Bijlage 1 - IBOR-plan met asset-sheets (9 december 2021)

85

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Veiligheid: het zorgen voor een goede inrichting, aanleg en beheer van het openbaar groen. Gezondheid: het realiseren van een gezonde leefomgeving waar mensen graag verblijven en gebruik van maken. Participatie en zelfbeheer: het meedenken, meepraten en meedoen in het groenonderhoud. De volgende beleidsuitgangspunten zijn van toepassing:  Het onderhoud van het groen is erop gericht alle onderdelen volgens de afgesproken beeldkwaliteit te onderhouden. De gemeente Neder-Betuwe hanteert hiervoor de meest recente beeldnormen van het Kennisplatform CROW. Voor het groen is kwaliteitsniveau Basis (B) het uitgangspunt. De centrumgebieden worden op een Hoog (A) niveau onderhouden. Voor de buitengebieden geldt een Laag (C) onderhoudsniveau. In het integraal beheersysteem van de gemeente Neder-Betuwe zijn de aangewezen functiegebieden van de verschillende kernen vastgelegd.

     

      

De groenstructuur is herkenbaar en vormt de verbindende schakel tussen de kernen en het buitengebied. Daarbij is er extra aandacht voor de dijkopgangen, dorpscentra, entrees, ecologische dorpsranden en historische objecten als belangrijke onderdelen in de groenstructuur. De bestaande bomen en boomstructuren worden behouden en versterkt. Het onderhoud van de bomen is gericht op een duurzame instandhouding. De bomen dragen bij aan de identiteit van het gebied en het realiseren van een (toeristische) aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Het openbaar groen moet in kwaliteit en kwantiteit de uitstraling van een Europees laanbomencentrum vertolken. Samen met de boomkwekers, hoveniers, inwoners en het onderwijs wordt er gewerkt aan een representatief aanzien van de dorpen. Volledige en vitale boomstructuren worden gezien als uithangbord voor de kwekerijen. Om het bomenbestand op peil te houden worden er in de komende jaren meer bomen aangeplant. Het bomenbestand is divers en beter bestand tegen ziekten en plagen. De nieuwe bomen staan geregistreerd in het beheersysteem Geovisia. Daarin worden de inspecties verwerkt door Avri. De bescherming van waardevolle bomen en boomstructuren moet gewaarborgd blijven. Deze bomen en boomstructuren kenmerken immers de uitstraling en identiteit van een straat of wijk.

Om de waardevolle bomen te kunnen beschermen zijn de bomen in kaart gebracht en is er een lijst opgesteld die later wordt vastgelegd in het Digitaal Stelsel Omgevingswet. De waardevolle bomen en boomstructuren worden zo beschermd, omdat het kappen van deze bomen alleen is toegestaan met een vergunning. Bomen worden alleen gekapt als deze ziek zijn, een gevaar vormen of als er sprake is van een zwaarwegende maatschappelijke behoefte. In alle gevallen wordt een herplantplicht opgelegd tenzij dit op dezelfde locatie niet mogelijk is. Er worden zo min mogelijk bomen gekapt. De bomen krijgen zowel boven- als ondergronds de ruimte om te groeien. De bomen zien er gezond uit, zijn onderhoudsvriendelijk en soorten staan op de juiste plaats. Vanuit beheer wordt expertise ingebracht om het sortiment op de juiste plek onder de juiste plantcondities in te passen. Bij de inrichting en het beheer van het openbaar groen is er aandacht voor de specifieke wensen van alle doelgroepen. Het openbaar groen is functioneel, overzichtelijk en (sociaal) veilig. De gemeente Neder-Betuwe maakt gebruik van verschillende soorten bomen en beplantingen. Dit biedt kansen voor de belevingswaarde, beheervriendelijkheid, biodiversiteit, herkenbaarheid en exposure. Klimaatadaptatie is een belangrijk punt voor de toekomst. Het vergroenen van straten moet helpen om wateroverlast en hittestress te voorkomen.

In iedere kern zijn locaties voor waterbuffering en wordt het regenwater lokaal vastgehouden. Bomen en beplantingen krijgen de ruimte om uit te groeien tot volwassen exemplaren. Bij nieuwbouwprojecten wordt het openbaar groen vroegtijdig in het proces meegenomen en waar mogelijk gecombineerd om opgaven daadkrachtig op te pakken. Het openbaar groen is klimaatbestendig, krijgt een passende plek en geeft invulling aan de gewenste functies. De gemeente Neder-Betuwe neemt maatregelen om de biodiversiteit te versterken en stemt deze af op de lokale karakteristieken. Er worden verschillende soorten inheemse, bloeiende en vruchtdragende beplantingen en bloemenmengsels toegepast. Aan de randen van de dorpen en in grote groengebieden is er dynamiek en voldoende ruimte om extensieve beheervormen toe te passen, zoals ecologisch bermbeheer. Met het ondertekenen van een bijenconvenant of intentieverklaring wil Neder-Betuwe de situatie van honingbijen op termijn verbeteren.

