RV Geen zienswijze conceptbedrijfsplan en ontwerpwijziging GR ODNML

Raadsvoorstel

Documentnummer Onderwerp Datum raadsvergadering Raadscommissie Datum raadscommissie Programma Portefeuillehouder

268986 Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML) 18 september 2025 Algemene commissie 10 september 2025 Fysieke leefomgeving T. Herings

Samenvatting Per 1 april 2026 moet volgens de landelijke richtlijnen een robuuste omgevingsdienst in de regio Limburg Noord worden gerealiseerd. De RUDLN voldoet hier niet aan en wordt omgevormd tot deze robuuste dienst. Daarvoor is een conceptbedrijfsplan en een aanpassing van de GR voor de RUDLN nodig. Beide documenten worden aan de raad voorgelegd, waarbij de mogelijkheid wordt gegeven om een zienswijze in te dienen. Voorgesteld wordt om geen zienswijze in te dienen. Voorstel 1. Instemmen met bijgevoegde conceptbedrijfsplan ODNML en geen zienswijze kenbaar maken. 2. Kennisnemen van de bijgevoegde ontwerpwijziging van de GR en geen zienswijze kenbaar maken. Beoogd effect Het opzetten van een robuuste omgevingsdienst voor de regio Noord- en Midden Limburg die voldoet aan de landelijke vastgestelde robuustheidscriteria en daarmee de actuele en toekomstige uitdagingen op gebied van milieu aankan. De raad, (conform de Wet op de Gemeenschappelijke regelingen en de huidige gemeenschappelijke regeling van de RUDLN,) in de gelegenheid stellen een zienswijze over de ontwerp Gemeenschappelijke Regeling en het bedrijfsplan 2026 kenbaar te maken. Inleiding Het Algemeen Bestuur (AB) van de RUD LN heeft op 17 oktober 2024 opdracht gegeven om voor 1 juli 2025 een bedrijfsplan op hoofdlijnen op te stellen om de huidige netwerkorganisatie om te vormen naar een robuuste omgevingsdienst.

Op 26 juni 2025 heeft het AB ingestemd met het conceptbedrijfsplan. Dit plan beschrijft op hoofdlijnen op welke wijze vanaf 1 april 2026 gestart gaat wordt met de nieuwe Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML). De transformatie naar de ODNML per 1 april 2026 vereist een wijziging van de huidige gemeenschappelijke regeling (GR) RUD LN. Het is van belang om de GR gelijktijdig met het bedrijfsplan in procedure te brengen. Binnen de huidige GR is sprake van een gastorganisatie (gemeente Roermond). Dat verandert in de nieuwe ODNML. Ook worden in de GR het uniform takenpakket dat door de deelnemers wordt ingebracht en de financieringssystematiek vastgelegd.

Pagina 1 van 5

1

Raadsvoorstel Argumenten 1.1 De ODNML is een robuuste omgevingsdienst. Het doel van de ODNML is om effectiever en slagvaardiger te zijn bij het aanpakken van complexe milieuproblemen en nieuwe uitdagingen zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en een gezonde leefomgeving. Met de huidige netwerkorganisatie zijn we niet robuust genoeg. In het landelijk Interbestuurlijk Programma VTH zijn criteria voor robuustheid vastgesteld. Robuustheidscriteria zijn landelijke afspraken die beogen dat omgevingsdiensten genoeg capaciteit en kwaliteit hebben om haar takenpakket goed uit te voeren. Er zijn in totaal 6 criteria die markeren waaraan een omgevingsdienst moet voldoen. Deze criteria helpen omgevingsdiensten beter om te gaan met de steeds complexer wordende milieutaken en zorgen voor een uniforme standaard in werkkracht. Een belangrijk criterium is een minimale werkcapaciteit van 114 fte voor de uitvoering van het regionale programma, corresponderend met een minimale omzet van € 16,5 miljoen (prijspeil 2023).

