Bijlage 1 - Voorstel beleid KNIL-graven

Voorstel uitgangspunten beleid KNIL-graven gemeente Neder-Betuwe Versie: v3 – 26/10/2022 -

Beschermde status / status historisch waardevol graf De regeling is alleen bedoeld voor graven van oud-KNIL-militairen (met legernummer) en hun echtgenotes. De gemeente biedt de rechthebbende de gelegenheid het graf aan te melden voor deze beschermde status. Aanmelden is vrijwillig. De gemeente beoordeelt de aanvraag (toetsing begraafplaatsadministratie, toetsing KNIL-legernummer) en kent de status toe. Na toekenning van de status is het graf een ‘Historisch waardevol graf’ volgens de uitgangspunten van het hiervoor vastgestelde beleid (‘Lijst historisch waardevolle graven en gedenktekens’, door de raad vastgesteld 6 december 2018). Het college voegt de toegekende graven toe aan de lijst van graven die van historische betekenis zijn of waarvan de grafbedekking een opvallende kwaliteit heeft, zoals is bepaald in art. 34 van de beheersverordening 2022 (zie kader). Beheersverordening 2022 Hoofdstuk 10 Historische graven en opvallende grafbedekking Artikel 34 Historische graven 1. Het college houdt een lijst bij van graven die van historische betekenis zijn of waarvan de grafbedekking een opvallende kwaliteit heeft. 2. Alvorens tot ruiming van graven wordt overgegaan, onderzoekt het college of er graven zijn, die in aanmerking komen om op de lijst te worden bijgeschreven. 3.

Het college beslist over het ruimen van graven en het verwijderen van grafbedekkingen die op de in het eerste lid bedoelde lijst staan.

-

Grafrecht Gemeente Neder-Betuwe neemt na aanwijzing de grafrechten over en wordt rechthebbende. De eventueel resterende betalingen voor het in stand houden van de grafrechten en bijdrage aan het algemeen onderhoud komen te vervallen. Dit gaat in op moment dat er door de rechthebbende leges voor het verlengen van het uitsluitend recht op een graf (particulier graf) inclusief kosten voor algemeen onderhoud begraafplaatsen betaald moet worden. Per graf kan de ingangsdatum dus verschillend zijn. Er worden geen leges terugbetaald. Terugbetaling van reeds betaalde rechten vindt plaats indien een verlenging van het grafrecht nodig was vanaf 1 oktober 2021 (het moment van het aannemen van de motie). We gaan niet verder terug in de tijd.

-

Communicatie Een aantal vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap heeft de gemeentelijke begraafplaatsen nagelopen en heeft een lijst opgesteld met mogelijke graven van oud-KNILstrijders. Deze lijst hebben we vergeleken met onze begraafplaatsadministratie en de aanmeldingen voor de informatiebijeenkomsten die in het voorjaar van 2022 hebben plaatsgevonden. Hiermee hebben we alle graven van KNIL-veteranen goed en volledig in beeld.

Uitgangspunten beschermde status graven oud-KNIL-militairen | Gemeente Neder-Betuwe |Pag. 1

Na vaststelling van het beleid benaderen we alle rechthebbenden van de graven waarvan we weten dat hierin een KNIL-veteraan ligt begraven. We wijzen hen op de regeling en bieden hen de mogelijkheid zich hiervoor aan te melden. Uiteindelijk moeten de rechthebbenden zelf de aanvraag doen voor de beschermde status. We houden er op deze manier rekening mee dat mogelijk niet alle nabestaanden van KNIL-veteranen behoefte hebben aan extra aandacht. -

Brief/overeenkomst De rechthebbende die zich aanmeldt krijgt een brief/ overeenkomst met daarin: o een beschrijving taakverdeling in onderhoud tussen gemeente – nabestaanden; o de mogelijkheid voor nabestaanden om desgewenst extra onderhoudswerkzaamheden uit te voeren; o de voorwaarde dat de laatste rechthebbende te allen tijde het grafrecht opnieuw kan verkrijgen tegen de dan geldende voorwaarden. Bij overlijden van de laatste rechthebbende geeft de familie tijdig de naam door van zijn opvolger (één persoon).

