Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 (ontwerp)
Tekst van het document
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ................................................................................................................ 2 Voorwoord van het college ............................................................................................... 3 Leeswijzer ........................................................................................................................ 6 Programmaplan ............................................................................................................... 10 Programma 1 Bestuur en dienstverlening ........................................................................... 11 Programma 2 Openbare orde en veiligheid ......................................................................... 19 Programma 3 Fysieke leefomgeving .................................................................................. 25 Programma 4 Economie ................................................................................................... 40 Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet ............................................................... 49 Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn .......................................................................... 62 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, onvoorzien .....................................................
71 Paragrafen ..................................................................................................................... 82 Paragraaf 1 Lokale heffingen ............................................................................................ 83 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicomanagement ...................................................... 89 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 98 Paragraaf 4 Financiering ................................................................................................ 104 Paragraaf 5 Verbonden partijen ...................................................................................... 110 Paragraaf 6 Grondbeleid ................................................................................................ 126 Paragraaf 7 Bedrijfsvoering ............................................................................................ 129 Financiële begroting ..................................................................................................... 134 A: Het overzicht baten en lasten en de toelichting ............................................................. 135 B: Uiteenzetting financiële positie en de toelichting ...........................................................
143 C: Het overzicht van lasten en baten per taakveld............................................................. 155 Bijlage 1: Overzicht heroverwegingen .......................................................................... 157
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
2
VOORWOORD VAN HET COLLEGE Geachte raad, Hierbij bieden wij u de Begroting 2022 en de meerjarenraming voor 2023 tot en met 2025 aan. Met deze begroting voeren we voor het vierde jaar het coalitieprogramma ‘Samen bouwen aan Ruimte voor de Samenleving’ uit. In de begroting staan onze beleidsvoornemens en heroverwegingen voor de komende jaren met de financiële vertaling daarvan voor het jaar 2022 en een financiële doorkijk naar de jaren daarna. Financieel perspectief Het financiële perspectief voor 2022 tot en met 2025 in deze begroting is opgebouwd uit drie onderdelen: 1. Het geraamd resultaat van het bestaande beleid: de financiële doorvertaling van besluiten die de raad heeft genomen tot en met de Jaarstukken 2020; 2. Het nieuwe beleid conform kadernota: de financiële doorvertaling van besluiten die de raad heeft genomen door het vaststellen van de Kadernota 2022-2025; 3. Het nieuwe beleid na de kadernota: de financiële gevolgen van ontwikkelingen na de vaststelling van de Kadernota 2022-2025. Deze drie onderdelen tellen op tot het resultaat van deze begroting:
Hoofdlijnen financiële positie gemeente Neder-Betuwe begroting begroting Bedragen x € 1.000,Geraamd resultaat bestaand beleid Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen conform kadernota Ontwikkelingen en actualisaties na kadernota
2021 -399
Geraamd resultaat bestaand en nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen
-399
Meerjarenraming
2022 1.179 -1.235
2023 874 -891
2024 151 -352
2025 151 -834
5
-226
-165
-135
-51
-243
-366
-818
Een gedetailleerde toelichting op deze drie onderdelen is opgenomen in deel B van de Financiële begroting. (Weer) een sluitende begroting In artikel 189 van de Gemeentewet staat dat u er als raad op toeziet dat de begroting sluitend is. Dat betekent: reëel en blijvend in evenwicht. Om de begroting sluitend te kunnen presenteren, hebben we de heroverwegingen, die de raad in de Kadernota 2022-2025 heeft besloten, financieel doorgevoerd. Deze tellen in 2022 bij elkaar op tot een bedrag van ruim € 400.000, oplopend naar ruim € 1.000.000 vanaf 2025. Daarnaast is het besluit verwerkt om de resterende tekorten in 2022 en 2023 incidenteel te dekken door geld in te zetten uit de Algemene Reserve. De begroting die wij u voorleggen, voldoet daardoor aan de wettelijke eis om sluitend te zijn. De laatste twee jaren sluiten met een overschot. Daarmee zijn we weer goed op weg naar een solide, duurzaam gezonde financiële positie. We spreken echter nog niet van een gunstig perspectief. Het zal de komende jaren nog een flinke inspanning van ons allemaal vragen om de heroverwegingen niet alleen financieel in de begroting, maar ook daadwerkelijk in de praktijk te realiseren. En we vergeten ook niet de ambities en ontwikkelingen waarover eerder plannen zijn gedeeld met uw raad, maar die in de Kadernota 2022-2025 niet voorzien zijn van een (aanvullend) budget.
Deze opgaven rondom klimaat, duurzaamheid, warmte, laaggeletterdheid, de Randweg Opheusden, de multifunctionele accommodatie (MFA) in Dodewaard en schoolgebouwen moeten we nog voorzien van een realistische raming en dekking. Daarna kunnen we Begroting en meerjarenraming 2023-2025
3
alsnog besluiten om die op te nemen in de begroting en het meerjarenperspectief. We gaan wellicht nieuwe tegenvallers tegenkomen vanuit de herverdeling van het Gemeentefonds, de coronapandemie of in het sociaal domein, al hopen we op snelle, meerjarige duidelijkheid (en extra middelen) van het Rijk. De meest recente informatie over het Gemeentefonds zenden wij u separaat toe In de financiële positie is de septembercirculaire van het Gemeentefonds nog niet verwerkt. Dat is gebruikelijk, deze verschijnt meestal op een te laat moment om in het meerjarig perspectief te kunnen verwerken. We verwachten dat deze circulaire onder andere duidelijkheid biedt over extra middelen voor jeugdzorg. We analyseren deze en de andere effecten van de septembercirculaire zo snel mogelijk. Daarbij brengen we ook de ontwikkeling van de uitgaven in het sociaal domein in beeld. We verwerken alle informatie in een raadsinformatiebrief. Daarmee kunt u bij de begrotingsbehandeling beschikken over alle informatie die nodig is om een afgewogen besluit te nemen. Effecten van de coronapandemie De Covid-19 pandemie is bij het opstellen van deze begroting nog altijd niet volledig bezworen. We gaan ervan uit dat deze pandemie ook in 2022 nog gevolgen zal hebben voor de maatschappij en onze gemeente. Wat die gevolgen precies zijn, is nu nog niet goed te zeggen.
Wellicht zullen er nog steeds maatregelen genomen moeten worden om verspreiding van het virus te remmen. En misschien zijn er nog maatregelen nodig om de effecten voor inwoners en organisaties te verzachten. Ook de langetermijneffecten van de pandemie op bijvoorbeeld de woningmarkt of de mobiliteit zijn nog niet helemaal duidelijk. In de Paragraaf Weerstandsvermogen en risicomanagement is opgenomen dat het ons op dit moment ontbreekt aan voldoende informatie over de gevolgen om een financiële risicoberekening te maken. Via de planning & control cyclus blijven we u op de hoogte houden. In deze begroting komt u dan ook onze voornemens rond en na corona tegen. Denk aan het verder ontwikkelen van onze dienstverlening aan ondernemers in de herstelfase na corona, het opnieuw opstarten van projecten en initiatieven gericht op (arbeidsmarkt)participatie en onze inzet binnen het Nationaal Programma Onderwijs om te ondersteunen bij het inhalen van achterstanden. Keuzes en prioriteiten Deze begroting laat zien dat Neder-Betuwe nog altijd een ambitieuze gemeente is en daarop zijn we trots. De keerzijde is dat er voor de komende tijd veel op het bord ligt van onze ambtelijke organisatie. Vooral omdat er door de corona pandemie nog altijd extra werkzaamheden zijn en omdat voornemens uit 2020 en 2021 vertraagd zijn geraakt.
