Raadsvoorstel Evaluatie Werkbedrijf_ondertekend

Raadsvoorstel

Documentnummer Onderwerp Datum raadsvergadering Raadscommissie Datum raadscommissie Programma Portefeuillehouder

Evaluatie WerkBedrijf 10 maart 2022 Samenleving 22 februari 2022 Sociale en Maatschappelijke Dienstverlening drs. K. Peters

Evaluatie WerkBedrijf Inleiding Wij ontvingen van het Dagelijks Bestuur van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen een aanbiedingsbrief met het Eindrapport evaluatie WerkBedrijf ‘Samen aan het werk voor ondernemers en kandidaten’. Het Dagelijks Bestuur vraag om een reactie voor 15 maart 2022. Wij leggen dit aan uw raad voor om u in de gelegenheid te stellen een zienswijze in te dienen. Voorstel 1. Kennis te nemen van de Evaluatie WerkBedrijf ‘Samen aan het werk voor ondernemers en kandidaten’. 2. Zienswijze in te dienen conform bijgaande brief (bijlage 5). Beoogd effect Door middel van een zienswijze bij de Evaluatie WerkBedrijf maken wij gezamenlijk gebruik van de mogelijkheid om een standpunt naar voren te brengen.

Pagina 1 van 6

Evaluatie WerkBedrijf

Raadsvoorstel

Argumenten Het onderzoeksbureau De Beleidsonderzoekers voerde eind 2021 in opdracht van het Dagelijks bestuur (DB) van de Modulaire Gemeenschappelijke regeling Rijk van Nijmegen (MGR) een evaluatieonderzoek uit bij de module WerkBedrijf van de MGR. Met een aanbiedingsbrief (bijlage1) zond het DB het Eindrapport evaluatie Werkbedrijf (bijlage 2) en een samenvatting (bijlage 3). Het DB van de MGR verzoekt ons om een reactie voor 15 maart 2022. Wij willen u hier echter graag goed bij betrekken. Daarom menen wij er goed aan te doen u in de gelegenheid te stellen om, gezamenlijk met ons college, een zienswijze in te dienen bij deze evaluatie.

Proces Het DB zond het rapport op 21 december 2021. Bespreking in regionaal portefeuillehoudersoverleg op 13 januari 2022. Regionale informatieavond voor raads- en commissieleden op 17 januari 2022. Behandeling in onze collegevergadering op 8 februari 2022 Behandeling in uw Commissie Samenleving op 22 februari 2022 Behandeling in uw raad van 10 maart 2022

Algemene tevredenheid Wij zijn over het algemeen tevreden over het werk en de prestaties van WerkBedrijf. Wij zouden WerkBedrijf willen complimenteren met de behaalde resultaten in de afgelopen jaren en wij zien voortzetting van de samenwerking in de MGR en met WerkBedrijf met vertrouwen tegemoet. Mooi om te lezen dat WerkBedrijf een betrekkelijk unieke organisatie is. Van de 35 arbeidsmarkregio’s zijn er naast het Rijk van Nijmegen maar 3 regio’s met een vergelijkbare uitvoeringsstructuur. WerkBedrijf geldt ook vaak als voorbeeld voor andere regio’s. Wij stellen voor dit in de zienswijze kenbaar te maken.

Conclusies 1. WerkBedrijf is een wendbare uitvoeringsorganisatie met een herkenbare visie Wij herkennen deze conclusie en spreken onze waardering uit voor de professionaliteit en deskundigheid van de medewerkers van WerkBedrijf. Het is wel zaak om die te behouden dat vraagt om een investering in de mensen van WerkBedrijf. Goed om te lezen dat de onderzoeker ziet dat we vinden dat ‘iedereen van waarde is’ en het accent ligt op wat kandidaten wel kunnen. Uitstekende uitgangspunten die we moeten handhaven. WerkBedrijf moet de grote uitdagingen die zijn voortgekomen uit de zelf uitgevoerde evaluaties nog wel oppakken. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen.

