Bijlage 1 - Kadernota integrale veiligheid 2023-2026

KADERNOTA INTEGRALE VEILIGHEID 2023- 2026 GEMEENTE NEDER-BETUWE

d.d. 2-2-2023 EC Openbare Orde en Veiligheid

Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1. Aanleiding 1.2. Aanpak veiligheidsbeleid 1.3. Definitie 1.4. Doelstelling 1.5. Veiligheidsvisie 1.6. Regie 1.7. Bestuurlijke verantwoordelijkheid 1.8. Regionaal veiligheidsbeleid 2. Werkwijze 2.1. Methodiek 2.2. Monitoring en evaluatie 2.3. Partners 2.4. Overig

Pag. 2

Pag. 4

Pag. 5

Pag. 2 Pag. 2 Pag. 2 Pag. 3 Pag. 3 Pag. 3 Pag. 4 Pag. 5 Pag. 5 Pag. 6 Pag. 6

3. Veiligheidsbeeld 3.1. Feiten en cijfers 3.2. Inzet afgelopen beleidsperiode 3.3. Overige ontwikkelingen

Pag. 7 Pag. 7 Pag. 8 Pag. 10

4. Prioriteiten 4.1. Uitgangspunten 4.2. Prioritering van veiligheidsthema’s

Pag. 12 Pag. 12 Pag. 12

5. Communicatie 6. Financiën

Pag. 15 Pag. 15

Bijlagen Bijlage 1 Veiligheidspartners Bijlage 2 Veiligheidsbeeld feiten en cijfers

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

1. 1.1.

Inleiding Aanleiding

Op 9 december 2010 heeft de gemeenteraad de eerste kadernota veiligheid voor de gemeente Neder-Betuwe vastgesteld. De nota veiligheid kent een doorlooptijd van 4 jaar. Dit betekent dat na de tweede kadernota (2015-2018) nu de derde kadernota (2019-2022) ten einde is gekomen. Het veiligheidsveld is continu in beweging en ontwikkelingen op landelijk, regionaal en lokaal niveau zijn reden om ook voor de periode 2023 tot en met 2026 te komen tot een nieuw beleidsplan: kadernota integrale veiligheid 2023-2026. 1.2.

Aanpak veiligheidsbeleid

Veiligheid is een basisbehoefte. Om die reden investeert de gemeente Neder-Betuwe structureel in de veiligheid van haar inwoners. Het doel van veiligheidsbeleid is de veiligheid op een dusdanig niveau te krijgen/houden dat alle inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich ook veilig voelen binnen de gemeente Neder-Betuwe. Veiligheid en je veilig voelen is niet vanzelfsprekend. En de beleving van veiligheid verschilt per persoon. Dit is van veel factoren afhankelijk. Berichtgeving over geweld op straat, verkeersongevallen, auto-inbraken, woninginbraken, aangetroffen hennepkwekerijen, dumpingen van XTC afval, maar ook verloedering, rondhangende personen op straat en vernieling van de woonomgeving roepen onveiligheidsgevoelens op. Het onderwerp staat hoog op de politieke agenda, zowel landelijk, provinciaal en regionaal als lokaal. In het huidige coalitieakkoord wordt op het thema veiligheid nadrukkelijk ingezet op het tegengaan van ondermijning, het versterken van onze politiecapaciteit, het voorkomen en bestrijden van mensenhandel en het tegengaan van uitbuiting van arbeidsmigranten. De huidige samenleving vraagt om een vraag- en oplossingsgerichte aanpak vanuit een integrale invalshoek. Daarnaast is ook een preventieve aanpak noodzakelijk.

Daarbij gaat het vooral om mensen bewuster te maken van veiligheidsvraagstukken en het voorkomen van slachtofferschap door het bieden van handelingsperspectief. Samenwerking tussen lokale overheid en inwoners, instellingen en bedrijven is hierbij, ook in de gemeente Neder-Betuwe, van groot belang. In deze kadernota worden de kaders en speerpunten met bijbehorende doelstellingen voor het veiligheidsbeleid van de gemeente Neder-Betuwe voor de komende 4 jaar benoemd. De kadernota is de kapstok voor het veiligheidsbeleid in de gemeente Neder-Betuwe tot en met 2026. Aan deze kapstok wordt jaarlijks een jaarplan gehangen. Het jaarplan geeft een beeld van de concrete acties die op veiligheidsgebied per speerpunt worden ondernomen en is daarmee een controlemiddel voor de raad. 1.3.

Definitie

Het begrip veiligheid is onder te verdelen in fysieke veiligheid en sociale veiligheid. Fysieke veiligheid heeft vooral betrekking op het verkleinen van de kans op rampen en calamiteiten (crisisbeheersing). Sociale veiligheid omvat vooral het voorkomen en beheersen van geweld, criminaliteit en overlast. Daarnaast wordt een onderscheid gemaakt tussen objectieve en subjectieve veiligheid. Objectieve veiligheid heeft betrekking op feitelijke incidenten en voorvallen. Dit is meetbaar en vergelijkbaar, mits aangifte wordt gedaan. Subjectieve veiligheid heeft betrekking op het gevoel van mensen en is niet te herleiden uit geregistreerde incidenten. Het is wel te meten door inwoners actief te benaderen en te vragen naar hun gevoel van (on)veiligheid. Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Daarbij dient rekening gehouden te worden met het feit dat de subjectieve veiligheid sterk beïnvloed kan worden door incidenten die recent hebben plaatsgevonden. Om te werken aan de verbetering van de veiligheidssituatie, wordt veelal gesproken over integrale veiligheid. Integrale veiligheid wordt gedefinieerd als het systematisch en samenhangend werken aan het behoud en/of de verbetering van lokale veiligheid, onder regie van de gemeente: • Systematiek: een gedegen inzicht krijgen in de veiligheidssituatie en –risico’s door middel van analyse, prioriteitsstelling, formuleren van maatregelen, uitvoeren, evalueren en bijsturen. • Samenhang: Een veiligheidsprobleem vraagt vaak om meerdere maatregelen en veelal zijn daarbij meerdere instanties betrokken. Deze maatregelen moeten onderling worden afgestemd. • Samenwerking: Voor een effectief veiligheidsbeleid is het noodzakelijk dat de verschillende partners in de veiligheidsketen samenwerken. 1.4.

