Beantwoording technische vragen VNB

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Z/21/079245/166136 Fysieke Pijler -

Opheusden

10 februari 2022

Onderwerp Beantwoording technische vragen Omgevingsvisie Neder-Betuwe Geachte raad, In de beeldvormende avond van 3 februari jl. heeft de fractie Vóór Neder-Betuwe technische vragen gesteld tijdens de behandeling van de Omgevingsvisie Neder-Betuwe. 1. Heeft het uitstellen van de Omgevingswet door minister Hugo de Jonge nog invloed op het vaststellen van de Omgevingsvisie van onze gemeente? Het uitstellen van de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft geen invloed op het vaststellen van de omgevingsvisie. Een omgevingsvisie kan pas worden vastgesteld als de Omgevingswet rechtskracht heeft, daarom wordt de Omgevingsvisie Neder-Betuwe tot de Omgevingswet in werking is beschouwd als een structuurvisie. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt de structuurvisie automatische omgezet in een Omgevingsvisie. Het uitstellen van de besluitvorming over de Omgevingsvisie Neder-Betuwe heeft gevolgen voor de planning van het Programma Buitengebied en het omgevingsplan, deelgebied kernen. 2. Speerpunt: Een omgeving waarin inwoners een leven lang gezond en veilig kunnen leven, wonen en werken. a. VNB verbaast zich enigszins dat er in de Omgevingsvisie die nu voorligt met geen woord gerept wordt over het concept van Positieve Gezondheid en dan met name de visie daarop vanuit het Louis Bolk Instituut.

Het concept van Positieve Gezondheid is bij uitstek geschikt om gezondheid op een goede manier te verweven in de lokale leefomgeving. In de omgevingsvisie is aandacht voor gezondheid. Daarbij beseffen we ons dat gezondheid verder gaat dan alleen wel of niet ziek zijn, maar ook betrekking heeft op zaken als mentaal welbevinden, het dagelijks functioneren, en kunnen meedoen. Weliswaar wordt niet gesproken over het concept Positieve Gezondheid, maar onderdelen van dit concept komen wel terug bij diverse speerpunten. In de visie van Louis Bolk wordt bijvoorbeeld gesproken over lichaamsfuncties. In de omgevingsvisie is het omschreven als sport en bewegen. Bij het speerpunt ‘een gezonde, groene en biodiverse omgeving’ is opgenomen dat we niet alleen meer groen willen creëren, maar ook een aantrekkelijke, beweegvriendelijke en bruikbare groenstructuur. Zorgen voor voldoende voorzieningen en in zetten op ontmoetingsruimte per dorp valt onder ‘dagelijks functioneren’ van de visie van Louis Bolk.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Zodoende is de omgevingsvisie voor ons als gemeente ook een instrument dat eraan bijdraagt dat we domeinoverstijgend werken aan gezondheid, vanuit de samenhang tussen gezondheid en de leefomgeving. b. In de Omgevingsvisie wordt vaak nadrukkelijk gesproken over “voldoende mogelijkheden om te bewegen, sporten en spelen, elkaar te ontmoeten”. Dit heeft ook gevolgen voor de langetermijnvisie hoe gebouwen en verenigingen in te passen zijn in de lokale leefomgeving. Is hier bij het ontwikkelen van de bestemmingsplannen op voorhand al rekening mee gehouden? Het moet uiteindelijk wel waargemaakt (kunnen) worden. De omgevingsvisie geeft aan wat voor een gemeente we willen zijn. De ambities die zijn opgenomen in de speerpunten zijn (nog) niet vertaald naar bestemmingsplannen. Dat kan pas als de omgevingsvisie rechtskracht heeft. Nieuwe ontwikkelingen die niet passen in het omgevingsplan, worden ‘getoetst’ aan de omgevingsvisie. Het is aan de initiatiefnemer om aan te geven hoe de gewenste ontwikkeling pas binnen de omgevingsvisie en dus ook hoe de ontwikkeling bijdraagt aan de ambities. c. Op pagina 5 bij het hoofdstuk “Wat doet de gemeente” (Titel: een omgeving waarin inwoners een leven lang gezond en veilig kunnen leven, wonen en werken) staat het volgende benoemd: “Het belang van een veilige en gezonde leefomgeving laten we meewegen bij ideeën en plannen in de (fysieke) leefomgeving.