86

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

 

Stakeholders mogen meedenken, meedoen en meemaken. Het uitgangspunt is om burgerparticipatie te faciliteren en te positioneren bij het leefbaar houden van de dorpen. Zelfbeheerinitiatieven om een plus op het onderhoud te realiseren zijn toegestaan. De gemeente Neder-Betuwe stelt delen van het openbaar groen beschikbaar voor kleinschalige en laagdrempelige initiatieven. De initiatiefnemers worden ondersteund met kennis, het in bruikleen geven van materiaal en het afvoeren van snoeihout.

Strategie De beleidsuitgangspunten en ambities vertalen zich in de volgende beheerstrategie: Onderhoud  Het onderhoud van het groen vindt plaats op beeldkwaliteit. Binnen het onderhoud wordt er onderscheid gemaakt in het dagelijks onderhoud (schoffelen, maaien) en het technisch onderhoud (snoeien, terugzetten, inboet).  Het groenonderhoud heeft een maatschappelijke meerwaarde en wordt zo efficiënt mogelijk uitgevoerd. Het onderhoud richt zich op de kenmerken schoon, heel en veilig.  Het onderhoud is chemievrij en bevordert de biodiversiteit. Dit met uitzondering van onveilige/invasieve soorten.  Het snoeien van de bomen is gericht op veiligheid, begeleiding en instandhouding. Dit betekent voldoen aan de zorgplicht, het garanderen van veilige doorrijhoogtes en het onderhoud en begeleiding geven aan bomen in alle leeftijdsfasen. Het achterstallig onderhoud aan bomen wordt in de komende jaren opgepakt.  Essen die zijn aangetast door de essentaksterfte worden gekapt en vervangen door andere soorten.  Bermen en bermsloten worden 1 keer per jaar gemaaid met behulp van een zogenoemde klepelmaaier. Rondom obstakels en bij uitzichthoeken (kruispunten, uitritten) vinden de maaiwerkzaamheden 2 à 3 keer per jaar plaats. De meterstroken langs doorgaande wegen en de wegen met beperkt zicht worden vanwege de verkeersveiligheid 2 keer per jaar gemaaid.

Daar waar mogelijk worden ecologische beheermethoden toegepast.  De B- en C watergangen worden 1 keer per jaar ontdaan van alle begroeiing. Het slootvuil wordt nu nog op de kant verwerkt, maar het heeft de voorkeur om het slootvuil af te voeren. Deze wens wordt meegenomen bij het uitwerken van de baggeropgave in 2022.  Gazons worden periodiek gemaaid op basis van het afgesproken kwaliteitsbeeld.  Bosplantsoen wordt onderhouden met een beheerstrategie die is afgestemd op de samenstelling en situering van de beplanting.  Heesters worden om de 3 jaar gesnoeid, tenzij op basis van soort en standplaats een andere frequentie nodig is.  Hagen worden op beeld geschoren. Afhankelijk van de soort worden de hagen 1 à 2 keer per jaar geknipt.  Alle beplantingsranden worden gesnoeid op basis van beeldkwaliteit om overlast te voorkomen.  Bij uitval van beplanting worden de gaten in de plantsoenen opgevuld op basis van beeldkwaliteit. Bij uitval van straat- en laanbomen worden nieuwe bomen herplant.  Alle beplantingen en bomen in verharding worden (deels) onkruidvrij gehouden. De gemeente Neder-Betuwe verwijdert geen onkruid in bosplantsoen, maar maait hier incidenteel wel de randen uit.  Ziekten en plaagsoorten (zoals de Japanse duizendknoop, eikenprocessierups en essentaksterfte) worden bestreden en waar dit niet kan beheerst.

Bij dodelijke ziekten worden de bomen en beplantingen zo nodig gerooid.

Vervanging Groen is levend materiaal waarvan de levensduur eindig is. Vervanging van het groen vindt plaats aan het einde van de levensduur. Wanneer dat moment is, blijkt uit inspecties en de praktijkkennis van betrokkenen. Dit is afhankelijk van de soort beplanting en de plaatselijke omstandigheden. Conform de Financiële verordening is de gemiddelde afschrijvingstermijn 10-50 jaar.  Boom 1e grootte 50 jaar  Boom 2e grootte 50 jaar  Boom 3e grootte 30 jaar  Gazon 40 jaar  Gras extensief 25 jaar  Bosplantsoen 25 jaar  Heesters 25 jaar  Hagen 25 jaar  Bodembedekkers 25 jaar  Struikrozen 25 jaar  Vaste planten 10 jaar Het openbaar groen in de gemeente Neder-Betuwe vertegenwoordigt een totale waarde van circa € 21.000.000. Het uitgangspunt bij deze berekening is de vervangingswaarde: wat kost het als al het openbaar groen nu zou moeten worden vervangen.