Doelstelling

De doelstellingen van deze nota zijn: • Weten wat de vraagstukken zijn op het gebied van veiligheid (in brede zin). Weten dat het vraagstuk er is of aan het ontwikkelen is, bij welke doelgroep, wat de oorzaken zijn en wat nodig is om dit aan te pakken. Naarmate het vraagstuk complexer wordt (betrokkenheid van verschillende disciplines), hoe intenser de onderlinge afstemming tussen de betrokken partijen is. • De verantwoordelijke posities van de spelers binnen het veld verduidelijken, waarbij de regierol van de gemeente een centrale positie inneemt. Daarnaast zetten we in op: • Een actieve uitwisseling met andere interne en externe beleidsterreinen. • Het volgen van trends en ontwikkelingen: de samenleving verandert voortdurend en steeds sneller. Ook de komende jaren is dit vast niet anders. Hier bewust van zijn en aanpassen aan de omgeving is belangrijk. • Op basis van kennis, samen leren en proberen, komen tot vernieuwing en verbetering. • Gebiedsgericht werken: maatwerk van straat tot kern. Er is oog voor gemeenschappen en betrokkenheid met elkaar. • Goed ambassadeurschap: een sterke netwerkpartner en actieve deelname aan diverse regionale en landelijke samenwerkingsverbanden. • Een inclusieve gemeente: ook voor inwoners die zich in een sociaal kwetsbare situatie bevinden een volwaardige plek in onze lokale samenleving realiseren. 1.5.

Veiligheidsvisie

De gemeente Neder-Betuwe is een gemeente met vitale, leefbare en veilige kernen, waarin alle generaties bewoners zich veilig voelen en bereid zijn de veiligheid te bevorderen. Het bereiken van duurzame, sociale en fysieke veiligheid op de terreinen van wonen, bedrijvigheid en jeugd wordt gerealiseerd door een effectieve samenwerking van alle verantwoordelijke partners. Iedereen neemt hierin zijn verantwoordelijkheid en spreekt elkaar hierop aan. Veiligheid breng(t) je samen! 1.6.

Regie

De veiligheid in onze gemeente is een belangrijk punt op de gemeentelijke agenda. Dit is zichtbaar geworden in de diverse aanpakken en samenwerkingsverbanden die de afgelopen jaren tot stand zijn gekomen met zowel lokale als regionale partners. Hierbij zijn regie en sturing noodzakelijk. Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

De gemeentelijke regierol richt zich vooral op het sturen op de selectie en aanpak van veiligheidsthema’s, op de samenwerking en nakoming van afspraken, op tussentijdse evaluaties en op de doorontwikkeling van de aanpak. 1.7.

Bestuurlijke verantwoordelijkheid

De burgemeester is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid. Hiervoor heeft hij diverse algemene en specifieke bevoegdheden. De algemene bevoegdheden vloeien voort uit de Gemeentewet (denk aan noodverordening en noodbevel). De specifieke bevoegdheden vloeien voort uit specifieke wetten, zoals bijvoorbeeld de Wet tijdelijk huisverbod bij huiselijk geweld en het sluiten van drugspanden op basis van de Opiumwet. Op basis van de Politiewet kan de burgemeester voor de uitoefening van het gezag de nodige aanwijzingen geven aan de politie. Bovendien heeft de burgemeester als lid van verscheidene overlegsituaties zicht op de uitvoering en de voortgang van (integraal) veiligheidsbeleid binnen de regio. Deze positie maakt het mogelijk om in te grijpen wanneer het draagvlak vermindert, afspraken niet worden nagekomen of een koerswijziging nodig is. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor de door de raad vastgestelde hoofdlijnen in deze kadernota. Verder zorgt het college voor de organisatie en uitwerking van het jaarplan.

Taken daarbij zijn o.a.: • Voorbereiding, vaststelling, uitvoering en evaluatie van het lokale veiligheidsbeleid; • Zorgdragen voor de bestuurlijke afstemming tussen degenen die daarbij betrokken zijn (lokaal en regionaal); denk hierbij aan Politie, Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, maar ook aan de diverse welzijns- en hulpverleningspartners. • Signaalfunctie bij de individuele collegeleden via het college (over actuele onderwerpen). Werkzaamheden van wethouders raken bijna zonder uitzondering het integraal veiligheidsbeleid, waardoor veiligheid kan worden beschouwd als een collectief aandachtsveld van het gehele college. Veiligheid werkt namelijk door op vele terreinen en heeft daardoor raakvlakken met bijna alle gemeentelijke afdelingen. 1.8.

Regionaal veiligheidsbeleid

Hoewel problemen op het gebied van openbare orde zich vooral lokaal voordoen, kent veiligheidsthematiek geen (gemeente)grenzen. Samenwerking tussen gemeenten is daarmee steeds belangrijker geworden. Gemeenten staan voor dezelfde uitdagingen en maken los van elkaar gelijksoortig beleid. De gezagsdriehoek De Waarden (bestaande uit de gemeenten: Buren, Culemborg, Tiel, West-Betuwe, Zaltbommel, Maasdriel en Neder-Betuwe en politie en Openbaar ministerie) heeft besloten om gezamenlijk een Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (IVP) op te stellen. Een intensievere samenwerking op basisteamniveau tussen gemeenten, de politie en het Openbaar Ministerie en het gezamenlijk verwoorden van ambities, zorgt ervoor dat we gezamenlijk optrekken in de aanpak en efficiënter omgaan met de schaarse capaciteit. In het IVP zijn daarom de prioriteiten van gezagsdriehoek De Waarden voor de periode 2023 – 2026 verwoord. Het gaat om de prioriteiten: zorg en veiligheid, jeugd, drugs en cybercrime. Deze onderwerpen sluiten direct aan bij de lokale thema’s die in deze kadernota aan bod komen. Op basis van de analyse van de cijfers en bekende signalen is met de partners gekeken naar wat concreet nodig is op lokaal en aansluitend regionaal niveau. Iedere keer opnieuw dient bij de uitvoering van de activiteiten het niveau waarop het plaatsvindt (lokaal, regionaal of soms zelfs landelijk) te worden afgewogen.

Het is tevens belangrijk dat voldoende (vrije) ruimte over blijft om mee te kunnen bewegen met actuele ontwikkelingen en in te spelen op specifieke behoeften in een gemeente of een specifiek gebied. Een prioriteit vraag tijd en capaciteit, en dit zijn schaarse producten. Verschillende factoren bepalen of een thema bovenlokaal dan wel lokaal is.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

2.

Werkwijze

2.1.

Methodiek

Voorliggend beleid is opgesteld aan de hand van de het model Kernbeleid Veiligheid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dit model gaat uit van een indeling in vijf veiligheidsvelden en bijbehorende thema’s: 1. Veilige woon- en leefomgeving Sociale kwaliteit Fysieke kwaliteit Objectieve veiligheid/veelvoorkomende en high impact criminaliteit Subjectieve veiligheid 2. Bedrijvigheid en veiligheid Veilig winkelgebied Veilige bedrijventerreinen Veilig uitgaan Veilige evenementen Veilig toerisme 3. Jeugd en veiligheid Jeugdoverlast Jeugdcriminaliteit/individuele probleemjongeren Jeugd, alcohol en drugs Veilig in en om de school 4. Fysieke veiligheid Verkeersveiligheid Brandveiligheid Externe veiligheid Rampenbestrijding/crisisbeheersing 5. Integriteit en veiligheid Polarisatie en radicalisering Georganiseerde criminaliteit Veilige Publieke Taak Informatieveiligheid Ambtelijke en bestuurlijke integriteit Deze indeling sluit aan bij de indeling van de incidentcijfers van de politie. Niet alle thema’s uit bovenstaand schema hebben dezelfde prioriteit. In het veiligheidsbeeld komt dit naar voren. 2.2.

