Bijlage 1 - Concept-zienswijze

Omgevingsdienst Rivierenland Postbus 6267 4000HG TIEL

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Opheusden,

31 maart 2026 Z/26/117475/273207 Wouter van den Boogaard {{esl:signer2:SigningDate:size(200,18)}}

Onderwerp: Zienswijze begroting 2027 ODR

Geacht bestuur, Hartelijk dank voor de begroting 2027 die wij van u mochten ontvangen. Hieronder geven wij in een aantal punten onze zienswijze op deze begroting weer. Samenwerking met raad De recente verkiezingen hebben in veel raden nieuwe leden gebracht, voor wie het werken met gemeenschappelijke regelingen nieuw is. Dat vraagt extra aandacht voor heldere uitleg en een zorgvuldige informatieopbouw. Regionale samenwerking blijft voor ons van groot belang: alleen in een sterke regio kunnen we maatschappelijke opgaven effectief aanpakken en onze ambities voor inwoners en ondernemers waarmaken. Wij verwachten dan ook van Omgevingsdienst Rivierenland dat zij de gemeenteraden actief (blijven) informeren over ontwikkelingen rond onder andere robuustheid, financieringssystematiek en de invulling van de opgelegde taakstelling. Wij zien uit naar een constructieve voortzetting van de samenwerking en waarderen het meedenken over verdere versterking van informatievoorziening en betrokkenheid van de raden.

Robuustheid ODR We zijn blij te lezen dat er niet maar op één paard wordt gewed en er twee programma’s zijn opgestart om aan de robuustheidscriteria te voldoen. Een programma waarin de ODR onderzoekt welke aanvullende taken uitgevoerd kunnen worden waarmee de ODR nog meer van meerwaarde kan zijn voor de deelnemers. En een programma waarin de ODR onderzoekt wat de mogelijkheden en consequenties zijn van een eventuele fusie met een andere omgevingsdienst. Op deze manier denkt u linksom of rechtsom te kunnen voldoen aan de robuustheidscriteria. Voor ons als raad is het moeilijk om in te schatten of het werkelijk zo eenvoudig is als in de begroting geschetst wordt. We vinden het belangrijke regelmatig en voldoende geïnformeerd te worden over de voortgang van beide programma’s en keuzemogelijkheden voorgelegd te krijgen.

Dienstverlening Omgevingsdienst Rivierenland heeft een visie op dienstverlening opgesteld. We zijn blij dat dit is gebeurd met input van de verschillende gemeenten, inwoners en ondernemers. Tegelijkertijd zien we dat de klanttevredenheid al 80% is en lijkt het overdreven hier nog meer op in te zetten. In ambtelijk vooroverleg is aangegeven dat het verbeteren van de dienstverlening met name zit in het verbeteren van de klanttevredenheid op het proces van bouwvergunningen. Het is belangrijk dat de ODR hier dan Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

ook de focus op legt in het uitvoeren van de visie op dienstverlening. Tegelijkertijd is ook niet alles te vangen in cijfers en lijkt er vooral een bepaald beeld te leven bij met name gemeenten en hun inwoners over de dienstverlening door de ODR. De oplossing hiervoor ligt misschien nog meer in constructieve gesprekken tussen ODR en gemeenten, om over en weer helderheid te krijgen in de behoeften, en niet zozeer in allerlei projecten als uitvoering van de visie op dienstverlening.

Nieuwe landelijke financieringssystematiek Wij constateren dat de nieuwe landelijke financieringssystematiek voor omgevingsdiensten invloed heeft op de relatie tussen prioriteiten, uitvoering en kosten van toezicht en handhaving. Onze raad hecht eraan dat beleidsmatige keuzes over toezicht en handhaving expliciet en transparant worden gemaakt, zodat niet financiën, maar bestuurlijke afwegingen leidend zijn voor de kwaliteit van de uitvoering. We vragen de ODR om: • bij de begroting duidelijker inzicht te geven in de samenhang tussen taakvolumes, kwaliteitsniveaus van toezicht en de bijbehorende kosten, • scenario’s te ontwikkelen die inzichtelijk maken welke beleidsmatige keuzes gemeenten hebben binnen de nieuwe financieringssystematiek: wat is de wettelijke ondergrens en wat kan aanvullend, • in overleg met de gemeenten een procesvoorstel te doen voor actualisering van de uitvoerings- en handhavingsstrategie, passend bij deze systematiek. Wij benadrukken dat deze zienswijze niet is bedoeld om te sturen op volumevermindering, maar om gezamenlijke grip te houden op kwaliteit, prioritering en uitvoerbaarheid. We doen een oproep om het proces van gezamenlijk opstellen en uitvoeren van de beleidscyclus te verbeteren.