87

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Inspectie en monitoring   

De boomveiligheidscontrole vindt 1 keer per 3 jaar plaats. Bomen met een groter risicoprofiel jaarlijks. Op dit moment voert de gemeente Neder-Betuwe geen groeninspectie uit. Alleen de afkeurlocaties zijn inzichtelijk gemaakt door Avri. De wens is om in de toekomst weer zelf te gaan inspecteren of hiervoor een externe partij in te huren. Er is behoefte aan meer inzicht in de totale kwaliteit van het groen en de vervangingsopgave. Er is een QuickScan biodiversiteit uitgevoerd om kansrijke bermen, dijken en grotere groengebieden in beeld te brengen. Op basis van deze QuickScan zijn voorstellen gedaan voor beheerwijzigingen, afgestemd op de aanwezige doelsoorten. Alle wijzigingen worden zoveel mogelijk kostenneutraal doorgevoerd.

Uitbesteden en zelf doen   

Het groenonderhoud wordt uitgevoerd door Avri. Avri voert de werkzaamheden uit op basis van afspraken die zijn gemaakt met betrekking tot het te realiseren beeldniveau of op basis van frequenties. Het groenonderhoud van industrieterrein Medel, dat op grondgebied van de gemeente Neder-Betuwe staat, wordt gedaan door medewerkers van Industrieschap Medel. Jaarlijks wordt hiervoor een bijdrage gedaan. Vervangingen en het contact met inwoners verzorgt de gemeente Neder-Betuwe in principe zelf.

Financiën Voor de planperiode 2022-2025 zijn de benodigde financiële middelen weergegeven.  In totaal besteedt de gemeente Neder-Betuwe in 2021 € 1.113.000 aan het planmatig onderhoud. Dit budget wordt ingezet door Avri.  Naast de bij Avri ondergebrachte werkzaamheden en budgetten heeft de gemeente Neder-Betuwe diverse kosten aan het onderhoud van groen en bomen. Om deze zogenaamde aanvullende werkzaamheden uit te voeren is jaarlijks € 80.000 noodzakelijk. Dit bedrag wordt onder meer besteed aan de activiteiten voor burgerparticipatie, bestrijding van invasieve exoten en het oplossen van calamiteiten/herstel.  De onttrekking uit de bestemmingsreserve essentaksterfte bedraagt € 79.000 en loopt door tot en met 2022. Om na 2022 de essentaksterfte goed in beeld te krijgen, wordt er een nieuwe nulmeting uitgevoerd. Op basis van de uitkomsten moet blijken of er langer aanvullend budget nodig is. Mocht er aanvullend budget nodig zijn, dan volgt een uitgewerkt voorstel om invulling te geven aan de essentaksterfte problematiek. Om de vervanging van groen en bomen te kunnen uitvoeren zijn structurele middelen noodzakelijk. Op meerdere plekken in de gemeente is het groen op, goed beheer is niet meer mogelijk. De juiste maatregel is het vervangen van het groen. In 2022 wordt de groenkwaliteit in beeld gebracht, hieruit volgt een uitgewerkt voorstel voor een vervangingsbudget groen.

In het voorstel wordt ook ingegaan op de benodigde personele middelen om deze werkzaamheden vorm te geven. Dit investeringsbudget is nog niet opgenomen in onderstaande kapitaallastenberekening voor de komende periode.

Financiën Planmatig onderhoud Groen en bomen (Avri) Aanvullende werkzaamheden en belastingen Totaal exploitatie Toerekening afschrijving groen Toerekening rente Totaal kapitaallasten Reserve essentaksterfte (aflopend 2022) Totaal Groen en bomen

2022 2023 2024 2025 € 1.113.000 € 1.113.000 € 1.113.000 € 1.113.000 € 80.000 € 80.000 € 80.000 € 80.000 € 1.193.000 € 1.193.000 € 1.193.000 € 1.193.000 € 4.750 € 4.750 € 4.750 € 4.750 € 950 € 903 € 855 € 808 € 5.700 € 5.653 € 5.605 € 5.558 € 79.000 €0 €0 €0 € 1.277.700 € 1.198.653 € 1.198.605 € 1.198.558

Aandachtspunten 1.

2.

3.