Het is niet vanzelfsprekend dat we alle ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen zonder meer (tegelijkertijd) kunnen oppakken. Daarbij komt dat we onze dienstverlening aan inwoners, organisaties en ondernemers op peil willen houden. Ons college gaat daarom in gesprek met het management om waar nodig keuzes te maken en prioriteiten te stellen. We houden uw raad vanzelfsprekend via de bestuursrapportages op de hoogte als ambities of voornemens hierdoor vertraging oplopen. Toekomstbestendigheid Meer in het algemeen signaleren we dat we als gemeente steeds meer te maken krijgen met hogere kwaliteitseisen, nieuwe wetgeving en ingewikkelde maatschappelijke ontwikkelingen. Er wordt veel (tegelijk) gevraagd, zoals efficiënt én dienstverlenend zijn, met minder budget toch een goed voorzieningenniveau in stand houden, rechtmatig én flexibel opereren, maar ook toegankelijk én (digitaal) veilig zijn. Tot nu toe blijken we in staat om te leveren wat nodig is voor onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, verbonden partijen en hogere overheden. Maar het is zaak dat ook in de toekomst te kunnen blijven doen tegen acceptabele kosten. We twijfelen niet aan onze bestuurskracht of zelfstandigheid.
Maar omdat we ons krachtig willen blijven inzetten voor de gemeentelijke opgaven, is het verstandig om in de komende tijd voor onszelf te onderzoeken wat er nodig is om toekomstbestendig te blijven. Wat vragen de toekomstige ontwikkelingen en ambities van ons? Wat zijn onze sterke punten en waar zijn we kwetsbaar? Hebben we voldoende financiële middelen om te doen wat nodig is voor onze dorpen en het buitengebied? Is de organisatie kwalitatief en kwantitatief goed toegerust om de taken uit te blijven voeren en regie te houden op gemeenschappelijke regelingen? De start van de nieuwe raadsperiode zou een logisch moment zijn om een dergelijk onderzoek te doen.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
4
Op weg naar een nieuwe raadsperiode Wij staan met u aan de vooravond van nieuwe verkiezingen. Wij zijn blij met wat de afgelopen vier jaren is bereikt en met de stappen die we met u hebben gezet om de toekomst als financieel gezonde gemeente aan te kunnen. Wij blijven ons inzetten om samen met onze inwoners te zorgen voor het behoud van een schone, veilige en prettige leefomgeving, die kansen en voorzieningen biedt voor alle inwoners. Wij zien uit naar de raadsbehandeling van deze begroting, die we naar het nu lijkt niet meer digitaal, maar helemaal fysiek in het gemeentehuis kunnen doen. Uw raad mag zich in het werk gesteund weten door het besef dat velen u wijsheid toewensen en met ons bidden om kracht en Gods zegen voor u.
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Neder-Betuwe, De secretaris,
De burgemeester,
Gerrit Stam
Jan Kottelenberg
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
5
LEESWIJZER De begroting als onderdeel van de planning en control cyclus De begroting is voor de gemeenteraad een belangrijk instrument om zijn kaderstellende rol in te vullen. In de begroting geeft de raad aan wat hij het komend jaar wil doen om bepaalde doelen te bereiken en wat dat mag kosten. Daarmee vormt de begroting een duidelijk kader, waarbinnen het gemeentebestuur en de organisatie het komend jaar moeten werken. Deze begroting is niet alleen bedoeld voor financieel specialisten, maar voor iedereen. Het gaat immers om het gemeentelijk huishoudboekje dat ieder moet kunnen volgen. Deze leeswijzer geeft aan hoe de begroting is opgebouwd, wat waar te vinden is en welke relaties er liggen met andere documenten uit de planning en control cyclus.
De planning en control cyclus De gemeenteraad geeft het college financiële en inhoudelijke kaders mee voor het beleid en de uitvoering daarvan. Het uitgangspunt voor deze kaderstellende rol in deze begroting is het coalitieprogramma ‘Samen bouwen aan Ruimte voor de Samenleving’ voor de periode 2018-2022. Om dit coalitieprogramma effectief te kunnen uitvoeren, is het belangrijk dat dit goed in te bedden in de planning en control instrumenten en vooral in de begroting.
Het coalitieprogramma bepaalt veel van de inhoud van de producten in de jaarlijkse planning en control cyclus: kadernota, begroting inclusief meerjarenramingen, bestuursrapportages en jaarstukken. De kadernota is een uitwerking van de bestuurlijke agenda. Deze is koersbepalend met financiële en inhoudelijke kaders voor de daarop volgende begrotingsjaren. In de begroting worden de voornemens van de kadernota tastbaar gemaakt. De begroting is een wettelijk voorgeschreven product, waarmee de gemeenteraad het college toestemming geeft om uitgaven voor bepaalde doelen te doen. Na het vaststellen van de begroting geven bestuursrapportages een tussentijds overzicht van de stand van zaken van de financiën en de uitvoering van beleid. De jaarstukken bieden tenslotte verantwoording over het gevoerde beleid en het financiële beheer.
De begroting
In de begroting geeft de raad aan welke doelen hij wil bereiken en welke maatschappelijke effecten hij beoogt. Om deze maatschappelijke effecten tastbaar te maken, worden er doelstellingen aan gekoppeld. Tot slot benoemt de begroting wat de gemeente gaat doen om deze doelen te halen en hoeveel dat mag kosten. Het overzicht geeft de relatie aan tussen (maatschappelijke) doelstellingen van de gemeente en de financiële vertaling daarvan. Uitgangspunt in het schema zijn de maatschappelijke doelen, die we als gemeente willen bereiken. Deze staan beschreven in documenten als ‘Samen bouwen aan Ruimte voor de Samenleving’ en het uitvoeringsprogramma. De financiële vertaling van al deze wensen en doelen is weergegeven in de blauwe blokken.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
6
In de begroting als huishoudboekje van de gemeenteraad staan de baten en lasten voor het komende jaar. In de jaarstukken legt het college na afloop van een jaar verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiën. Naast het huishoudboekje kent de gemeente ook ‘spaarpotjes’ in de vorm van reserves. Deze kunnen vanuit de begroting gevuld worden, bijvoorbeeld bij overschotten of door bewust ergens voor te sparen. Alle uitgaven die de gemeente doet – via de begroting of via investeringen – dragen bij aan het realiseren van de doelstellingen en het behalen van maatschappelijke effecten. De begroting en de meerjarenraming zijn opgezet volgens het vernieuwde Besluit Begroting en Verantwoording provincie en gemeenten (BBV). Naast deze bron zijn ook de kaders en criteria zoals genoemd in de Gemeentewet, de Algemene Wet Bestuursrecht en het Provinciaal Beleidskader Financieel Toezicht van belang. De opbouw en indeling van deze begroting zijn uitgangspunt voor de andere documenten in de planning en control cyclus zoals de kadernota, de bestuursrapportages en de jaarstukken.
