A59-9 - Antwoord - Ontvlechting gezamenlijke bedrijfsvoering GGD en VRGZ

Gemeente Neder-Betuwe t.a.v. de raad Postbus 20 4043ZG OPHEUSDEN

uw brief van 27 maart 2026 uw kenmerk ons kenmerk Z/26/116500 behandeld door Veiligheid bijlage(n) Opheusden

21 april 2026

Onderwerp Beantwoording schriftelijk vragen dhr. H.G.T. van Bragt inzake ontvlechting gezamenlijke bedrijfsvoering GGD en VRGZ

Geachte raad, Naar aanleiding van de schriftelijke vragen dhr. H.G.T. van Bragt d.d. 27 maart 2026 stuurt het college middels deze brief de beantwoording. 1. Begrijpen we het juist dat een KGR-construct niet opgesteld kan worden met een relatieve (meegroeiende) verdeelsleutel naar rato van de omvang van beide organisaties (bijvoorbeeld 60 FTE/40 FTE --> 60/40% op dat moment) , maar alleen op basis van een absolute, vaststaande verdeelsleutel (bijvoorbeeld 60/40%)? Dat klopt. De vastgestelde verdeelsleutel van de huidige KGR kan tussentijds niet gewijzigd worden. En bij het opstellen van een KGR als er nog geen is, moet je ook een vaste verdeling aanhouden. Die kan niet flexibel of variabel zijn. 2. Is er een nadere (financiële) uitwerking te geven voor scenario 1? Ja, er is een financiële uitwerking gemaakt door onderzoeksbureau SQALE die € 200.000 hoger uitkomt dan scenario 2. De nadelen van dit scenario (weinig operationele samenwerking die leidt tot voordelen qua synergie, kwaliteit of continuïteit aan de ene kant en een complexe governance en btw-heffing over het restant aan de andere kant) maken het financieel onaantrekkelijk. Door de 10% risico-opslag en de 21% btw wordt dit scenario duurder voor gemeenten. 3. Wat we begrijpen vanuit de brief, is dat de GGD structureel te weinig betaalt voor de diensten die zij afneemt van de VRGZ.

Door de bedrijfsvoering van de GGD zelfstandig te organiseren, hoeft de VRGZ deze diensten niet meer te leveren tegen een te lage vergoeding. Hoe gaan we dit terugzien in de begroting van de VRGZ? In de begroting ontvangt de VRGZ 4,2 miljoen om de bedrijfsvoeringstaken voor de GGD uit te voeren. De VRGZ heeft in haar eigen begroting een bedrag van 12,6 miljoen om de eigen bedrijfsvoeringstaken uit te voeren. Bij het splitsen van de bedrijfsvoeringstaken ontvangt de VRGZ de 4,2 miljoen NIET meer van de GGD en voert deze taken dan ook NIET meer uit. De VRGZ blijft nog steeds haar eigen taken uitvoeren voor het ondersteunen van de primaire processen van de brandweer, ambulance en risico- en crisisbeheersing. Deze komen niet te vervallen. De 12,6 miljoen dekt daarbij dus nog steeds de kosten van de eigen bedrijfsvoering. Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

NB: De synergievoordelen die WEL aanwezig waren van bijvoorbeeld een ICT-server en een helpdeskmedewerker, komen daarbij te vervallen. Deze taken/systemen dienen ondanks een splitsing ook zelf behouden te blijven om de eigen bedrijfsvoering te laten functioneren, waardoor deze kosten volledig achterblijven bij de VRGZ. Het verlies van schaalvoordelen van de samenwerking wordt gecompenseerd door o.a. meer integraal te gaan werken. 4. Worden de kosten voor deze ontvlechting in één keer opgenomen in de begroting, waardoor dit nu al een tegenvaller van totaal € 3.000.000 betreft voor het jaar 2027? De kosten kunnen verdeeld worden in gezamenlijke incidentele frictiekosten (€ 2,2 Mio) voor de GGD en VRGZ en structurele meerkosten voor de GGD (max. € 700.000). Na besluitvorming in april door beide AB’s wordt in juni [RL1.1][JW1.2]2026 een begrotingswijziging door de beide DB's voorbereid voor de financiering van de gezamenlijke incidentele frictiekosten. In het voorjaar 2027 zal door het DB van de GGD GZ een begrotingswijziging 2027 worden voorbereid voor de structurele meerkosten van de GGD GZ. 5. Hoe ziet de GGD de stijging van de jaarlijkse kosten, met daarbovenop de frictiekosten, in verhouding tot de bezuiniging die vorig jaar door hen doorgevoerd is? Het voordeel hiervan is door dit besluit praktisch verdwenen.