De vervangingsopgave groen: Inboet en vervanging zijn noodzakelijk om de kwaliteit van het openbaar groen op lange termijn op peil te houden. Voor met name rozen, vaste planten en bodembedekkers blijft de huidige kwaliteit achter bij de vereiste kwaliteit. Omdat steeds meer beplanting de reguliere levensduur overschrijdt zal de kwaliteit verder afnemen. Door te vervangen kan de nieuwe situatie beter worden afgestemd op de omgeving. Daarvoor is het belangrijk dat er een vervangingsbudget beschikbaar wordt gesteld. Vervangen van (zieke) bomen en realiseren van nieuwe boomstructuren: Essentaksterfte en in mindere mate de eikenprocessierups zorgen voor aantasting van bomen. Het realiseren van nieuwe boomstructuren en het vervangen van bestaande bomen is op dit moment budgettair niet geregeld. Om invulling te geven aan de doelstelling en het specifiek versterken van de groenstructuur is een separaat budget noodzakelijk. Groen lift op dit moment vooral mee met andere (civieltechnische) projecten. Onderhoudsbestek: Avri begroot jaarlijks een bedrag voor het groenonderhoud. Bepaalde werkzaamheden worden door Avri ingekocht op de markt. Deze bestekken worden komende periode geactualiseerd. Deze nieuwe bestekken en extra inzet van Avri om het groen te laten voldoen aan het gewenste beeld worden 1 op 1 doorberekend aan de gemeente Neder-Betuwe.

88

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

4. 5.

Particuliere bomen: De Omgevingswet geeft aan inwoners meer vrijheid om hun eigen houtopstanden te kappen. Om bij deze doelstelling aan te sluiten moeten er stappen worden gezet. Dit betekent dat we de huidige bescherming van de functionele particuliere en gemeentelijke bomen loslaten. Groenareaal niet volledig in beeld: De gemeente Neder-Betuwe is verantwoordelijk voor de mutaties van groen in het integraal beheersysteem. Vanuit dit systeem worden gegevens verstrekt aan Avri. Door nieuwbouw, herinrichting en het niet frequent bijhouden van data zijn achterstanden ontstaan. Deze gegevens moeten in het komende jaar worden aangevuld.

89

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Assetsheet Spelen

90

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Afbakening

Het beheer en onderhoud van de speelplekken richt zich op de speeltoestellen en valondergronden. Het onderhoud van jongeren ontmoetingsplaatsen (JOP) en hekwerken valt onder de assetsheet meubilair en overige.

Areaal De gemeente Neder-Betuwe beheert in totaal 387 stuks speeltoestellen op 66 verschillende locaties. Het merendeel van de speeltoestellen bestaat uit wiptoestellen (21%), sporttoestellen (17%) en toestellen om behendigheid te stimuleren (19%). In totaal is er circa 4.400 m2 aan valdempende ondergrond en 2.000 m2 aan overige ondergronden in beheer. Alle gegevens worden in het programma PlayMapping bijgehouden en geregistreerd. Bevindingen  Het hele areaal aan speeltoestellen en valondergronden is inzichtelijk.  De gemeente telt 66 locaties met speeltoestellen. De dorpen Kesteren (30%) en Opheusden (23%) bieden de meeste mogelijkheden tot spel en verkenning.  Het gemiddelde aantal speeltoestellen is 5,9 stuks per locatie. In Dodewaard (2 stuks) en Kesteren (5 stuks) zijn 7 nieuwe speelplekken voor in 2021 gepland.  Er zijn verschillende type speeltoestellen. De traditionele speeltoestellen zoals de wipkip en schommel zijn populair onder kinderen en ouders. Hetzelfde geldt voor de pannavelden, doelen en fitnesstoestellen.  De ondergronden onder de speeltoestellen bestaan voor bijna 70% uit zand.  De gemeente Neder-Betuwe is verantwoordelijk voor een goede overdracht van gegevens aan Avri. Dit gebeurt via PlayMapping.

Leeftijdsopbouw  

De aanlegjaren van de speeltoestellen zijn voor 89% geregistreerd. Bijna 30% van de speeltoestellen is in de afgelopen vijf jaar geplaatst of herplaatst. In 2002 en 2004 zijn er geen nieuwe speeltoestellen bijgekomen. De aanlegjaren van de valondergronden zijn onbekend.

