Beantwoording technische vragen

Beantwoording technische vragen jaarrekening 2025 Onderstaand zijn alle technische vragen beantwoord die naar aanleiding van de jaarrekening 2025 gesteld zijn. De vragen zijn gesorteerd op paginanummer.

Nummer

1

2

3

4

5

Fractie

PRO Neder-Betuwe

PRO Neder-Betuwe

PRO Neder-Betuwe

PRO Neder-Betuwe

SGP

Pagina Vraag De jaarstukken vermelden dat 310 woningen zijn ondersteund via het isolatieprogramma. Hoe verhoudt dit resultaat zich tot de doelstelling die hiervoor in de 4 begroting 2025 was opgenomen?

Kunt u een specificatie verstrekken van het voordeel van 9 € 1.132.000 op taakveld 8.2 Grondexploitatie per grondexploitatieproject?

Antwoord In de begroting 2025 gaven wij aan het Nationaal IsolatieProgramma (NIP) en de lokale subsidieregeling voor duurzaamheidsmaatregelen door woningeigenaren uit te voeren. Daarnaast zouden we de aanvraag voor de tweede tranche NIP voorbereiden. Beide doelstellingen zijn behaald. Als eerste gemeente in Rivierenland hebben wij de doelstellingen voor de eerste tranche gehaald. De tweede tranche is positief beschikt door het ministerie en reeds ontvangen. De toelichting op het voordeel vindt u in Programma 3.4 onder taakveld 8.2 (blz.48)

Omdat de snippets geen inhoudelijke verklaring bevatten. Kunt u de belangrijkste oorzaken specificeren 9 van het nadeel van € 397.000 op taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving? Kunt u aangeven welke activiteiten of kostenposten 9 hebben geleid tot het nadeel van € 114.000 op taakveld 8.3 Wonen en bouwen?

De toelichting op het nadeel vindt u in Programma 3.4 onder taakveld 8.1 (blz.47)

Wat is de reden dat reguliere verkiezingen 2026 meer kosten heeft dan begroot, waardoor er nu geld bestemd moet worden?

De begroting voor verkiezingen bevat jaarlijks een basisbudget. Afhankelijk van het type en het aantal verkiezingen in een jaar wordt dit budget gedurende het jaar, indien nodig, bijgesteld.

10

De toelichting op het nadeel vindt u in Programma 3.4 onder taakveld 8.3 (blz.48)

Voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 heeft de gemeente aanvullende middelen van het Rijk ontvangen. Hierdoor is uiteindelijk een voordeel ontstaan van € 47.000. Voorgesteld wordt om dit voordeel via resultaatbestemming beschikbaar te houden voor de verkiezingsuitgaven in 2026, zodat deze middelen kunnen worden ingezet voor het doel waarvoor zij oorspronkelijk zijn verstrekt. De kostenraming voor de Gemeenteraadsverkiezingen 2026 ligt hoger dan het oorspronkelijk beschikbare budget. Dit wordt onder andere veroorzaakt door gestegen kosten voor de organisatie van verkiezingen, zoals extra personele inzet, de inhuur van een projectleider, hogere vergoedingen voor stembureauleden en overige verkiezingsgerelateerde uitgaven.

Is er budget in 2026 voor klein onderhoud wegen? Zo ja, waarom moet een niet gebruikt budget 2025 dan worden bestemd voor 2026?

6

SGP

11

Waarom moeten de overschotten op personeelslasten (245 + 73k) worden bestemd voor 2026? IN BERAP wordt ook al extra middelen (502k) gevraagd voor hetzelfde. Is dit dubbel?

7

8

9

SGP

SGP

PRO Neder-Betuwe

12

Ja, voor 2026 is regulier budget beschikbaar voor klein onderhoud wegen. De voorgestelde resultaatbestemming van € 49.492 is nodig vanwege een administratieve correctie die samenhangt met een eerdere overheveling van werkzaamheden van AVRI naar de gemeentelijke organisatie (N.B. Dit staat los van het huidige traject waarbij beheertaken van AVRI worden teruggehaald). Wij hebben in de jaarstukken niet verwoord dat de kosten voor klein onderhoud wegen in 2025 abusievelijk ten laste van de voorziening Onderhoud en Kunstwerken gebracht zijn, terwijl deze ten laste van het budget voor klein onderhoud wegen hadden moeten komen. Door het budget beschikbaar te houden in 2026 kan dit bedrag teruggestort worden in de voorziening. Dit is niet dubbel. Om in de toekomst invulling te blijven geven aan de opgaven die voor ons liggen is een krachtige organisatie nodig. De kosten hiervoor bestaan uit twee componenten: - (1) Om deze omslag op alle onderdelen als strategie, cultuur, mens en bemensing, systemen en processen te laten slagen is extra capaciteit, budget voor werving en selectie en voor opleiding en training nodig. Voorgesteld wordt om de kosten hiervoor te dekken uit het financieel overschot van 2025.