Indeling en opbouw begroting
De indeling en opbouw van de begroting is zoals genoemd gebaseerd op het Besluit Begroting en Verantwoording provincie en gemeenten (BBV). De indeling van de begroting start met een voorwoord en een leeswijzer. Verder bestaat de begroting uit drie delen: 1. het programmaplan (programma’s) inclusief de algemene dekkingsmiddelen overhead, VPB en onvoorzien, 2. de paragrafen en 3. de financiële begroting. De eerste twee delen (programmaplan en paragrafen) worden in het BBV ook wel de beleidsbegroting genoemd. 1. Programmaplan (programma’s) Het eerste deel uit de begroting is het programmaplan. Hierin staan zes programma’s, waarin alle gemeentelijke activiteiten en aandachtspunten op een bepaald beleidsterrein zijn verwoord. De indeling van de begroting in programma’s is bedoeld om de kaderstellende en controlerende rol van de raad te ondersteunen. Om de indeling van de begroting zo goed mogelijk te laten bijdragen aan een integrale en samenhangende uitvoering van het coalitieprogramma is er gekozen voor zes programma’s.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
7
De programma indeling is als volgt: Programma 1. Bestuur en dienstverlening Programma 2. Openbare orde en veiligheid Programma 3. Fysieke leefomgeving Programma 4. Economie Programma 5. Wmo, Jeugd en Participatiewet Programma 6. Onderwijs, Sport en Welzijn Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien. Opbouw van de programma’s: In de missie staat de overkoepelende programmadoelstelling. Een missie maakt meteen duidelijk waar het programma over gaat. De kaderstellende beleidsnota’s zijn alle beleidsstukken, die bij dit programma horen en die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Deze nota’s zijn openbaar en op www.nederbetuwe.nl beschikbaar. (In de begrotingswebsite is het mogelijk om op het betreffende beleidsstuk te klikken, dat dan opengaat in een PDF). Een programma kan bestaan uit één of meerdere programmaonderdelen (thema’s). De indeling is afhankelijk van het aantal beleidsvelden waaruit het programma bestaat. Per programmaonderdeel (thema) wordt aangegeven: Wat willen we bereiken? en Wat gaan we daarvoor doen? Tevens zijn per programmaonderdeel (thema) de actuele ontwikkelingen weergegeven. Onder ‘Wat willen we bereiken?’ staan de bestuurlijke doelstellingen. Deze zijn gebaseerd op het coalitieprogramma en de beleidsnota’s en kunnen gelden voor meerdere jaren. Onder ‘Wat gaan we ervoor doen?’ staan de prestaties, die nodig zijn om deze doelstellingen te halen.
In de bestuursrapportages en het jaarverslag legt het college hierover verantwoording af. De teksten onder 'Wat willen we bereiken' en 'Wat gaan we ervoor doen' kunnen u overigens bekend voorkomen. Het is het laatste jaar van de raadsperiode en veel voornemens uit het coalitieprogramma zijn inmiddels (deels) gerealiseerd. Onder de twee W vragen 'Wat willen we bereiken?' en 'Wat gaan we ervoor doen?' vindt u dit jaar ook de uitwerking terug van de heroverwegingen, waarover uw raad heeft besloten bij de vaststelling van de Kadernota 2022-2025. Per programma wordt nog een belangrijke vraag beantwoord: ‘Wat mag het kosten?’. Want op programmaniveau geeft de raad immers de toestemming voor de budgetten. Ook staan onder de programma’s de beleidsdoelstellingen voor de verbonden partijen bij het programma opgenomen. Aangevuld met wat elke verbonden partij hiervoor gaat doen. Daarnaast zijn de verplichte beleidsindicatoren per programma opgenomen en waar deze niet ingevuld zijn is op dit moment nog geen informatie beschikbaar. Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en Onvoorzien. De opbouw van dit programma wijkt af van die van de beleidsprogramma’s, maar telt financieel wel mee voor de begroting. In dit programma staat welke algemene dekkingsmiddelen er zijn en wat het verloop daarvan is voor de komende vier jaar. Algemene dekkingsmiddelen hebben geen vooraf bepaald bestedingsdoel.
2. Paragrafen Naast de programma’s zijn zeven paragrafen opgenomen. Deze gaan over onderwerpen, die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie. Ze bevatten een dwarsdoorsnede van de programma's vanuit bepaalde thema’s waaraan politieke of financiële risico's zijn verbonden. De paragrafen gaan in op de bedrijfsvoering in brede zin.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
8
In de paragrafen staat de ‘hoe vraag’ centraal: • Hoe gaan we om met heffingen en leges? (paragraaf 1) • Hoe worden risico’s beheerst en welke effecten hebben deze op het weerstandsvermogen? (paragraaf 2) • Hoe onderhouden we onze bezittingen en de openbare ruimte? (paragraaf 3) • Hoe lopen de geldstromen en is onze vermogenspositie? (paragraaf 4) • Met wie vormen wij verbonden partijen en hoe zijn de afspraken geregeld? (paragraaf 5) • Hoe is ons grondbeleid vormgegeven? (paragraaf 6) • Hoe is de bedrijfsvoering geregeld en wat kost dat? (paragraaf 7) 3. Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit het overzicht van baten en lasten, een uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht van de baten en lasten per taakveld. Het overzicht van baten en lasten geeft de werkelijke baten en lasten van het vorig jaar, het lopende jaar en de komende begrotingsjaren weer. Eigenlijk is het een samenvatting van het deel ‘Wat mag het kosten’ dat per programma is opgenomen. De uiteenzetting van de financiële positie bevat een verwachte balans en geeft inzicht in het verloop van de reserves en voorzieningen en het EMU saldo. Het EMU saldo is het financieringssaldo van een overheid die lid is van de EMU (Economische en Monetaire Unie). Bijlage Als bijlage is een totaaloverzicht van de vastgestelde heroverwegingen opgenomen.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
9
PROGRAMMAPLAN
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
10
Programma 1 Bestuur en dienstverlening Missie
Wij hebben te maken met een veranderende samenleving die voortdurend in beweging is. Dat betekent ook dat wij de samenleving in een eerder stadium betrekken bij ontwikkelingen en kansen die op ons afkomen. Bestuur en organisatie staan ten dienste van de inwoners. We redeneren ‘van buiten naar binnen’. Onze bestuurders en medewerkers staan met beide benen in de maatschappij, zodat zij inwoners en maatschappelijke partners op serieuze wijze kunnen betrekken bij voor hen belangrijke vraagstukken. Wij informeren onze inwoners goed en tijdig over het gemeentelijke beleid. Wij voeren onze taken snel, adequaat, klantgericht en klantvriendelijk uit. De wensen van onze inwoners en onze wettelijke taken zijn het uitgangspunt van onze dienstverlening. Kernwaarden die belangrijk zijn voor onze dienstverlening zijn: interactiviteit, pro-activiteit, betrouwbaarheid en persoonlijk contact. Waar het voor het bereiken van onze lokale wensen en doelen nodig is om met andere overheden samen te werken, doen wij dat op een slimme manier. Wij zien de gemeenschappelijke regelingen die taken voor ons uitvoeren als een verlengstuk van de gemeente. Zij verdienen serieuze aandacht, sturing en waardering.
Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • •
Visie op Communicatie & Participatie Gemeente Neder-Betuwe (2021) Participatie en Inspraakverordening gemeente Neder Betuwe (2015) (bijlage 1) , (bijlage 2) Verordening burgerinitiatief Neder-Betuwe (2016) Implementatieplan Klantcontactcentrum (2014)
Thema's 1.1 Communicatie Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Een optimaal ingerichte website als communicatief sterk middel om zoveel mogelijk inwoners snel op weg te helpen, juist ook op het vlak van de zorg voor onze inwoners (sociaal domein) • Een modern ingerichte website, klantgericht, toegankelijk en gebruiksvriendelijk. Tijdige en proactieve communicatie met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers • Vaststellen van een nieuw communicatiebeleidsplan, waarbij de raad in de kaderstelling van het beleid wordt betrokken. • Optimaliseren van openingstijden van het Klantcontactcentrum (KCC) vanaf 2020. De begroting en jaarrekening zijn digitaal eenvoudig toegankelijk en begrijpelijk voor inwoners • Digitaal ontsluiten van de begroting en jaarrekening (LIAS).
