Bijlage 1 - Concept-zienswijze

Avri Postbus 290 4190CG GELDERMALSEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Opheusden,

19 november 2025 UIT-25-05945 Z/25/113817/262953 Wouter van den Boogaard {{esl:signer2:SigningDate:size(200,18)}}

Onderwerp: Zienswijze Kadernota 2027 Avri

Geacht bestuur,

In goede orde ontvingen wij uw kadernota over het jaar 2027. Wij hebben dit document behandeld in onze raadsvergadering van 29 januari 2026. In deze zienswijze gaan wij in op uw kadernota. Nieuwe bestuursperiode Komend jaar markeert de overgang naar een nieuwe bestuursperiode. Daarmee is dit de laatste zienswijze die de gemeenteraad in de huidige samenstelling aan u aanbiedt. Wij zijn u dankbaar voor de samenwerking in de afgelopen jaren en willen onze waardering uitspreken voor het werk van Avri. De samenwerking is voor ons van groot belang, omdat wij hierdoor taken beter en efficiënter kunnen uitvoeren voor onze inwoners en overige (samenwerkings)partners. Wij vinden het belangrijk dat het nieuwe bestuur de ruimte krijgt om eigen afwegingen te maken. Daarom vragen wij u om terughoudend te zijn met nieuwe beleidsontwikkelingen, zodat deze keuzes aan het nieuwe bestuur kunnen worden overgelaten. Ook verzoeken wij u bij nieuwe besluitvorming rekening te houden met de inwerkperiode van dit nieuwe bestuur. In maart 2026 vinden de verkiezingen plaats. We verwachten dat er rekening wordt gehouden met de inwerkperiode van het nieuwe bestuur.

Strategische onderwerpen We verwachten dat de huidige strategische projecten zoals het grondstoffenplan, het circulair ambachtscentrum en de herziening van de bestuurlijke structuur, onderwerpen zijn waarbij er rekening wordt gehouden met de komst van het nieuwe bestuur. We hechten grote waarde aan een uitvoering die in nauwe afstemming met de gemeenten plaatsvindt om zo te zorgen voor een breed draagvlak. Tegelijkertijd vragen de lopende projecten en de uitvoering van het Strategisch Koersplan al veel van de organisatie. Gezien de combinatie van landelijke ontwikkelingen, stijgende kosten en de omvang van de eigen ambitie, is het van belang om realistisch te plannen en scherpe keuzes te maken. Avri doet er goed aan kritisch te blijven op wat nu noodzakelijk is en wat op een later moment kan worden opgepakt. Een duidelijke prioritering, tussen wat moet en wat wenselijk is, helpt om de beschikbare capaciteit effectief in te zetten en de kwaliteit van uitvoering te waarborgen.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Het doel zou daarbij moeten zijn om de ingezette koers zorgvuldig voort te zetten, ambities waar nodig tijdelijk bij te stellen, en vooral te concentreren op die onderdelen die in deze fase realistisch uitvoerbaar en bestuurlijk noodzakelijk zijn. Financiële situatie van gemeenten Zoals ook in eerdere zienswijzen is aangegeven, blijven we geconfronteerd met een negatief financieel vooruitzicht. De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden structureel met miljarden verminderd (circa 5%). Dit gebeurt terwijl de uitdagingen op diverse beleidsterreinen fors toenemen en de kosten voor materiaal en personeel blijven stijgen. Gemeenten hebben daarom al ingrijpende ombuigingen doorgevoerd. Gezamenlijk hebben we daarom ook gekeken naar de taken en middelen van verbonden partijen. Hoewel de hoogte van de afvalstoffenheffing niet direct drukt op de gemeentelijke begroting zelf, is het belangrijk dat de kosten voor de inwoners op het gebied van afvalinzameling en verwerking beperkt worden. U heeft in de begroting 2026 meerdere ombuigingen voorgesteld, maar de ombuigingen waren onvoldoende uitgewerkt waardoor dit tot onvoldoende resultaat in 2027 heeft geleid. De ombuigingen vragen om een verdere uitwerking en we verwachten dat deze in de komende begroting zichtbaar worden.

