Bijlage 1 - Concept-zienswijze

Avri Postbus 290 4190CG GELDERMALSEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Opheusden,

8 april 2026 UIT-26-06013 Z/26/117439/273103 Wouter van den Boogaard {{esl:signer2:SigningDate:size(200,18)}}

Onderwerp: Zienswijze Begroting 2027 Avri

Geacht bestuur, Hartelijk dank voor de begroting 2027 die wij van u mochten ontvangen. Hieronder geven wij in een aantal punten onze zienswijze weer. Samenwerking met raad Met de start van deze bestuursperiode is een deel van de leden van de gemeenteraad nieuw gestart. Regionale samenwerking blijft voor ons van groot belang: alleen in een sterke regio kunnen we maatschappelijke opgaven effectief aanpakken en onze ambities voor inwoners en ondernemers waarmaken. De recente verkiezingen hebben in veel raden nieuwe leden gebracht, voor wie het werken met gemeenschappelijke regelingen nieuw is. Dat vraagt extra aandacht voor heldere uitleg en een zorgvuldige informatieopbouw. Wij waarderen het dat veel GR’en hier al actief in ondersteunen via introducties en toelichtingen. Wij benutten graag de ruimte die is gelaten voor nieuwe keuzes en gaan hierover graag met u in gesprek. Daarbij is het voor ons belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in komende thema’s, opgaven en besluitmomenten, zodat wij onze kaderstellende rol goed kunnen vervullen. Bij grote of complexe onderwerpen vragen wij om waar mogelijk een trapsgewijze aanpak, met eerst een beeldvormende fase en later besluitvorming. Dit helpt alle raadsleden om onderwerpen zorgvuldig te begrijpen en te wegen. Taakstelling De financiële situatie van gemeenten staat onder druk en vormt een aanzienlijke uitdaging.

Het zogenoemde ravijnjaar 2028 komt in zicht, waarin gemeenten door een forse daling van rijksmiddelen structureel minder financiële ruimte krijgen. Ook is een volledige compensatie voor loon- en prijsstijgingen niet gegarandeerd. U heeft uw ombuigingen om te komen tot een lagere gemeentelijke bijdrage verwerkt in de begroting 2027. Wij constateren dat deze taakstelling in de begroting 2027 deels/voldoende is verwerkt. Wij realiseren ons dat deze opgave complex is en vragen daarom blijvende aandacht voor het structureel beheersen van de kosten. Daarbij vinden wij het van belang dat keuzes realistisch en duurzaam zijn en niet leiden tot ongewenste verschuivingen van kosten of risico’s naar de toekomst. Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Tegelijkertijd vragen wij aandacht voor de betaalbaarheid voor onze inwoners. In een periode van toenemende financiële druk achten wij het van belang terughoudend om te gaan met nieuwe of omvangrijke investeringen en deze alleen te doen wanneer zij aantoonbaar noodzakelijk zijn of op termijn bijdragen aan het beperken van structurele lasten. Investeringen in innovatie, samenwerking of efficiencymaatregelen kunnen daarbij onderdeel van de oplossing zijn, mits zij leiden tot een duurzame verbetering van de financiële positie. Wij vragen u daarom om bij toekomstige voorstellen steeds inzichtelijk te maken op welke wijze maatregelen bijdragen aan kostenbeheersing, een efficiëntere uitvoering en het beperken van de lasten voor inwoners. Ontwikkeling afvalstoffenheffing en kostenbeïnvloeding De raad heeft begrip voor de ontwikkeling van niet-beïnvloedbare kosten, zoals rijksbelastingen, CO₂heffingen en andere landelijke maatregelen die direct doorwerken in de afvalstoffenheffing. Deze kostenontwikkelingen zijn lokaal slechts beperkt te beïnvloeden en vragen om een realistische verwerking in de begroting. Tegelijkertijd vindt de raad het van belang dat Avri zich blijft inzetten om de effecten hiervan zoveel mogelijk te beperken.