- (2) De feitelijke kosten voor de doorontwikkeling zijn zowel incidenteel als structureel hoger dan de bestaande en aangevraagde middelen, maar door met de bestaande middelen efficiënt om te gaan wordt formatie vrijgespeeld om de benodigde capaciteit vrij te maken. Hier is tijd voor nodig, waardoor wordt voorgesteld om bestaande ombuigingen op de formatie uit te stellen en tijdelijk middelen beschikbaar te stellen om de efficiency slag mogelijk te maken.

Zie ook de RIB over de doorontwikkeling van de organisatie van half februari. Beleidsindicatoren Het aantal winkeldiefstallen is volgens De motie is afgehandeld tijdens de college informatie avond van 9 oktober de cijfers iets afgenomen. Wat is de status van de 2025. Daar is toegelicht welke acties er zijn ondernomen en dat uit verdere 29 uitvoering van de motie van 7 nov 2024 winkeldiefstallen behoeftepeilingen gebleken is dat er geen verdere acties nodig waren. Zie NB? ook de informatie achter de volgende link: https://nederbetuwe.notubiz.nl/modules/6/Aangenomen%20moties/985861. Ik vind het betreurenswaardig te lezen dat nog altijd de aanrijtijden van de ambulance niet worden gehaald! Dit is dus al een jarenlang structureel probleem en ik zou 29 graag weten welke concrete stappen en afspraken er worden of zijn gemaakt om nu eens eindelijk die aanrijtijden te verkorten?

Er is de afgelopen jaren al een verbetering zichtbaar waarbij we zien dat bij A0 ritten (spoedritten) de aanrijtijden 100% worden behaald (in 2024). Er worden op dit moment tussen de gemeente en de VRGZ geen concrete stappen of afspraken gemaakt om de aanrijtijden te verkorten. Onze ervaring is dat de VRGZ dit onderwerp zelf al continu monitort en zo nodig en mogelijk verbeteringen doorvoert. Hierbij verwijzen wij ook naar de beantwoording van de raadsvragen met nummer A59-12.

10

SGP

11

SGP

12

SGP

13

SGP

14

SGP

15

SGP

Baten zijn na wijziging begroting -38. Werkelijk blijkt -132 (diff -94) uit te komen. Wat verklaart eerst de halvering van de begroting en dan de realiteit van factor 3 van het 31 bijgestelde bedrag? En waarom staat dit verschil niet onder de uitleg (ook niet genoemd biij kleine verschillen?) Wat is er nodig om het aanbod in de vrije sector wel te monitoren?

De halvering van de begroting, qua baten, wordt hoofdzakelijk verklaard doordat de Regeling inzake het opruimen van explosieven is vervallen. De realisatie is hoger doordat er EUR 90k aan dwangsommen zijn verbeurd, zoals toegelicht op pagina 31 onder taakveld 1.2.

Kan er op korte termijn een RIB komen met uitleg over 36 de komende stappen en concrete termijnen over de langzaam verkeer verbinding van Casterhoven

Medio september 2026 verwachten wij alle informatie beschikbaar te hebben en een RIB op te stellen.

Om het aanbod in de vrije sector te kunnen monitoren is een betrouwbare en structurele gegevensbron nodig. Op dit moment ontbreekt een centrale registratie van vrijesectorverhuur, omdat woningen door verschillende partijen worden verhuurd en hiervoor geen registratiesysteem bestaat. 34 Monitoring zou alleen mogelijk zijn wanneer gegevens beschikbaar komen; verhuurders verplicht worden gegevens aan te leveren of wanneer externe databronnen (zoals woningplatforms) structureel en betrouwbaar kunnen worden ontsloten. Dit vraagt om aanvullende afspraken, capaciteit en financiële middelen. Op welke termijn kunnen we een concreet voorstel over Wij zijn gestart met de werving van een regisseur bijzondere woongroepen. woonwagens ontvangen? Ik lees alleen onmogelijkheden Daarnaast is de bestuursopdracht geactualiseerd en wordt deze op korte in de toelichting.323 termijn aan het college voorgelegd. Na besluitvorming door het college wordt een planning opgesteld voor de vervolgstappen. Op dit moment 34 kunnen wij nog geen conrete datum noemen waarop een voorstel aan de raad wordt aangeboden, maar wij zullen de raad hierover informeren zodra de planning is vastgesteld. De betrokken bewoners zijn middels een persoonlijk gesprek op de hoogte gesteld.

Kunnen jullie aangeven waarom de indicator groen is, en De indicator staat op groen, omdat het gaat om de gemeentelijke acties in de toelichting er vooral naar andere gewezen wordt? m.b.t. de Rijnbrug. De provincies zijn echter trekker van dit project en als 36 zodanig verantwoordelijk voor de voortgang.

Is het ook bekend of er een onderliggende oorzaak is dat Het begraafplaatsbeleid is vastgesteld in 2021. Sindsdien is het aantal er meer graven benodigd waren? begravingen op De Markhof sterker toegenomen dan destijds werd voorzien. Met name in de periode 2021-2022 was er sprake van een 37 relatief hoger aantal begravingen. Kan er een uitgebreidere toelichting komen over de zorgen rondom S-tec?