Monitoring en evaluatie

Om de ontwikkelingen binnen het veiligheidsbeleid te kunnen monitoren, is het belangrijk dat de gemeente regelmatig (feitelijke) gegevens van de partners ontvangt. De gemeente ontvangt periodiek, wekelijks danwel maandelijks (afhankelijk van type cijfers), van de politie een overzicht met actuele incident- en misdrijfcijfers. Actuele casuïstiek wordt, indien nodig, dagelijks besproken en ook vindt maandelijks een afstemmend veiligheidsoverleg plaats tussen de politie en gemeente. Hierdoor kan snel worden ingesprongen op actuele problematiek. Daarnaast ontvangt de gemeente periodiek cijfers inzake o.a. Halt, zorg- en veiligheidshuis, huiselijk geweld, Veilig Thuis en buurtbemiddeling. De uitkomsten worden geanalyseerd en indien nodig besproken met de betrokken partners en verwerkt in een plan van aanpak. Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

In het lokaal veiligheidsoverleg wordt wekelijks besproken of de lopende acties nog meerwaarde hebben, of nieuwe afspraken met partners moeten worden gemaakt en of nieuwe prioriteiten gesteld dienen te worden. 2.3.

Partners

Werken aan veiligheid doen we samen. Vele partners zijn dagelijks direct of indirect bezig met het behouden en/of verhogen van de veiligheid in de gemeente. Een overzicht van de betrokken partners is terug te vinden in bijlage 1. Samen met veiligheidspartners willen we zoveel mogelijk barrières opwerpen tegen criminele activiteiten. Per situatie wordt gekeken wie een mogelijkheid heeft om in te grijpen of wie juist aan de voorkant mee kan helpen om te voorkomen dat een situatie uit de hand loopt. 2.4.

Overig

Veiligheid vraagt om flexibiliteit. Ontwikkelingen gaan snel en zijn niet altijd te voorzien. De prioriteiten die in hoofdstuk 4 verder worden uitgewerkt zijn dan ook niet in beton gegoten. Soms kunnen onvoorziene ontwikkelingen ervoor zorgen dat deze verschuiven of herijkt worden. De coronacrisis, vluchtelingenopvang uit Oekraïne, de stikstofcrisis en de asielcrisis zijn hier duidelijke voorbeelden van. Het is belangrijk dat er genoeg flexibiliteit en capaciteit is om op actuele veiligheidsvraagstukken in te kunnen spelen: 1. Lokaal veiligheidsbeleid vergt dan ook maatwerk. Daar waar mogelijk dient sprake te zijn van een aanpak op maat, op dorp- of wijkniveau. Het lokale dorp- en wijkniveau is in staat om goed aan te kunnen sluiten op de aanwezige problemen en behoeften (probleemgericht werken) en om efficiënt acties te kunnen organiseren die de geschetste problematiek direct aanpakken. 2. De beleving van veiligheid door inwoners kan afwijken van de feitelijke gegevens. Het is relevant dat niet alleen het verbeteren van de feitelijke veiligheidssituatie (objectieve veiligheid) aandacht krijgt, maar dat ook het verminderen van de gevoelens van onveiligheid (subjectieve veiligheid) de benodigde aandacht krijgt. 3. Het communiceren over de aanpak is van groot belang.

Het is belangrijk dat er sprake is van een doordachte en volledige informatievoorziening over de feitelijke veiligheidssituatie en wat daaraan gedaan wordt. Dit kan met name een rol spelen wanneer er objectief gezien weinig of geen incidenten plaatsvinden, maar toch sprake is van een relatief hoog onveiligheidsgevoel. Hieraan kunnen bijvoorbeeld wijk- of dorpsbijeenkomsten een positieve bijdrage leveren. Ook de pers speelt een belangrijke rol. Eén bepaald incident kan een groot onveiligheidsgevoel teweeg brengen. Positieve signalen van “behaalde successen” zijn daarom ook belangrijk. 4. Prioriteren is noodzakelijk. Wanneer ontwikkelingen ertoe leiden dat nieuwe activiteiten moeten worden opgevoerd, is het noodzakelijk naar de prioritering te kijken. Dit gebeurt uiteraard in overleg met de externe partners en de betrokken afdelingen.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

3.

Veiligheidsbeeld

Aan de hand van het model Kernbeleid Veiligheid en de indeling op thema-niveau wordt het veiligheidsbeeld per veiligheidsveld weergegeven. 3.1. Feiten en cijfers De gemeente Neder-Betuwe ontvangt periodiek cijfers vanuit de politie inzake het verloop van het aantal misdrijven en incidenten. Op jaarbasis verschilt het totaal aantal misdrijven gedurende de afgelopen beleidsperiode. Ten opzichte van de cijfers in Nederland, scoort de gemeente Neder-Betuwe relatief laag (ongeveer de helft van de cijfers in Nederland). Dit varieert per thema. In bijlage 2 treft u per veiligheidsveld en per bijbehorend thema de grafieken aan met een korte toelichting en/of verduidelijking.

Totaal aantal misdrijven 674 661

619

594

2019

2020

2021

2022

Geregistreerd aantal misdrijven

De coronajaren hebben op verschillende manieren invloed gehad op de ontwikkeling van de cijfers. Waar mogelijk wordt dit ook verder geduid bij de overzichten (zie bijlage 2). In de gemeente Neder-Betuwe hebben op gemeentelijk niveau niet eerder specifieke onderzoeken plaatsgevonden om de aanwezige gevoelens van onveiligheid in beeld te brengen. In 2020 is daarom aan de hand van een stage-opdracht op beperkte schaal onderzoek gedaan naar hoe veilig of onveilig inwoners, ondernemers en bezoekers zich voelen in deze gemeente. Uit dit onderzoek is gebleken dat de inwoners zich vooral veilig voelen. Toch valt het op dat de inwoners van 20 jaar en ouder zich minder veilig voelen dan de inwoners van 12 tot 19 jaar. De bezoekers en de ondernemers voelen zich ook veilig binnen de gemeente. Een enkele bezoeker en ondernemer voelt zich onveilig. De conclusie die hieruit voortvloeit is dat de inwoners van 20 jaar en ouder zich relatief gezien het onveiligst voelen binnen de gemeente. Maar over het algemeen voelen de inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Neder-Betuwe zich veilig. Dit sluit ook aan bij de resultaten uit de landelijke veiligheidsmonitor. In deze veiligheidsmonitor zijn geen cijfers opgenomen die specifiek zijn voor deze gemeente, maar op regionaal niveau is wel inzichtelijk dat het overgrote deel van de inwoners zich veilig voelt in dit gebied.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

3.2.