Daarbij kan onder meer worden gekeken naar verdere verduurzaming van het wagenpark en logistieke processen, zodat kosten en emissies waar mogelijk worden teruggebracht en de afhankelijkheid van stijgende lasten, zoals de kilometerheffing, wordt verminderd. In dit kader is ook de voorgenomen overdracht van de stortplaats een belangrijk aandachtspunt. De mogelijke vrijval van circa € 12 binnen de afvalstoffenheffing kan worden betrokken bij toekomstige tariefafwegingen. De raad geeft u in overweging dit onderwerp ter besluitvorming voor te leggen aan het Algemeen Bestuur. Tot slot benadrukt de raad het belang van een helder onderscheid tussen beïnvloedbare en nietbeïnvloedbare kosten binnen de afvalstoffenheffing, zodat transparant blijft welke ontwikkelingen voortkomen uit beleidskeuzes en welke het gevolg zijn van externe factoren. Financiële weerbaarheid en actuele risico’s De raad constateert dat Avri inzet op versterking van het weerstandsvermogen en onderschrijft het belang van een robuuste financiële buffer. Daarbij vindt de raad het van belang dat een goede balans blijft bestaan tussen het opbouwen van reserves en het beperken van de lasten voor inwoners. Uitgangspunt is dat het weerstandsvermogen voldoende moet zijn om risico’s op te vangen, maar dat niet meer reserves worden aangehouden dan noodzakelijk.

De raad stelt voor om na de overdracht van de stortplaats de ontwikkeling van het weerstandsvermogen opnieuw te agenderen in het Algemeen Bestuur. Daarbij kan worden bezien hoe een evenwichtige afweging gemaakt kan worden tussen financiële zekerheid en het beperken van lasten voor inwoners. Naast bekende risico’s, zoals stijgende verwerkingskosten en schommelende grondstofprijzen, vraagt de raad ook aandacht voor mondiale ontwikkelingen. Geopolitieke spanningen en internationale onzekerheden kunnen invloed hebben op energieprijzen, grondstoffen en transportkosten en daarmee op de financiële positie van Avri. De raad acht het wenselijk dat deze ontwikkelingen expliciet worden betrokken bij het risicomanagement en waar mogelijk worden uitgewerkt in scenario’s, zodat financiële effecten tijdig inzichtelijk worden gemaakt. Financiële effecten van strategische ontwikkelingen We verzoeken om bij grote strategische projecten en beleidsontwikkelingen, zoals de ontwikkeling van het Circulair Ambachtscentrum (CA) Medel, het Grondstoffenplan en de inrichting van het toezicht op de Afvalstoffenverordening (ASV), te werken met een tijdige financiële signalering. Tevens vinden wij het van belang dat belanghebbenden tijdig worden meegenomen in dergelijke trajecten, zodat keuzes, financiële effecten en uitvoeringsconsequenties zorgvuldig kunnen worden beoordeeld.

Pagina 2 van 3

Z/26/117439/273103

Hoewel de voorliggende begroting een actueel en zorgvuldig beeld geeft van de verwachte lasten, geldt dat voor genoemde trajecten nog geen volledige financiële uitwerking beschikbaar is. We vinden het wenselijk dat Avri vroegtijdig inzichtelijk maakt wanneer er sprake is van substantiële financiële consequenties die naar verwachting zullen doorwerken in de afvalstoffenheffing. We vinden transparantie belangrijk en het voorkomt dat onverwachte kostenstijgingen op een later moment leiden tot forse bijsturingen. Indexering Wij constateren dat de toegepaste indexering in de ontwerpbegroting hoger is dan de ontwikkeling van de gemeentelijke inkomsten uit het Gemeentefonds voor 2027. Dit komt mede door de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten, waarin loon- en prijsontwikkelingen niet meer automatisch meestijgen met de rijksuitgaven. Wij begrijpen dat u vanwege het hoge aandeel personeelskosten en reeds lopende taakstellingen beperkte ruimte heeft om deze indexatie neerwaarts bij te stellen. Lagere indexatie betekent voor de GR, en dus ook voor ons, feitelijk het maken van keuzes in taken en serviceniveau. Maar voor meerdere gemeenten in de regio leidt de mismatch tussen gemeentelijke inkomsten en GR uitgaven tot financiële druk binnen de eigen begroting. Wij respecteren de ambtelijk afgesproken indexeringsmethodiek voor 2027.

Tegelijkertijd vragen wij om in 2026 samen een traject te starten voor het ontwikkelen van een toekomstbestendige indexeringssystematiek voor 2028 en verder. Hierin willen wij gezamenlijk:  de relatie tussen indexering, taakinhoud en serviceniveau bespreken,  rekening houden met verschillen tussen GR’en,  werken aan voorspelbaarheid voor zowel gemeenten als GR’en,  afstemmen hoe wordt omgegaan met jaren waarin loon- en prijsontwikkeling hoger uitvalt dan de macro-economische ramingen. Wij zien graag uw reactie met de wijze waarop de gegeven zienswijze is verwerkt in de vastgestelde begroting. En kijken uit naar een constructieve voortzetting van de samenwerking en waarderen het meedenken over verdere versterking van informatievoorziening en betrokkenheid van de raden.

Met vriendelijke groet, de gemeenteraad van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Pagina 3 van 3

Z/26/117439/273103