Ontwikkelingen? Communicatie Uw Raad heeft in september 2021 de Visie op communicatie en participatie vastgesteld. Er is daarbij budget beschikbaar gesteld om een eigen online participatieplatform te gaan ontwikkelen. Hiermee kunnen we inwoners rechtstreeks bereiken en vooral betrekken bij beleidsontwikkelingen en lopende en aanstaande projecten. Dit zien we als een basisplatform van waaruit we onze participatie professioneler en meer gestructureerd vorm kunnen geven en waarmee we steeds meer inwoners overzichtelijk mee kunnen nemen in de opgaven in hun omgeving. Dit platform zou ook kunnen worden ingezet voor burgerinitiatieven. Hiermee bieden we een service en platform om mensen te bereiken. In 2022 gaan we hier verder vorm aangeven. Vanaf augustus 2021 is onze vernieuwde website live gegaan. De website is een stuk publieksvriendelijker.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
11
Openingstijden Gemeentewinkel Door de huidige financiële situatie (zie daarvoor ook de heroverweging die is opgenomen onder 7. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien) en de nieuwe inzichten die de corona crisis met zich meebrengt, houden wij de openingstijden opnieuw tegen het licht. We bekijken onder meer welke mogelijkheden er zijn om via herschikking van de openingstijden tot besparing te komen zonder afbreuk te doen aan het niveau van dienstverlening. Daarvoor gebruiken wij data uit het NVVB dashboard en organiseren wij een klanttevredenheidsonderzoek.
1.2 Een gezonde organisatie Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Een gezonde en professionele organisatiecultuur • Werken aan een compacte en efficiënte organisatie. • Werken aan een gezonde bestuurs- en organisatiecultuur, waarin professioneel, open, klant- en resultaatgericht wordt samengewerkt.
Ontwikkelingen? Er gebeurt veel in de samenleving. De corona pandemie heeft een grote invloed op onze inwoners, bedrijven en instellingen. Ook zijn er veel andere ontwikkelingen, bijvoorbeeld in het fysieke en sociaal domein en/of op financieel vlak. Dit vraagt van het bestuur en de organisatie een passend optreden. Voor 2022 hebben we het voornemen om binnen de organisatie verder te gaan met het vergroten van onze wendbaarheid. Zodoende kunnen we onze dienstverlening continu afstemmen op snel veranderende omstandigheden. Ook willen we extra inzetten op verbinding tussen beleidsterreinen en tussen gemeente en maatschappij. Het werken aan verdere wendbaarheid en verbinding doen we in het traject ‘doorontwikkeling van de organisatie’, waarover meer is opgenomen in paragraaf 7 Bedrijfsvoering.
1.3 Intergemeentelijke en regionale samenwerking Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Gemeente Neder-Betuwe blijft zelfstandig en is voorloper bij het ontwikkelen en benutten van kansen in de regio • Met effectiever en efficiënter samenwerken met andere gemeenten kunnen we onze gezamenlijke lokale ambities bereiken, kosten besparen, kwetsbaarheid verder verminderen en expertise benutten.
Ontwikkelingen? Regionale samenwerking is en blijft belangrijk, zeker ook omdat de regio steeds vaker de rol heeft van spin in het web tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen en inwoners. De interacties op regionaal niveau vragen om een goede coördinatie en sturing. De uitdagingen voor gemeenten - en dus voor Neder-Betuwe - zijn soms groot en overstijgen vaak de gemeentegrenzen. Door samen te werken willen wij onze daadkracht en bestuurlijke slagkracht vergroten en samen onze lokale doelen en ambities realiseren. Bovendien blijken regionale versterking en profilering van groot belang voor de economische weerbaarheid, het vestigingsklimaat en een veerkrachtige arbeidsmarkt. Waar besluitvorming in de regio aan de orde is, sturen we adequaat op deze processen en ontwikkelingen. Dat is immers een belangrijke voorwaarde om de democratische legitimiteit te waarborgen.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
12
In deze begroting vindt u samenwerking - vooral op de schaal van Rivierenland - op tientallen plaatsen terug. Zo is 2022 het tweede jaar waarin trainees uit het regionale traineeprogramma de gemeentelijke organisaties versterken, maar ook het jaar waarin verdere gezamenlijke stappen worden gezet rondom de huisvesting van arbeidsmigranten, de invoering van de Wet inburgering, verbetering van de contractering van instellingen voor jeugdbescherming en de regionale integrale aanpak van laaggeletterdheid. Op diverse beleidsterreinen en taken werken we daarnaast via verbonden partijen samen met andere gemeenten. Deze verbonden partijen, zoals Avri, GGD en Regio Rivierenland zijn ieder meer gedetailleerd beschreven in de respectievelijke begrotingsprogramma's en in paragraaf 5 Verbonden Partijen.
1.4 Optimaal benutten (subsidie)gelden Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Optimaal benutten van subsidiegelden van hogere overheden, bedrijven en overige instellingen • Zo vroeg mogelijk in beeld brengen van mogelijke subsidiabele projecten. • Inzetten van partijkanalen en regionale afstemming voor lobbytrajecten. • Tijdig bij wensen betrekken van de gemeenteraad.
Ontwikkelingen? Financiële stromen moeten optimaal ten goede komen aan onze gemeente en/of inwoners. Dit betekent dat we bij onze projecten in een vroegtijdig stadium de mogelijkheden voor subsidies in beeld brengen. Daarmee is een eerste stap gezet, waarna het zaak is deze te verzilveren. Naast lobby bij provincie, Rijk en/of Europa vraag dit dat wij per project de meest efficiënte aanvliegroute bekijken. Zowel de lobbylijnen via de partijen als de regionale afstemming zijn daarbij relevant. Voor een optimaal verloop is het tijdig betrekken van de gemeenteraad vanzelfsprekend. In 2021 hebben we geïnventariseerd of het mogelijk is om gezamenlijk met regiogemeenten een subsidieadviseur in te zetten. Dat blijkt op dit moment niet haalbaar. Daarom hebben wij het voornemen om per 2022 zelfstandig een subsidie-adviseur in te schakelen, waarmee we beogen subsidiemogelijkheden nog effectiever en efficiënter te benutten.
1.5 Procedures en vergunningen Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Alleen noodzakelijke regels en verordeningen handhaven • Deregulering. • Continue ontwikkeling van de efficiëntie van procedures. • Actualiseren van beleid.
Ontwikkelingen? Regels en procedures zijn geen doel op zich, maar blijven een middel om onze doelen en wensen te realiseren. Dit betekent dat we continu bezig zijn met het zo efficiënt mogelijk inrichten van onze procedures om burgers, bedrijven en instellingen zo min mogelijk (administratieve) last te laten ervaren. Periodiek houden we onze procedures tegen het licht om onnodige verspilling voor zowel de aanvrager als de ambtelijke organisatie uit te filteren.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
13
Naar verwachting treedt medio 2022 de Omgevingswet in werking. Die vervangt een groot aantal landelijke wetten en regelingen, maar brengt ook weer nieuwe regels met zich mee, zoals vier nieuwe Algemene Maatregelen van Bestuur. We actualiseren daarom (grondslagen en verwijzingen in) onze eigen regelgeving, zodat die ook onder de Omgevingswet geldig blijven. De geactualiseerde regelgeving leggen we in de loop van 2022 aan uw raad voor.
1.6 Stedenband Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Stedenband met een agrarische gemeente buiten Nederland • Onderzoeken van mogelijkheden voor een stedenband met een agrarische gemeenschap.
Ontwikkelingen? Om een goede en solide stedenband op te bouwen is het belangrijk om met de samenleving op te trekken. Voor samenwerking met een agrarische gemeenschap is deelname van onze ondernemers in de laanboomsector logisch. Tree Centre Opheusden (TCO) heeft eerder aangegeven nu geen prioriteit te geven aan het opzetten van een stedenband. Aangezien samenwerking met ondernemers voor het college essentieel is, wordt nu niet actief gewerkt aan het opzetten van een stedenband. Wij blijven ons inzetten voor profilering van de laanboomsector in Neder-Betuwe en samenwerking met de sector, het onderwijs en andere overheden. Uiteraard wordt hierin ook samengewerkt en kennis uitgewisseld met partners binnen en buiten Nederland. Mocht er in de toekomst vanuit de ondernemers alsnog commitment ontstaan, dan zullen wij uiteraard meewerken aan de opzet van een stedenband met een agrarische gemeenschap. Hierna wordt bij de heroverwegingen ingegaan op het voornemen geen budget meer te begroten voor de bestaande stedenband met Pępowo.