Effecten landelijke ontwikkelingen op de afvalstoffenheffing We hebben begrip voor de uitdagingen waar Avri voor staat. Door landelijke ontwikkelingen en hogere belastingen zullen de kosten voor afvalinzameling en -verwerking de komende jaren fors stijgen, met directe gevolgen voor de afvalstoffenheffing en daarmee voor de inwoners. Gelet op het bovenstaande achten wij een structurele verlaging niet realistisch, maar vinden wij het wel van groot belang dat Avri kritisch blijft kijken naar haar eigen financiële huishouding en organisatie. Ook verwachten we meer duidelijkheid omtrent de verwachte ontwikkeling tot 2030, inclusief beleidsmatige keuzes en gevolgen hiervan voor de inwoners. Transparantie en effectieve communicatie zijn cruciaal voor het bevorderen van begrip bij onze inwoners. Innovatie en datagestuurd werken We waarderen de transitie naar datagestuurd werken en de implementatie van technologie ter optimalisatie van de inzameling, met het oog op efficiëntie en milieuvriendelijkheid. Wij beschouwen dit als een instrument om kosten te beheersen en duurzaamheid te versterken. De toegevoegde waarde dient zich echter te manifesteren in concrete resultaten, zoals een vermindering van vervoersbewegingen, een verlaging van emissies en verbeterde scheidingsresultaten. Wij worden graag op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen.

Actualisatie financiële kaders Met betrekking tot de financiële kaders merken wij op dat zowel de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen als de Nota Reserves en Voorzieningen uit 2017 zijn. Conform artikel 11 van de financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling 2023 dient eens in de 4 jaar een nota ter vaststelling aangeboden te worden. Wij verzoeken u deze actualisatie op korte termijn te realiseren. Conform de financiële verordening kunnen beide onderwerpen in één nota samengevoegd worden. We hebben kennisgenomen van de voorgestelde indexering in de kaderbrief, waarin voor het jaar 2027 een loonstijging van 5,1% en een prijsstijging van 2,2% wordt gehanteerd. De achterliggende methodiek daarvoor is de afgelopen jaren gebruikelijk geweest en ook dit jaar vooraf ambtelijk afgestemd. Maar dit voorstel stelt de deelnemende gemeenten voor 2027 wel voor een uitdaging. Dat heeft te maken met de bekostigingssystematiek voor gemeenten. Die is in 2024 gewijzigd naar een vaste indexering op basis van de ontwikkeling van de netto gecorrigeerde rijksuitgaven. Deze wijziging had tot doel om de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten te vereenvoudigen en voorspelbaarder te maken. Tegelijkertijd betekent dit dat gemeenten minder automatisch meebewegen met loon- en prijsontwikkelingen in de publieke sector.

Naar de huidige inzichten komt de indexatie van het Gemeentefonds voor 2027 uit op 2,5%. Dat is lager dan de gewogen indexering die de GR voorstelt. Met andere woorden: voor gemeenten is er in Pagina 2 van 4

