Raadsvoorstel Bekostiging ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool_ondertekend
Tekst van het document
Raadsvoorstel
Documentnummer Onderwerp Datum raadsvergadering Raadscommissie Datum raadscommissie Programma Portefeuillehouder
Bekostiging ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool 16 juni 2022 Samenleving 7 juni 2022 Onderwijs P. Baneke
Bekostiging ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool Inleiding In verband met de Covid-19 pandemie heeft de Rijksoverheid vorig jaar een subsidieregeling ingesteld voor het verbeteren/aanbrengen van ventilatie op scholen waarin deze onvoldoende is. De aanvraag dient door de gemeente gedaan te worden. Op 26 april 2022 hebben wij deze aanvraag ingediend. Het Rijk financiert dan (mogelijk) 30% van de kosten. De resterende 70% dienen anders gefinancierd te worden. Voorstel Wij stellen u voor om ten behoeve van ventilatiemaatregelen op de Adalbert-basisschool een krediet beschikbaar te stellen van maximaal € 159.621, met een voorbehoud ten aanzien van toekenning van een subsidie ad € 73.672 uit de SUVIS-regeling door het Rijk.
Beoogd effect Met een bijdrage van de gemeente is het mogelijk om de ventilatie op de Adalbert-basisschool op het niveau te brengen dat voldoet aan de normen van het Bouwbesluit.
Pagina 1 van 5
Bekostiging ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool Mook
Raadsvoorstel
Argumenten 1.1 De Stichting Lijn 83 wil in verband met de Covid-19 pandemie de ventilatie op de Adalbertbasisschool aanpakken. De Stichting Lijn83 heeft in oktober 2020 een inventarisatie gemaakt op al haar scholen hoe het met de ventilatie is gesteld. Daarbij is gebleken, dat de ventilatie op de Adalbert-basisschool onvoldoende is. Onvoldoende betekent in dit geval, dat het niet voldoet aan de actuele normen van het Bouwbesluit. Gebouwen die vóór 2012 zijn gebouwd hoeven daar wettelijk gezien echter niet aan te voldoen, dus ook niet de Adalbert-basisschool die uit de eerste helft van de 70’er jaren dateert. De Covid-19 pandemie heeft het perspectief echter veranderd. Op de basisschool in Middelaar zijn geen ventilatiemaatregelen nodig. In Molenhoek is het gebouw eigendom van de woningcorporatie Destion. Deze draagt en neemt er de verantwoordelijkheid dat het gebouw aan de eisen voldoet. 1.2 Ventileren beperkt het risico op verspreiding van het coronavirus Medio december heeft het Ministerie van VWS een rapport van het RIVM naar de 2e kamer is gestuurd waarin staat dat ventileren helpt om besmettingen met het coronavirus te beperken. Uit de berekeningen blijkt dat goed ventileren, dus het toevoeren van verse buitenlucht en afvoeren van vervuilde binnenlucht, het risico op verspreiding van het coronavirus beperkt.
Daarmee is een goede ventilatie op scholen een belangrijke factor in het beperken van verspreiding van dit virus. Ofschoon de pandemie op dit moment beheersbare vormen lijkt te hebben aangenomen, is het onzeker of dit op termijn ook zo blijft. In ieder geval is een goede ventilatie op scholen een belangrijk instrument in het voorkomen van verspreiding. 1.3 Gemeenten hebben een rol bij het realiseren van een goede ventilatie op scholen. De Rijksoverheid heeft middelen beschikbaar gesteld voor het verbeteren van de ventilatie op scholen (SUVIS-regeling). Het Rijk betaalt 30% van de kosten (gemaximaliseerd afhankelijk van de schoolgrootte). Landelijk is er veel discussie wie de resterende 70% moet ophoesten. De schoolbesturen staan als gebouweigenaar hiervoor aan de lat, maar vaak wordt er ook voor gemeenten een verantwoordelijkheid gezien. Buiten deze vraag is voor het doen van een aanvraag de medewerking van de gemeente nodig, omdat de aanvraag via de gemeente dient te verlopen. Wij hebben op verzoek van Lijn 83 dan ook voor de Adalbert-basisschool deze aanvraag op 26 april 2022 gedaan. 1.4 De Covid-19 pandemie en de subsidieregeling plaatsen het schoolbestuur en de gemeente voor een dilemma Los van de vraag wie de financiële verantwoordelijkheid draagt voor de ventilatiemaatregelen betekenen deze een investering in een gebouw dat ook andere vraagstukken kent.