16

SGP

40

In 2025 ontvingen wij het bericht dat de stichting S-tec in financiele problemen zat. Dit werd veroorzaakt door enkele tegenvallers ten aanzien van de subsidieverlening en door het wegvallen van de inkomsten vanuit een onderverhuurrelatie door het faillissement van de onderhuurder (locatie Tiel). Er zijn vanuit de stichting helaas geen oplossingen gekomen, wat begin 2026 tot een failisement van stichting S-tect heeft geleid.

Welke acties hebben we als gemeente hiervoor gedaan? Of is dit allemaal bij de AVRI belegd?

17

SGP

18

PRO Neder-Betuwe

19

PRO Neder-Betuwe

20

21

22

PRO Neder-Betuwe

PRO Neder-Betuwe

PRO Neder-Betuwe

40

De Energievisie en het Programma Energie en Warmte zijn vastgesteld. Welke financiële middelen uit de 42 begroting 2025 zijn hiervoor ingezet en zijn deze volledig benut? Kunt u aangeven welke processtappen door ProRail in 2025 zijn afgerond, welke processtappen nog volgen en welk deel van het beschikbare budget van € 750.000 naar verwachting in 2026 en latere jaren wordt besteed? 48

De acties hiervoor zijn inderdaad grotendeels bij de Avri belegd. Wij doen het volgende:  We ondersteunen het NME-Midden Betuwe, een organisatie die vraaggestuurd (gast)lessen geeft bij basisscholen in de gemeente, waaronder over het bewust omgaan met (zwerf)afval.  We werken aan het recyclen van grondstoffen door de introductie van de Doorgeeftas, waarbij lokale verenigingen meewerken om laagdrempelig herbruikbare spullen huis aan huis in te zamelen. Hierin hebben we als gemeente de regie. We werken samen met de Avri en de verenigingen.  We werken samen met verenigingen aan onze (zwerf)afvalaanpak voor een schone en afvalvrije buitenruimte. De Energievisie en het programma Energie & Warmte zijn vastgesteld in 2026. In 2025 zijn hiervoor € 98.900 aan kosten gemaakt. De eindafrekening vind ik 2026 plaatst, waardoor de (rijks) middelen volledig zijn benut. Medio september 2026 verwachten wij alle informatie beschikbaar te hebben en een RIB op te stellen.

Welk deel van het voordeel door lagere energiekosten Op basis van de huidige verwachtingen kan vanaf 2028 een structurele als gevolg van ledverlichting wordt structureel verwerkt in besparing van circa €176.000 per jaar (60%) worden gerealiseerd op het de begroting vanaf 2026 totale elektriciteitsbudget. Deze besparing is afhankelijk van een aantal 48 randvoorwaarden: de openbare verlichting moet volledig zijn verled, het optimale dimregime moet via CityView inzichtelijk zijn en in stand kunnen blijven. Waarom wordt Nassaulaan eo Kesteren (blz 50) en Dit is foutief opgenomen in het financiële overzicht en is gecorrigeerd. Nassaulaan – Kesteren 2020 (blz 51) 2x opgenomen? Of 50 zijn dit twee investeringen van beide 590K? Meerdere investeringen schuiven door naar 2026 of 2027. Welke investeringsprojecten binnen Programma 3 kennen per 31 december 2025 de grootste afwijking 52 tussen de oorspronkelijke planning en de actuele verwachte realisatiedatum?

Binnen Programma 3 kennen per 31 december 2025 met name enkele integrale projecten de grootste afwijking tussen de planning en de verwachte realisatie. Dit betreft de herinrichting van De Leede en de herinrichting van de Nassaulaan, beide in Kesteren. Deze afstemming wordt momenteel geïntensiveerd om versneld tot de voorbereiding en uitvoering te komen. Daarnaast kent het project voor de verduurzaming en vervanging van de openbare verlichting (armaturen en lichtmasten) een

afwijking. Deze vertraging wordt direct veroorzaakt door stagnatie in de leveringen van de benodigde materialen.

23

PRO Neder-Betuwe

Groene uitstraling gemeente. Bij het krediet "Groene uitstraling gemeente" resteert ultimo 2025 nog € 528.000 van het beschikbaar gestelde krediet van € 600.000. Welke concrete maatregelen zijn uitgevoerd, welke maatregelen zijn nog niet uitgevoerd en wat is de 54 oorzaak van de beperkte realisatie in 2025?

Op welke termijn kunnen we locatieonderzoek verwachten? 24

SGP

59

Hoe ziet het maaibeleid eruit voor de komende periode?