Z/25/113817/262953

2027 een beperkte groei van hun algemene middelen, terwijl de kosten voor deelname aan GR’en stijgen. We gaan daarom de komende maanden graag in overleg met de deelnemende gemeenten en uw organisatie over een meer passende en evenwichtige indexeringssystematiek voor de begroting 2027 en de jaren daarna. Rechtmatigheid Bij gemeenschappelijke regelingen is de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording van ons college kan worden beïnvloed door niet rechtmatig handelen van een instelling, waarmee een gemeente is verbonden indien: • in de regeling, statuten, oprichtingsakte of overeenkomst is geregeld dat voorwaarden aan de bijdrage zijn verbonden waaraan de instelling zich moet houden om niet gehele of gedeeltelijke vermindering van de bijdrage van de gemeente te krijgen; • de verbonden partij een mandaat heeft om namens en met gemeentelijke middelen geld te besteden, waarbij de gemeente feitelijk opdrachtgever is; feitelijk is de verbonden partij een serviceorganisatie van de deelnemende gemeenten; • de verbonden partij een eigen rechtspersoonlijkheid heeft en een aanbesteding verricht terwijl deze verbonden partij binnen de gezagsstructuur van de gemeente werkzaamheden verricht voor de gemeente; • de verbonden partij geen eigen rechtspersoonlijkheid heeft en de opdracht daarmee feitelijk is verstrekt door de gemeente.

In al deze gevallen gaat een geconstateerde rechtmatigheidsfout bij de verbonden partij ook meetellen in de rechtmatigheidstoets van de mandant oftewel onze gemeente. Sinds 2025 ligt de verantwoordingsgrens op 2%. Dit is de maximale drempel voor de totale omvang van financiële rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden die een gemeente mag hebben. Wat betekent dit nu voor u als onze verbonden partij? 1. Dat het dagelijks bestuur op het hart gedrukt wordt dat er altijd rechtmatig moet worden gehandeld en verantwoord. 2. Dat er bij de verbonden partij interne controle plaats vindt op het monitoren van het rechtmatig handelen. 3. Dat, indien mogelijk, geconstateerde fouten of onduidelijkheden moeten worden opgelost binnen hetzelfde boekjaar. 4. In de jaarrekening van de verbonden partij verslag moeten worden gedaan door het dagelijks bestuur over de rechtmatigheid van haar handelen. 5. De betreffende jaarrekening zo vroeg mogelijk en uiterlijk op 1 mei van het opvolgende boekjaar opgesteld dient te zijn en te zijn aangeleverd bij de gemeente. Focus en toekomst IBOR Avri kondigt in de Kadernota een nieuwe focus binnen IBOR aan, waarbij de nadruk komt te liggen op de reinigingstaken. Deze voorgenomen koers zal eerst nog in het Algemeen Bestuur worden besproken. Tegelijkertijd waarderen wij dat Avri duidelijk richting wil geven aan de verdere ontwikkeling van IBOR.

We zien daarbij ook aandachtspunten: wanneer gemeenten besluiten andere IBOR-taken af te bouwen of te beëindigen, kan dit gevolgen hebben voor de stabiliteit van deze taak. We ontvangen daarom graag meer inzicht in de mogelijke impact van deze ontwikkeling en blijven als raden graag goed aangesloten bij dit proces. Samenwerking We waarderen de voortgang en koersvastheid van Avri, en zien tegelijkertijd de behoefte aan meer bestuurlijke duidelijkheid en financiële transparantie in de volgende fase. Het afgelopen jaar heeft de gemeente veel tijd geïnvesteerd in het optimaliseren van de samenwerking tussen bestuur en ambtelijke organisatie. De verschillende gesprekken hebben duidelijkheid gegeven over knelpunten en over kansen om de samenwerking te versterken. De komende jaren hopen wij de resultaten van deze inspanningen zichtbaar terug te zien in de samenwerking tussen Avri en de gemeenten. Wij roepen op om het partnerschap te verdiepen, de informatievoorziening te versterken en de verbinding met gemeentelijke doelen verder te concretiseren. Alleen op die manier kunnen wij samen blijven sturen op een circulaire, duurzame en betaalbare toekomst voor onze inwoners.

Pagina 3 van 4

Z/25/113817/262953

Wij wensen u veel succes bij het opstellen van de conceptbegroting en zien deze met belangstelling tegemoet. Wij vernemen graag uw reactie op de gegeven zienswijze.

Met vriendelijke groet, de gemeenteraad van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Erwin van der Neut

Jan Kottelenberg

Pagina 4 van 4

Z/25/113817/262953