Inzet afgelopen beleidsperiode

Op basis van de vijf veiligheidsvelden worden de volgende lopende aanpakken in beeld gebracht: Veilige woon- en leefomgeving De afgelopen beleidsperiode is ingezet op een zestal speerpunten. • Woninginbraken Door de sterke daling van het aantal woninginbraken is de inzet op dit thema aangepast. Inwoners zijn bewuster gemaakt van de eigen mogelijkheden om preventiemaatregelen te nemen. Daarnaast wordt jaarlijks, tijdens de donkere maanden, extra toezicht georganiseerd. De buurtpreventiegroepen zijn ondersteund door politie en gemeente en daar waar nieuwe groepen ontstaan, wordt eveneens ondersteuning geboden. Incidenten worden gemonitord om te bepalen of we meer informatiegestuurd te werk kunnen gaan bij het signaleren van hotspots en trends. • Zorg- en veiligheidshuis De gemeente maakt onderdeel uit van het zorg- en veiligheidshuis Gelderland-Zuid (locatie Tiel). Op casusniveau worden geprioriteerde overlast gevende personen besproken en voorzien van zorg en ondersteuning. Het gaat hierbij vooral om multiproblem-situaties waarbij recidive veelvuldig voorkomt (top X). Dit soort situaties blijven terugkomen en vragen dan ook voortdurend om aandacht. • Burgernet In de afgelopen beleidsperiode zijn inwoners gewezen op de mogelijkheid tot deelname aan dit meldingensysteem met als doel om met elkaar situaties zoals vermissingen, overvallen, etc. op te lossen.

In eerste instantie via een melding per mail of sms-bericht. Later is daar de burgernet-app bijgekomen. Het aangesloten percentage inwoners was relatief hoog ten opzichte van de gemiddelde deelname in andere gemeenten. Door verdere digitalisering, verandert de betrokkenheid vanuit de lokale overheid de komende jaren. • Project Oud en Nieuw De jaarwisseling brengt al vele jaren overlast met zich mee. De omvang heeft ertoe geleid dat een projectmatige aanpak is ontwikkeld om de problemen zoveel mogelijk in de kiem te smoren. Extra toezicht, preventie-activiteiten en gerichte inzet van de hulpdiensten draagt bij aan het ordelijk en veilig verloop van de jaarwisseling. Dit is vastgelegd in een draaiboek welke jaarlijks wordt geëvalueerd. • Vandalisme offensief De ergernis rondom aangebrachte schade aan openbare eigendommen is groot. Om die reden zijn in het verleden procedures opgesteld om zoveel mogelijk schade te kunnen verhalen. Die procedures worden nog steeds doorlopen bij aangetroffen schades. Helaas lukt het niet altijd om de daders te vinden, maar indien mogelijk wordt hier toch stevig op ingezet. • Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling heeft zich ingezet om de leefbaarheid te bevorderen en strafbaar gedrag te voorkomen. Voor de uitvoering zijn lokaal vrijwilligers geworven en zijn verwijzers ingelicht over de mogelijkheden van buurtbemiddeling.

Niet alle buurtbemiddelingen leiden tot een positief resultaat, maar het traject draagt over het algemeen wel bij aan de bevordering van de leefbaarheid in een buurt of dorp. Bedrijvigheid en veiligheid De aandacht is tijdens de afgelopen beleidsperiode vooral uitgegaan naar het behoud van het Keurmerk Veilig Ondernemen op de diverse bedrijventerreinen. Daarbij is het keurmerk geen doel op zich maar gaat het om de samenwerkingsafspraken en de uitvoering van de plannen van aanpak voor deze bedrijventerreinen. Daarnaast is inzet gepleegd op het cameratoezicht op de bedrijventerreinen. Deze vorm van toezicht stelt specifieke eisen in het kader van onder andere de privacywetgeving. Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Jeugd en veiligheid De afgelopen beleidsperiode is ingezet op een vijftal speerpunten: • Aanpak hinderlijke/overlastgevende jeugd Hierbij is vooral ingezet op het oplossen of het terugbrengen tot een aanvaardbaar niveau van klachten inzake jeugdoverlast in de openbare ruimte. Extra en gericht toezicht vanuit de politie en BOA’s en daarnaast de inzet van jongerenwerk en straathoekwerk heeft bijgedragen aan het aanpakken van overlast. Eind 2021 is de motie jongerenwerk en veiligheid aangenomen. Op basis van deze motie zijn de mogelijkheden onderzocht om het huidige beleid, de huidige werkwijze en samenwerking tussen de (veiligheids)partners te verbeteren. Daarbij is vooral gekeken naar de ervaren problematiek, de behoeften bij de partners en de methodieken die hiervoor ingezet kunnen worden. Om deze aanpak goed neer te zetten, de samenwerking te verstevigen en de werkwijze voor de lange termijn te borgen is een coördinator jeugdoverlast aangesteld. Bij de coördinatie is extra aandacht voor de uitvoering van gerichte interventies voor jeugdigen met individuele problematiek en voor jeugdgroepen. • Aanpak risicojongeren zorgkant Hierbij is ingezet op het voorkomen van problemen en het bieden van ondersteuning waar nodig. De focus lag vooral op de samenwerkingsafspraken en de uitvoering daarvan samen met de ketenpartners, zoals de huisartsen, de scholen en het jongerenwerk.

Thema’s zoals huiselijk geweld en kindermishandeling, grensoverschrijdend gedrag en verslaving kwamen hierbij nadrukkelijk aan de orde. • Aanpak verslavingsproblematiek Uit preventief oogpunt is vooral ingezet op het zoveel mogelijk bewust maken van de gevaren van alcohol- en drugsgebruik. Deze inzet was niet alleen gericht op jongeren maar ook op volwassenen. Daarnaast is ook gerichte hulp aangeboden aan inwoners met verslavingsproblematiek, om erger te voorkomen. • Aanpak alcohol Op basis van het vastgestelde preventie- en handhavingsplan Alcohol is samen met de partners ingezet op het preventiebeleid. Er zijn vele preventieactiviteiten uitgezet met als doel het alcoholgebruik onder jongeren te laten afnemen. De aandacht ging daarbij vooral uit naar het niet drinken onder de 18 jaar en het niet rijden onder invloed. Daarnaast is ingezet op leeftijdscontroles en verdere handhaving n.a.v. controles door de toezichthouders. • Aanpak Halt Middels voorlichting op het basis- en voortgezet onderwijs is ingezet op het terugdringen van jeugdcriminaliteit. Daarbij zijn diverse thema’s behandeld zoals online veiligheid, veilige publieke taak en vuurwerkoverlast. De invulling van de Halt-straf is vooral gericht op leerstraffen en minder op werkstraffen met als doel meer gedragsverandering te realiseren.