Uit het rapport van ABC-nova van eind 2020 bleek, dat het gebouw ook nog een aantal andere aandachtspunten kent. Het binnenklimaat is in het algemeen matig. Ook qua functionaliteit past het gebouw niet meer goed bij het huidige onderwijs en tenslotte is het door de daling van het aantal leerlingen ook te groot. De aanbeveling was dan ook om voor de middellange termijn (4 – 15 jaar) te monitoren aan welke meer ingrijpende huisvestingsmaatregelen er gedacht zou moeten worden. In het kader van het haalbaarheidsonderzoek ‘Maasvallei’ is er al concreet over nagedacht om vervangende nieuwbouw te plegen nabij dat sportcentrum. Vanwege de gecalculeerde kosten is mogelijke financiering hiervan vooralsnog echter uitgesteld tot 2025. Ook wordt er gewacht op een wetswijziging, die meer duidelijkheid moet brengen over de bekostiging van ingrijpende aanpassingen en renovatie aan een schoolgebouw. Die wordt niet eerder van 2023 verwacht. Uit een huisvestingsanalyse van Lijn83 van maart 2022 blijkt dat het schoolbestuur nadrukkelijk opteert voor nieuwbouw op zo kort mogelijke termijn, feitelijk vóór 2025. De aandachtspunten uit deze analyse zijn op zich terecht, ook op basis van
Pagina 2 van 5
Bekostiging ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool Mook
Raadsvoorstel het rapport van ABCnova. De noodzaak voor vervangende nieuwbouw op de termijn die Lijn 83 noemt, is hiermee echter niet aangetoond en ook niet herleidbaar uit andere documenten. Dat neemt niet weg dat elke grotere investering in het gebouw min of meer de optie van vervangende nieuwbouw òf verder op afstand zet òf zal noodzaken tot een vroegtijdige afschrijving (kapitaalvernietiging). Op dit moment kent het gebouw nog een boekwaarde van ongeveer € 370.000 waarvan het overgrote deel pas over 20 jaar zal zijn afgeschreven. In de gemeentebegroting wordt op dit moment ook geen rekening gehouden met financiering op termijn van vervangende nieuwbouw. 1.5 De ventilatiemaatregelen kunnen op verschillende kwaliteitsniveaus worden uitgevoerd. Ten aanzien van de ventilatiemaatregelen worden drie kwaliteitsniveaus gehanteerd, te weten: - Klasse C (acceptabel); - Klasse B (goed); - Klasse A (zeer goed). Voor gebouwen gebouwd vóór 2012 kan op grond van de SUVIS-regeling volstaan worden met C. Voor gebouwen na die datum geldt (minimaal) klasse B. Indien wordt overgegaan tot uitvoering van de maatregelen doet zich opnieuw het onder 1.5 omschreven dilemma voor. Indien er perspectief op vervangende nieuwbouw zou zijn, dan lijkt het logisch om eventuele investeringen zo beperkt mogelijk te houden.
Indien dat perspectief er voor de komende 15 jaar niet is, dan ligt het voor de hand om toch te kiezen voor tenminste niveau B. Vanuit het perspectief van de COVID-19 pandemie is er sowieso veel voor te zeggen om los van de eisen van de SUVIS-regeling zo optimaal mogelijk te ventileren en aan te sluiten bij het huidige Bouwbesluit, dus niveau B. 1.6 Er zijn twee begrotingen op verschillende niveaus opgesteld. Lijn83 opteert voor het toepassen van klasse B. Hiermee wordt het gebouw immers op het niveau gebracht van het actuele Bouwbesluit. Tevens wordt daarmee ook met meest optimaal ingespeeld op het voorkomen van verspreiding van preventie. Lijn83 heeft daarbij twee varianten uitgewerkt, een met en een zonder koeling. Op grond van de kostenraming die Lijn 83 heeft laten opstellen zijn de kosten: € 184.162 zonder koeling, na aftrek van de Rijkssubsidie € 128.913; € 245.570 met koeling, na aftrek van de Rijkssubsidie € 171.899, Op grond van de argumenten uit de huisvestingsanalyse van Lijn83 m.b.t. de Adalbertbasisschool verdient het aanbeveling om voor de variant met koeling te kiezen om op die manier ook echt tot een beter binnenklimaat te komen. 1.7 De impact van de Covid-19 pandemie is reden om de financiële verantwoordelijkheid voor deze maatregelen te delen.
