Bijlage 1 - Concept-zienswijze

GGD Gelderland-Zuid Postbus 1120 6501BC NIJMEGEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Opheusden,

31 maart 2026 Z/26/117497/273287 Sociale Pijler {{esl:signer2:SigningDate:size(200,18)}}

Onderwerp: Zienswijze jaarrekening 2025 en conceptbegroting GGD Gelderland-Zuid 2027

Geacht bestuur, Op 31 maart 2026 hebben wij uw jaarrekening (hierna jaarstukken) 2025 en conceptbegroting 2027 van GGD Gelderland-Zuid ontvangen, waarbij u ons in de gelegenheid stelt een zienswijze in te dienen. De jaarstukken en conceptbegroting zijn behandeld in de raadsvergadering van 11 juni 2026.

Zienswijze jaarstukken Wij willen u allereerst bedanken voor uw inzet in het afgelopen jaar voor de gezondheid en het welzijn van de inwoners van Neder-Betuwe en Gelderland-Zuid. De samenwerking met u hebben wij ervaren als prettig en constructief. Op basis van het jaarverslag constateren wij dat dat de taken in 2025 naar behoren zijn uitgevoerd. Wij zijn tevreden dat de GGD in haar jaarrekening 2025 een positief resultaat heeft behaald. Wij stemmen in met het voorstel voor de bestemming van dit resultaat, onder voorbehoud van conforme besluitvorming in het kader van het ontkoppelen van de bedrijfsvoering van VRGZ en GGD GZ en de verdere inrichting van de bedrijfsvoering bij GGD GZ. Op basis van bovenstaande constateringen kunnen wij instemmen met uw jaarstukken 2025.

Zienswijze conceptbegroting 2027 Hieronder geven wij in een aantal punten onze zienswijze op de conceptbegroting weer. Algemeen Samenwerking met raad Met de start van deze bestuursperiode is een deel van de leden van de gemeenteraad nieuw gestart. Regionale samenwerking blijft voor ons van groot belang: alleen in een sterke regio kunnen we maatschappelijke opgaven effectief aanpakken en onze ambities voor inwoners en ondernemers waarmaken. De recente verkiezingen hebben in veel raden nieuwe leden gebracht, voor wie het werken met gemeenschappelijke regelingen nieuw is. Dat vraagt extra aandacht voor heldere uitleg en een zorgvuldige informatieopbouw. Wij waarderen het dat GGD hier al actief in ondersteunt via introducties en toelichtingen, zoals diverse bijeenkomsten voor raadsleden, mede in afstemming met de raadsrapporteurs uit de verschillende raden. Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Wij benutten graag de ruimte die is gelaten voor nieuwe keuzes en gaan hierover graag met u in gesprek. Daarbij is het voor ons belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in komende thema’s, opgaven en besluitmomenten, zodat wij onze kaderstellende rol goed kunnen vervullen. Bij grote of complexe onderwerpen vragen wij om waar mogelijk een trapsgewijze aanpak, met eerst een beeldvormende fase en later besluitvorming. Dit helpt alle raadsleden om onderwerpen zorgvuldig te begrijpen en te wegen. Wij zien uit naar een constructieve voortzetting van de samenwerking en waarderen het meedenken over verdere versterking van informatievoorziening en betrokkenheid van de raden.

Ontvlechting gezamenlijke bedrijfsvoering GGD GZ en VRGZ Als opdrachtgever van de GGD in de gemeenschappelijke regeling wil de Raad tijdig in de positie zijn om een standpunt in te nemen over de financiële efficiëntie, haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de splitsing van de bedrijfsvoering van de GGD en de VRGZ. We steunen en begrijpen de keuze tot splitsing. Wel constateren we dat het dossier in een krap tijdsbestek ambtelijk en bestuurlijk is geagendeerd waardoor al in 2026 en 2027 forse begrotingswijzigingen plaats moeten vinden. Wij kunnen daardoor alleen een zienswijze indienen op een begrotingswijziging en nog niet op het hele dossier bedrijfsvoering met daarin ook nog de structurele kosten van (maximaal) 7 ton voor de GGD. Dit is wat ons betreft geen optimaal proces en we vragen de GGD in de toekomst dit soort ingrijpende veranderingen tijdiger op de bestuurlijke agenda te plaatsen en daarmee de Raad ook meer in positie kan komen.

Autonome ontwikkelingen Indexering Wij constateren dat de toegepaste indexering in de ontwerpbegroting hoger is dan de ontwikkeling van de gemeentelijke inkomsten uit het Gemeentefonds voor 2027. Dit komt mede door de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten, waarin loon en prijsontwikkelingen niet meer automatisch meestijgen met de rijksuitgaven. Wij begrijpen dat u vanwege het hoge aandeel personeelskosten en reeds lopende taakstellingen beperkte ruimte heeft om deze indexatie neerwaarts bij te stellen. Lagere indexatie betekent voor de GR – en dus ook voor ons – feitelijk het maken van keuzes in taken en serviceniveau. Maar voor meerdere gemeenten in de regio leidt de mismatch tussen gemeentelijke inkomsten en GR uitgaven tot financiële druk binnen de eigen begroting. Wij respecteren de ambtelijk afgesproken indexeringsmethodiek voor 2027. Tegelijkertijd vragen wij om in 2026 samen een traject te starten voor het ontwikkelen van een toekomstbestendige indexeringssystematiek voor 2028 en verder. Hierin willen wij gezamenlijk: • de relatie tussen indexering, taakinhoud en serviceniveau bespreken; • rekening houden met verschillen tussen GR’en; • werken aan voorspelbaarheid voor zowel gemeenten als GR’en; • afstemmen hoe wordt omgegaan met jaren waarin loon- en prijsontwikkeling hoger uitvalt dan de macro-economische ramingen.