Door het delen van de verantwoordelijkheid voor uitvoering, beleidskaders en de evaluatie daarvan, kunnen we elkaar in positie brengen om hier op een duurzame wijze invulling aan te geven.

Taakstelling De financiële situatie van gemeenten staat onder druk en vormt een aanzienlijke uitdaging. Het zogenoemde ravijnjaar 2028 komt in zicht, waarin gemeenten door een forse daling van rijksmiddelen structureel minder financiële ruimte krijgen. Ook is een volledige compensatie voor loon- en prijsstijgingen niet gegarandeerd. Om deze ontwikkelingen het hoofd te bieden hebben gemeenten reeds ingrijpende ombuigingen doorgevoerd en zullen zij ook in 2027 verdere maatregelen moeten treffen. Gezamenlijk hebben we daarom ook gekeken naar de taken en middelen van verbonden partijen. Afgelopen jaar heeft u hier invulling aangegeven op basis van het kader dat de gemeenten in hebben meegegeven. Dit kader voorziet in een lagere gemeentelijke bijdrage van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere bijdrage vanaf 2028. Dit kader blijft dus van kracht voor het begrotingsjaar 2027. U heeft uw ombuigingen om te komen tot een lagere gemeentelijke bijdrage verwerkt in de begroting 2027. Wij constateren dat de taakstelling is verwerkt in de begroting 2027, maar er is weinig concreetheid aan gegeven. Daarnaast is de bijdrage via veel werkprogramma’s verhoogd, waardoor besparingen onzichtbaar lijken te zijn geworden. Wij roepen u op om inzichtelijk te maken waar deze besparingen tot uiting komen.

Indexering Wij constateren dat de toegepaste indexering in de ontwerpbegroting hoger is dan de ontwikkeling van de gemeentelijke inkomsten uit het Gemeentefonds voor 2027. Dit komt mede door de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten, waarin loon en prijsontwikkelingen niet meer automatisch meestijgen met de rijksuitgaven. Wij begrijpen dat u vanwege het hoge aandeel personeelskosten en reeds lopende taakstellingen beperkte ruimte heeft om deze indexatie neerwaarts bij te stellen. Lagere indexatie betekent voor de GR, en dus ook voor ons, feitelijk het maken van keuzes in taken en serviceniveau. Maar voor meerdere gemeenten in de regio leidt de mismatch tussen gemeentelijke inkomsten en GR uitgaven tot financiële druk binnen de eigen begroting. Pagina 2 van 3

Z/26/117475/273207

Wij respecteren de ambtelijk afgesproken indexeringsmethodiek voor 2027. Tegelijkertijd vragen wij om in 2026 samen een traject te starten voor het ontwikkelen van een toekomstbestendige indexeringssystematiek voor 2028 en verder. Hierin willen wij gezamenlijk: • de relatie tussen indexering, taakinhoud en serviceniveau bespreken, • rekening houden met verschillen tussen GR’en, • werken aan voorspelbaarheid voor zowel gemeenten als GR’en, • afstemmen hoe wordt omgegaan met jaren waarin loon- en prijsontwikkeling hoger uitvalt dan de macro-economische ramingen. Wij zien uw reactie op de in deze zienswijze opgenomen aandachtspunten met belangstelling tegemoet en vertrouwen op een constructieve voortzetting van de samenwerking. Met vriendelijke groet, de gemeenteraad van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Erwin van der Neut Griffier

Jan Kottelenberg Voorzitter

Pagina 3 van 3

Z/26/117475/273207