91

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Kwaliteit      

Aan de hand van de inspectiegegevens en beschikbare foto’s van de speeltoestellen ligt het onderhoudsniveau op een kwaliteitsniveau Basis (B). De speeltoestellen voldoen aan de veiligheidseisen maar zijn niet in alle gevallen schoon of schadevrij. Het onderhoudsniveau van de valondergronden scoort een kwaliteitsniveau Basis (B). Bij de rubbertegel ondergronden is het gras tussen de tegels en het achterstallig onderhoud grotendeels weggewerkt. De gemeente Neder-Betuwe heeft een wettelijke plicht om speelconstructies goed te onderhouden en regelmatig te controleren. De speeltoestellen moeten voldoen aan het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS). Avri controleert regelmatig de veiligheid van de speeltoestellen en houdt hiervan logboeken bij. Ook wordt gekeken wat nodig is om het niveau van de valondergronden op peil te houden. De gebreken die naar voren komen worden gerepareerd. In 2021 is 4% van de speeltoestellen aan vervanging toe. Op 20 locaties krijgen de speelplekken een forse opknapbeurt of nieuwe inrichting.

Beleving en waardering     

De beleving en waardering van speelplekken staat niet op papier. Wel zijn in de enquête over het beheer en inrichting van de openbare ruimte (december 2020 jl.) meerdere wensen voor speelplekken kenbaar gemaakt. Buitenspelen en sporten is gezond en goed voor de ontwikkeling van kinderen, jongeren en volwassenen. Uit de enquête blijkt dat 95% van de respondenten het belangrijk vindt dat er aandacht is voor een gezonde leefomgeving. Zij geven aan kansen te zien voor meer natuurlijke speelplekken. Ook de veiligheid op speelplekken en een mooie aankleding worden belangrijk gevonden. Buitensporten neemt een vlucht. Er is behoefte aan meer sporttoestellen die het mogelijk maken om dichtbij huis te kunnen sporten en bewegen. In verschillende fasen van beheer tot inrichting is participatie mogelijk. Naast de eenmalige inbreng wordt er gezocht naar langdurige betrokkenheid van inwoners. Een adviesbureau organiseert en regelt de participatieprocessen en betrekt omwonenden bij het onderhoud en de ontwikkeling van nieuwe speelplekken. In 2019 kwamen er 10 meldingen binnen over speeltoestellen. Het aantal meldingen in 2020 is ongeveer gelijk gebleven met 11 stuks.

Kaders en ontwikkelingen Als basis voor de speeltoestellen en valondergronden geldt de volgende beleid, wet- en regelgeving.

92

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Beleidsdoelen en ambities

Spelen, sporten en bewegen zijn van belang voor de ontwikkeling en gezondheid van kinderen, jongeren en volwassenen. De aanwezigheid van voldoende en kwalitatief goede speelplekken is belangrijk. Want spelen is leuk, geeft betekenis aan ervaringen en is plezierig. Bovendien zorgt het ervoor dat we regelmatig bewegen en meer woonplezier ervaren. Het beleid rondom spelen is opgenomen in de Speelruimtenota 2020-2023 en richt zich op: Bruikbaarheid: het goed toegankelijk en bereikbaar zijn van speelplekken. Uitstraling: het aantrekkelijk maken van speelplekken door meer sfeer, variatie en uitdaging terug te laten komen. Klimaatadaptatie: het realiseren van duurzame en toekomstbestendige speelplekken met bergings- en infiltratiemogelijkheden. Veiligheid: het realiseren van speelplekken waar gebruikers op een veilige wijze gebruik van kunnen maken. Gezondheid: het bevorderen van de sociale interactie en gezondheid van inwoners van alle leeftijden. De volgende beleidsuitgangspunten zijn van toepassing:  De speeltoestellen zijn veilig en voldoen aan de Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS).  De wijze van onderhoud moet ervoor zorgen dat de speelplek en het speeltoestel schoon, heel en veilig zijn. Er wordt een onderhoudsniveau Basis (B) van 75% nagestreefd die aansluit bij de meest recente beeldnormen van het kennisplatform CROW.

 Het doel van het onderhoud is ervoor te zorgen dat de speelvoorzieningen betrouwbaar en functioneel zijn en hun geplande levensduur behalen.  Er zijn voldoende en kwalitatief goede speelplekken waarbij inwoners zich betrokken voelen. Een deel van de speeltoestellen moet geschikt zijn voor kinderen met een handicap.  Buitenspelen is één van de basisbehoeften en is belangrijk voor de ontwikkeling en gezondheid van kinderen. In de dorpen en bij nieuwbouwprojecten zijn er veilige, gevarieerde en aantrekkelijke speelplekken in relatie tot de leeftijdsopbouw en stedenbouwkundige opzet van de kern of wijk.  Jongeren combineren hun oude spelvormen vaak met meer volwassen bezigheden. Bewegen en sporten zijn activiteiten die hen meer aanspreken. Voor de jongeren worden er prettige sport- en beweegvoorzieningen gecreëerd. Ditzelfde wordt gedaan voor de volwassenen en senioren.  Spelen vindt plaats op formeel (speeltoestellen, trapvelden) en informeel (stoepen, plantsoenen) ingerichte speelplekken. De gemeente Neder-Betuwe stimuleert een meervoudig gebruik van deze locaties.  De gemeente Neder-Betuwe speelt in op nieuwe vormen van gebruik met de inrichting van de openbare ruimte. De speelplek moet passen in de omgeving en voldoende speelaanleidingen bevatten. Bekende speelaanleidingen zijn stapstenen, een klimboom, spannende paadjes door beplanting en klimrotsen.