De overige criteria zijn: • werken volgens de kwaliteitscriteria voor VTH • inzetten op innovatie met daarbij een innovatieagenda en bijpassend budget • een financiële buffer hebben • informatie gestuurd werken • aansluiten bij de identiteit van hun werkgebied Door uitvoering te geven aan het bedrijfsplan creëert onze regio een omgevingsdienst die voldoet aan bovenstaande criteria. Bijkomend effect is dat ook de op dit moment onderbelichte taken zoals ketentoezicht en strafrechtelijke handhaving structureel en kwalitatief aandacht en uitvoering krijgen. 1.2 Een uniform milieutakenpakket (UTP) voor heel de regio. Voorgesteld wordt om centraal de milieu-uitvoeringstaken te organiseren. De ODNML verricht géén VTH-taken op het gebied van bouwen, ruimtelijke ordening en bijzondere wetgeving. Ook gaat de nieuwe ODNML niet over het (strategisch) beleid. De ODNML adviseert de deelnemers wel vanuit uitvoeringskennis- en praktijk over beleidsaangelegenheden. Ook adviseert de ODNML de deelnemers op milieugebied voor ruimtelijke vraagstukken (bopa/omgevingsplan). Vanzelfsprekend geeft het uitvoering aan de wettelijke basistaken op het gebied van milieu zoals milieuvergunningverlening en milieutoezicht. 1.3 Kostenverdeelsleutel sluit beter aan bij de werkelijke inzet voor de deelnemers.

Waar bij de huidige RUDLN en GR het inwoneraantal de basis vormt voor de financiële verdeelsleutel, is ervoor gekozen een verdeelsleutel te hanteren die beter aansluit bij de daadwerkelijke inzet voor de deelnemers. In onderstaand schema is dat weergegeven. De kostenverdeelsleutel wordt opgebouwd uit meerdere objectieve criteria die een relatie hebben met de te leveren diensten voor elke deelnemer. De zwaarte van de bedrijven en het aantal bedrijven van een deelnemer zijn sterk bepalende criteria. Het minst bepalende criterium is de oppervlakte van de gemeente. Het criterium voor de huidige kostenverdeelsleutel, het inwoneraantal, bepaalt maar beperkt de te leveren dienstverlening.

Pagina 2 van 5

1

Raadsvoorstel

1.4 Eigen regie in de regio De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft aangegeven dat alle omgevingsdiensten voor 1 april 2026 moeten voldoen aan de robuustheidscriteria. Parallel loopt er een traject om de robuustheidscriteria vast te leggen in wetgeving om zodoende te kunnen ingrijpen bij omgevingsdiensten die niet voldoen aan de criteria. Door uitvoering te geven aan het bedrijfsplan behouden we de regionale regie op de doorontwikkeling van onze eigen omgevingsdienst. 1.5.

Het concept-bedrijfsplan is een gedragen plan dat via een geregisseerd bottom-up proces met stakeholders is opgesteld. In de afgelopen maanden zijn veel stakeholders bij het opstellen van het bedrijfsplan betrokken: het Dagelijks Bestuur (DB) en het AB, de 15 secretarissen en de 16 lijnmanagers , de medewerkers die in dienst zijn bij de RUD-LN en de beoogde nieuwe medewerkers. Er is gewerkt met 5 werkgroepen: taken, HRM, bedrijfsvoering, financiën en juridisch. In de werkgroep financiën zijn van alle deelnemers financiële adviseurs betrokken. Ook de gemeenteraden van de deelnemers zijn actief geïnformeerd in dit proces. 2.1.

De huidige gemeenschappelijke regeling dient aangepast te worden aan de nieuwe organisatie. Door de wijziging van de organisatiestructuur, het uniform takenpakket en de financieringsstructuur dient ook de gemeenschappelijke regeling aangepast te worden. Daarbij is de stemverhouding van de deelnemers niet aangepast. Binnen de ODNML wordt nadat de organisatie in 2030 geheel staat bezien of de stemverhouding in de GR nog aanpassing behoeft. 2.2

De aanpassing van de RUDLN tot ODNML en bijbehorende aanpassing GR zijn nodig

Vanuit het Rijk is duidelijk gemaakt dat de huidige netwerkorganisatie van de RUDLN niet voldoet aan de landelijke richtlijnen voor een robuustste omgevingsdienst. Bij het opstellen van het conceptbedrijfsplan is goed geluisterd naar de individuele medewerkers. Het is van onderaf opgebouwd en kan op ruime steun rekenen. De aanpassing van de GR betreft een noodzakelijke aanpassing van de bestaande regeling ten behoeve van het realiseren van de ODNML. Er worden geen andere aanpassingen met de regeling beoogd. Kanttekeningen 1.1 Inbreng van de provinciale taken. De provincie Limburg heeft een wettelijke verplichting om de taken in te brengen bij een omgevingsdienst. De provincie heeft aangegeven te overwegen de taken, medewerkers en middelen

Pagina 3 van 5

1

Raadsvoorstel in te brengen nadat de ODNML een adequaat uitvoeringsniveau heeft bereikt waarmee de provinciale taken op een verantwoord niveau kunnen worden uitgevoerd. De Provincie draagt wel financieel bij aan de ODNML op het gebied van de bedrijfsvoering. 1.2 Dienstverlening onder druk Het vormen van een nieuwe organisatie zal gepaard gaan met uitdagingen. Een belangrijke uitdaging zal zijn voldoende gekwalificeerd personeel te vinden. Naast de huidige medewerkers die actief zijn in de regio bij de deelnemers, zal er extra personeel geworven moeten worden. Dat geldt voor de milieuspecialisten in de uitvoering, maar ook in bedrijfsvoeringsfuncties zal de organisatie opgebouwd moeten worden met nieuw te werven medewerkers. Er zal worden ingezet op het zoeken en opleiden van nieuwe medewerkers. Dit heeft tijd nodig en vraagt inzet van medewerkers. We realiseren dat dit bouwproces ook onze dienstverlening zowel kwantitatief als kwalitatief raakt. In het bedrijfsplan is nadrukkelijk aangegeven dat ODNML tot 2030 nodig heeft om de totale dienstverlening en organisatie op het gewenste niveau te brengen. Neemt niet weg dat men alles in het werk wil zetten om een minimale dienstverlening op peil te houden en hierover transparant te rapporteren naar haar deelnemers.

Duurzaamheid nvt Participatie De gemeenteraden van de 15 gemeenten, de leden van Provinciale Staten (PS) van de provincie Limburg en onze medezeggenschap zijn meegenomen in het proces en geïnformeerd via nieuwsbrieven en informele en formele bijeenkomsten waarbij er gelegenheid was om input te geven. De bottom-up procesaanpak heeft in het voortraject ook bij medewerkers gezorgd voor voldoende mogelijkheid tot eigen inbreng en het creëren van betrokkenheid. Financiën In de kadernota is voor de aanpassing van de RUDLN naar de ODNML al een raming gegeven voor de begroting in 2026 en verder. Deze raming zal nog worden aangepast als het bedrijfsplan in de loop van 2025 verder wordt uitgewerkt. Dat zal zeer waarschijnlijk nog tot aanpassingen leiden. Het is nog niet duidelijk wat dat betekent.

kl

Pagina 4 van 5

1

Raadsvoorstel Communicatie Voor het raadsvoorstel zijn vanuit het Lijnmanagersoverleg van de RUD LN (LMO) gezamenlijke documenten voorbereid zodat alle deelnemers in de basis hetzelfde voorstel aan de raden en staten aanbieden. Elke deelnemer zal de eigen belangrijke punten uitlichten. Dat is in dit raadsvoorstel gedaan. Uw besluit over het indienen van zienswijzen wordt via een brief aan het Dagelijks Bestuur van de RUD LN kenbaar gemaakt. Uitvoering Net als in onze gemeente worden het conceptbedrijfsplan en de ontwerpwijziging van de GR in de raden en staten behandeld met de mogelijkheid om een zienswijze tegen beide documenten in te dienen. De andere deelnemers behandelen eenzelfde voorstel in de komende maanden. De besluiten met betrekking tot de zienswijzen worden verstuurd aan het Dagelijks Bestuur van de RUD LN. De ontvangen zienswijzen worden in de vergadering van het Dagelijkse Bestuur beoordeeld en aangeboden voor de vergadering van het Algemeen Bestuur van de RUD LN van 18 december 2025 waarbij er een besluit wordt genomen over het bedrijfsplan. De gemeenschappelijke regeling wordt na besluitvorming over de over de ingediende zienswijzen in een tweede ronde aan de deelnemers voorgelegd voor instemming. Definitieve besluitvorming over de gemeenschappelijk regeling zal in het eerste kwartaal van 2026 plaatsvinden.

Dit betekent dat uw raad in 2026 de definitieve wijziging van de GR ter instemming voorgelegd krijgt.

Bijlage(n) -

Raadsbesluit Het conceptbedrijfsplan ODNML De ontwerpwijziging van de GR

Mook, 19 augustus 2025 Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar,

De gemeentesecretaris drs. W. Mariman

Pagina 5 van 5

De burgemeester I.M. van Dijk

1