De bekostiging van huisvestingsvoorzieningen voor basisscholen is geregeld in de Wet primair onderwijs en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Mook en Middelaar 2021. Het aanbrengen van ventilatievoorzieningen is niet rechtstreeks als een gemeentelijke verplichting uit deze verordening af te leiden. Dat leidt landelijk al regelmatig tot discussies over verantwoordelijkheden ten aanzien van het treffen van maatregelen aan verouderde gebouwen. Deze discussie wordt nog versterkt door het feit dat de middelen die het Rijk voor onderwijshuisvesting aan gemeenten en schoolbesturen toebedeelt ontoereikend zijn. Er is een wetswijziging in voorbereiding die hier meer duidelijkheid in moet verschaffen. Die wordt echter zeker niet eerder dan 2023 verwacht. De oplossing van het covid-gerelateerde ventilatievraagstuk kan daar niet langer op wachten. De ervaringen uit 2020 en 2021 leren ons, dat er rekening gehouden moet worden met nieuwe pieken in de covid-pandemie. Om die reden beschouwen wij dit vraagstuk ook niet als een regulier huisvestingsvraagstuk maar als een crisismaatregel. Daarin past het dat Rijk, gemeenten en schoolbesturen gezamenlijk de verantwoordelijkheid dragen, ook al betekent dit dat het daardoor op dit moment niet mogelijk is om ten aanzien van de Adalbert-basisschool een afgewogen besluit op basis van onderwijshuisvestingsbeleid te nemen.
Pagina 3 van 5
Bekostiging ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool Mook
Raadsvoorstel Ook betekent dit, dat hierin niet de gebruikelijke procedure voor huisvestingsmaatregelen in het onderwijs gevolgd kan worden, maar de toepassing van paragraaf 3.1 van de verordening (aanvragen met een spoedeisend karakter) gevolgd dient te worden. De Rijkssubsidie is overigens nog niet toegekend en de beoordeling door het Rijk kan dus nog anders uitvallen. Gelet op het vorenstaande kan de gemeentelijke bijdrage bepaald worden op maximaal de helft van de kosten die overblijven na aftrek van de Rijkssubsidie. Gelet op de ingediende begroting zou dat € 85.949 zijn. Die Rijkssubsidie is overigens nog niet toegekend. Aan deze bijdrage waren de volgende voorwaarden te verbinden: - De ventilatiemaatregelen worden uitgevoerd conform bijlage II van de door Lijn 83 ingediende investeringsbegroting; - Indien de Rijksoverheid bepaalde kosten afkeurt/niet subsidieert, leidt dat niet tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Ook niet tot een verlaging, tenzij Lijn83 tot een andere, goedkopere uitvoering van de maatregelen overgaat. In dat geval wordt de gemeentelijke bijdrage door ons college dienovereenkomstig naar beneden bijgesteld. - Lijn83 is bij de realisatie van de maatregelen verantwoordelijk voor de naleving van de subsidievoorwaarden van het Rijk.
Indien dat niet of in onvoldoende mate gebeurt en dit leidt tot verlaging en intrekking van de Rijkssubsidie kan dit ook leiden tot een vermindering of intrekking van de gemeentelijke bijdrage.
Duurzaamheid De beoogde maatregelen hebben niet alleen een preventieve werking met betrekking tot het beheersen van nieuwe covid-uitbraken, maar dragen ook in zijn algemeenheid bij aan een beter binnenklimaat van de school en de verduurzaming van het gebouw.
Financiën De financiering van een investering van ventilatie klasse B incl. voorbereiding koeling ziet er als volgt uit. Totale kosten (Investeringskrediet): Kosten na subsidie (30%): Deel Lijn 83 po (35%) Deel gemeente (35%): Afschrijvingstermijn (voor technische installaties) Kapitaallasten gemeente per jaar:
€ 245.570,€ 171.899,€ 85.949,€ 85.949,15 jaar € 5.730,-
Het benodigde krediet bedraagt € 159.621. Daarvan worden € 73.572 gedekt door de specifieke uitkering van het Rijk. Het resterende bedrag ad € 85.949 zal in 15 jaar afgeschreven worden. De investering wordt gedaan in 2022. De kapitaallasten worden structureel meegenomen vanaf 2023. De kapitaallasten van vooruitgeschoven investeringen zorgen voor een vrijval aan kapitaallasten. Er is daarom ruimte in de kapitaallasten door overschotten. Het Rijk geeft bovendien aan dat er voor Mook en Middelaar vanaf 2023 een toename in de algemene uitkering aan zit te komen. Hier kunnen de kapitaallasten op lange termijn uit gedekt worden. Dit zal (administratief) in de zomerrapportage 2022 worden verwerkt.
Pagina 4 van 5
Bekostiging ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool Mook
Raadsvoorstel
Uitvoering De aanbesteding en uitvoering van de maatregelen berust bij de Stichting Lijn83 po. Gelet op de SUVIS-regeling dient vóór 31 augustus 2022 met de werkzaamheden begonnen te zijn. Uiterlijk 31 augustus 2022 dienen zij gerealiseerd te zijn.
Bijlage(n) - Aanbiedingsbrief Lijn 83 ventilatiemaatregelen - Gebouwanalyse Lijn 83 van de Adalbert-basisschool - Investeringsbegroting ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool
Mook, 10 mei 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar,
De gemeentesecretaris drs. W. Mariman
Pagina 5 van 5
De burgemeester mr. drs. W. Gradisen
Bekostiging ventilatiemaatregelen Adalbert-basisschool Mook