Ook buitensporten wordt gestimuleerd door het plaatsen van meer fitnesstoestellen en voetbaldoelen.  Bij nieuwbouwprojecten wordt minimaal 3% van het gebied ingericht als formele speelruimte. In de reeds bebouwde gebieden is het niet altijd mogelijk om deze norm te hanteren omdat er vaak geen inbreidingsmogelijkheden zijn. Wel is het streven om naar dit percentage uit te groeien.  Bij de renovatie van speelplekken worden duurzame, klimaatadaptieve en biodiversiteitsmaatregelen bekeken en waar mogelijk ingepast. Dit betekent onder andere voldoende schaduwplekken en het combineren van speelgelegenheden met bergings- en infiltratievoorzieningen.  Bij vervanging van andere typen ondergronden wordt als uitgangspunt altijd een zandondergrond toegepast.  Betrokkenheid van inwoners is belangrijk. Bij de renovatie van speelplekken wordt de buurt betrokken via participatie. Het vervangen van een enkel toestel in het kader van veiligheid of onderhoud zal vaak zonder participatie plaatsvinden. Indien gebruikers, ouders en omwonenden de beeldkwaliteit hoger willen hebben dan het nagestreefde onderhoudsniveau van 75%, kunnen zij hieraan bijdragen onder vooraf vastgestelde voorwaarden.  Braakliggende terreinen bieden ruimte voor een avontuurlijke speelplek. Waar mogelijk wordt dit toegestaan en ingepast.

Strategie Het onderhoud dat voortvloeit uit de geconstateerde gebreken kan worden onderverdeeld in klein en groot onderhoud: Klein onderhoud speeltoestellen (2x per jaar of zo vaak als nodig)  Bouten en moeren vastdraaien  Uitstekende delen verwijderen  Schuren en glad maken  Bijverven of coating aanbrengen indien dit bijdraagt aan de veiligheid  Losse onderdelen verwijderen of vastzetten  Kleine onderdelen vervangen  Kleine schade oplossen in het kader van vandalisme/veiligheid

93

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Klein onderhoud valondergronden (2x per jaar of zo vaak als nodig)  Onkruidvrij houden (op beeldkwaliteit)  Vegen en bladblazen (vuilruimen en gevaarlijke situaties oplossen)  Aanvullen kleine hoeveelheden ondergrond (losse materialen)  Klein deel herstraten, herstellen of lijmen Groot onderhoud speeltoestellen (1x per jaar of zo vaak als nodig)  Specialistisch of groot reparatiewerk  Funderings- en stabiliteitsproblemen oplossen  Grote onderdelen toestel vervangen (staander, dak, plateau, glijgoot etc.)  Grote schade oplossen en bij wijziging constructie AKI benaderen voor eventuele herkeuring  Toestel verwijderen of vervangen Groot onderhoud valondergronden (1x per jaar of tussendoor bij klachten en meldingen)  Bezanden ondergronden en opborstelen  Vervangen delen ondergronden (rubber tegels, kunstgras etc.)  Reparaties gietrubber of kunstgras beschadigingen  Schoonmaken en reinigen kunststof ondergronden  Vervangen zandondergronden of zand in zandbak  Zaaien doelmonden  Doorzaaien speelplekken grasondergrond

Vervanging

Conform de Financiele verordening is de gemiddelde afschrijvingstermijn 10-30 jaar. Dit is afhankelijk van het materiaal, locatie en de gebruiksintensiteit van een speeltoestel en/of valondergrond.  Behendigheid 16-18 jaar  Carrousel 12 jaar  Combinatietoestellen 16 jaar  Draaiende toestellen 12 jaar  Glijbaan 15 jaar  Kabelbaan 12 jaar  Klimtoestellen 12-15 jaar  Natuurlijke elementen 15-20 jaar  Schommel 10 jaar  Sociaal spel 15 jaar  Sporttoestellen 15-30 jaar  Wiptoestellen 12 jaar  Zand en spel 20 jaar  Valdempend zand 15 jaar  Rubbertegels gelijmd 15 jaar  Gegoten rubber 13 jaar  Kunstgras 12 jaar

Inspectie en monitoring   

De gemeente Neder-Betuwe inspecteert alle speelplekken minimaal 2 keer per jaar. De veiligheidsinspectie en functionele inspectie worden door Avri uitgevoerd en vinden plaats in mei en november. Geconstateerde gebreken die eenvoudig zijn op te lossen of kunnen leiden tot onveiligheid worden direct verholpen. Van de inspectie wordt een aantekening gemaakt in PlayMapping.