25

SGP

26

SGP

27

SGP

De lagere besteding in 2025 wordt veroorzaakt doordat dit eerste jaar vooral in het teken stond van planvorming, het maken van visuals en afstemming met onder andere de dorpsraad Echteld. Daarnaast is gekozen voor een meerjarige fasering waarbij de vergroening wordt uitgesmeerd over 3 tot 4 jaar. Het resterende krediet verschuift mee naar de uitvoeringsjaren. De stand van zaken van de maatregelen is als volgt: Uitgevoerd (2025 / doorlopend in 2026): De eerste vergroeningsmaatregelen in Echteld, Ochten en Dodewaard zijn opgestart en uitgevoerd. Nog uit te voeren (2026): Vergroening in Opheusden (Dodewaadsestraat) en Dodewaard (Bonegraafseweg).Nog uit te voeren (2027): Entreewegen in Kesteren (Hoofdstraat en Spoorstraat). Een concrete termijn kunnen wij op dit moment nog niet noemen. Zodra hierover meer duidelijk is zullen wij de raad informeren.

Het maaibeheer van de bermen voeren wij uit volgens het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2026-2030. Daarbij houden wij rekening met de aangepaste gedragscode voor zorgvuldig handelen onder 62 de Wet natuurbescherming. Volgens deze gedragscode mag een klepelmaaier alleen worden gebruikt binnen 1,5 meter van de weg en bij overzichtshoeken. De overige delen van de bermen worden op een ecologische manier gemaaid. Het middelengebruik onder (jonge) inwoners neemt af. Om het middelengebruik onder (jonge) inwoners te monitoren wordt er Zijn hier beleidsindicatoren van? gebruik gemaakt van de GGD-gezondheidsmonitor. Onder jongeren (2e en 4e klas middelbare school) wordt deze standaard 1x per vier jaar afgenomen. Om vanuit OKO een scherper beeld te hebben over zowel het 71 middelengebruik als de mentale gezondheid onder jongeren wordt deze in Neder-Betuwe elke 2 jaar afgenomen. Aankomend najaar staat de eerstvolgende gepland, waarna er in het voorjaar 2027 de uitkomsten worden verwacht. Asielbeleid – De raad heeft € 55.000 beschikbaar gesteld Toen uw raad in maart 2025 de middelen beschikbaar stelde voor het voor onderzoek, daar is € 32.778 van het Rijk ontvangen. haalbaarheidsonderzoek, was nog niet bekend dat er in de Was dat bij het beschikbaar stellen van de € 55.000 al Septembercirculaire €32.778 aan middelen zou worden opgenomen.

Op dit bekend? (is deze € 87.778 volledig nodig voor het moment is nog niet helder hoeveel budget in 2026 benodigd is. 83 onderzoek)?

28

SGP

De middelen die ingezet worden voor extra vaccinatiecampagnes worden niet gebruikt. Betekend dat, dat de reguliere (uniforme) middelen bij de GGD afdoende zijn voor een goede campagne, ook in Neder84 Betuwe?

Na evaluatie met de GGD in 2026 is geconcludeerd dat aanvullende vaccinatiecampagnes in deze context naar verwachting weinig extra effect zullen hebben. Hier ligt een relatie met de bewuste keuze die een deel van onze inwoners maakt om zich niet te laten vaccineren. Hiermee sluiten we tevens aan bij het coalitieakkoord, waarin basisvoorlichting over vaccinatie door de GGD, consultatiebureaus en huisartsen als voldoende wordt beschouwd. Daarom wordt hier niet verder op ingezet. Het voorstel is het hiervoor gereserveerde budget structureel af te ramen en dit te verwerken in een volgend P&C document. Ik begrijp dat wij volgend zijn bij de VO scholen waar het Hoewel de gemeente in deze primair een volgende rol heeft en initiatieven gaat om stappen te zetten richting MBO en HBO. Maar vanuit het onderwijs zelf moeten komen, blijven wij het belang van hoe stimuleren wij op dit moment de VO scholen om dit samenwerking tussen VO-, MBO-, HBO- en universitaire instellingen onder juist wel op te gaan pakken? de aandacht brengen. We agenderen dit in overleggen met onderwijspartners en stimuleren waar mogelijk het leggen van verbindingen. Daarnaast biedt de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk aanleiding om deze samenwerking verder te versterken. Deze wet benadrukt namelijk het belang van een goede en doorlopende begeleiding van jongeren in de overgang naar vervolgonderwijs.

Op welke manier worden klimaatadaptieve maatregelen Bij speelplekken planten we bijvoorbeeld extra bomen aan die zorgen voor technisch geïntegreerd in ruimtelijke projecten zoals schaduw en verkoeling in de zomer. Daarnaast wordt er ook regelmatig herinrichting van wijken, speelplekken en openbare (inheemse) struikbeplanting aangeplant die goed zijn voor insecten, maar ruimte (bijvoorbeeld via ontwerpeisen of richtlijnen)? ook gebruikt kunnen worden als struingroen. Verder halen we waar mogelijk verharding weg en vervangen we die voor groen of zorgen we voor goede waterdoorlatendheid als er wel een verharding is toegepast. Wanneer komt u naar de raad om aanvullend krediet te De raad heeft reeds krediet beschikbaar gesteld. De verduurzaming van vragen voor verduurzaming Gymzaal Echteld? Gymzaal Echteld is als onderdeel opgenomen in het beheerplan gemeentelijk vastgoed 2026-2030 (vastgesteld in december 2025) en wordt dit jaar uitgevoerd. Hoe verhoudt dit antwoord zich tot de beantwoording van Ons applicatielandschap wordt vrijwel volledig vanuit de Cloud vragen uit Februari over bescherming aangeboden en bijbehorende data (dus ook persoonsgegevens) staan persoonsgegevens? En in verhouding met huidige daar ook. De leveranciers doen dit voor vrijwel alle gemeenten in zorgen over Amerikaanse overheid die gegevens krijgt Nederland.