Fysieke veiligheid Fysieke veiligheid raakt aan integrale veiligheid, maar wordt niet meegenomen in het integraal veiligheidsbeleid. De beleidsplannen en inhoudelijke informatie zijn terug te vinden op de website van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid https://www.vrgz.nl/voorpartners/beleidsdocumenten-vrgz/ of via het kopje veiligheid op de website van de gemeente Neder-Betuwe. Het feit dat dit onderdeel hier niet verder wordt uitgewerkt, wil niet zeggen dat er niets is gedaan: Meldingen en signalen die binnen zijn gekomen bij politie en/of gemeente die het terrein van verkeer en/of brandweer raken, zoals rijden onder invloed en hennepkwekerijen waarbij brandgevaarlijke situaties worden aangetroffen, zijn met de juiste partners gedeeld en vervolgens is er vanuit hun aanpak op geanticipeerd. Vaak met hulp vanuit veiligheid, zoals het inzetten op de preventieve BOB-campagne als het gaat om verkeersveiligheid.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

De raad heeft voor de periode 2022-2024 het preventie- en handhavingsplan Alcohol vastgesteld. Omdat alcoholgebruik een gezonde ontwikkeling in de weg kan zitten, is de focus hierin gelegd op jongeren van 12 tot 18 jaar en hun sociale omgeving zoals ouders, scholen en sportverenigingen. Maar er is ook volop aandacht voor rijden onder invloed bij alle leeftijden. Bij verkeersongevallen is het beleid bij de politie dat bestuurders ook onderworpen worden aan een alcoholcontrole en daarnaast vinden gedurende de avond en nacht soms alcoholcontroles plaats. Integriteit en veiligheid De afgelopen beleidsperiode is ingezet op een drietal speerpunten: • Ondermijning De gemeente is aangesloten bij het IGP (Intergemeentelijke Projectbureau) waarbij samen met, met name regionale, samenwerkingspartijen op lokaal niveau casuïstiek wordt besproken en aangepakt. Daarnaast zijn, met behulp van het IGP, integrale controles uitgevoerd aan de hand van concrete signalen. Sommige casussen zijn vanwege de complexiteit opgeschaald voor verdere aanpak naar het RIEC (Regionaal Informatie en Expertisecentrum).

Eind 2021 is gestart met de aanpak veilig buitengebied, waarbij het buitengebied is geanalyseerd en samen met de betrokken partijen wordt gewerkt aan het verbeteren van toezicht, het in beeld brengen van risico’s/risicolocaties en bewustmaken van die risico’s bij inwoners en ondernemers in het gebied. Verder is het Bibob-beleid geactualiseerd en heeft de gemeente zich aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. De laatste jaren uit deze beleidsperiode zijn ook nieuwe thema’s onder het brede thema van ondermijning naar voren gekomen. Te weten de toename van fraude en dan met name zorgfraude. Maar ook digitale criminaliteit. In de coronaperiode zijn de cijfers ernstig toegenomen en hebben we vanaf 2020 gekozen voor de uitvoering van preventie-activiteiten op dit thema. Beide thema’s vormen een prioriteit bij alle gemeenten in de regio Gelderland-Zuid, waardoor ze in gezamenlijkheid zijn/worden opgepakt. • Recreatieparken De 2 grotere vakantieparken in deze gemeente zijn gecontroleerd op basis van de aanpak vitale vakantieparken, specifiek het project Ariadne van de provincie Gelderland. Deze controles waren vooral gericht op het in beeld krijgen van de situatie en de omvang van eventuele misstanden. Vanuit deze aanpak is ook de huisvesting van arbeidsmigranten duidelijker in beeld gekomen. Voor dit thema is apart beleid gemaakt.

• Polarisatie en radicalisering De aanpak van radicalisering en jihadisme is al jaren een belangrijk thema in het internationale en nationale veiligheidsbeleid. De rijksoverheid werkt intensief aan de versterking van deze aanpak en gemeenten hebben een belangrijke rol in de integrale aanpak. Het gaat hierin om een combinatie van preventie, repressie en nazorg. Medewerkers zijn/worden getraind om signalen te herkennen en te melden en daarmee dus een bijdrage te leveren aan de aanpak. 3.3.

Overige ontwikkelingen

Corona De lange coronaperiode heeft ervoor gezorgd dat inzetten en activiteiten niet altijd zijn gelopen zoals vooraf was bepaald. Met name de inzet van capaciteit en het door de geldende maatregelen niet kunnen doorgaan van fysieke activiteiten hebben flink roet in het eten gegooid. Desalniettemin is ook veel wel doorgegaan en is niet het beeld ontstaan dat de gemeente onveiliger is geworden als gevolg van het wegvallen of anders invullen van activiteiten. De impact van de coronaperiode op het alledaagse leven, de mentale en fysieke gesteldheid, de ondernemingszin, etc. vormt nu het grootste vraagpunt en hoe daarop geacteerd moet worden. Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Luilakken Tijdens Koningsdag bestaat in Neder-Betuwe de traditie dat jongeren vroeg in de ochtend met brommers en, sinds deze beleidsperiode, ook met auto’s door de gemeente rijden met het doel zo veel mogelijk geluid te maken. Dit gaat gepaard met veel overlastmeldingen en risicovolle situaties. Vanuit de gemeente hebben we de jongeren benaderd en op het gemeentehuis uitgenodigd om in gesprek te gaan en te bespreken hoe nu verder? Dit heeft geleid tot het maken van afspraken tussen de gemeente, politie en jongeren. In 2020 en 2021 is door corona het uitvoeren van de traditie tegengehouden. In 2022 heeft het Luilakken wel plaatsgevonden, zonder dat het is gelukt om vooraf tot goede afspraken te komen. De uitvoering, de geconstateerde onveilige en risicovolle situaties hebben ertoe geleid dat voor de komende tradities strengere maatregelen moeten worden genomen. Zo wordt de deelname van auto’s verboden en wordt ingezet op nieuwe afspraken met de betrokkenen. Deze afspraken moeten er voor zorgen dat het Luilakken voortaan beheerst en veilig verloopt. Ontwikkelingen politieorganisatie Begin 2019 is het meerjarenbeleidsplan van de politie Oost-Nederland vastgesteld voor de periode van 2019-2022. In 2022 is dit beleidsplan verlengd met een jaar, zodat in 2023 voor de periode 2024-2027 een nieuw beleidsplan wordt ontwikkeld.

De lokale prioriteiten zijn door de politie gemonitord via het periodieke overleg tussen teamchef en burgemeester. Bij de vorming van de Nationale Politie kon de gemeente Neder-Betuwe rekenen op 4 wijkagenten (3 senior politie medewerkers en één operationeel expert). Deze functies zijn allen ingevuld in 2017. Met het toenemend aantal inwoners in de gemeente is de afgelopen periode de vraag ontstaan om ook het aantal wijkagenten uit te breiden. Daar is tot op heden geen invulling aan gegeven op grond van de capaciteitsverdeling binnen OostNederland, maar ook de ingeschatte noodzaak in dit gebied. Handhavingsbeleid De afgelopen beleidsperiode zijn de BOA-taken in eigen huis gehaald en zijn 2 functies bemand om deze taken uit te voeren. Soms aangevuld met ingehuurde capaciteit (bijvoorbeeld tijdens Corona, maar ook in het kader van de aanpak jaarwisseling). Een toezichthouder vormt de ogen en oren van de gemeente en moet gevoel hebben bij de lokale situatie. De input vanuit het toezicht is van groot belang gebleken voor de aanpak van veiligheid. Zeker bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit is de oog- en oorfunctie van onschatbare waarde. Er is veelvuldig geïnvesteerd in een goede samenwerking met de politie en dat leidt tot een goede aanvulling op elkaars inzet, o.a. wat betreft informatiedeling en zichtbaarheid in het gebied.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

4. 4.1.

