Bijlage 1 - Concept-zienswijze

Regionaal Archief Rivierenland J.S. de Jongplein 3 4001WG TIEL

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Opheusden,

25 maart 2026 Z/26/116800/271475 Bedrijfsvoering {{esl:signer2:SigningDate:size(200,18)}}

Onderwerp: Zienswijze programma begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030

Geacht bestuur, Hartelijk dank voor de begroting 2027 die wij van u mochten ontvangen. Hieronder geven wij in een aantal punten onze zienswijze op deze begroting weer. Samenwerking met raad Met de start van deze bestuursperiode is een deel van de leden van de gemeenteraad nieuw gestart. Regionale samenwerking blijft voor ons van groot belang: alleen in een sterke regio kunnen we maatschappelijke opgaven effectief aanpakken en onze ambities voor inwoners en ondernemers waarmaken. De recente verkiezingen hebben in veel raden nieuwe leden gebracht, voor wie het werken met gemeenschappelijke regelingen nieuw is. Dat vraagt extra aandacht voor heldere uitleg en een zorgvuldige informatieopbouw. Wij waarderen het dat veel GR’en hier al actief in ondersteunen via introducties en toelichtingen. Wij benutten graag de ruimte die is gelaten voor nieuwe keuzes en gaan hierover graag met u in gesprek. Daarbij is het voor ons belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in komende thema’s, opgaven en besluitmomenten, zodat wij onze kader stellende rol goed kunnen vervullen. Bij grote of complexe onderwerpen vragen wij om waar mogelijk een trapsgewijze aanpak, met eerst een beeldvormende fase en later besluitvorming. Dit helpt alle raadsleden om onderwerpen zorgvuldig te begrijpen en te wegen.

Wij zien uit naar een constructieve voortzetting van de samenwerking en waarderen het meedenken over verdere versterking van informatievoorziening en betrokkenheid van de raden. Taakstelling De financiële situatie van gemeenten staat onder druk en vormt een aanzienlijke uitdaging. Het zogenoemde ravijnjaar 2028 komt in zicht, waarin gemeenten door een forse daling van rijksmiddelen structureel minder financiële ruimte krijgen. Ook is een volledige compensatie voor loon- en prijsstijgingen niet gegarandeerd. Om deze ontwikkelingen het hoofd te bieden hebben gemeenten reeds ingrijpende ombuigingen doorgevoerd en zullen zij ook in 2027 verdere maatregelen moeten treffen. Gezamenlijk hebben we daarom ook gekeken naar de taken en middelen van verbonden partijen. Afgelopen jaar heeft u hier Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

invulling aangegeven op basis van het kader dat de gemeenten in hebben meegegeven. Dit kader voorziet in een lagere gemeentelijke bijdrage van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere bijdrage vanaf 2028. Dit kader blijft dus van kracht voor het begrotingsjaar 2027. In onze kaderbrief 2027 hebben wij u hier het volgende over meegegeven: Er een structurele besparing plaats vindt op de gemeentelijke bijdrage, oplopend tot 3% in 2028, door verlaging in gemeentelijke bijdrage met het genereren van meer inkomsten. U heeft uw ombuigingen om te komen tot een lagere gemeentelijke bijdrage verwerkt in de begroting 2027. Wij constateren dat de taakstelling voldoende is verwerkt in de begroting 2027. Daarnaast is de gestelde ambitie om tot een structurele besparing te komen van 3% in 2028 niet alleen behaald, maar met een geprojecteerde 3,8% in 2028 en 3,2% in 2029 zelfs overtroffen. Deze proactieve houding bij het verlagen van de gemeentelijke bijdrage door een combinatie van kostenbeheersing en het genereren van extra inkomsten wordt door onze raad zeer gewaardeerd. Indexering Wij constateren dat de toegepaste indexering in de ontwerpbegroting hoger is dan de ontwikkeling van de gemeentelijke inkomsten uit het Gemeentefonds voor 2027.

Dit komt mede door de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten, waarin loon en prijsontwikkelingen niet meer automatisch meestijgen met de rijksuitgaven. Wij begrijpen dat u vanwege het hoge aandeel personeelskosten en reeds lopende taakstellingen beperkte ruimte heeft om deze indexatie neerwaarts bij te stellen. Lagere indexatie betekent voor de GR – en dus ook voor ons – feitelijk het maken van keuzes in taken en serviceniveau. Maar voor meerdere gemeenten in de regio leidt de mismatch tussen gemeentelijke inkomsten en GR uitgaven tot financiële druk binnen de eigen begroting. Wij respecteren de ambtelijk afgesproken indexeringsmethodiek voor 2027. Tegelijkertijd vragen wij om in 2026 samen een traject te starten voor het ontwikkelen van een toekomstbestendige indexeringssystematiek voor 2028 en verder. Hierin willen wij gezamenlijk: • • • •

de relatie tussen indexering, taakinhoud en serviceniveau bespreken; rekening houden met verschillen tussen GR’en; werken aan voorspelbaarheid voor zowel gemeenten als GR’en; afstemmen hoe wordt omgegaan met jaren waarin loon- en prijsontwikkeling hoger uitvalt dan de macro-economische ramingen.

Weerstandscapaciteit Met de invoering van de nieuwe verantwoordingsgrens van 2% voor financiële rechtmatigheid per 2025, benadrukken wij het belang van een strikte interne controle binnen uw organisatie. Omdat eventuele rechtmatigheidsfouten bij het RAR direct doorwerken in de rechtmatigheidstoets van onze gemeente, vragen wij uw uitdrukkelijke aandacht voor de volgende punten:  Het borgen van rechtmatig handelen in de gehele bedrijfsvoering.  Het uitvoeren van een actieve interne controle op dit handelen.  Het tijdig (binnen het boekjaar) herstellen van eventuele onduidelijkheden of fouten.  Een expliciete verantwoording over rechtmatigheid in de jaarrekening, die uiterlijk op 1 mei van het opvolgende jaar bij onze gemeente moet worden aangeleverd. De raad stelt vast dat de beschikbare weerstandscapaciteit voor 2027 geraamd wordt op € 269.869. Met een ratio die zich boven de factor 1,0 beweegt, achten wij de weerstandscapaciteit op dit moment voldoende om de geïdentificeerde risico's, zoals op het gebied van ICT en personele capaciteit, zelfstandig op te vangen.

Pagina 2 van 3

Z/26/116800/271475

De gemeente Neder-Betuwe ziet in de voorliggende begroting een solide basis voor de voortzetting van onze samenwerking. Wij vertrouwen erop dat de gezamenlijke inzet op transparantie en rechtmatigheid zal bijdragen aan een bestendige uitvoering van de archieffunctie in de regio.

Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}} {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Erwin van der Neut Griffier

Pagina 3 van 3

Jan Kottelenberg Voorzitter

Z/26/116800/271475