2. Ondernemers en gemeenten hebben over het algemeen waardering voor de organisatie en dienstverlening; deel kandidaten wil andere focus Goed om te constateren dat WerkBedrijf een groot netwerk van ondernemers heeft opgebouwd. Wij vinden het belangrijk om dit te behouden en waar mogelijk uit te bouwen. De gebrekkige samenwerking met onze consulenten inkomen herkennen wij niet. Wij menen dat de samenwerking goed verloopt, dat deze doeltreffend is en als prettig wordt ervaren. Men kan elkaar goed vinden en de lijntjes zijn kort. Werken aan de mismatch tussen verwachting van werkgevers en het aanbod van WerkBedrijf is een aandachtspunt. Daar moet WerkBedrijf bij ieder contact met een ondernemer extra aandacht aan geven. Kandidaten hebben en steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt en steeds vaker is er sprake van meervoudige problematiek. Daarnaast sluit de dienstverlening niet goed aan bij de behoeften van

Pagina 2 van 6

Evaluatie WerkBedrijf

Raadsvoorstel hoogopgeleiden. Wij menen dat de dienstverlening van WerkBedrijf daar meer/ beter op aan moet gaan sluiten en we ontwikkelen graag samen met de andere gemeenten in het Rijk van Nijmegen daarvoor een toekomstvisie. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen.

3. De prestaties van WerkBedrijf vertonen een stijgende lijn, maar niet alle doelen worden behaald Wij zijn tevreden over de prestaties van WerkBedrijf en we begrijpen dat 2020 en ander beeld laat zien als gevolg van de corona-crisis. De SW raakt ons niet omdat wij dit hebben belegd bij INTOS. Neemt niet weg dat wij het hoge ziekteverzuim zorgelijk vinden. De verklaring van de onderzoekers voor het niet geheel behalen van doelen vinden wij aannemelijk. Het is in ieder geval juist dat onze cliënten een steeds langere gemiddelde uitkeringsduur hebben en dat de gemiddelde leeftijd van SW-medewerker steeds hoger wordt. Wij zien geen aanleiding over deze conclusie iets in de zienswijze op te nemen.

4. WerkBedrijf is een unieke organisatie die in hoofdlijnen hetzelfde presteert als andere werkbedrijven Wij zijn tevreden over de keuze die we in het Rijk van Nijmegen hebben gemaakt om intensief samen te gaan werken en WerkBedrijf te vormen. Wij zijn ervan overtuigd dat dat ten goede komt aan kandidaten, ondernemers en gemeenten. Goed om te zien dat de prestaties van WerkBedrijf vergelijkbaar zijn met soortgelijke organisaties in het land. Wij menen dat WerkBedrijf er goed aan zou doen contacten met deze organisaties te leggen of aan te halen, niet alleen voor benchmarking, maar vooral om van elkaar te leren en effectieve methoden/ werkwijze uit te wisselen. Wij stellen voor dit in de zienswijze te vermelden.

5. De verantwoording door WerkBedrijf is voor verbetering vatbaar Wij herkennen deze conclusie maar ten dele. Wij menen dat de informatie die nu conform het informatieprotocol aan gemeenten wordt verstrekt, toereikend is voor de gemeenteraden. Deze informatie is wat ons betreft voldoende gedetailleerd en per gemeente uitgesplitst. Dit volstaat naar onze mening voor uw raad om de controlerende en toezichthoudende taak uit te voeren. Een enkele uitbreiding lijkt ons wel zinvol, namelijk de duurzaamheid van de uitstroom. Dit vraagt echter wel extra inspanning en dat moet opwegen tegen het resultaat. Wellicht dat een steekproefsgewijze meting kan volstaan. Wij zien mogelijkheden om op uitvoerend niveau meer of andere informatie uit te wisselen. Het project Doe je mee? kan goed benut worden om daarmee aan de slag te gaan. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen.

6. Lokale sturing op uitstroom kan het draagvlak voor regionale samenwerking ondergraven Wij onderschrijven deze conclusie. Wij hebben als kleine gemeente juist een belang bij regionale samenwerking en een regionaal opererende organisatie zoals WerkBedrijf. Wij menen dat we dit standpunt zowel bestuurlijk als ambtelijk uitdragen en dat ook tonen door onze inbreng in bestuurlijke en ambtelijke gremia. Ook wij zien uiteraard graag goede resultaten voor onze eigen gemeente. Maar wij vinden het belang van regionale prestaties zeer groot want daar profiteren wij als kleine gemeente van. Wij hebben geen toenemende wens tot meer lokale uitvoering of projecten omdat dit gezien ons geringe bestand niet effectief is. Wij zijn voorstander van een beperkt aanbod van (3-4) projecten waar alle kandidaten in de regio aan deel kunnen nemen. Verder vinden wij het belangrijk dat WerkBedrijf kan experimenten om zo nieuwe methoden te ontwikkelen, of de huidige werkwijze te verbeteren. Wat ons betreft dus geen uitbreiding van lokale uitvoering of projecten. Enkele goede regionale projecten bv voor een bepaalde branche of doelgroep volstaan wat ons betreft. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen.