Prioriteiten Uitgangspunten

Onderstaande uitgangspunten vormen de basis voor de aanpak van onze prioriteiten: 1. We willen onze informatiepositie verder versterken. Voor het voeren van regie op lokaal veiligheidsbeleid en het handhaven van de openbare orde, is een goede informatiepositie essentieel. We zijn op regionaal niveau aan het onderzoeken of we meer informatie gestuurd kunnen gaan werken. Door het verder benutten, analyseren en combineren van informatie is effectief en efficiënt sturen op veiligheid steeds meer mogelijk. 2. We werken gericht samen met onze inwoners, zodat zij ook in de gelegenheid worden gesteld om hun eigen verantwoordelijkheid te kunnen nemen waar dat mogelijk is. 3. We richten ons waar mogelijk op een gebiedsgerichte aanpak. Bij een meer gebiedsgerichte aanpak worden de hotspots en hottimes in de dorpen beter in kaart gebracht en wordt bekeken wat de achterliggende (sociale) oorzaken zijn. Goede informatiedeling en samenwerking met de partners is hierbij belangrijk. 4. We richten ons waar mogelijk ook op een persoonsgerichte aanpak. Middels casus overleggen en de top X aanpak in het veiligheidshuis kan straf en hulp op maat worden geboden, met als doel recidive te voorkomen en de juiste ondersteuning te bieden bij behoefte aan zorg. 4.2.

Prioritering van veiligheidsthema’s

Prioriteiten zijn veiligheidsthema’s die er toe doen. Of een veiligheidsthema er toe doet, hangt onder andere af van de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, de aantasting van de rechtstaat en de maatschappelijke en sociale impact. Het maken van deze keuzes is essentieel: als alles namelijk prioriteit heeft, krijgt niets écht prioriteit. Het is daarom belangrijk om een aantal problemen tot echt zwaartepunt te benoemen. De problemen die we als zwaartepunt benoemen, zijn de thema’s die we voor de komende jaren het meest belangrijk vinden en waar we extra aandacht aan besteden in de vorm van beleidsontwikkeling, monitoring en toezicht en handhaving. Ook de partners stemmen hun beleid af op deze prioriteiten en werken samen aan een sluitende aanpak van veiligheidsproblemen binnen deze thema’s. Inmiddels zijn op het niveau van Gelderland-Zuid en via het integrale veiligheidsplan De Waarden (het IVP dat gelijktijdig met deze kadernota dient te worden vastgesteld) de regionale prioriteiten in beeld gebracht en voorgelegd aan alle betrokkenen.

De gezamenlijke prioriteiten zijn: ❖ Jeugd ❖ Zorg en veiligheid ❖ Drugs ❖ Digitale veiligheid Op lokaal niveau levert de analyse van de problematiek en de huidige aanpak de volgende prioriteiten voor 2023 – 2026 op: Ondermijning Ondermijning is een containerbegrip waarbinnen criminelen de bovenwereld gebruiken en nodig hebben voor het uitvoeren van illegale praktijken. De geografische ligging, de verhouding tussen bebouwd en landelijk gebied, de ons-kent-ons cultuur, de beperkte capaciteit op het gebied van toezicht en controle, etc. zijn kenmerken die bijdragen aan de gelegenheid om in deze gemeente illegale activiteiten te ontplooien. Het is nodig om zicht te krijgen op illegale activiteiten die met ondermijning te maken hebben. Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Wat willen we bereiken? • Inzicht krijgen in de mate van georganiseerde criminaliteit binnen onze gemeentegrenzen, met extra aandacht voor signalen van mensenhandel en uitbuiting van onder andere arbeidsmigranten. • De samenhang tussen bestuursrechtelijk en strafrechtelijk optreden versterken en meer op elkaar aan laten sluiten. • Fraude (adresfraude, zorgfraude, internetfraude, etc.) verminderen. • Bewustzijn van inwoners vergroten als het gaat om de risico’s van ondermijnende activiteiten. • Drugsproductie, -handel en -gebruik verminderen. Aanpak • Meer voorlichting en overige preventieactiviteiten uitvoeren op het brede gebied van ondermijning, gericht op bewustzijnsbevordering en het bieden van handelingsperspectief (waar kunnen inwoners en ondernemers terecht met signalen, wat kan ik zelf doen, etc.). • Inzet toezichthoudende functies strategischer inzetten, bijvoorbeeld aan de hand van gerichte acties in het buitengebied. Gericht op het oppikken van signalen en het delen van onderbuikgevoelens. • Inzet op bewustzijnsbevordering bij interne en externe partners op het gebied van herkennen van signalen. Dit door medewerkers en partners verder te trainen zodat zij alert zijn op mogelijke misstanden (herkennen en melden). • Signalen structureel bespreken tijdens IGP-overleg en eventueel opschalen naar de RIEC-tafel.

• Toewerken naar het integraal afpakken van crimineel vermogen. • Handhaving op het onjuiste gebruik van vakantieparken, zoals huisvesting van arbeidsmigranten en permanente bewoning. Jeugdoverlast Met de meeste jeugd gaat het goed. Echter we constateren ook dat aanwezige groepen jeugd stelselmatig overlast veroorzaakt. Om die reden richten we ons vooral op de aanpak van jeugdoverlast en vroegtijdige ondersteuning van kwetsbare jongeren. Het strafbare gedrag moet in de kiem gesmoord worden en het is vooral de bedoeling dat jeugdigen een tweede kans krijgen en hen nieuw perspectief wordt geboden op het moment dat ze in de fout gaan. Wat willen we bereiken? • Voorkomen dat jongeren risicogedrag vertonen en het aanwezige risicogedrag verminderen. • Verminderen van overlast op straat en het tegengaan van het ontstaan van problematische jeugdgroepen. Aanpak • Jongerengroepen monitoren en signalen direct oppakken om escalatie te voorkomen. • Periodiek overleg inzake jeugdoverlast voortzetten. Bij individuele situaties doorverwijzen naar kernpunten en/of sociaal team. • Preventieactiviteiten inzetten op het gebied van alcohol- en drugsgebruik, aansluitend bij de afspraken in het ‘Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Neder-Betuwe 2022 t/m 2024’ en de ‘Beleidsregels openbare inrichtingen (horeca) en alcoholverstrekking 2022’.