Zij zijn verantwoordelijk voor de beveiliging van hun van Microsoft? Hebben er evt ook externe audits Cloudoplossingen en voeren hier jaarlijks audits op uit door een plaatsgevonden ter onderbouwing van cyberveiligheid en onafhankelijke auditpartij. Aan de gemeente wordt een door de auditer goede omgang met persoonsgegevens? opgestelde TPM (Third Party Memorandum) verklaring geleverd waarin een oordeel van de resultaten en de getroffen maatregelen wordt gegeven. Het op een goede manier omgaan met persoonsgegevens is en blijft evenwel een zaak van de medewerkers van de gemeente zelf. De zorgen over Microsoft kunnen we niet wegnemen, in het overheidslandschap is er eenvoudigweg geen alternatief voor handen. Al onze accountgegevens van de medewerkers worden in de Mircosoftcloud (Azure) opgeslagen. Alle dienstverlening van Microsoft is gebouwd op Azure. Als overheid lopen we hier een algemeen risico. De beveiliging van de Microsoftcloud is erg goed,

29

PRO Neder-Betuwe

87

30

SGP

89

31

SGP

95

32

SGP

102

het risico bestaat voornamelijk uit de wispelturigheid van de Amerikaanse regering die mogelijk opdracht kan geven om de toegang tot de Microsoftcloud te ontzeggen.

33

SGP

25% van het budget van Informatievoorziening en automatisering kan niet worden besteed. Dit is een fors gedeelte. Waar ligt deze onderbesteding aan? Wat zijn de gevolgen voor maatregelen op gebeid van digitale weerbaarheid en wettelijke verplichtingen? Hoe reëel is 103 het dat dit wel in 2026 wel wordt gerealiseerd?

Waardoor zijn de apparaatskosten (per 1000 inwoners) in twee jaar met 25% gestegen en welke maatregelen worden in de begroting 2027 getroffen om de groei van de overheadkosten te beheersen?

34

VVD

De constatering is weliswaar juist maar deze onderbesteding betreft niet het reguliere ICT-budget. Het betreft de uitgave van begrote incidenteleprojectkosten die uitgesteld zijn als gevolg van de organisatieontwikkelingen. Deze incidentele gelden zijn geoormerkt voor twee grote projecten, namelijk: (1) de aanbesteding van het zaaksysteem en (2) het regiesysteem in het sociaal domein. De aanbesteding van het regiesysteem is nagenoeg afgerond en de implementatie start in september 2026. De aanbesteding van het zaaksysteem zal door de organisatieveranderingen naar verwachting niet eerder starten dan eind 2027. Het beheersen van de personeelslasten is een continu proces dat steeds, en dus ook in 2027, onze aandacht heeft. Om uw vraag in perspectief te beantwoorden hebben we de stijging over verschillende jaren op een rij gezet: De stijging tussen 2022 en 2025 is 25% (in 3 jaar) – hier gaat uw vraag over De stijging tussen 2019 en 2025 is 11,91% (in 6 jaar) De stijging tussen 2023 en 2025 is 7,87% (in 2 jaar) De stijging tussen 2024 en 2025 is 3,39% (in 1 jaar)

105 De stijging waar u op duidt is met name ontstaan in het jaar 2023. In de Jaarrekening 2023 (p.104) is deze stijging als volgt verklaard: We brengen de capaciteit en hoeveelheid werk met elkaar in balans. De beschikbaar gestelde extra formatie is vrijwel in zijn geheel in 2023 ingevuld. Hiermee is er een slag gemaakt om de capaciteit beter in balans te brengen met de hoeveelheid werk. Een goede balans tussen capaciteit en hoeveelheid werk blijft aandacht behoeven.

35

SGP

De verhouding van de WOZ-inkomsten tussen woningen en bedrijven is 67%-33%. Wat is de ontwikkeling van deze factor gedurende de afgelopen 5 jaar, en hoe 115 verhoud hij zich tot vergelijkbare gemeenten?

De stijging in 2025 (3,39%) is in zijn geheel toe te schrijven aan CAO ontwikkelingen. De verhouding van de inkomsten is afhankelijk van de verhouding tussen het aantal woningen en bedrijven, 9621 versus 997 in Neder-Betuwe. Een vergelijking met andere gemeenten is niet beschikbaar. Deze zou alleen relevant zijn als bij andere gemeenten het percentage bedrijven ten opzichte van het percentage woningen op het totaal aantal objecten gelijk zou zijn en de tarieven ook. De verhouding tussen woningen en bedrijven is in de afgelopen 5 jaar niet veel gewijzigd. De woningen hebben qua

waarde wel een wat grotere marktontwikkeling doorgemaakt waardoor deze inkomsten wat hoger kunnen zijn geweest.