Hierbij wordt onder andere gekeken naar de risico’s die zich kunnen voordoen, naar de mogelijkheden om onveilige en ongezonde situaties te voorkomen en bescherming van omwonenden”. Hoe sluit deze zinsnede aan op de huidige planontwikkeling van bijvoorbeeld de Randweg in Opheusden? Een randweg met een ontsluiting aan een wijk waar kinderen spelen (veiligheid), mensen wonen (gezondheid, uitlaatgassen, veiligheid). Wachten we eerst af op de definitieve besluitvorming van de Omgevingsvisie voordat alle genoemde zaken in werking treden of lopen we op de zaken vooruit en gaan we nu al rekening houden met de invulling van de leefomgeving in het kader van de Omgevingswet? Alle ontwikkelingen in de gemeente moeten voldoen aan de wettelijke eisen ten aanzien van milieu (geluid, geur, externe veiligheid etc.) en moeten veilig zijn. Bij elke ontwikkeling moet aangetoond worden dat aan de minimale normen t.a.v. milieu wordt voldaan en wat de gevolgen van de ontwikkeling zijn op de omgeving. Dit geldt voor zowel ontwikkelingen van derden als voor ontwikkelingen van de gemeente zoals de randweg Opheusden. Voorkomen moet worden dat een ontwikkeling negatieve gevolgen heeft voor de reeds aanwezige functies en de gebruikers van deze functie. d. Het valt ons op dat de verbinding met het sociaal domein niet is gemaakt in de Omgevingsvisie die voorligt.

De Omgevingsvisie is bij uitstek het middel om het sociaal domein met de fysieke leefomgeving te verbinden. Veel aspecten die belangrijk zijn in het leven van inwoners komen namelijk terug in de Omgevingsvisie. Wij vinden het jammer dat hierbij niet de koppeling wordt gemaakt tussen het fysieke- en sociale domein. Zo ziet VNB graag dat ingezet wordt op een stevige sociale basis voor iedere inwoner met inzet op meer voorliggende voorzieningen. Inwoners en hun leefomgeving zijn namelijk onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er moet daarom meer dynamiek zijn tussen inwoners en de invulling van de leefomgeving als geheel. Bij het opstellen van de omgevingsvisie was het sociale domein betrokken. De Nota Sociaal Domein is een van de bouwstenen van de omgevingsvisie. Dit komt ook tot uitdrukking in de omgevingsvisie zelf. We willen een gezonde leefstijl gaan stimuleren met de aanpak zoals verwoord in ‘Neder-Betuwe bloeit’ en is er aandacht voor voorzieningen. Zowel de bereikbaarheid van voorzieningen als de aanwezigheid van (basis)voorzieningen.

3. Speerpunt: Een goed ondernemers- en vestigingsklimaat, diversiteit in werk voor onze inwoners en een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Pagina 2 van 6

Z/21/079245/166136

a. Voor bedrijventerrein ’t Panhuis heeft de gemeente een regiekaart opgesteld om nieuwe initiatieven af te kunnen wegen. Is hierbij al rekening gehouden met het vertrek van Recticel? Nee, ten tijden van het opstellen van de regiekaart was het vertrek van Recticel nog niet bekend. b. Een goed voorbeeld van een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt is de aanpak van het Tree Centre Opheusden (TCO). Scholieren die een opleiding volgen in de laanboomteelt gaan 1 dag in de week aan de slag bij een lokale laanboomteler. Dit betreft de BBL opleiding 1 dag naar school en minimaal 15 uur werken. c.

Door het gebruik en functieverandering van vrijgekomen agrarische bedrijfsbebouwing in het buitengebied wil de gemeente de vitaliteit en de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteiten van het buitengebied behouden en vergroten, zonder daarbij de ontwikkelingsmogelijkheden voor agrarische bedrijven te beperken. Hoe waarborgen we bijvoorbeeld dat nieuwe niet-agrarische bewoners straks de ene na de andere klacht indienen van de boer of boomkweker op de hoek? Bijvoorbeeld bij stankoverlast of vieze wegen in het rooiseizoen. Het is juridisch niet mogelijk om te borgen dat niet-agrarische bewoners geen klachten gaan indienen. Het toestaan van nieuwe niet-agrarische functies kan tot gevolg hebben dat er meer klachten gaan binnen komen.

4. Speerpunt: Wonen voor iedereen a. Mooi hoofdstuk met passende ambities en plannen. Wel hebben wij nog de opmerking of er ook nagedacht wordt voor verdere implementatie van beleid dat inwoners die woonzaam zijn in onze gemeente voorrang hebben bij het kopen van een huis op inwoners vanuit andere gemeenten. Is dit ook juridisch goed af te dekken? Momenteel wordt uitgezocht wat juridisch haalbaar is bij nieuwbouwplannen. Wat juridisch haalbaar is gaan we vastleggen in een verordening en wordt te zijner tijd ter besluitvorming voorgelegd aan uw raad. b. Er wordt gesproken over “voldoende huisvestingsmogelijkheden voor de lokaal werkende arbeidsmigranten”. Kunt u eens een voorbeeld noemen hoe u dit voor zich ziet? Wij horen nogal eens verhalen dat arbeidsmigranten opeengepakt samengebracht worden in slaapvertrekken waar houten beschotting de enige vorm van privacy biedt. Willen we dit als gemeente waar integriteit, naastenliefde en eigenheid een belangrijke rol spelen. Daarnaast: hoe wordt hierop toegezien? Er wordt nu gesproken over voldoende mogelijkheden, maar niet hoe deze mogelijkheden er dan uit moeten zien. Wij horen graag uw visie hierop. Wij zijn bekend met de soms slechte huisvesting van arbeidsmigranten. We vinden het belangrijk dat arbeidsmigranten beschikken over een goede, maar ook veilige en gezonde huisvesting.

