Algemene beschouwingen GB

Voorzitter, leden van de raad, Allereerst willen we de ambtelijke organisatie bedanken voor het schrijven van deze duidelijke en goed leesbare begroting. De gemeente Neder-Betuwe zit er warmpjes bij. Een begroting die ruimte biedt voor mooie plannen en voornemens. Ruimte voor ambitie, zo staat er boven de begroting te lezen. Vanuit de overheid komt er de komende jaren extra geld naar de gemeente, het biedt een fors positief effect op de financiële positie van de gemeente. Uiteraard is het altijd goed om te zien dat er een positief resultaat is en dat er heroverwegingen worden gedaan. Bijvoorbeeld op de opvang van zwerfdieren. Deze begroting geeft volgens de coalitiepartijen ruimte voor nieuwe ambities en nieuw beleid. De plannen voor de komende tijd zijn groots, maar zijn deze ook passend in de huidige tijd? Een tijd die veel onzekerheden geeft voor mensen, voor de inwoners van onze gemeente. De afgelopen maanden heeft duidelijk gemaakt dat onze maatschappij niet meer de maatschappij is zoals we deze kenden. De oorlog in de Oekraïne heeft veel onzekerheden opgeleverd en het einde is nog niet in zicht. Dat hebben we als gemeente ook gemerkt, er is een beroep gedaan op de gemeente om vluchtelingen onderdak te bieden. Fijn dat dit ook zo goed gelukt is. De situatie zal echter zoals het er naar uitziet veel langer gaan duren dan vooraf gedacht.

Daarnaast komen er mogelijk ook meer andere asielzoekers of statushouders onze kant op al dan niet gedwongen. Dit alles zal de nodige problemen en verantwoordelijkheden met zich meebrengen. Zijn wij hierop voorbereid, kunnen we ons er wel op voorbereiden en kan de portefeuillehouder ons beloven de raad op de hoogte te houden van ontwikkelingen en mee te nemen in de besluitvorming? De hele asielcrisis vraag ook wat van onze inwoners. Wij zijn als raad ook verantwoordelijk voor de communicatie over besluiten ten aanzien van de opvang. Laten we hierin zoals voorheen zoveel mogelijk samen optrekken. Niet alleen de asielcrisis biedt onzekerheden voor onze inwoners. Het tekort aan betaalbare woningen, de energiecrisis, de inflatie, al deze zaken hebben er voor gezorgd dat onze inwoners er niet zo warmpjes bij zitten als onze gemeente. Wij vinden dat dit niet voldoende terug te vinden is in de begroting voor de komende jaren. Helaas ziet Gemeentebelangen in de begroting weinig besef van de huidige tijd en de zorgen die onze inwoners hebben. Wat ons betreft zou er meer blijvende aandacht moeten zijn voor inwoners die het moeilijk hebben in onze gemeente. Wanneer we kijken naar woningbouw zien we dat er wordt ingezet op 30% huurwoningen in de sociale woningbouw, een verplichting die door de overheid is opgelegd.

Maar is er werkelijk gekeken of 30% genoeg is om alle jongeren die zo graag een woning willen hebben, ook geholpen kunnen worden? Er zijn plannen voor woningbouw, Ochten Oost, Echteld, Kesteren maar is dit voldoende? Heeft de tijd ons niet ingehaald en moeten we overgaan tot een hoger aantal sociale huurwoningen om de jongeren die graag in de gemeente willen blijven wonen, ook werkelijk binnen onze gemeente te houden. Of gaan we onze, weinig beschikbare ruimte weggeven om weer twee nieuwe kerken te bouwen? Wat Gemeentebelangen betreft zouden we deze kostbare ruimte beter kunnen gebruiken voor woningbouw. Als samenleving hebben we toch de verantwoordelijkheid om met elkaar te zorgen voor de toekomst van volgende generaties en past daarin de bouw van grote kerken die