Uitbesteden en zelf doen  

De speelplekken in de openbare ruimte worden onderhouden en periodiek geïnspecteerd door Avri. Voor participatie en vervangingen is de gemeente Neder-Betuwe zelf verantwoordelijk. Het beheer wordt gezamenlijk door de gemeente Neder-Betuwe en Avri uitgevoerd. Beheermaatregelen zijn onder meer: het maken van ontwerpen en bestekken, het aansturen van onderhoud en veiligheid, het beheren van gegevens, het verzorgen van inspraak en het afhandelen van klachten en meldingen.

94

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Financiën

Voor de planperiode 2022-2025 zijn de benodigde financiële middelen weergegeven.  De gemeente Neder-Betuwe besteedt circa € 73.000 per jaar aan het onderhoud van openbare speelplekken.  Voor de uitvoering van het beleid is een voorziening in het leven geroepen. De bijdrage aan toekomstige vervangingsinvesteringen bedraagt circa € 92.000. Binnen dit budget is er financiële ruimte om in te gaan op verzoeken van inwoners.  In bijlage 3 is een overzicht opgenomen van het verloop van de voorziening Spelen voor de periode 2022 – 2025. In 2023 zal het plan worden herijkt.  Binnen deze budgetten zijn middelen aanwezig om de op en rond de speelplek aanwezige bankjes en hekwerken te onderhouden en vervangen.

Financiën Planmatig onderhoud Avri Dotatie voorziening Spelen Totaal exploitatie Totaal kapitaallasten Totaal Spelen

2022 2023 2024 2025 € 73.000 € 73.000 € 73.000 € 73.000 € 92.000 € 92.000 € 92.000 € 92.000 € 165.000 € 165.000 € 165.000 € 165.000 € 0* € 0* € 0* € 0* € 165.000 € 165.000 € 165.000 € 165.000

* vervangingen van speeltoestellen vallen onder drempelbedrag investeringen en lopen via de voorziening Spelen

Geraamde uitgaven Spelen (uit voorziening)

€ 48.000

€ 113.750

€ 71.000

€ 97.300

Aandachtspunten 1. Opwaarderen van speelplekken voor volwassenen: Op dit moment zijn de speelplekken vooral gericht op kinderen, maar ook

volwassenen moeten kunnen spelen, sporten en bewegen. Ook zij moeten hiertoe worden aangezet. Het beweegpark in Kesteren is hier een mooi voorbeeld van.

95

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Assetsheet Meubilair en Overige

96

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

Afbakening

De assetsheet Meubilair en Overige is gericht op het beheer en onderhoud van het straat- en parkmeubilair. Deze asset omvat de zitbanken, hekwerken, palen, fietsnietjes, brandkranen en dergelijke. Ook de ontmoetingsplekken voor jongeren en ouderen/senioren zijn hierin meegenomen. Vastgoedbeheer zorgt voor de marktkasten en fietsenstallingen. De bebording en verkeerstekens maken onderdeel uit van de assetsheet Verkeersvoorzieningen die in 2022 wordt opgesteld.

Areaal      

De gemeente Neder-Betuwe heeft niet duidelijk in beeld wat de omvang is van het areaal. Over de paaltjes, brandkranen, fietsnietjes, afrasteringen, hekwerken en zitbanken (excl. speelplekken) ontbreekt informatie. De gegevens in het integraal beheersysteem Geovisia zijn niet ingevuld. Ook de digitale kaarten van Avri geven weinig tot geen uitsluitsel. De informatie die beschikbaar is komt uit de Excel ‘uitvoeringsplan sport- en speeltoestellen 2020-2023’. Op de speelplekken staan 110 bankjes waar mensen op kunnen zitten. Naast bankjes zijn er ook picknicktafels en andere zitmogelijkheden die gebruikt kunnen worden. Waar gewenst door bewoners en waar nodig zijn hekwerken rond speelplekken aangebracht. In de gemeente Neder-Betuwe staan 47 hekwerken met naar schatting een totale lengte van 1.250 meter. Jongeren ontmoeten elkaar op informele en formele ontmoetingsplekken. De openbare ruimte telt 4 van dit soort plekken die zich bevinden in Ochten, Dodewaard en IJzendoorn. Ook de sportverenigingen en jeugdverenigingen zijn belangrijke ontmoetingsplekken. Voor de ouderen is er één ontmoetingsplek.