In het beleidsplan Huisvesting arbeidsmigranten, welke op 8 november 2019 door uw raad is vastgesteld, is aangegeven hoe wij als gemeente om willen gaan met huisvesting voor arbeidsmigranten.

5. Speerpunt: Een goede bereikbaarheid voor gebruikers van het OV, de auto, de fiets en voor de wandelaar Pagina 3 van 6

Z/21/079245/166136

a. Het CDA heeft aangegeven dat er voor de ontsluiting van Ochten misschien geld beschikbaar kan komen vanuit de provincie. Als landelijke partij hebben zij het voordeel dat ze dit bij de provincie kunnen navragen. Waarom kan dit voor de rondweg Opheusden niet? Waarom komt het één wel in aanmerking en het ander niet? We zijn nog aan het onderzoeken of voor de aanleg van de randweg Opheusden gebruik kan worden gemaakt van de subsidiemogelijkheden die de provincie Gelderland biedt. b. Toegankelijkheid en bereikbaarheid voor alle doelgroepen. De gemeente stimuleert en faciliteert initiatieven waarvoor vervoer voor iedereen bereikbaar wordt gemaakt. Is dit ook voor iedereen te betalen? Bestaat de regiotaxi bijvoorbeeld nog? Waardoor ouderen zich makkelijker in onze regio kan verplaatsen? Kan dit vanaf een bepaalde leeftijd gratis worden? Bijvoorbeeld 70+? De gemeente heeft geen invloed op de kosten voor het openbaar vervoer. Mensen die geen gebruik kunnen maken van regulier vervoer (o.a. fiets, bus) én met een Wmo indicatie kunnen gebruiken van Versis. Gebruikers betalen een eigen betaling per rit. Daarnaast rijden twee bussen, Klaartje en de Swobrik, in de gemeente voor vervoer van alle ouderen en mensen met een beperking. Dit wordt georganiseerd vanuit Stichting Welzijns Activiteiten Neder-Betuwe (SWAN). c.

De gemeente gaat in overleg met de provincie om de trein en de bus beter op elkaar aan te laten sluiten. Kan de gemeente ook in overleg om in het weekend ook meer treinen te laten rijden? Minimaal net zoveel als door de weeks? De jeugd die nu naar Arnhem of Nijmegen gaat wordt nu eigenlijk in het weekend de auto in gedwongen. Of moet dit overleg met Arriva plaatsvinden? Als gemeente hebben we hier geen invloed op. Indien dit wenselijk zal die op regionaal opgepakt moeten worden, omdat alleen van de vervoersvraag in Neder-Betuwe er geen extra treinen kunnen rijden.

d. We wonen in een gebied waarin in WO II heel hard gevochten is. De “Liberation Route” loopt door Opheusden (luisterpunt bij de Lingebrug in Opheusden). Kunnen er in de toekomst fietsroutes gekoppeld worden aan deze route? Bijvoorbeeld naar Wageningen en Ede? Is ook weer goed voor het toerisme en de ondernemers (zoals horeca) in onze regio. De mogelijkheden voor een fietsroute gekoppeld aan de ‘Liberation Route’ zal nader verkend moeten worden. 6. Speerpunt: Doorontwikkelen en beleefbaar maken van onze identiteit a. Laanboomteelt en fruitteelt worden als belangrijk onderdeel genoemd. De uitleg daarna richt zich vooral op historie en monumenten. b. Ruimte aan kleinschalige en rustige vormen van recreatie. Grootschalige recreatie alleen onder strikte voorwaarden mogelijk: wat is groot- of kleinschalig? Wie bepaalt dit en de genoemde voorwaarden? Een recreatieve ontwikkeling moet passen in de omgeving, maar ook bij de schaal en omvang van de gemeente. Verdere uitwerking hiervan willen we meenemen in het Programma Buitengebied.