slechts enkele keren per week gebruikt worden? Wat Gemeentebelangen betreft niet. We zullen de ontwikkelingen de komende tijd kritisch blijven volgen. Dan de energiecrisis. Zoveel mensen die maandelijks alle zeilen moeten bijzetten om hun rekeningen te betalen, om de energienota te voldoen. Ja, er komt steun vanuit de overheid, een energiecompensatie. Maar dit is niet genoeg om mensen het gevoel te geven dat zij hun financiën onder controle hebben. Wat kan de gemeente daarin nog voor hen betekenen? Gemeentebelangen vindt het essentieel dat de gemeente er alles aan doet om de lasten voor inwoners zo beperkt mogelijk te houden, dat betekent dat de OZB niet verhoogd moet worden. Gemeentebelangen was voornemens daarover een amendement in te dienen maar we zagen tot ons genoegen dat de coalitiepartners hier hetzelfde in staan en ook een amendement hebben voorbereid. We sluiten daar graag bij aan ook al realiseren wij ons dat het bedrag dat dit oplevert voor huizenbezitters een druppel op een gloeiende plaat zal zijn. Komende jaren zullen wij nauwlettend in de gaten houden of eventueel voorgestelde verhogingen passend zijn voor inwoners en de begroting van de gemeente. Inwoners die op of net boven bijstandsniveau leven kunnen veelal hun rekeningen niet meer betalen. Wij zijn er mede verantwoordelijk voor om deze inwoners te helpen waar dit mogelijk is.

Het voorkomen van hoge schulden is nog altijd goedkoper dan het oplossen van deze schulden. Daarom zullen wij de motie uitbreiden bijzondere doelgroepen bijzondere bijstand steunen. Gemeentebelangen hoort en ziet in de samenleving dat jongeren het na de corona crisis en met alle maatschappelijke onzekerheden moeilijk hebben. Er wordt vanuit verschillende hoeken overlast gemeld. Wij zijn dan ook blij dat er een extra jeugdwerker in de wijk komt. Voorkomen van problemen is altijd beter dan genezen! Wanneer er dan toch problemen ontstaan moet er kunnen worden ingegrepen, wij zijn dan ook blij met het feit dat er twee jeugdagenten aan onze gemeente gekoppeld zijn.Samen met de jongerenwerker kunnen de jeugdagenten er voor zorgen dat de overlast teruggedrongen wordt en dat jongeren met problemen al in het voortraject ondersteuning krijgen. We zouden wel graag van de portefeuillehouder willen weten voor hoeveel uur deze ingezet gaan worden en of de portefeuillehouder ook inbreng heeft in het tijdstip en de plaats van inzet. Een ander aandachtspunt voor gemeentebelangen zijn toch ook de boeren in onze gemeente. Ook zij verkeren in grote onzekerheid. Mag hun bedrijf blijven, of zit het te dicht bij een natura 2000 gebied? Voor de boomkwekers is voldoende ruimte, zij krijgen alle mogelijkheden om hun bedrijf uit te breiden en laten groeien.

Het is ook een mooie bedrijfstak, maar niet de enige binnen onze gemeente. Boeren hebben te maken met de huidige toenemende onzekerheden. Hoge kosten, dreiging van verlies van inkomen, de angst je bedrijf te moeten beëindigen. Wat wordt er voor hen gedaan? Als gemeente hebben wij niet veel invloed op het stikstofbeleid wat vanuit Den Haag wordt opgelegd. Wij kunnen wel zorgen dat we oprechte aandacht hebben voor de problemen waar deze boeren tegenaan lopen en ze waar nodig ondersteunen door mee te denken in oplossingen. Gemeentebelangen ziet ook bij ondernemers de problemen toenemen, ook zij hebben veel last van de stijgende inflatie en oplopende energiekosten. Wat dit voor de toekomst gaat betekenen is nog onzeker maar de kans dat er ondernemers zijn die het niet gaan redden is reëel. Wij roepen het college op hier oog voor te hebben en daar waar mogelijk de ondernemers te steunen. Het college heeft in de begroting grote bedragen ingezet voor oa dure rondwegen. Maar zijn dit wel de dingen waar wij ons nu druk over moeten maken. Is het welzijn, financieel welzijn van onze inwoners niet van veel groter belang. Gemeentebelangen mist dit sociale gedeelte in de begroting.

Gemeentebelangen vraagt daarom de komende periode beter te kijken wat de prioriteiten zijn en daar een beleid voor de toekomst op te maken. En wat ons betreft zijn onze inwoners de grootste prioriteit.