-

-

Opwek verwacht (kWh/jaar)

-

-

-

Terug levering (kWh/jaar)

-

-

-

Warmtenet

Bijlage IV: Vergunningen Voor het verbouwen of restaureren van een rijksmonument, een gemeentelijk monument of een beschermd stadszicht is in veel gevallen een omgevingsvergunning nodig. Voor het uitvoeren van een aantal aanbevolen maatregelen zijn mogelijk vergunningen benodigd.

Verbouwen van rijks- en gemeentelijke monumenten

Beschermd stadsgezicht

Een vergunning voor een rijksmonument is nodig wanneer er veranderingen aangebracht worden aan het monument. Dit geldt zowel voor de buitenkant als de binnenkant van het monument. De vergunning wordt afgegeven door de gemeente waarin het monument zich bevindt. Bij de aanvraag van de vergunning moet er een plan worden ingediend waarin duidelijk wordt gemaakt welke veranderingen er worden aangebracht en wat de gevolgen hiervan zijn voor het monument. Het niet verkrijgen van de vereiste vergunning voor werkzaamheden aan een rijksmonument kan leiden tot juridische en financiële gevolgen. Het is dus essentieel om de juiste procedures te volgen en de benodigde vergunningen te verkrijgen voordat je wijzigingen aanbrengt aan een rijksmonument.

Een vergunning voor een beschermd stadsgezicht is vereist wanneer er veranderingen aan een gebouw of perceel worden aangebracht die het karakter van het stadsgezicht kunnen aantasten. Het doel van de bescherming is om historische en culturele waarden te behouden en te versterken. De vergunning wordt afgegeven door de gemeente en kan verschillen per locatie. Het is daarom verstandig om contact op te nemen met de gemeente waar het betreffende stadsgezicht zich bevindt voor specifieke informatie over de vergunningsprocedure.

Een vergunningsaanvraag is niet van toepassing op het gebouw.

Een vergunningsaanvraag is niet van toepassing op het gebouw.

Bijlage V: Subsidies en financiering Voor het toepassen van duurzame maatregelen voor het gebouw zijn diverse subsidies en regelingen beschikbaar. Hieronder zijn de mogelijke subsidies samengevat.

Energie-investeringsaftrek (EIA) voor ondernemers

Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++)

Heeft u een bedrijf dat investeert in een bedrijfsmiddel dat zorgt voor minder CO2-uitstoot? Energiezuinig is? Of wilt u investeren in duurzame energie? Maak dan gebruik van de regeling Energieinvesteringsaftrek (EIA). U kunt dan 45,5% van de investeringskosten aftrekken van de winst. Dit verlaagt uw fiscale winst.

De Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) geeft subsidie aan bedrijven en non-profitorganisaties die grootschalig hernieuwbare energie opwekken of de CO2-uitstoot verminderen. Oriënteert u op de achtergrond en werking van deze regeling. Of ga direct door naar de aanvraagfase, de realisatiefase of de productiefase.

Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/isde/zakelijkegebruikers

Meer informatie vindt u hier: Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) (rvo.nl)

Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)

MIA en Vamil voor ondernemers

Bent u eigenaar van maatschappelijk vastgoed? Of houdt u zich bezig met het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed? Zoals scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen of rijksmonumenten? De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen.

Bent u ondernemer en wilt u fiscaal voordelig investeren in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen en technieken? Dat kan met de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAmil).

Infographics RvO Om te achterhalen welke subsidies precies toepasbaar zijn voor uw situatie, zie onderstaande link. https://infographics.rvo.nl/sectorplaten/gebouwdeomgeving/

Subsidies stapelen is beperkt. Van cumulatie van subsidies is sprake wanneer meerdere subsidies worden verstrekt voor hetzelfde project. Het Kaderbesluit EZK en LNV-subsidies beperkt de mogelijkheid van het stapelen van subsidies. Het te verlenen subsidiebedrag plus eventueel andere subsidies mag niet hoger zijn dan het maximale subsidiebedrag van de subsidieregeling. Voor de niet EZ-regelingen geldt veelal een soortgelijke bepaling, óf in de subsidieregeling zelf óf in een kaderregeling.

Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/miavamil/ondernemers

Meer informatie vindt u hier: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/dumava

Laatste controle op actualiteit subsidies: 4-8-2023

Bijlage VI: Isolatie-metingen Onderstaande tabellen geven weer welke isolatie-metingen zijn verricht en wat de uitkomst is van dit destructieve onderzoek. Constructie 1: Dak

Constructie 2: Gevel

Positie meting: Spouw Nee

Isolatie

Ja

Positie meting: Spouw Ja

Isolatie

Ja

Constructie 3: Vloer

Positie meting: Spouw Nee

Isolatie

Nee