• Eveneens aandacht besteden aan de beleving van jeugdoverlast. Met melders in gesprek om de situatie op te lossen en/of beheersbaar te krijgen. • Inzetten op participatietrajecten, gericht op het creëren van voorzieningen die aan de behoefte van de jeugd voldoet. • Specifieke aandacht voor overlast voortkomend uit tradities, zoals de jaarwisseling en luilakken. Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

• Het voorlichtingsaanbod op scholen uitbreiden aan de hand van actuele veiligheidsontwikkelingen, bijvoorbeeld op het gebied van digitale veiligheid. Zorg en veiligheid Op het gebied van zorg en veiligheid is de ketensamenwerking van groot belang. Straf en zorg zijn namelijk niet automatisch aan elkaar verbonden. Informatiedeling is met de nieuwe privacywet meer aan handen gebonden waardoor de onderlinge afstemming en het komen tot een aanpak lastiger, maar niet onmogelijk, is geworden. Situaties waarbij huiselijk geweld, kindermishandeling en overlast door personen met verward gedrag voorkomt, zijn vaak schrijnend. Goede ketensamenwerking is daarom noodzakelijk. Zowel op regionaal niveau als op lokaal niveau wordt hard gewerkt om processen te verbeteren. Wat willen we bereiken? • We willen nog meer inzicht in de aard en omvang van de problematiek met betrekking tot overlast van personen met verward gedrag of kwetsbare personen. Met de bedoeling om dit op een adequate manier met de betrokken partners aan te kunnen pakken (toewerken naar een sluitend netwerk). • We willen huiselijk geweld en kindermishandeling in een zo’n vroeg mogelijk stadium signaleren, stoppen en de negatieve gevolgen verminderen. Vanuit het veiligheidsbeleid is hiervoor verbinding met het lokale plan van aanpak op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Aanpak • De samenwerking tussen zorg- en veiligheidsprofessionals wordt verder geïntensiveerd om vroegsignalering verder te verbeteren. • Via casusoverleg worden signalen besproken en acties uitgezet waarbij een regievoerder wordt benoemd. • We gaan kijken of we de verbinding tussen kernpunten, sociaal team en veiligheidshuis en Veilig Thuis verder kunnen verbeteren. • Er worden preventieactiviteiten op het gebied van huiselijk geweld voorbereid. Naast de gekozen prioriteiten zetten we onze activiteiten op het gebied van de veiligheidsthema’s (zie paragraaf 2.1 methodiek) voort, voeren we wettelijke taken uit en reageren we op incidenten en urgente vragen vanuit de samenleving. Deze uitvoeringsactiviteiten staan uitgebreid beschreven in het jaarplan, zie jaarplan 2023 en volgende jaren.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

5. Communicatie Communicatie is van groot belang bij de uitvoering van het veiligheidsbeleid. Daarbij maken we onderscheid tussen de communicatie tussen de betrokken partners onderling en communicatie met inwoners en ondernemers. Met behulp van gerichte communicatie kunnen we acties betekenis geven en kunnen we een concreet handelingsperspectief bieden. Het gaat bij communicatie dan ook niet alleen om objectieve informatieoverdracht maar ook over gedragsbeïnvloeding. Bij het bereiken van onze inwoners maken we gebruik van o.a.: • Het gemeentenieuws • Neder-Betuwe magazine • Website gemeente Neder-Betuwe • Sociale Media • Burgernet alertering voor acute meldingen zoals bijvoorbeeld bij vermiste personen • Communicatie met beheerders WhatsApp-groepen • Voorlichtingsbijeenkomsten 6. Financiën Het integraal veiligheidsbeleid is vooral gericht op het voeren van regie. In de begroting zijn desalniettemin middelen opgenomen voor de bekostiging van enkele samenwerkingsverbanden zoals het RIEC Oost-Nederland (€5.800), het veiligheidshuis (€16.800), deelname IGP (€13.200), buurtbemiddeling (€ 7.900), ondersteuning Wet tijdelijk huisverbod (€2.300), Meld Misdaad Anoniem (€ 330), Slachtofferhulp (€7.300), Strategisch advies/ondersteuning voor de gezagsdriehoek De Waarden (€ 5.100) en de antidiscriminatievoorziening Ieder1Gelijk (€ 11.165).

Voor de bekostiging van projecten zoals bijvoorbeeld het project Oud en Nieuw is eveneens budget aanwezig. Mogelijke toekomstige activiteiten zullen om een extra bijdrage in het budget vragen. Dit zal dan middels een apart voorstel worden voorgelegd aan de raad.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Bijlage 1 Partners Interne partners Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders Kernpunten Sociaal Team Fysieke Pijler Sociale Pijler Bedrijfsvoering

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Externe partners Inwoners Signaleringsgroepen Politie (eenheid Oost-Nederland, team de Waarden) Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Openbaar Ministerie ODR (Omgevingsdienst Rivierenland) Zorg- en Veiligheidshuis Gelderland-Zuid RIEC (Regionaal Informatie en Expertisecentrum) Kerken ElkWelzijn (buurtbemiddeling) Vizier (antidiscriminatievoorziening) Mozaïek Welzijn Maatschappelijk werk Ouderenwerk Woningcorporatie Thius Reclassering GGD, inclusief Meldpunt Bijzondere Zorg Veilig Thuis Onderwijs Ondernemersverenigingen AVRI (Afvalverwerking Rivierenland) IrisZorg

Bijlage 2 Veiligheidsbeeld feiten en cijfers Veilige woon- en leefomgeving Het aantal woninginbraken is in de afgelopen beleidsperiode verder gedaald. Na een hausse aan inbraken in 2012 (220 inbraken) is het aantal vanaf 2013 (99 inbraken) gedaald naar 14 in 2022. De daling is in heel Nederland zichtbaar. De daling heeft waarschijnlijk ook te maken met verschuiving van dergelijke vormen van criminaliteit (de voormalige High Impact Crimes (HIC)) naar onder andere digitale criminaliteit. De aanpak is de afgelopen jaren vooral gericht op de inzet van preventie-activiteiten (bewustzijnsbevordering).

Woninginbraak (diefstal uit woning) 33

35

19 14

2019

2020

2021

2022

Aantal incidenten per jaar

In veel gemeenten is sprake van woonoverlast. Ook in Neder-Betuwe zijn casussen aan de orde (geweest) waarbij veel overlast werd/wordt ervaren. Het veiligheidshuis en buurtbemiddeling van Elk welzijn hebben een belangrijke bijdrage kunnen leveren in het aanpakken en waar mogelijk oplossen van een casus. Daarnaast is de Wet aanpak woonoverlast in werking getreden. Hiermee is in de Gemeentewet de mogelijkheid opgenomen om handhavend op te treden als een gebruiker van een woning ernstige en herhaaldelijke hinder voor omwonenden veroorzaakt. De gemeenteraad heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt door hiervoor in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) het artikel over woonoverlast op te nemen. In de vastgestelde beleidsregel wordt aangegeven op welke wijze binnen de gemeente Neder-Betuwe deze specifieke regels worden uitgevoerd. Deze beleidsregel is tot op heden niet ingezet. Er heeft op enkele casussen wel vooronderzoek plaatsgevonden.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Woonoverlast/burenruzie 61 55

40

36 24

23

19

15

2019

2020 Aantal buurtbemiddelingen

2021

2022

Politie incidentcijfers burenruzie

De politie brengt jaarlijks het aantal registraties met betrekking tot personen met verward gedrag in beeld. Het gaat hierbij vaak om kwetsbare personen die gerichte zorg behoeven. De registratie van deze groep personen is lastig omdat veelal de inhoud van de overlast wordt geregistreerd in plaats van de melding persoon met verward gedrag. Toch is er over de afgelopen periode een toename van het aantal personen met verward gedrag zichtbaar op basis van de huidige registratie.

