RV Programmabegroting 2026 na addendum

Raadsvoorstel

Documentnummer Onderwerp Datum raadsvergadering Raadscommissie Datum raadscommissie Programma Portefeuillehouder

Programmabegroting 2026 6 november 2025 Begroting & Rekening 30 oktober 2025 n.v.t. A.F. Herings

Programmabegroting 2026 Inleiding Op grond van artikel 190 van de Gemeentewet biedt het college uw raad een ontwerpbegroting aan voor het komende begrotingsjaar inclusief een meerjarenraming en toelichtingen. Op grond van artikel 191 Gemeentewet wordt aan u gevraagd om de begroting 2026 voor de gemeente Mook en Middelaar, al dan niet gewijzigd, vast te stellen. Voorstel 1. De begroting 2026 vast te stellen conform de ontwerpbegroting; en meer specifiek: a. de mutaties voor ‘bestaand beleid’, groot € 537k, vast te stellen conform de ontwerpbegroting; b. de mutaties voor ‘nieuw beleid, groot € 30k, vast te stellen conform de ontwerpbegroting; c. het investeringsplan 2026, groot € 475k, vast te stellen conform de ontwerpbegroting; d. de bestemmingsreserve ‘Lokaal Leefbaarheidsfonds’ in te stellen; e. de mutaties in reserves voor 2026, groot € 208k (inclusief € 146k onttrekking VBR dekkingsplan), vast te stellen conform de ontwerpbegroting; f. de overige mutaties zoals vermeld in het dekkingsplan, groot € 925k (exclusief € 146k onttrekking VBR), vast te stellen conform de ontwerpbegroting; 2. De meerjarenraming 2027-2029 voor kennisgeving aan te nemen. Beoogd effect 1. Uw raad in staat te stellen om de begroting vast te stellen, conform het gestelde in artikel 191 van de Gemeentewet; 2.

Uw raad in staat te stellen om het budgetrecht uit te oefenen, inclusief het autoriseren van de nagekomen wijzigingen, het investeringsplan, de mutaties op de reserves en indien van toepassing het dekkingsplan.

Pagina 1 van 4

Programmabegroting 2026 (versie raad 2025-11-06)

Raadsvoorstel

Argumenten 1.1 De raad is het bevoegde gremium. De raad heeft het budgetrecht. De voorgestelde verdeling van de budgetten in de programma’s, de nagekomen wijzigingen in de programmabegroting en het dekkingsplan moeten geautoriseerd worden door de raad. Het is wenselijk dat uw raad ook het investeringsplan vaststelt. U kunt namelijk aangeven voor welke investeringen een afzonderlijk raadsbesluit is vereist. Ook eventuele mutaties op reserves (ten opzichte van de reeds vastgestelde mutaties) moeten specifiek door uw raad besloten worden. Voorafgaand aan de besluitvorming is een avond gepland voor raads- en commissieleden, waarbij een technische toelichting op de Programmabegroting 2026 wordt gegeven. Daarnaast worden ingediende technische vragen en antwoorden hierop behandeld in de commissievergadering van de commissie Begroting en Rekening. Het vaststellen van de belastingtarieven gebeurt in de raadsvergadering van 11 december 2025.

Kanttekeningen 1.1 Geen sluitende meerjarenraming De Programmabegroting 2026 sluit met een neutraal begrotingssaldo voor het jaar 2026, mede door het dekkingsplan (een extra verhoging van de onroerende zaakbelastingen met 2% en een onttrekking uit de Vrij Besteedbare Reserve van 3%). Het jaar 2027 sluit met een voordelig begrotingssaldo. De jaren 2028 en 2029 vertonen nog een tekort. Dit is met name het gevolg van een veel lagere uitkering uit het gemeentefonds ten opzichte van de voorgaande jaren. Dit is landelijk het geval bij veel gemeenten. Het jaar 2028 wordt ook wel ‘ravijnjaar’ genoemd. Dit was 2026 maar is landelijk verschoven naar 2028. De effecten van de septembercirculaire 2025 waren nog niet bekend bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 en worden middels een eerste begrotingswijziging aan u voorgelegd in de raadsvergadering van 6 november 2025.

Duurzaamheid Duurzaamheid speelt heden ten dage een belangrijke rol. Niet alleen moet de begroting financieel reëel en structureel sluitend zijn (hetgeen ook het geval is voor het begrotingsjaar 2026), ook is in de Programmabegroting 2026 een programma Toerisme, natuur en duurzaamheid opgenomen. In dit programma zijn diverse aspecten op het gebied van duurzaamheid vermeld.