Heroverwegingen In de Kadernota 2022-2025 is tot twee heroverwegingen binnen dit begrotingsprogramma besloten. Heroverwegingen
2022
Overdragen stedenband aan samenleving
€
-
-€ 4.000 -€ 4.000 -€ 4.000
2023
2024
2025
Budgetneutraal opstellen Neder-Betuwe magazine
€
-
-€ 10.000 -€ 10.000 -€ 10.000
Toelichting op bovenstaande tabel: Overdragen stedenband aan samenleving (besparing van € 4.000 vanaf 2023) Neder-Betuwe heeft een stedenband met het Poolse Pępowo. Bij de vaststelling van de Kadernota 2022-2025 is besloten de instandhouding van die stedenband volledig over te dragen aan de stichting Neder-Betuwe Pępowo en de gemeenschap van Neder-Betuwe. De daarbij behorende raming voor kosten van bezoeken over en weer wordt geschrapt uit de gemeentebegroting. In 2022 overleggen wij met de stichting over de realisatie van deze heroverweging. Budgetneutraal opzetten Neder-Betuwe magazine (besparing van € 10.000 vanaf 2023) Bij de vaststelling van de Kadernota 2022-2025 is besloten het Neder-Betuwe magazine vanaf 2023 op te stellen zonder de hiervoor geraamde € 10.000 uit te geven. In 2022 onderzoeken en overleggen we met de uitgever welke mogelijkheden er zijn voor het vergroten van inkomsten, met het oogmerk het magazine budgetneutraal te realiseren. Is een online variant een passend alternatief of kunnen we schuiven met communicatiebudgetten, waardoor het huidige budget bijvoorbeeld deels door budget voor andere communicatiemiddelen wordt gedekt? Denk bijvoorbeeld aan inkoop van minder pagina’s voor Het Gemeentenieuws.
Overige ontwikkelingen Begroting en meerjarenraming 2023-2025
14
Nieuwe bestuursperiode per 2022 Op 16 maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Dat betekent in de loop van 2022 de installatie van een nieuwe raad en de vorming van een nieuw bestuur, dat de koers voor de komende vier jaar bepaalt.
Verbonden partijen Regio Rivierenland Welke beleidsdoelstellingen gaat de verbonden partij voor ons bereiken en wat gaat de verbonden partij hiervoor doen? Mobiliteit Goede bereikbaarheid van, naar en in de regio is een randvoorwaarde voor de economische groei en ontwikkeling van Rivierenland. De bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming op de snelwegen A2 en A15 staan onder druk. Dit geldt net zo voor de provinciale en lokale wegen. Regionaal is het van belang om samen te werken aan de bereikbaarheid en te zorgen voor samenhang van regionale mobiliteitsvraagstukken. Dit geeft de lobby richting Rijk en provincie meer kracht. Wij dragen jaarlijks € 1,- per inwoner bij aan het regionale Mobiliteitsfonds. De inzet is: robuuste, duurzame en slimme bereikbaarheid van de regio. In 2019 is het Uitvoeringsplan Mobiliteit vastgesteld, een doorlopend programma dat inzet op dat robuuste, duurzame en slimme netwerk. Op basis daarvan werken we regionaal onder meer aan projecten zoals de A15 en de verbreding A2 (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport). Daarnaast proberen we via de regionale samenwerking (zoals Position Paper Spoor 2.0) de bereikbaarheid met het OV zoveel mogelijk te behouden.
Veerverbindingen Met Regio Rivierenland en VNG Gelderland overleggen we over de financiële toekomstbestendigheid van de veerverbindingen, nu de provincie Gelderland een terugtrekkende beweging maakt voor de subsidiëring van het Verenfonds. Meer hierover is opgenomen onder thema 3.5 Mobiliteit, in programma 3 Fysieke leefomgeving. Breedband De gezamenlijke ambitie van Regio Rivierenland is om een 100% dekkend open breedbandnetwerk te realiseren. Zie hierover meer bij Begrotingsprogramma 4. Economie en Logistiek Vanaf 2022 dragen wij jaarlijks € 2,- per inwoner bij aan het Regionaal Stimuleringsfonds, de opvolger van het Regionaal Investerings Fonds (RIF). Subsidieaanvragen bij het RIF kunnen gaan over een van de drie regionale (economische) speerpunten of een combinatie van speerpunten. Recreatie en toerisme Ondersteunen van Bureau Toerisme Rivierenland met een jaarlijkse bijdrage van € 1,06 per inwoner en hierover met het BTR jaarlijkse prestatieafspraken maken. BTR zet 20 uur dienstverlening specifiek voor Neder-Betuwe in. Agribusiness Faciliteren van Greenport Gelderland met een jaarlijkse financiële bijdrage en zitting nemen in de Stuurgroep en Projectgroep Laanboompact.
Regionale profilering, lobby en versterking Werken aan de profilering, lobby en branding van de Fruitdelta Rivierenland in overeenstemming met het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025, dat medio 2021 ter vaststelling is voorgelegd aan de gemeenteraden in Rivierenland. Begroting en meerjarenraming 2023-2025
15
Duurzame energie Erop richten om in 2030 55% van de regionaal verbruikte energie lokaal en duurzaam op te wekken en het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen, zoals opgenomen in de Regionale Energiestrategie (RES 1.0).
Ontwikkelingen? Intensivering samenwerking rondom ruimtelijke kwaliteit In 2021 hebben de portefeuillehouders Ruimte geconstateerd dat het belangrijk is meer regionaal af te stemmen rondom de aanpak van het stikstofvraagstuk. Activiteiten in de ene gemeente hebben immers effecten in andere gemeenten. Onderling kan geprofiteerd worden van stikstofruimte die elders ontstaat in de regio. Ook is het belangrijk om gezamenlijk op te trekken in de Gelderse stikstofaanpak. Daarom heeft Regio Rivierenland als proef enkele overleggen georganiseerd. De uitkomst van die proef was dat het overleg succesvol is en gebruikt kan worden om andere ruimtelijke vraagstukken te behandelen, zoals de ruimtelijke effecten van duurzame energie, spuitzonering in de fruit- en boomteelt en de gebiedsagenda. De integrale aanpak bevordert dat er oplossingen over de eigen gemeentegrenzen en tussen verschillende domeinen worden gevonden. De gemeenten overleggen daarom tot eind 2022 intensiever over deze ruimtelijke vraagstukken. Inkoopproces Wmo en Jeugd In 2021 is de nieuwe regionale inkoopstrategie met bijbehorende uitgangspunten vastgesteld. Het regionale inkoopproces Wmo en Jeugd loopt tot en met 2022, de nieuwe contracten gaan in per 1 januari 2023. Meer hierover is opgenomen in thema 5.1 (Zorg voor wie het echt nodig heeft en budget sociaal domein) onder begrotingsprogramma 5.