Overlast door verward/overspannen persoon 100 88 70 60

2019

2020

2021 Incidenten

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

2022

Het aantal overige meldingen op het gebied van geweld, bedreiging, mishandeling en zeden wisselt per jaar en daarvoor zijn geen duidelijke oorzaken te benoemen. Het aantal mishandelingen is redelijk gelijk gebleven.

Overige meldingen 30 27

25

27 20

19 15

13

12 8

7 0

1

2

2019

1

2020 Geweld

1

2021

Bedreiging

2022

Mishandeling

Zeden

Bedrijvigheid en veiligheid Op het gebied van bedrijvigheid en veiligheid is het aantal meldingen op jaarbasis relatief beperkt. Mogelijk dat het rondom dit veiligheidsveld zich weinig incidenten voordoen. Maar het is ook mogelijk dat de aangiftebereidheid laag is. Diverse ondernemers in de gemeente hebben in ieder geval de krachten gebundeld om in gezamenlijkheid te zorgen voor extra toezicht op straat.

Inbraak bedrijventerrein 14

13

9

9

1 2019

0 2020 Diefstal/inbraak bedrijven en kantoren

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

1 2021 Overval in bedrijven

1 2022

Winkelgebied 19 15

14

13 11

11

5

2019

2020 Aantal diefstallen

5

2021

2022

Aantal inbraken bedrijven en instellingen

Jeugd en veiligheid Neder-Betuwe ervaart met pieken en dalen jeugdoverlast. Tijdens corona is het aantal meldingen als gevolg van de geldende coronamaatregelen toegenomen. Dit is ook in het overgrote deel van de rest van Nederland zichtbaar geworden. De mate van overlast hangt samen met weersomstandigheden, groepsgedrag, de aanwezigheid van voorzieningen en de subjectieve beleving van overlast.

Jeugdoverlast incidenten 212 176 132

74

2019

2020

2021

Meldingen van incidenten bij de politie

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

2022

Het aantal haltverwijzingen in Neder-Betuwe is na een piek tijdens het eerste coronajaar sterk gedaald. Halt vraagt bij de verwijzers specifiek aandacht voor deze ontwikkeling.

Halt 25

17 12

5

2019

2020

2021

2022

Aantal verwijzingen

Het aantal drank en drugsincidenten is vanaf 2018 verdubbeld en in 2022 verder toegenomen. Dit overzicht is niet alleen van toepassing op overlast door jeugd.

Drugs/drank overlast 43 36 32

2019

30

2020

2021

2022

Incidenten

Fysieke veiligheid Fysieke veiligheid raakt aan integrale veiligheid, maar wordt niet meegenomen in het integraal veiligheidsbeleid. De reden is dat op dit thema apart beleid is opgesteld (t.b.v. verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid en rampenbestrijding en crisisbeheersing).

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

De politie registreert en deelt soms wel meldingen op dit thema, bijvoorbeeld in het kader van brandveiligheid als het gaat om een aangetroffen hennepkwekerij. Dergelijke meldingen kunnen wat betreft inhoud namelijk wel degelijk vragen om een integrale aanpak. Het gebruik van alcohol en/of drugs zorgt op verschillende wijzen voor problemen. Zo is het aantal meldingen van rijden onder invloed het afgelopen jaar toegenomen.

Verkeersveiligheid 50

37 32

29

2019

2020

2021

2022

Aantal keer rijden onder invloed

Integriteit en veiligheid In de vorige beleidsperiode (2019-2022) is voor het eerst concrete invulling gegeven aan het thema ondermijning binnen het veiligheidsveld integriteit en veiligheid. Het brede begrip van ondermijning omvat vele subthema’s. In de navolgende grafieken zijn de meldingen in beeld gebracht. Hieruit blijkt dat de gemeente Neder-Betuwe inderdaad te maken heeft met ondermijning. De omvang van de cijfers is echter beperkt. Desondanks is gebleken dat deze gemeente net als vele andere gemeenten in Nederland op grond van ligging en kenmerken van het gebied, de ons-kent-ons-cultuur en beperkte capaciteit met betrekking tot toezicht, gelegenheid biedt/kan bieden tot het uitvoeren van ondermijnende activiteiten.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Drugshandel 16 13

9 7

2019

2020

2021

2022

Incidenten

Mensenhandel 1

1

0 2019

0

2020

2021 Incidenten

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

2022

Fraude 136

133

96 85

2019

2020

2021

2022

Incidenten

Wapenhandel 8 7

7

5

2019

2020

2021 Incidenten

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

2022

Cybercrime 21 16

7

1 2019

2020

2021

2022

Incidenten

Eind 2018 is de beleidsregel 13B Opiumwet aangescherpt om eerder over te kunnen gaan tot het sluiten van productielocaties van drugs. In 2019 zijn er 7 hennepkwekerijen aangetroffen in de gemeente. In 2020 en 2021 waren dit er in beide jaren 3 en in 2022 is geen enkele hennepkwekerij aangetroffen. Daar waar mogelijk, is de huur opgezegd of is de woning of het bedrijfspand voor bepaalde tijd gesloten. De terugloop van het aantal opgerolde hennepkwekerijen betekent niet dat er geen aanwezig zijn in het gebied. Ook het niet aantreffen van een XTC-lab (of vergelijkbare laboratoria) betekent niet dat ze er niet zijn. Er gaat veel geld om in deze vorm van criminaliteit, dus de daders doen er alles aan om onder de radar te blijven. Overig De politie heeft een aparte registratie op huiselijk geweld. Bekend is dat de aangiftebereidheid op dit thema beperkt is. De zichtbare daling van de geregistreerde meldingen zegt derhalve onvoldoende over de daadwerkelijk omvang van huiselijk geweld. De inzet op preventie blijft hierdoor uiterst noodzakelijk.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026

Huiselijk geweld 57 48

45

0 2019

2020

2021

2022

Aantal meldingen (2019 onbekend)

De burgemeester heeft de bevoegdheid om bij extreme situaties met huiselijk geweld een huisverbod op te leggen. Sinds de wet tijdelijk huisverbod van kracht is, is dit verbod diverse keren opgelegd. Dit is een vergaand middel om de aanwezige risicosituaties op te heffen.

Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026