-

Onderhoud Het onderhoud aan historisch waardevolle graven door de gemeente bestaat uit: 1. het schoonmaken van het gedenkteken (2x/jaar reinigen)1; 2. het indien nodig opnieuw rechtzetten van het gedenkteken; 3. het uitvoeren van herstellingen van het gedenkteken. De werkzaamheden voeren we uit wanneer dit naar het oordeel van de beheerder noodzakelijk is om te voorkomen dat het gedenkteken een vervallen indruk maakt of dat er gevaarlijke situaties ontstaan. Nabestaanden mogen altijd zelf extra onderhoudswerkzaamheden (bijvoorbeeld schoonmaken, onkruid verwijderen) uitvoeren als ze dat graag willen. De gemeente zoekt naar ondersteuning vanuit de samenleving om te participeren in het beheer en onderhoud om daarmee de betrokkenheid te vergroten. We houden rekening met de gevoeligheid rondom het onderhoud door niet-familieleden. We schakelen vrijwilligers in voor controle en inspectie van de graven. De gemeente krijgt daardoor een beeld van de status van de gedenktekens en kan daardoor tijdig in actie komen om de kwaliteit van de gedenktekens te behouden.

1

-

Evaluatie Iedere 10 jaar evalueert de gemeente samen met enkele vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap in Neder-Betuwe de samenwerking en het onderhoud. o Bij positief resultaat worden de beschermde status inclusief bijbehorende afspraken met 10 jaar verlengd. o Wanneer wordt besloten om de regeling voor de beschermde status niet te verlengen kan de laatste rechthebbende het grafrecht opnieuw verkrijgen tegen de dan geldende voorwaarden.

-

Algemeen gedenkteken Voor de oud-KNIL-strijders waarvan inmiddels het graf geruimd is plaatst de gemeente een algemeen gedenkteken. Het plan wordt uitgewerkt door een werkgroep van betrokken

Beschreven uitgangspunt in beleidsregel ‘Lijst historisch waardevolle graven en gedenktekens’, 2018

Uitgangspunten beschermde status graven oud-KNIL-militairen | Gemeente Neder-Betuwe |Pag. 2

mensen uit de Molukse gemeenschap in Neder-Betuwe. De gemeente stelt hiervoor een nog nader te bepalen bedrag beschikbaar. De werkgroep is de trekker van de dit project2. -

Kosten en baten De extra kosten voor de gemeente Neder-Betuwe bestaan uit de toekomstige kosten voor het (indien nodig) opnieuw rechtzetten van het gedenkteken en het uitvoeren van herstellingen van het gedenkteken. Het reinigen van het gedenkteken voert de gemeente nu ook al uit. In het recent vastgestelde beleidsplan 3 is bepaald dat er jaarlijks een bedrag van € 12.000 beschikbaar is voor het onderhoud van de historisch waardevolle graven. Dit bedrag is leidend voor de jaarlijks uit te voeren werkzaamheden voor de instandhouding van deze graven. Daarbij heeft het voorkomen van risicovolle situaties steeds de grootste prioriteit. Vooralsnog nemen we hierin ook het groot onderhoud van de aangemelde graven van de KNIL-veteranen. De inschatting is dat dit in de periode 2022 – 2026 minimaal zal zijn. Mocht blijken dat het nodig zijn om over extra budget te beschikken dan nemen we dat mee in de actualisering van het begraafplaatsenbeleid voor de periode na 2026. Doordat de gemeente de grafrechten van de graven overneemt verliezen we inkomsten bij het verlengen van deze grafrechten. Van het totaal van de inkomstenderving is geen reële inschatting te maken omdat het nog niet bekend is hoeveel rechthebbenden meedoen aan deze regeling. Bovendien is het niet duidelijk of de grafrechten van deze graven wel zouden worden verlengd als de regeling er niet zou zijn.

Het tarief voor het verlengen van een particulier graf voor 10 jaar is € 858,36 (tarief 2022). Op basis van de reacties van de nabestaanden tijdens de informatieavonden schatten wij dat in totaal van ca. 50 tot 70 graven de nabestaanden meedoen aan deze regeling. Naar verwachting komen deze graven de komende 10 jaar in aanmerking voor verlenging. De totale inkomstenderving ligt in dat geval gemiddeld tussen € 4.292 en € 6.867 per jaar. De komende jaren monitoren we het effect van deze regeling op de baten. Wanneer er significant wordt afgeweken van de begrote baten zullen we dit toelichten in de bestuursrapportage.

2

Dit naar voorbeeld van de gemeente Tiel. Daar is het stichting Buah Hati (‘het informatiepunt voor de Molukse gemeenschap in Tiel, de gesprekspartner voor organisaties en gemeente en de verbinder van de Molukse gemeenschap in Tiel’). 3 Actualisatie beleids- en beheerplan 2022-2026, Begraafplaatsen Neder-Betuwe, november 2021

Uitgangspunten beschermde status graven oud-KNIL-militairen | Gemeente Neder-Betuwe |Pag. 3