Leeftijdsopbouw 

De aanlegjaren van het meubilair en de ontmoetingsplekken zijn niet geregistreerd.

Kwaliteit  Avri beoordeelt het eigen onderhoudswerk en kijkt daarbij naar het percentage afkeur.  



De zitbanken en picknicktafels worden periodiek geïnspecteerd op beplakking en graffiti, overgroei door beplanting en volledigheid. In 2020 bedroeg het afkeurpercentage 0%. Het onderhoudsniveau ligt gemiddeld op een kwaliteitsniveau Hoog (A). De hekwerken bevatten weinig tot geen deuken en gaten. Alle 29 hekwerken die zijn geïnspecteerd voldoen aan de afgesproken beeldkwaliteit en scoren een kwaliteitsniveau Hoog (A). Volgens de inspectieresultaten staat 97% van de paaltjes licht scheef (A), 2% staat duidelijk waarneembaar scheef (B) en 1% van de paaltjes staat zo scheef dat dit een gevaar oplevert of het functioneren hindert (D).

Beleving en waardering

97

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Kader en Assetsheets Gemeente Neder-Betuwe projectnummer 0462621.100 29 oktober 2021, revisie 1.0

    

De beleving en waardering van het meubilair en de ontmoetingsplekken is niet gemeten. Wel komen er uit de enquête over het beheer en inrichting van de openbare ruimte (december 2020 jl.) enkele wensen en behoeften naar voren. Uit de enquête blijkt dat 93% van de respondenten het (heel) belangrijk vindt dat de openbare ruimte bruikbaar is. De inwoners willen meer zitbanken bij rustplaatsen en op speelplekken. Fietsen en wandelen zijn populair. Er is behoefte aan meer wandel- en fietspaden om sneller op de plek van bestemming te komen en de omgeving te verkennen. Parallel hieraan moeten er ook voldoende en goede stallingsvoorzieningen op straat in de vorm van fietsenrekken en fietsnietjes zijn. In 2020 kwamen er 154 meldingen binnen over het straatmeubilair en speelplekken. Het totaal aantal meldingen over paaltjes en hekwerken is relatief laag over het gehele jaar. In 2020 lag het aantal meldingen (67 stuks) 8% hoger dan in 2019 (59 stuks).

Kaders en ontwikkelingen

Als basis voor het meubilair en overige zijn de volgende documenten leidend:

Beleidsdoelen en ambities Het meubilair en de ontmoetingsplekken in de gemeente Neder-Betuwe dragen bij aan meerdere beleidsdoelen en ambities: Bruikbaarheid: het zorgen voor een goede en waardevolle algemene voorziening. Uitstraling: het vergroten van de beleving, sfeer en de gelegenheid om mensen te ontmoeten. Duurzaamheid: het hergebruiken en/of recyclen van materialen. Veiligheid: het afsluiten van gebieden en beperken van veiligheidsrisico’s. Gezondheid: het behalen van gezondheidswinst door het realiseren van ontmoetingsplekken. Mobiliteit en bereikbaarheid: het zorgen voor een toegankelijke openbare ruimte en betere doorstroming op belangrijke routes. De volgende beleidsuitgangspunten zijn van toepassing:  De huidige situatie ten aanzien van het areaal wordt als matig tot slecht gewaardeerd. Om een goed beeld te krijgen is het van belang om het areaal en de toestand hiervan inzichtelijk te maken.  De gemeente Neder-Betuwe heeft als doel het onderhoud op minimaal kwaliteitsniveau Basis (B) uit te voeren. Alleen voor de centrumgebieden wordt een Hoog (A) niveau gehanteerd. Het meubilair is schoon, heel en veilig en goed te gebruiken.  Rustmogelijkheden zoals zitbanken en picknickplaatsen moeten toegankelijk en functioneel zijn. De zitbanken en picknickplaatsen moeten op voldoende afstand van de omliggende huizen staan.

 Bij speelplekken worden zitmogelijkheden gecreëerd om op te kunnen zitten of tegenaan te leunen.  Alle zitbanken worden zoveel mogelijk in combinatie met afvalbakken geplaatst.  Er is gericht aandacht voor het meubilair in en rondom de centra, voorzieningen en woningen van ouderen en kwetsbare groepen. De inrichting is hierop aangepast.  Het meubilair staat op strategische plekken en moet passen binnen de omgeving. Het meubilair is degelijk qua levensduur en voldoet aan de eisen van duurzaamheid.  Er is een eenduidig, uniform en herkenbaar materiaalgebruik. Bijzondere modellen of luxe materialen worden alleen in de centra van dorpen toegepast.

98