Inburgering In 2022 treedt naar verwachting de Wet inburgering in werking. Gelet op de schaalgrootte werken gemeenten in Rivierenland samen aan de voorbereiding en uitvoering van de wet. Meer hierover is opgenomen onder thema 5.2 (Maatschappelijke participatie - Iedereen doet mee) in begrotingsprogramma 5. Gebiedsagenda In 2021 is Regio Rivierenland op verzoek van de provincie gestart met het opstellen van een Strategische Gebiedsagenda, die de opgaven van de Pentahelix van overheden, ondernemers, inwoners, organisaties en onderwijsinstellingen aan elkaar verbindt. De Gebiedsagenda gaat over het sneller en breder realiseren van doelstellingen als brede welvaart, een duurzame economie en een goede leefomgeving. Na de start van de Gebiedsagenda 1.0 in 2021 is het de bedoeling deze in 2022 door te ontwikkelen naar een Gebiedsagenda 2.0. Daarin wordt de monitoring van de doelstellingen met een dashboard uitgewerkt net als financiën (benutting van provinciale, Europese en andere geldbronnen) en de doorontwikkeling van een regionale governance die past bij de opgaven waarvoor de regio staat en die recht doet aan de Pentahelix-samenwerking.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
16
Wat mag het kosten? Programma: 1
Bestuur en dienstverlening Rekening
begroting
Meerjarenraming
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
2.874
2.806
2.689
2.689
2.689
2.689
Baten
-353
-389
-389
-389
-389
-389
Geraamd resultaat bestaand beleid
2.521
2.416
2.300
2.300
2.300
2.300
92
65
38
38
-10
-10
-10
92
55
28
28
Lasten na kadernota
136
42
42
42
Baten na kadernota
53
53
53
53
Saldo ontwikkelingen en actualisaties na kadernota
189
95
95
95
Geraamd resultaat nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities, heroverwegingen en actualisaties
281
150
123
123
2.581
2.450
2.423
2.423
Bedragen x € 1.000,Bestaand beleid
Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen Lasten conform kadernota Baten conform kadernota Saldo nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen conform kadernota
Geraamd resultaat bestaand en nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen
2.521
2.416
Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen conform kadernota Taakveld Bestuur (nadeel structureel € 92.000 in 2022 aflopend naar € 28.000 in 2025) Invoeren rechtmatigheidsverklaring (nadeel structureel € 43.000) In de Kadernota 2022-2025 is besloten om een structureel budget te ramen voor de inrichting en de uitvoering van de rechtmatigheidsverklaring, die we vanaf het boekjaar 2022 moeten kunnen afgeven. Op die manier kunnen we aan de wettelijke eisen (blijven) voldoen. De procesverbeteringen, de verbetering van de interne beheersing van onze processen en de inrichting en uitvoering van de onafhankelijke controle voor het rechtmatigheidsoordeel vergt een raming voor de aankomende jaren van afgerond € 43.000 per jaar. Uitvoering visie op strategische communicatie (nadeel incidenteel € 50.000 voor 2022 en € 27.000 voor 2023) Op basis van de visie op communicatie en participatie investeren we in online participatiemogelijkheden en in een kwaliteitsslag in digitale communicatiemiddelen en online monitoring van wat er speelt in de samenleving. Doel hiervan is de communicatie adequaat en effectief in te kunnen zetten. Bij de vaststelling van de Kadernota 2022-2025 is besloten hiervoor incidentele budgetten beschikbaar te stellen: € 50.000 voor 2022 en € 27.000 voor 2023. NB.
In september 2021 heeft u bij de vaststelling van de Visie op Communicatie en Participatie besloten voor 2021 en 2022 ook een incidenteel budget beschikbaar te stellen voor tijdelijke formatieuitbreiding. Dat bedrag komt hier bovenop. Meer informatie vindt u onder het kopje 'Ontwikkelingen en actualisaties na kadernota'. Diverse taakvelden (voordeel structureel € 1.000) Overige bedragen kleiner dan € 25.000. Deze behoeven geen toelichting. Begroting en meerjarenraming 2023-2025
17
Heroverwegingen, taakveld Bestuur (voordeel structureel € 14.000 vanaf 2023) In deze begroting zijn de bij de kadernota 2022-2025 voorgestelde heroverwegingen per programma weggezet. Per saldo is voor programma 1 Bestuur en Dienstverlening voor de heroverwegingen sprake van een voordeel van € 14.000 vanaf 2023. Voor een verdere onderbouwing en hoe wij denken deze heroverwegingen te gaan realiseren verwijzen wij u naar het kopje 'Heroverwegingen' dat aan de twee W-vragen per programma is toegevoegd.
Ontwikkelingen en actualisaties na kadernota Taakveld Bestuur (nadeel € 88.000 in 2022 en vanaf 2023 structureel € 6.000 voordelig) Visie communicatie (incidenteel nadeel € 94.000 voor 2022) In september 2021 heeft uw raad de visie op Communicatie en Participatie vastgesteld. Daarbij zijn zoals hierboven vermeld aanvullende incidentele middelen beschikbaar gesteld voor tijdelijke formatieuitbreiding in 2021 en 2022. Actualisatie urencalculatie en onderzoek kostendekkendheid leges (voordeel structureel € 6.000) Jaarlijks actualiseren wij de urencalculaties en laten wij de kostendekkendheid van leges onderzoeken als voorbereiding op de opstelling van de begroting. Het onderzoek uit 2021 leidt ertoe dat er op verschillende taakvelden wijzigingen nodig zijn. Bij de financiële begroting is een totaaloverzicht opgenomen, zodat u het totale financiële effect terug kunt zien. Voor het taakveld Bestuur is sprake van een structureel voordelig effect van € 6.000 voortkomend uit het verschuiven van ambtelijke uren (actualisatie urencalculatie). Taakveld Burgerzaken (nadeel structureel € 101.000) Actualisatie urencalculatie en onderzoek kostendekkendheid leges (nadeel structureel € 101.000) De hiervoor genoemde actualisatie van de urencalculatie en het onderzoek naar de kostendekkendheid van leges heeft effect op het taakveld Burgerzaken.
Hier is sprake van een structureel nadelig effect van € 101.000. Dit nadeel is voor de helft toe te schrijven aan meer ambtelijke uren en voor de helft aan minder verwachte legesopbrengsten.
Investeringen
Binnen dit programma zijn er geen investeringen.
Mutaties in reserves
Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties in reserves.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
18
Programma 2 Openbare orde en veiligheid Missie
Neder-Betuwe is een gemeente waarin iedereen zich veilig voelt met een lokale overheid die zich daarvoor aantoonbaar inzet. Spelregels en grenzen zijn helder. Er wordt snel en merkbaar opgetreden tegen overlast en criminaliteit. We stimuleren burgers, bezoekers, ondernemers en veiligheidspartners om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bij te dragen aan de veiligheid binnen de gemeente.
Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • • •
Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 (2018) Jaarplan Veiligheid 2021 (2021) Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland (2019) Meerjarenbeleidsplan 2019-2022 politie Oost-Nederland (2019) Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Generiek Rampbestrijdingsplan VRGZ (2018) Preventie- en Handhavingsplan uitvoering Drank- en Horecawet 2018-2022 (2017) Algemene Plaatselijke verordening Gemeente Neder-Betuwe 2021 (2020); Bijlage 1; Bijlage 2
Thema's 2.1 Hulpdiensten Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Adequate brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding • Actualiseren van regionale rampen– en incidentbestrijdingsplannen. Dit doen we door deel te nemen in de werkgroep planvorming van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). • Up to date houden van de kennis en vaardigheden van de gemeentelijke crisisorganisatie. Dit gebeurt door het oefenen van de lokale crisisorganisatie (of onderdelen) om de kennis en vaardigheden op peil te houden. De hulpdiensten voldoen aan de normen voor de opkomsttijden • Het toetsen van de behaalde resultaten (opkomsttijden) gebeurt door het opvragen en bespreken van tussentijdse rapportages.