36

37

SGP

Inkomsten forenzenbelasting is gedecimeerd. Komt dat door actie Rivierendal? Wat zijn de uitvoeringskosten 115 voor deze belasting?

SGP

7. Lijkbezorgingsrechten. Daarin worden incidentele kosten voor begraafplaatsonderhoud genoemd (>100K). Waarom is hiervoor de voorziening onderhoud niet 117 aangesproken (zie pag. 47 en pag. 133).

38

SGP

39

SGP

Waarom verdrievoudigen de kosten bij markgelden en De stijging van de kosten wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de stijging staan er maar een kleine opbrengstenstijging tegenover? van energiekosten, en de (onvoorziene) vervanging van een stroomkast om veiligheidsredenen. Volgens de huidige verordening worden vaste tarieven voor de weekmarkt Opheusden in rekening gebracht. De stijging van de energiekosten is in 2025 dan ook niet doorberekend aan de 117 afnemers, waardoor de opbrengsten niet navenant zijn meegestegen. Nu ook de energiekosten in 2026 hoger uitvallen dan begroot loopt er inmiddels een initiatief om deze kostenstijging wel te kunnen doorberekenen in de tarieven en daardoor beter kostendekkend te kunnen zijn. In het geval VLC gelijk krijgt van rechter, is er nog een Er loopt nu een hoger beroep van de Raad van State waar het wachten is mogelijkheid om claim af te wentelen op anderen op de uitspraak. Mocht deze uitspraak in het nadeel van de gemeente uitpakken, beraden wij ons op vervolgstappen. 129 (aannemer oid?)

Hoe wordt geborgd dat de kosten van klimaatadaptatie en waterbeheer eerlijk worden verdeeld, zodat niet vooral huishoudens en kleine gebruikers de lasten dragen terwijl grote vervuilers proportioneel bijdragen? 40

PRO Neder-Betuwe

De oorzaak is tweeledig. Meer eigenaren zijn hun chalets gaan verhuren zodat er verblijfsbelasting geind is in plaats van forensenbelasting. Daarnaast staan er op dit moment heel veel chalets onder andere op Rivierendal te koop, geheel leeggehaald, waardoor er geen forensenbelasting opgelegd kan worden. De voorziening begraafplaatsen wordt gebruikt ter dekking van de kosten voor groot onderhoud. De incidentele kosten genoemd in de jaarrekening betreffen kosten voor klein onderhoud en deze kosten worden niet verantwoord via de voorziening begraafplaatsen, maar via de betreffende exploitatiepost.

138

In 2025 is er een nieuwe grondslag voor de tarieven van de rioolheffing gekomen (tariefdifferentiatie). Met deze nieuwe grondslag is het mogelijk grote bedrijfsmatige vervuilers een hogere rioolheffing op te leggen. Er zijn in 2025 ongeveer 100 grootgebruikers die een aangepaste (verhoogde) heffing hebben ontvangen. Als gevolg van de inkomsten uit grootgebruikers is het tarief voor woningen van €240 naar €208 gegaan. Op deze wijze wordt geborgd dat de kosten voor waterbeheer en klimaatadaptatie eerlijk worden verdeeld. Voor 2026 zijn de berekeningen van de rioolheffing in een afrondende fase, de heffing zal op dezelfde wijze worden opgelegd.

In hoeverre draagt de voorgestelde tariefdifferentiatie daadwerkelijk bij aan een eerlijk ‘de vervuiler betaalt’principe, en hoe wordt voorkomen dat dit systeem sociaal kwetsbare inwoners onevenredig treft? 41

PRO Neder-Betuwe

138

Hoe wordt in het beleid voor agrarische (semi)verharde percelen geborgd dat ecologische doelen voor waterkwaliteit en biodiversiteit niet onder druk komen te staan, terwijl er ook ruimte blijft voor een duurzame agrarische sector? 42

43

PRO Neder-Betuwe

VNB

138

In de Ontwerpjaarstukken 2025 (pagina 141) wordt aangegeven dat voor de gemeentelijke begraafplaatsen kwaliteitsniveau A (Hoog) wordt nagestreefd, dat periodieke kwaliteitsschouwen worden uitgevoerd en dat de begraafplaatsen er volgens kennersoordeel netjes uitzien. Kan het college de resultaten van de meest recente kwaliteitsschouw per gemeentelijke 140 begraafplaats verstrekken, inclusief de behaalde kwaliteitsniveaus en eventuele geconstateerde aandachtspunten ten aanzien van groenonderhoud, paden en algemene staat van onderhoud? Daarbij ontvangen wij graag een afzonderlijke toelichting voor de begraafplaatsen in Dodewaard en Ochten.