Pagina 4 van 6

Z/21/079245/166136

7. Speerpunt: Opwekking en gebruik van energie op een duurzame manier a. Veel gemeenten geven al vergunningen af voor de bouw van zonneparken. Hierbij is het gevolg dat projectontwikkelaars bijvoorbeeld stukken landbouwgrond gebruiken voor het bouwen van zonneparken middels zonnepanelen. Zie hiervoor “Ik heb een idee” en dan idee 2. In het hoofdstuk ‘Ik ben een idee’ is een stappenplan opgenomen om inwoners / initiatiefnemers die een idee hebben, op weg te helpen om hun idee verder te brengen. Er zijn twee fictieve voorbeelden opgenomen ter illustratie. b. Wat is de visie van onze gemeente op zonneparken? Is dit iets wat we in de toekomst willen? Hierover worden niet echt concrete uitspraken gedaan in de Omgevingsvisie, maar zijn ons inziens wel belangrijke punten om een visie op te vormen. Het heeft namelijk veel invloed op het landschap en eventuele horizonvervuiling. Hoe de gemeente om wil gaan met de opwekking van duurzame energie is verwoord in de gemeentelijke Klimaatnota 2021-2025, welke uw raad heeft vastgesteld in februari 2021. 8. Algemene opmerking: Bij “wensen per dorp” wordt over Kesteren gesteld dat sluipverkeer af zal nemen als de Rijnbrug wordt verbreed. Dit geeft nu niet echt een bepaalde zekerheid voor de inwoners van Kesteren aangezien er nog geen schot in de zaak Rijnbrug zit.

Wacht het college echt op deze ontwikkelingen of wordt er al eerder aan de verkeersveiligheid in deze wijken gewerkt? In het Neder-Betuws Verkeers- en vervoersplan (NBVVP 2018) staan projecten genoemd ten aanzien van veiligheid die nu al opgepakt worden, ongeacht een verbinding met de Rijnbrug. 9. Hoofdstuk Ansichtkaartenactie. Er wordt benoemd dat Openbare Ruimte en Groen direct gevolgd wordt door Bereikbaarheid. Ons valt tevens op dat voorzieningen veel genoemd wordt. Wat wordt er gedaan met deze uitkomsten vanuit het bewonersonderzoek? Zijn deze meegenomen in de Omgevingsvisie en wordt daar extra aandacht aan besteed? De ansichtkaartenactie was primair bedoeld om inwoners op een laagdrempelige manier te betrekken bij het opstellen van de omgevingsvisie. We wilden weten waar ze trots op zijn en wat beter kon. De uitkomst van de ansichtkaarten zijn meegenomen als één van de bouwstenen van de omgevingsvisie. Daarnaast is de uitkomst intern gedeeld en beschikbaar gesteld, zodat bij andere projecten kennis kan worden genomen van deze uitkomst.

10. Hoofdstuk Hoe kwam de visie tot stand? a. In de Omgevingswet is opgenomen dat gemeenten vroegtijdig met bewoners, lokale ondernemers, bedrijven en organisaties moeten samenwerken aan beleid en besluiten over de leefomgeving. VNB maakt zich zorgen over de betrokkenheid van deze genoemde doelgroepen bij het vormgeven van de Omgevingsvisie. Wij hebben het idee dat inwoners, lokale ondernemers en organisaties nauwelijks betrokken zijn bij de vorming van de

Pagina 5 van 6

Z/21/079245/166136

Omgevingsvisie en dat zien wij dan ook als een gemiste kans! Wij hadden graag gezien dat er meer inwonersparticipatie had plaatsgevonden. b. Als gemeente zijn we namelijk wettelijk verplicht om aan te geven hoe participatie van betrokkenen wordt vormgegeven en wat het resultaat is van de participatie bij het vaststellen van de Omgevingsvisie (de zogenaamde motiveringsplicht). Aan ons als raad de taak om dit te bewaken. Nu zien wij alleen de ansichtkaartenactie voorbij komen. Erg summier en erg jammer. Aan het college de vraag op welke wijze er nog meer enige vorm van participatie heeft plaatsgevonden bij de vormgeving van de Omgevingsvisie? De samenleving is op diverse manieren betrokken geweest bij de totstandkoming van de omgevingsvisie. Als bijlage bij het raadsvoorstel is een overzicht bijgevoegd waarin de participatiemomenten zijn benoemd. Naast de ansichtkaartenactie, is er nog meer aan participatie gedaan. Dit komt echter minder nadrukkelijk naar voren in de omgevingsvisie. We hebben bewust gekozen om de uitkomsten van de ansichtkaarten een plek te geven in de omgevingsvisie, zodat inwoners ook hun inbreng letterlijk terug zien.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

Gerrit Stam Secretaris

Pagina 6 van 6

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Jan Kottelenberg Burgemeester

Z/21/079245/166136