Pagina 3 van 6

Evaluatie WerkBedrijf

Raadsvoorstel

Wij herkennen de spanning tussen de wens tot uitstroom aan de ene kant en meer aandacht voor onze kandidaten aan de andere kant. Onze cliënten hebben echter bijna allemaal en grote afstand1 tot de arbeidsmarkt. Als wij daar geen extra aandacht aan besteden, dan zijn deze mensen tot aan hun pensioen aangewezen op een uitkering met weinig kans op participatie of werk en dat vinden wij ongewenst. Omdat het arbeidsverleden ook invloed heeft op het leven na pensionering kan dit ook dan nog negatief doorwerken, wij willen dat voorkomen. Meer aandacht voor deze kandidaten vinden wij daarom noodzakelijk en we zijn bereid te accepteren dat dit meer tijd per kandidaat zal kosten. We hopen dat het project Doe je mee? zal helpen om een beter beeld te krijgen van de noodzakelijk inspanning die dit gaat vergen. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen.

Aanbevelingen 1. Waak voor de uitholling van WerkBedrijf en voorkom a) terugkerende discussies over lokale prestaties en return on investment, b) toenemende inzet van maatwerk en c) eventuele overheveling van taken naar gemeenten. Wij onderschrijven deze aanbeveling en wij hebben in de contacten met andere gemeenten het belang van regionale samenwerking steeds uitgedragen en we zullen dat ook blijven doen. We zijn van mening dat uitholling volledig haaks staat op de gedachte van regionale samenwerking. Wij zien het nut van meer lokale uitvoering of projecten voor onze gemeente niet en we zullen propageren om WerkBedrijf 3 of 4 projecten uit te laten voeren voor de hele regio en daarnaast de gelegenheid te bieden om methodiek te ontwikkelen of te verbeteren. Wij zijn geen voorstander van overheveling van taken van WerkBedrijf naar onze gemeente. We zien eerder mogelijkheden om participatietaken over te hevelen naar WerkBedrijf. Eerder stelden we al voor om dit in de zienswijze op te nemen.

2. Geef WerkBedrijf een meerjarige opdracht en meerjarige middelen om de taken adequaat uit te kunnen blijven voeren. Bij het wegvallen van een veelheid aan lokale vormen van dienstverlening is het sluiten van een dienstverleningsovereenkomst (DVO) niet meer ieder jaar nodig. Wij zijn er voorstander van om een DVO voor minimaal 2 jaar met WerkBedrijf af te sluiten. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen. WerkBedrijf valt onder de werking van de Wgr2 en dat brengt een verplichte Planning & Control cyclus met zich mee. In de begroting wordt altijd een meerjarig perspectief geschetst en wij hebben tot nu toe steeds met deze meerjarenbegroting ingestemd en daarmee dus meerjarig middelen beschikbaar gesteld. Wij zien geen aanleiding hierover iets in de zienswijze op te nemen.

3. Maak een heldere politieke keuze voor de beleidsvisie op WerkBedrijf: als een bemiddelingsbedrijf gericht op uitstroom of (vooral) als een mensontwikkelbedrijf gericht op participatie en ontwikkeling van mensen. 4. Overweeg een beleidsvisie waarin participatie en ontwikkeling van mensen meer centraal komen te staan, maar vergeet daarbij niet dat ondernemers nodig zijn om werk te vinden. Wij menen dat het noodzakelijk is dat WerkBedrijf meer gaat doen aan mensontwikkeling. We accepteren daarbij dat de uitstroom naar werk mogelijk zal dalen en dat er minder kandidaten in portefeuille zullen zijn. Daarbij heeft plaatsing bij een reguliere werkgever wel de absolute voorkeur, dus WerkBedrijf moet het netwerk van ondernemers aanhouden en waar mogelijk uitbreiden. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen.