44

SGP

Hoe is de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) binnen Regio Rivierenland verwerkt in concrete 178 uitvoeringsprogramma’s in de gemeente Neder-Betuwe?

45

PRO Neder-Betuwe

Hoe gaat de gemeente de toename van biodiversiteit als 178 gevolg van klimaatadaptatiemaatregelen kwantitatief

In 2025 hebben circa 100 grootgebruikers een verhoogde heffing ontvangen. Hierdoor is het tarief voor woningen verlaagd van €240 naar €208 (-13%). De tariefdifferentiatie geeft invulling aan het principe ‘de vervuiler betaalt’: alleen niet-woningen met een hoog waterverbruik worden zwaarder belast. Woningen worden niet geraakt. Op deze manier worden alleen grote bedrijven die veel water lozen zwaarder belast, en geen gezinnen of sociaal kwetsbare inwoners. De heffing is gebaseerd op het watergebruik en daarmee evenredig aan de belasting van het rioolsysteem. Dit voorkomt een onevenredig hoge bijdrage van kleine lozers. De borging van ecologische doelen voor waterkwaliteit en biodiversiteit vindt primair plaats via het beleid en de regelgeving van de EU, het Rijk en Waterschap Rivierenland. De gemeente heeft binnen het Programma Riolering en Water hierin een beperkte beleidsmatige rol en kent geen specifiek beleid voor een hogere financiële belasting van (agrarische) verharde percelen. Vanuit haar rol als gesprekspartner werkt de gemeente samen met de ODR, het waterschap en agrarische organisaties om zowel de belangen van waterkwaliteit en biodiversiteit als die van een duurzame agrarische sector mee te wegen. Op deze wijze wordt aangesloten bij de geldende kaders en wordt gezocht naar een evenwichtige afweging van belangen.

De monitoring van de begraafplaatsen maakt onderdeel uit van de algemene monitoring van de openbare ruimte. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een steekproefsysteem, waarbij het inspectieprogramma bepaalt welke locaties worden gecontroleerd. Daardoor worden begraafplaatsen incidenteel meegenomen in de inspecties en is er beperkte meetinformatie beschikbaar (zie bijlage vraag 43). Naast deze beeldschouw controleert de gemeentelijke toezichthouder regelmatig de kwaliteit van het onderhoud. Deze controles worden niet opgenomen in de rapportages. Wanneer wordt vastgesteld dat het onderhoud niet voldoet aan de contractafspraken, wordt dit besproken met de aannemer.

De Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 is in Neder-Betuwe vertaald via het door de gemeenteraad vastgestelde RES-bod. De afspraken en ambities uit dit bod zijn vervolgens verwerkt in de gemeentelijke beleidskaders, waaronder de in 2026 vastgestelde Energievisie en het Programma Energie & Warmte. We zetten ons in voor het behouden, en waar mogelijk vergroten, van biodiversiteit. Hoewel we hier geen objectieve metingen voor doen, hebben

meten?

46

Gemeentebelangen

Moeten de posten voor 2026 niet geïndexeerd worden? 186 Zie ook voorstel 2 juli 2026 aan de raad. laatste alinea: Zin bij Reserve Precario is niet te snappen. Wat wordt hier nu eigenlijk bedoeld?

47

Gemeentebelangen

186

Rechtmatigheid: Bedrag van 1.6 miljoen niet rechtmatig maar binnen de vastgestelde afspraken. (Welke zijn dit? o.a. inkopen niet Europees aanbesteed 943K 48

Gemeentebelangen

192

Rechtmatigheid, wat vindt de accountant hier van? 49

Gemeentebelangen

192

50

Gemeentebelangen

Beloning gem. secretaris + 18% . Waar is deze 193 verhoging op gebaseerd

51

Gemeentebelangen

52

Gemeentebelangen

53

Gemeentebelangen

193

Wij vragen ons af of dit toegestaan is, bij naam te noemen, vanuit de AVG.

Overige uitzettingen (864K) betreft de exploitatie van het abc terrein. Waarom hier een duurzame waardevermindering van 122 K? 204 Meer detail in kolom aflossingen/afschrijvingen. Is iets een aflossing of afschrijving?

we er aandacht voor bij de inrichting van de openbare ruimte en bij de ontwikkeling van beleid wat raakt aan de biodiversiteit in onze gemeente. Posten die voor 2026 geïndexeerd dienen te worden lopen via de reguliere aanspraken die plaatsvinden bij de 1e bestuursrapportage van het betreffende jaar. Dat er minder gelden uit de reserve precario zijn onttrokken in 2025 betekent per saldo een nadelig effect op de financiële positie. Daar tegenover staan de uitgaven op de verschillende taakvelden die niet hebben plaatsgevonden en dat betekent per saldo een voordelig effect op de financiële positie. In totaliteit een budgettair neutraal effect op de financiële positie. De acceptabele rechtmatigheden (€ 1,6 miljoen) betreffen de begrotingsrechtmatigheden die binnen de afspraken met de raad passen, zoals deze zijn vastgelegd in de financiële verordening. Dit zijn lasten van openeinde regelingen of lasten waar hogere baten tegenover staan. De onrechtmatige aanbestedingen vallen daar niet onder. Deze zijn niet acceptabel. Dit geldt ook voor de overschrijdingen van de investeringskredieten en de begrotingsonrechtmatigheden vanuit ODR en AVRI. Het college stelt een rechtmatigheidsverantwoording op. De accountant controleert of deze klopt (getrouw is). Verder geeft de accountant geen oordeel over de rechtmatigheid.