Ontwikkelingen? Evaluatie Wet veiligheidsregio's De Evaluatiecommissie Wet veiligheidsregio's heeft in 2020 onderzocht in hoeverre de Wet veiligheidsregio's (Wvr) bijdraagt aan de beheersing van risico's voor burgers. Daarnaast is ook gekeken hoe de aanpak van crises aansluit op nieuwe trends in crises, crisisbeheersing en brandweerzorg. Voor de onderdelen crisisbeheersing en brandweerzorg is een aantal adviezen opgesteld. Er is nog geen duidelijkheid in hoeverre de adviezen worden overgenomen en/of tot aanpassingen van de wet gaan leiden. Het evaluatierapport met adviezen is verstuurd naar de Tweede Kamer. De minister van Veiligheid en Justitie heeft een beleidsreactie op de evaluatie gegeven. Als de Tweede Kamer besluit tot een wetgevingstraject kan het proces ongeveer 2 à 3 jaar duren. De VRGZ houdt rekening met gevolgen voor de organisatie van de veiligheidsregio's en de wijze van samenwerking met gemeenten.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
19
Taakdifferentiatie brandweer In opdracht van het Veiligheidsberaad en de minister van Justitie en Veiligheid werkt de Denktank Taakdifferentiatie Brandweer aan een toekomstbestendige vrijwillige brandweer. In werkzaamheden en vakbekwaamheid zijn vrijwilligers namelijk gelijk aan beroeps brandweermensen, maar in aanstelling is dit niet het geval. Volgens Europese wet- en regelgeving mag dit niet. De denktank heeft de opdracht gekregen om tot een denkrichting te komen, waarbij vrijwilligheid behouden blijft. Besluitvorming over dit onderwerp stond gepland voor december 2020. Vanwege COVID-19 zijn onderzoek en proces vertraagd. De besluitvorming is nu uitgesteld tot er een nieuw kabinet geformeerd is.
2.2 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Een veilige gemeente dankzij een integrale aanpak • De kadernota Veiligheid 2019-2022 en het jaarplan veiligheid uitvoeren. Daarbij ligt de focus op de inzet van preventiemaatregelen en op beleidsontwikkeling van actuele prioriteiten op het gebied van de aanpak van ondermijning. Op casusniveau wordt met betrokken partners een passende aanpak voorbereid om overlast en/of verdere problematiek tegen te gaan. Afname ondermijnende criminaliteit • Bespreken van casuïstiek in het intergemeentelijk projectbureau (aanpak van ondermijningscriminaliteit in de regio Gelderland-Zuid). Voorbeelden zijn: adresfraude, hennepteelt, illegale handel, zorgfraude, etc. Indien noodzakelijk een plan van aanpak opstellen om tot concrete acties over te kunnen gaan. Denk aan de inzet van een integrale handhavingsactie waarbij alle vergunningen worden gecontroleerd of aan een huisbezoek bij vermoedens van bijvoorbeeld adresfraude. • Verhoging van gericht toezicht op straat, uitgevoerd door diverse veiligheidspartners zoals BOA's, politie en overige toezichthouders. • Bewustzijnsvergroting bij inwoners, ondernemers en bezoekers door hen mee te nemen in de actuele problematiek en ze te stimuleren signalen te melden. Afname vandalisme • Inzetten op het doen van aangifte van alle vernielingen van gemeentelijke eigendommen.
Als de dader bekend is, verhaalt de gemeente de schade. Afname van alcoholgebruik en -misbruik, drugsgebruik en drugshandel • Aanpakken van drugsproductie en –handel door het uitvoeren van het beleid op grond van artikel 13b Opiumwet en het Regionaal hennepconvenant. • Aanbieden van preventie/voorlichtingslessen aan VO scholen inzake alcohol, roken en blowen. • Inzetten van een medewerker van IrisZorg voor gerichte persoonlijke hulpverlening bij verslavingsproblematiek. • Inzetten op de uitwerking van het Preventie- en Handhavingsplan uitvoering Drank- en Horecawet (per 1-7-2021 Alcoholwet) 2018-2022. Hierbij worden jaarlijks terugkerende educatie, voorlichting en de organisatie van toezicht/handhaving ingezet.
Ontwikkelingen? Op landelijk niveau is het aantal incidenten op het gebied van cybercrime toegenomen. Dit vraagt om meer bewustzijnsbevordering bij inwoners om zo slachtoffers te voorkomen. Sinds 2020 wordt hier actief op ingezet met diverse preventiecampagnes. Toch is de verwachting dat cybercrime de komende jaren steeds verder zal toenemen. De omvang van de impact van cybercrime wordt steeds groter en om die reden wordt samen met de veiligheidspartners de invulling van de aanpak verbreed. Bewustwording en het vergroten van weerbaarheid onder de verschillende doelgroepen zoals ouderen, jongeren en ondernemers, krijgen daarbij de prioriteit.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
20
Heroverwegingen In de Kadernota 2022-2025 is besloten tot drie heroverwegingen binnen dit begrotingsprogramma. Heroverwegingen
2022
2023
2024
2025
-
€ -15.000
€ -15.000
€ -15.000
Versoberen toezicht en handhaving
€ -15.000
€ -15.000
€ -15.000
€ -15.000
Versoberen bestuurlijke trainingen rampenbestrijdingen
€
€
€
€
Halveren bijdragen aan opvang van (zwerf)dieren
€
-
-3.000
-
-3.000
Toelichting op bovenstaande tabel: Halveren bijdrage aan opvang van (zwerf)dieren (besparing van € 15.000 vanaf 2023) De heroverweging houdt in dat het vervoer en de opvang van dieren worden teruggebracht naar de puur wettelijke taak. Concreet betekent dit dat we geen opvang meer willen bieden aan wilde dieren. In overleg met Stichting Dierenasiel Tiel en Stichting Dierenhulp Dierenambulance Tiel moet bepaald worden in hoeverre de gemeente kan voldoen aan haar wettelijke verplichtingen bij het halveren van de bijdragen. Halvering van de bedragen kan alleen plaatsvinden als blijkt dat de gemeente blijft voldoen aan de wettelijke verplichting voor de opvang van zwerfdieren. De huidige contracten worden beëindigd. In 2022 starten we de gesprekken voor de uitvoering van alleen de wettelijke taak. Versoberen toezicht en handhaving (besparing van € 15.000 vanaf 2022) De heroverweging houdt in dat toezicht en handhaving vanaf 2022 op een aantal terreinen wordt versoberd en goedkoper wordt ingezet: Minder inzet van boa’s bij controles op het gebied van de Drank- en Horecawet. Voorgesteld wordt • het aantal uren voor controles (waaronder ook adviesgesprekken) op naleving van de alcoholwetgeving bij evenementen/horeca/winkels/keten en verbod op alcohol aanwezig in publiek toegankelijke locaties te verminderen.
We komen dan uit op ongeveer 70 controles per jaar (de controles moeten ook administratief verwerkt worden wat tijd kost). Daarbij inbegrepen zijn ook hercontroles na eerder geconstateerde overtreding. Bedrijven worden niet meer ieder jaar of vaker per jaar bezocht (hercontroles). In dat geval is er geen ruimte meer voor extra acties zoals bijvoorbeeld confrontatie audits met jongeren waarbij naleving van de leeftijdsgrens wordt beloond. Wanneer onze reguliere boa-capaciteit aanvullend voor handhaving van de Drank- en horecawet in de weekenden wordt ingezet, gaat dit ten koste van reguliere boa-taken door de week. • overstappen naar een minder brede boa-toepassing (voor de verwerking richting OM en inzicht in politiegegevens). • stopzetten van de bijdrage aan Fris Valley light. Het zou gaan om de bijdrage voor communicatieplannen en -teksten bij campagnes rondom alcoholmatiging en naleving van alcoholregels. Het gevolg is dat men op onze website niet meer kan linken naar actuele info op de website van Fris Valley light. • geen bijdrage meer voor promotiematerialen e.d., waarmee Neder-Betuwe geen acties meer organiseert om naleving van regels en alcoholmatiging te bevorderen. Versoberen bestuurlijke trainingen rampenbestrijdingen (besparing van € 3.000 in 2023 en 2025) Binnen het college van B&W geldt een loco-piket.