Financiën In onderstaande tabel vindt u een samenvatting van de opbouw van de begrotingssaldi. Een specificatie en toelichting van de onderliggende posten vindt u terug in de Programmabegroting 2026. Bedragen x € 1.000 Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Saldo na structurele doorwerking Zomerrapportage 2025

504 N

387 N

804 N

844 N

Nagekomen mutaties bestaand en nieuw beleid

567 N

76 N

174 V

258 V

Subtotaal begrotingssaldo

1.071 N

463 N

630 N

586 N

Dekkingsplan

1.071 V

925 V

425 V

425 V

0V

462 V

205 N

161 N

Begrotingssaldo

Pagina 2 van 4

Programmabegroting 2026

Raadsvoorstel Wettelijk bezien moet in ieder geval begrotingsjaar 2026 reëel en structureel sluitend zijn. Dat is het geval. Bestemmingsreserve Lokaal Leefbaarheidsfonds In de Programmabegroting 2026 wordt voorgesteld om € 400k toe te voegen aan de (nieuwe) bestemmingsreserve Lokaal Leefbaarheidsfonds. Op grond van de Nota Reserves en Voorzieningen 2021 geeft uw raad spelregels mee omtrent de bestemmingsreserve. Reden/doel reserve : De bestemmingsreserve heeft als doel om toekomstige projecten in leefbaarheid, maatschappelijke voorzieningen en sociale initiatieven binnen Mook en Middelaar te kunnen financieren of cofinancieren. Hiermee wordt mede uitvoering gegeven aan de nog op te stellen visie op maatschappelijk vastgoed en aan lokale projecten die bijdragen aan vitaliteit en sociale samenhang; Minimale omvang : Er geldt geen minimale omvang (alleen initieel minimaal € 50k); Maximale omvang : Er geldt geen maximale omvang. De omvang wordt bepaald door toekomstige toevoegingen en/of onttrekkingen die door uw raad worden vastgesteld; Voeding : Initiële storting van € 400k conform de Programmabegroting 2026.

Eventuele toekomstige toevoegingen vinden uitsluitend plaats via afzonderlijk raadsbesluit; Onttrekking : Onttrekkingen vinden uitsluitend plaats op basis van een afzonderlijk raadsbesluit, bijvoorbeeld via een uitvoeringsprogramma of investeringsvoorstel waarin het concrete project en de besteding zijn toegelicht, dan wel via de Programmabegroting en een tussentijdse p&c-rapportage; Looptijd : De reserve heeft geen einddatum en wordt jaarlijks geëvalueerd bij de jaarstukken en periodiek bij de herziening van de nota Reserves en Voorzieningen. Indien het doel is gerealiseerd of de reserve niet langer noodzakelijk is, zal deze worden opgeheven en het eventuele saldo toegevoegd worden aan de VBR.

Communicatie De Programmabegroting 2026 moet op grond van artikel 191, lid 2 Gemeentewet vóór 15 november 2025 aan Gedeputeerde Staten worden gezonden. Enkele gegevens, zoals Informatie voor derden (IV3) en het EMU-saldo worden verstrekt aan het CBS. Voor de inwoners wordt later in het jaar een infographic gemaakt (begroting in één oogopslag).

Uitvoering do 25 sept. t/m wo 8 okt. : Vragenronde fracties; do 2 oktober : Technisch toelichting Programmabegroting 2026 (voor raads- en commissieleden); wo 8 oktober : Inleveren schriftelijke vragen door fracties bij de griffier; ma 13 t/m vr 17 oktober : Herfstvakantie do 23 oktober : Antwoorden van college van b&w op schriftelijke vragen van fracties; do 30 oktober : Behandeling in commissie B&R (inclusief technische vragen); do 6 november : Behandeling en vaststelling door raad (inclusief algemene beschouwingen); vóór 15 november : Vastgestelde Programmabegroting 2026 versturen naar Provincie en CBS.

Pagina 3 van 4

Programmabegroting 2026

Raadsvoorstel

Bijlage(n) - Programmabegroting 2026; - Concept raadsbesluit; - Format vragen fracties.

Mook, 28 oktober 2025 Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar,

De gemeentesecretaris drs. W. Mariman

Pagina 4 van 4

De burgemeester I.M. van Dijk

Programmabegroting 2026