De accountant kan wel aanbevelingen doen als bepaalde onrechtmatigheden vaak voorkomen. Dit blijkt dat uit het accountantsverslag. De bezoldiging in 2024 is gebaseerd op 11 maanden en de bezoldiging in 2025 op 12 maanden. Dat verklaart een deel van het verschil. Daarnaast is er sprake van indexatie van salarissen Vanuit de Wet Normering Topinkomens wordt een format voorgeschreven dat in de jaarrekening moet worden opgenomen. Daarin is een verplicht onderdeel de naam van de topfunctionaris. Daarnaast is voor alle gemeenten openbaar wie de gemeentesecretaris en griffier zijn. In de grondexploitatie ABC was geld gereserveerd voor de aanleg van een stuw. Deze stuw wordt in 2026 aangelegd, en de exploitatie ABC is per 3112- 2025 afgesloten. Daarom is het budget van 122k van de ene exploitatie (ABC) naar een andere exploitatie, de ABC-SV (structuurvisie) gegaan.

Waarom zijn de uurtarief bedrijven en wonen (3.2 en 8.2) Uurtarieven zijn jaarlijks gebaseerd op de nieuwe urencalculatie 206 verlaagd? organisatiebreed. Daar kunnen bijstellingen naar boven en beneden plaatsvinden en is voor het grootste deel afhankelijk van inzet aantallen

uren.

54

Gemeentebelangen

212

Toevoeging wethouders pensioen 1.232 mj. Nieuwe stelsel zou toch meer uitkering geven bij dezelfde premie! Dit is niet uitlegbaar aan inwoners!

Rente in 2025 658.406 en in 2024 64.608 (geen nieuwe lening in 2025) Hier klopt het niet, graag uitleg

Deze toevoeging staat los van het nieuwe pensioenstelsel. Dit wordt veroorzaakt door de hoge dekkingsgraad die wordt toegepast door het ABP en van toepassing is op het moment dat de APPA pensioenregeling wordt ondergebracht bij het ABP. De dekkingsgraad is inmiddels gestegen naar 124,2% (april 2026). Hier hebben wij als gemeente helaas geen invloed op. Het bedrag voor 2024 dient te zijn € 664.608 in plaats van € 64.608. Zie jaarstukken 2024.

55

Gemeentebelangen

214

56

Gemeentebelangen

Begroot 2025 nul bij economische promotie en werkelijk 241 3.320 uitgegeven? Graag uitleg.

57

Gemeentebelangen

Er zijn veel herhalingen, Waren de baten van economie 184/186 niet beter in te schatten?

De afwijking op programma Economie betreft de tussentijdse winstneming Medel

58

Gemeentebelangen

bij overige vorderingen is 546k (15%) oninbaar? Waarom? Bij dwangsommen saldo 70k en de 206/208 voorziening is 60K!

59

Gemeentebelangen

15% is een inschatting van de dubieusheid van de vorderingen. De toevoeging van de € 60.000 bij dwangsommen betreft het totaal van opgelegde dwangsommen die wij voor 100% voorzien in de voorziening dubieuze debiteuren. Zie ook de grondslagen bij de balans en toelichting op pagina 200. Het is helaas een verplichting om te voldoen aan de BBV en cijfers op meerdere plaatsen te benoemen.

60

Gemeentebelangen

Vele getallen komen meerdere keren voor. Stuk zou alg korter en leesbaarder kunnen zijn. Waarom is hier voor gekozen. De verstrekte stukken hebben geen versie en/of paraaf of iets anders voor akkoord. Tevens ontbreekt de acc. verklaring en zijn verklaring over rechtmatigheid. Kortom is het stuk een beheerst document? alg

Dit betreft geen uitgave (last) maar een ontvangst (baat). De toelichting vindt u onder programma 4, taakveld 3.4 (blz. 64)

Bij een gemeente worden de jaarstukken niet geparafeerd door het college. Het college stelt de jaarstukken op en de raad stelt vast. De accountant waarmerkt de jaarrekening als de controleverklaring wordt verstrekt. Deze is er nog niet. De versie die voorligt aan de raad is wel al gecontroleerd door de accountant en opmerkingen en correcties die tijdens de controle zijn geconstateerd, zijn hier in verwerkt. Voor wat betreft de rechtmatigheid geldt dat het college een rechtmatigheidsverantwoording opstelt. Deze zit in de jaarrekening (pag. 192). De accountant geeft sinds 2023 geen oordeel (verklaring) meer over de rechtmatigheid.

Bijlage bij vraag 43