De GGD heeft in de vastgestelde begroting 2026 een structurele bezuiniging doorgevoerd van 3,4%. Voor de begroting 2027 heeft de GGD hierdoor feitelijk al (in 2026) voldaan aan de bezuiniging van 1,5% t.o.v. de begroting 2025. De ontvlechting staat los van een eerdere bezuinigingsopdracht. Het is een autonome ontwikkeling die primair ingaat op een adequate bedrijfsvoering, passend bij de richting die de GGD op wil en moet gaan. Ten tijde van de bezuinigingsopdracht was dit nog niet concreet uitgewerkt en onvoldoende helder om te presenteren aan de raden. Volgend op de raadsinformatiebrief hebben we ook kennisgenomen van het AB-stuk (‘5 – Voorblad Op weg naar een eigen bedrijfsvoeringsorganisatie voor GGD GZ’) van het bestuursoverleg van de GGD van 18 december 2025. Daarover hebben we nog de volgende vragen: 6. We begrijpen uit dit verslag dat er op dit moment nog geen concreet plan is hoe de uitvoering door GGD zelf uitgevoerd moet worden, maar dat hier nog onderzoek naar gedaan wordt. Klopt dit? Niet volledig. We onderscheiden 2 fases bij de inrichting van een eigen bedrijfsvoering organisatie voor de GGD. Fase 1: inrichten. Om te voorkomen dat je niet de juiste keuzes maakt tot uitbesteding is het belangrijk eerst zelf beeld te hebben van de uitvoering.

Daarnaast betekent samenwerking aangaan een langere doorlooptijd en dus een langere periode van het nadelig effect van de KGR. En direct uitbesteden houdt een toename in van de frictiekosten op personeel, doordat personeel van de VRGZ niet mee over gaat naar de GGD. Fase 2: samenwerken. Hiervoor heeft onderzoeksbureau SQALE een marktverkenning gedaan. Daar komen 2 kansrijke partijen uit die ook open staan voor samenwerking. We starten gelijktijdig met de start van de ontvlechting met het nader verkennen en vormgeven van deze samenwerking. 7. Hoe groot is de kans dat de kosteninschatting fout is, aangezien de nieuwe uitvoering nog niet uitgewerkt is? We schatten dat minimaal in. De kosteninschatting voor de structurele meerkosten voor de GGD en de gezamenlijke frictiekosten die SQALE in een eerder stadium heeft gedaan, is in de nadere uitwerking van het richtinggevend besluit bevestigd. Er is wel een risico op hogere frictiekosten personeel (als medewerkers niet willen overgaan). Echter verwachten we o.b.v. de huidige aannames dat ook deze beperkt zullen blijven. Door o.a. in te zetten op een goede Pagina 2 van 3

strategische personeelsplanning proberen we te voorkomen dat hierdoor meer frictiekosten gaan ontstaan. 8. We proberen te begrijpen wat de reden is van het besluit, en begrijpen uit de stukken dat de GGD meer kosten maakt dan via het KGR-construct vergoed wordt. De overschrijding hiervan wordt via facturatie rechtgetrokken, wat resulteert in extra lasten in de vorm van BTW over dit bedrag (in 2025 een uitgave van € 250.000 meer en een BTW over dat bedrag van € 52.500). Onze vraag die daaruit voortvloeit is: kunnen we niet beter die extra lasten van € 302.500 voor lief nemen in plaats van de extra jaarlijkse lasten plus de bijbehorende frictiekosten? De GGD neemt meer diensten af dan de VRGZ kan doorbelasten, omdat sprake is van vaste verdeelsleutels. Het compenseren van deze diensten via een aanvullende factuur blijkt niet toegestaan en te leiden tot het niet meer geldig zijn van het KGR-construct. Daarom is deze factuur teruggedraaid en kan ook voor de toekomst geen aanvullende factuur gestuurd worden. Het voor lief nemen van de extra kosten is geen optie, omdat daarmee het KGRconstruct niet meer van toepassing is. In dat geval moet dus 21% btw over de volledige doorbelasting plaatsvinden, inclusief een 10% risico-toeslag. Voor de volledigheid en verdere informatie sturen wij u als bijlage de Q&A mee welke naar aanleiding van dit onderwerp is opgesteld door de VRGZ en de GGD.

Met vriendelijke groet,

Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus – de Bruijn secretaris

Pagina 3 van 3

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Jan Kottelenberg burgemeester