Wet- en regelgeving Wij stemmen in met het voorstel om te voldoen aan de wet- en regelgeving op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Dit is essentieel om toekomstbestendig te zijn.

Nu Niet Zwanger Wij zijn positief en tevreden over de succesvolle ketenaanpak Nu Niet Zwanger in de regio en onze gemeente en steunen het gevraagde bedrag. Het programma stimuleert ouders om bewuster na te denken over een zwangerschap en of het mogelijk beter is om deze op een later moment te laten plaatsvinden, in het belang van het kind. Pagina 2 van 4

Z/26/117497/273287

Veilig Thuis Wij steunen de keuze om voor Veilig Thuis het bedrag van €354.000 in 2027 (eenmalig) niet te laten dalen zoals eigenlijk zou moeten conform de afgesproken financieringssystematiek. Veilig Thuis beweegt namelijk mee met de laatste drie jaar van het gemiddelde aan instroom van meldingen. Door eenmalig nu te ‘bevriezen’ ontstaat de noodzakelijke rust en ruimte in de bedrijfsvoering. Er is een toename in complexiteit en acute casuïstiek. Wij hebben vertrouwen in de recente intensivering van de samenwerking met de lokale teams van de 14 gemeenten. Door eerder de casuïstiek samen te bespreken kan VT samen met de gemeenten grip houden op de werkvoorraad. Met de komst van een extra teammanager kan tenslotte meer zicht en sturing op productie en resultaten ingezet worden. Wij moedigen de verdere uitrol van een nieuwe manier van samenwerken aan, zoals bedoeld in de proeftuinen van Samen Verder ofwel het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming. Ook als dat betekent dat we op een nieuwe manier naar prestatie indicatoren, verantwoorden en begroten moeten gaan kijken binnen onderdelen van de GGD. Netwerkpartners en dus ook de GGD werken in de proeftuinen op een andere manier samen om betere hulp te bieden aan inwoners. Hierdoor zijn de eigen protocollen en diensten niet altijd meer 1 op 1 terug te herleiden naar de activiteiten.

Wij steunen deze ontwikkeling in het doen wat nodig is, omdat de proeftuinen duidelijk laten zien dat onze inwoners sneller en beter geholpen worden. Wij vragen de GGD om deze beweging te steunen en te helpen versnellen in Gelderland –Zuid.

Beleidsmatige ontwikkelingen Toezicht kinderopvang/Toezicht Wmo Wij hebben kennisgenomen van het voorstel rondom de versterking van Wmo-toezicht, zowel op het vlak van beleidsmatige capaciteit als de investering in een nieuwe applicatie. Neder-Betuwe onderschrijft het belang van verdere professionalisering van het toezicht en een versterkte focus op preventie en informatie gestuurd werken. Dit komt de kwaliteit en veiligheid van de ondersteuning voor kwetsbare inwoners ten goede.

Gezondheidsbevordering en Preventie Met het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) komt er meer aandacht voor preventie en regionale samenwerking, waarin de GGD een belangrijke rol speelt. De verdeling van de middelen is echter nog niet helder. Daarom kunnen wij niet vooraf toezeggen dat rijksmiddelen uit dit akkoord automatisch bij de GGD terechtkomen. Wel zullen wij u actief betrekken bij de verdere planvorming en optimaal gebruikmaken van uw kennis en expertise.

Overzicht zienswijze ten aanzien van de voorstellen Onderdeel Programmabegroting 2027 Indexatie Instemmen Wet en Regelgeving Instemmen Stijgende instroom Bijzondere Zorg Instemmen Nu Niet Zwanger Instemmen Veilig Thuis Instemmen Toezicht kinderopvang / toezicht Wmo Instemmen Gezondheidsbevordering en preventie Instemmen

Tot slot De door u geschetste risico’s nemen wij ter kennisgeving aan en zullen wij zo nodig verwerken in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van onze gemeentelijke begroting 2027. De raad van gemeente Neder-Betuwe stemt in met de voorliggende begroting 2027. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben om onze zienswijze te kunnen verwerken in de begroting 2027.

Pagina 3 van 4

Z/26/117497/273287

Mocht u vragen of opmerkingen hebben, dan kunt u contact opnemen met de griffie via 14 0488 of griffie@nederbetuwe.nl.

Met vriendelijke groet, de gemeenteraad van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Erwin van der Neut Griffier

Jan Kottelenberg Voorzitter

Pagina 4 van 4

Z/26/117497/273287