Dit betekent dat de wethouders regelmatig bestuurspiket hebben voor rampenbestrijding en crisisbeheersing. Om de kennis en competenties op peil te houden is er jaarlijks een training rampenbestrijding . De heroverweging houdt in dat de training in 2023 en 2025 wordt gegeven door de verantwoordelijke ambtenaar van de gemeente Neder-Betuwe.
Overige ontwikkelingen
Integraal boa toezicht openbare ruimte Veiligheid in de openbare ruimte is een basisbehoefte. Om die reden investeert gemeente NederBetuwe structureel in de veiligheid van haar inwoners. Adequaat toezicht in de openbare ruimte is daar onderdeel van. De gemeente Neder-Betuwe voert toezicht en handhaving in de openbare ruimte in eigen beheer met de Boa's uit. De prioriteitenmatrix vormt de basis waarop de boa’s hun dagelijkse werkzaamheden invullen. Werkzaamheden rond de landelijke maatregelen over Covid-19 hebben prioriteit. Begroting en meerjarenraming 2023-2025
21
Beleidsindicatoren Naam Indicator: Winkeldiefstallen
Eenheid: Bron: aantal per CBS 1.000 inwoners
Geweldsmisdrijven
aantal per CBS 1.000 inwoners
Diefstallen uit woning
aantal per CBS 1.000 inwoners
Opkomsttijden ambulance binnen de norm van 15 minuten Opkomsttijden Brandweer
Verwijzingen Halt
2014 2015 2016 2017 2018 0,49 0,13 0,39 0,30 0,17
2019 0,54
2020 0,58
Landelijk NederBetuwe
2,49 2,70
2,38 3,30
2,30 3,30
2,22 3,50
2,18 3,40
2,27
1,94
Landelijk NederBetuwe
5,90 0,31
5,50 0,24
5,30 0,22
5,00 0,20
4,80 0,21
0,07
0,11
Landelijk percentage Kwartaalrapportage NederRegionale Betuwe Ambulance Voorziening (RAV) Landelijk % van de Kwartaalrapportage Nedertotale prio Veiligheidsregio Betuwe 1 Gelderland-Zuid incidenten Landelijk aantal per Bureau Halt Neder1.000 Betuwe jongeren Landelijk
0,42
0,38 0,33 0,29 0,25 0,24 90,60 91,90 90,40 87,70 92,50
0,16 89,10
0,00 0,00
0,00 0,00
0,00 0,00
0,00 0,00
0,00 0,00
0,00
71,00
0,00
0,00
0,00 7,00
0,00 8,00
0,00 5,00
5,00
12,00
14,00 13,00 12,00 13,00
11,00
NederBetuwe
Toelichting Beleidsindicatoren
Toelichting bij beleidsindicator Opkomsttijden brandweer Bij de beleidsindicator Opkomsttijden brandweer is de meeteenheid veranderd. Van “Opkomsttijden in minuten” naar “% van de totale prio 1 incidenten dat voldoet aan de norm”. Dit is namelijk de wijze waarop de VRGZ nu rapporteert en waarop de gegevens in de regio kunnen worden vergeleken.
Verbonden partijen Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Welke beleidsdoelstellingen gaat de verbonden partij voor ons bereiken en wat gaat de verbonden partij hiervoor doen? Programma vrijwilligheid Landelijk is geconstateerd dat diverse maatschappelijke, demografische en juridische ontwikkelingen nu en in de nabije toekomst de robuustheid en toekomstbestendigheid van het stelsel van vrijwilligheid bij de brandweer zouden kunnen ondermijnen. De VRGZ gaat daarom een programma vrijwilligheid opstellen (2020-2023), dat gericht is op de onderdelen: • werving en behoud van vrijwilligers; • op korte termijn bestendigen van de inzet van vrijwilligers; • versterken van de paraatheid; • verkennen van lange termijn mogelijkheden om het vrijwilligersstelsel toekomstbestendiger te maken. Brandweerzorgplan In 2022 wordt gestart met een upgrade van het Brandweerzorgplan. Daarbij worden de landelijke ontwikkelingen meegenomen. Duiktaak De brandweer is aan het onderzoeken hoe er invulling gegeven kan worden aan de duiktaak. De uitkomst van dit onderzoek zal besproken worden in het Algemeen Bestuur. Begroting en meerjarenraming 2023-2025
22
Informatie gestuurd werken Data zijn voor de brandweer steeds belangrijker om beleid en uitvoering vorm te geven. De informatiebehoefte van de brandweer moet omgezet kunnen worden naar een passende ontsluiting van data, die geschikt is voor analyse en operationeel optreden. • Aandacht gericht op proces en organisatie, waarbij de focus ligt op het doel om data op geografisch niveau te ontsluiten. Flexibilisering van de crisisorganisatie Ervaring leert dat nieuwe typen rampen en crises vragen om andere expertise en competenties. Denk bijvoorbeeld aan een cyberaanval en de coronacrisis. In 2022 zullen bestaande crisisfunctionarissen waar nodig bijgeschoold worden en vinden oefeningen plaats. Daarnaast zal bij de werving van nieuwe functionarissen gericht geworven worden op de nieuwe competenties.
Ontwikkelingen? De coronacrisis heeft een impact op de Veiligheidsregio. Zowel voor de inzet van de crisisorganisatie als voor de financiële middelen. Op de hoofdtaak van de VRGZ (de operationele dienstverlening van brandweer, ambulancezorg en de meldkamer) heeft de crisis tot nu toe beperkt negatieve invloed gehad. De concrete gevolgen in financiële zin zijn nog niet duidelijk. Het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio heeft gevraagd dit overzichtelijk te maken en het bestuur hier tussentijds over te informeren via een managementrapportage of een bestuurlijk memo.
Begroting en meerjarenraming 2023-2025
23
Wat mag het kosten? Programma: 2
Openbare orde en veiligheid Rekening
begroting
Meerjarenraming
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
2.114
2.585
2.609
2.597
2.597
2.597
Baten
-133
-326
-326
-326
-326
-326
Geraamd resultaat bestaand beleid
1.981
2.258
2.283
2.270
2.270
2.270
-5
-23
-20
-23
Saldo nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen conform kadernota
-5
-23
-20
-23
Lasten na kadernota
-8
-8
-8
-8
Baten na kadernota
10
10
10
10
Saldo ontwikkelingen en actualisaties na kadernota
3
3
3
3
Geraamd resultaat nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities, heroverwegingen en actualisaties
-2
-20
-17
-20
2.280
2.250
2.253
2.250
Bedragen x € 1.000,Bestaand beleid
Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen Lasten conform kadernota Baten conform kadernota
Geraamd resultaat bestaand en nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen
1.981
2.258
Nieuw beleid, ontwikkelingen, ambities en heroverwegingen conform kadernota
Diverse taakvelden (voordeel structureel € 5.000 in 2022 oplopend naar € 23.000 in 2025) Op diverse taakvelden binnen dit programma hebben er kleine mutaties plaatsgevonden. Het gaat om: • Heroverwegingen, diverse taakvelden (voordeel structureel € 15.000 in 2022 oplopend naar € 33.000 in 2025). In deze begroting zijn de bij de kadernota 2022-2025 voorgestelde heroverwegingen per programma weggezet. Per saldo geldt voor de heroverwegingen in programma 2 Openbare orde en veiligheid een voordeel van € 5.000 in 2022 oplopend naar € 23.000 in 2025. Voor een verdere onderbouwing en hoe wij denken deze heroverwegingen te gaan realiseren verwijzen wij u naar het kopje 'Heroverwegingen' dat aan de twee W-vragen per programma is toegevoegd. • De uitwerking van de financiële effecten uit de meicirculaire 2021 met een structureel nadeel van € 10.000. Hierover bent u geïnformeerd in bijlage 1 van de kadernota 2022-2025.