1 Deelname aan de arbeidsmarkt is redelijkerwijs niet mogelijk binnen twee jaar. 2

Wet gemeenschappelijke regelingen

Pagina 4 van 6

Evaluatie WerkBedrijf

Raadsvoorstel

5. Leg meer nadruk op persoonlijke aandacht voor de wensen en beleving van kandidaten. Voor zover wij na kunnen gaan geeft WerkBedrijf al persoonlijk aandacht aan kandidaten en houdt WerkBedrijf rekening met hun wensen en beleving. Wij menen dat WerkBedrijf voldoende deskundigheid in huis heeft om te bepalen hoe dit te verbeteren. Ook hierbij denken we dat het project Doe je mee? input kan geven om aan deze aanbeveling te werken. Wij zien geen aanleiding hierover iets in de zienswijze op te nemen.

6. Positioneer WerkBedrijf nadrukkelijker als strategische arbeidsmarktspeler binnen de ‘triple helix’ van overheid, ondernemers en onderwijs. Wij ondersteunen deze aanbeveling en wij zullen deze in de diverse bestuurlijke en ambtelijk gremia uitdragen. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen.

7. Formuleer als gemeenten gezamenlijke indicatoren die goed weergeven wat gemeenten van WerkBedrijf verwachten. Ook deze aanbeveling ondersteunen wij. Indicatoren zoals de duur van de dienstverlening, de duurzaamheid van uitstroom of her-instroom worden niet (systematisch) geregistreerd of zijn niet gemakkelijk aan te leveren. Extra informatie genereren vraagt echter extra inspanning en dat moet opwegen tegen het resultaat. Er zijn duidelijke verschillen tussen de verwachtingen van de deelnemende gemeenten en het zou goed zijn om dit beter op elkaar af te stemmen om zo te komen tot eenduidige indicatoren. Wij stellen voor dit in de zienswijze op te nemen.

Kanttekeningen Bij het aanbieden van de Kaders voor de meerjarenbegroting 2023-2026 MGR konden wij de Evaluatie van WerkBedrijf nog niet betrekken. Wij zegden toe daarop terug te komen en dat doen wij door middel van dit raadsvoorstel. Het indienen van een zienswijze geeft geen garantie dat die worden overgenomen door WerkBedrijf maar als de MGR die niet overneemt, dan moet de MGR dat wel goed motiveren.

Duurzaamheid Dit voorstel raakt niet aan aspecten van duurzaamheid.

Participatie Bij de evaluatie zijn veel personen/organisaties gesproken. Ook de kandidatenraad is herhaaldelijk bij de evaluatie betrokken. Alle colleges en raden van de deelnemende gemeenten zullen hun zienswijze kenbaar maken. Wij vroegen de Adviesraad Sociaal Domein om advies. De ASD deelt de conclusie om voor de komende peridode indicatoren te bepalen om anders / beter te kunnen monitoren. Verder vraagt de ASD speciaal aandacht voor de begeleiding van de kandidaten. De ASD vindt dat zeker in de fase na een succesvolle match en start, er oog moet zijn voor de geplaatste kandidaat. In feite zou de kandidaat zelf, aldus de ASD, de belangrijkste stem moeten hebben in het afsluiten van het traject waarin coaching, begeleiding, matching en nazorg verweven zijn. Daarbij vindt de ASD de communicatie met de kandidaat erg belangrijk en moet WerkBedrijf veel aandacht hebben voor het begripsniveau van de kandidaat. De ASD onderstreept tot slot het volgende:  Geef in de verantwoording aandacht aan ‘de zachte kant’ naast de cijfers.  Er dient meer focus gelegd te worden op het (blijvende) effect van de begeleiding en match. U treft het volledige advies van de ASD hierbij aan (bijlage 4).

Pagina 5 van 6

Evaluatie WerkBedrijf

Raadsvoorstel

Financiën Het uitbrengen van een zienswijze heeft geen financiële gevolgen.

Uitvoering Wij verzenden de zienswijze direct na uw besluit. Het AB van de MGR is uiteindelijk verantwoordelijk voor het verwerken van de uitkomsten van de evaluatie in beleid en in de uitvoering. Dat maakt het AB op de gebruikelijke wijze kenbaar met de P&C stukken.

Bijlage(n) 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Aanbiedingsbrief evaluatierapport WerkBedrijf Eindrapport Evaluatie WerkBedrijf Samenvatting evaluatie WerkBedrijf Advies ASD Brief zienswijze evaluatie WerkBedrijf Raadsbesluit

Mook, 8 februari 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar,

De gemeentesecretaris drs. W. Mariman

Pagina 6 van 6

De burgemeester mr. drs. W. Gradisen

Evaluatie WerkBedrijf