Bijlage 1 - Programma Riolering en Water 2024-2028

Het is niet “vervuiler betaalt” maar “kostenveroorzaker/baat-hebbende betaalt” De term “vervuiler betaalt” dekt niet goed de lading. De kosten die de gemeente maakt voor het inzamelen en afvoeren van afval-, hemel- en grondwater zijn niet gekoppeld aan hoe “vuil” dit water is maar juist aan de hoeveelheid. Wordt er meer water geloosd op onze voorzieningen (riolen, hemelwatervoorzieningen, wadi’s, watergangen, etc.) dan moeten wij deze inzamelsystemen groter maken. Hoe groter de voorzieningen hoe hoger de kosten voor aanleg en het onderhoud. Het is dan ook beter het uitgangspunt te hanteren “de kostenveroorzaker/baat-hebbende betaalt”.

blad 24 van 28

datum 27 juli 2023 projectnummer 482314.100 betreft Programma Riolering en Water Neder-Betuwe 2024-2028

De modelverordeningen van het VNG lenen zich goed voor onze situatie Vanuit het oogpunt van “kostenveroorzaker/baat-hebbende” hebben wij in onze gemeente te maken met de volgende specifieke situaties:  Grootschalige lozingen van bedrijfsafvalwater We hebben een aantal (ongeveer 20) grootschalige lozingen van bedrijfsafvalwater op onze riolen. Deze lozers samen hebben een aandeel van ongeveer 30% van het totale afvalwater wat op onze riolen wordt geloosd.  Verstening van de tuinen in de woonwijken Versteende tuinen zijn veelal onderhoudsvriendelijk maar bemoeilijken de klimaataanpak. Door de tegels kan regenwater nauwelijks in de grond infiltreren en blijft warmte langer hangen. Daarnaast zorgen versteende tuinen bij regenval voor een versnelde belasting van onze gemeentelijke voorzieningen.  Zwembad in de tuin In de woonwijken zien we steeds vaker zwembaden in tuinen verschijnen. Bij verversing van het water wordt dit vaak op het riool geloosd.  Pottenvelden bij de laanboomsector In de laanboomsector is bij bepaalde bedrijven sprake van kweek in containers op pottenvelden. Deze velden zijn grotendeels verhard. Wanneer het (hard) regent zorgen deze velden voor een versnelde belasting van de voorzieningen (o.a. watergangen).  Toenemende verharde terreinen bij de laanboomsector Naast toepassing van pottenvelden zien we ook meer verharde terreinen in de laanboomsector.

 Verhardingsgraad bedrijventerreinen En tenslotte neemt op bedrijventerreinen de verhardingsgraad ook steeds verder toe. Veelal is het naast het bedrijfspand het resterende deel van het perceel bijna volledig verhard t.b.v. opslag en parkeren. Dit is niet uniek voor onze gemeente, dit is een tendens die we landelijk zien.

Figuur 7-1: impressie belasting vanaf particuliere terreinen

De nieuwe modelverordening van het VNG biedt een goede basis om een heffing op te leggen die in relatie staat tot de mate van kostenveroorzaking c.q. het baatprofijt. Door staffels in te bouwen kunnen we ander gedrag gaan belonen door een verlaging (of beperking van de stijging) van de heffing. Bijvoorbeeld door het tarief te koppelen aan de mate van verharding.

blad 25 van 28

datum 27 juli 2023 projectnummer 482314.100 betreft Programma Riolering en Water Neder-Betuwe 2024-2028

7.2.3

Stappenplan overgang heffingsgrondslag De huidige heffingsgrondslag is eenvoudig qua opzet van de administratie. Een overgang naar een nieuwe grondslag voor de riool- en waterzorgheffing betekent o.a.:  We moeten meer tijd steken in de administratie (andere inrichting van de bestaande software, opleiding, koppelen van data van derden, etc.);  Er is voorwerk (onderzoek) nodig naar de kwaliteit van de gegevens administratie en we moeten de specifieke knelpunten (bv huurders en verzorgingshuizen) onderzoeken;  Daarnaast moeten we in de eerste periode van invoering rekening houden met meer bezwaarschriften;  Tevens meer inspanning op het gebied van handhaving en toezicht. Daarnaast betekent de overgang mogelijk ook de introductie van een component gebruikersheffing. Op dit moment kunnen enkel eigenaren een kwijtschelding aanvragen. Met een gebruikersheffing ontstaat er een nieuwe groep belanghebbenden (denk aan huurders) die kwijtschelding kunnen aanvragen. Of kwijtschelding verleend wordt en zo ja onder welke condities is een bestuurlijke keuze. Ook moet een overgang goed gecommuniceerd worden met alle betrokken (inwoners én bedrijven). Daarin moeten we duidelijk uitleggen waarom we deze overstap maken én wat de consequenties zijn. Tenslotte én het meest belangrijk. De nieuwe grondslag moet juridisch houdbaar en waterdicht zijn.

Een kritische juridische toets is dus een randvoorwaarde. De huidige verordening riool- en waterzorgheffing moet daarop aangepast worden. Dit is een complex traject en moeten we zorgvuldig doen. Daarom stellen we voor deze overgang nog niet mee te nemen tijdens het planproces van dit PRW in 2023 maar de definitieve besluitvorming over de inrichting in 2024 te doen. Wel starten we parallel aan het planproces van dit PRW al met de voorbereidingen. Derhalve vragen we de gemeenteraad nu in te stemmen met een overgang naar een ander heffingssysteem. In deze overgang nemen we dan ook direct de wens voor wijziging in de concernstrategie (compensabele btw) mee. Deze wijziging heeft geen gevolgen voor inkomsten en uitgaven als het gaat om de begroting, alleen de verdeling van de lasten wordt anders, waarbij huishoudens een lichte kostendaling kunnen verwachten en de grootverbruikers, meestal bedrijven, een stijging.

blad 26 van 28

datum 27 juli 2023 projectnummer 482314.100 betreft Programma Riolering en Water Neder-Betuwe 2024-2028

8.

Hoe gaan we verder? Na vaststelling van dit nieuwe PRW door de gemeenteraad (gepland voor september 2023), vindt publicatie plaats via de daarvoor gebruikelijke kanalen. Tegelijk wordt de nieuwe verordening riool en waterzorgheffing verder in detail uitgewerkt. De organisatie gaat de komende planperiode samen met alle stakeholders aan de slag met dit nieuwe PRW. Jaarlijks zal zoals gebruikelijk verantwoording worden afgelegd aan management en bestuur.

blad 27 van 28

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Zutphenseweg 31D 7418 AH Deventer Postbus 321 7400 AH Deventer T. +31 6 51 00 08 33 E. Gerlof.Huisman@Anteagroup.nl Copyright © 2023 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl