Raadsmemo Voortgangsverslag maatregelen aanpak tekorten sociaal domein_ondertekend.pdf

Raadsmemo Er Postadres: Bezoekadres: Telefoon: Fax: E-mail: Internet:

Postbus 200, 6585 ZK MOOK Raadhuisplein 6 Mook (024) 696 91 11 (024) 696 19 39 gemeente@mookenmiddelaar.nl www.mookenmiddelaar.nl

Aan: Van: Afdeling: Doc. Nr.: Datum: Onderwerp:

Leden van de Gemeenteraad en Commissie Samenleving College van Burgemeester en Wethouders Samenleving 29 juni 2021 Voortgang maatregelen aanpak tekorten Sociaal Domein

Aanleiding In het najaar van 2020 hebben wij u geïnformeerd over de aanpak tekorten binnen het Sociaal Domein. Om deze terug te kunnen dringen hebben wij extern advies gevraagd. Frings Advies heeft een quick-scan gedaan, de VNG heeft een visitatie uitgevoerd en het traject ZZB wordt doorlopen. Nadat het rapport van Frings Advies klaar was, hebben wij dit aan u aangeboden met een samenvatting van de belangrijkste adviezen. Uw raad heeft toen aangegeven, met ingang van maart 2021, periodiek geïnformeerd te willen worden over de voortgang van de maatregelen die worden genomen naar aanleiding van deze adviezen. Ons college heeft dit toegezegd. Met deze memo geven wij gevolg aan deze toezegging. Wat staat er niet in deze memo? De uitkomsten van het ZBB-traject In de vorige memo hebben wij ons beperkt tot de adviezen die zijn uitgebracht door Frings Advies. In dit memo hebben wij hier de adviezen vanuit het Visitatietraject van de VNG aan toegevoegd. Als onderdeel van het ZBB traject zijn eveneens voorstellen gedaan voor aanpassing van beleid of uitvoering binnen het Sociaal Domein. Om deze in te kunnen voeren, moeten er eerst besluiten genomen worden door uw raad over welke bezuinigingen of maatregelen u wel of niet wilt invoeren. Deze zijn daarom niet als actiepunt in dit verslag opgenomen.

Met uw raad is afgesproken dat wij ten tijde van de Zomerrapportage en Begroting met voorstellen zullen komen. De cijfers In dit verslag gaan wij alleen in op de inhoudelijke maatregelen. Wij geven geen beeld van de huidige cijfers of tekorten. Dit overzicht ontvangt u op de gebruikelijke momenten in de Planning- en Controlcyclus, zoals de jaarrekening en de zomerrapportage. We begrijpen dat de behoefte om het effect van de maatregelen te meten er wel is. Dit kan echter niet inzichtelijk worden gemaakt door het weergeven van aantallen cliënten of kosten. Die worden door veel verschillende factoren (vaak ook van buiten) beïnvloed. Per maatregel zullen wij wel in de komende tijd (waar mogelijk of relevant) kengetallen bepalen, en deze meenemen in de verbetering van de data-analyse. Op dit moment wordt de aanwezigheid en bruikbaarheid van de data in de gemeentelijke en regionale systemen onderzocht. Het betreft een groeimodel dat op langere termijn bruikbaar is om de effectiviteit van maatregelen en interventies te volgen. Deze monitor is naar verwachting dit najaar klaar voor gebruik.

Voortgang maatregelen aanpak tekorten Sociaal Domein 202106

Pagina 1 van 5

Raadsmemo Stand van zaken In onderstaand schema vindt u een weergave van de huidige stand van zaken. Links in het schema vindt u de voorgestelde concrete maatregelen zoals die in het rapport van Frings Advies of de VNG kunnen worden teruggevonden. Rechts vindt u de huidige stand van zaken.

Nr

Advies of maatregel

Status

Stand van Zaken

1

Onderzoeken of mensen zorg vanuit de Wet Langdurige Zorg (WLZ) uitstellen en daar op sturen

Afgedaan.

De WLZ check is geïntegreerd in de werkprocessen van het Sociaal Team. Er wordt ook actief gestuurd op overgang naar de WLZ. Cliënten die dit betreft worden begeleid en ondersteund bij het aanvragen van WLZ-zorg.

2

Project opzetten met de regio en zorgverzekeraar op het gebied van gezamenlijke financiering 'langer thuis'-ondersteuning

Voortdurend, randvoorwaarden zijn klaar

3

Pakketwijzigingen aanbrengen in de oude Wmovoorzieningen, waaronder Hulp bij het Huishouden.

In behandeling

4

Budgetplafonds instellen

Voortdurend, randvoorwaarden zijn klaar

5

Sturen op specialistische begeleiding binnen de Wmo door overleg met aanbieders (met portefeuillehouder) en

In behandeling Planning afronding 2021.

Na verdere verkenning (regionaal en lokaal) is de meest geschikte aanpak gebleken om op casusniveau nauw af te stemmen om zo werkende weg nieuwe manieren van samenwerken op te zetten. Er zijn afspraken gemaakt met VGZ en CIZ om dit voor te bereiden. Op het moment dat er zich geschikte cliënten voordoen gaan we hiermee per casus aan de slag. Mede naar aanleiding hiervan heeft VGZ een zorgloket opgezet, waardoor we als regio makkelijker en sneller op casusniveau kunnen afstemmen. We hebben dit onderzocht en, behoudens enkele kleine wijzigingen in de uitvoering, nog geen mogelijkheden gevonden om door wijzigingen in de oude Wmo-voorzieningen verdere kosten te besparen. Als onderdeel van het ZBB-traject wordt hier opnieuw naar gekeken, in de hoop dat dit nog nieuwe mogelijkheden oplevert. Uw raad heeft er bij de begroting 2021 voor gekozen om niet te gaan werken met ‘harde’ budgetplafonds. In plaats daarvan zijn interne plafonds ingesteld, die werken als richtbudget. De medewerkers van het Team Sociaal Domein worden regelmatig geïnformeerd over de uitnutting van het budget en mogelijkheden om bij te sturen worden besproken. Op dit moment wordt gewerkt aan lokale richtlijnen voor de inzet van specialistische én reguliere begeleiding. Door tijdelijk minder bezetting binnen het beleidsteam Sociaal Domein heeft dit vertraging opgelopen.

In eerste instantie hebben wij ons gericht op Jeugd, maar nu blijkt dat de kosten op het gebied van alle vormen van

Voortgang maatregelen aanpak tekorten Sociaal Domein 202106

Pagina 2 van 5

Raadsmemo invoeren van grenzen aan het aanbod

6

Regiefunctie jeugdketen sterker oppakken door gesprek met onderwijzers en verwijzers en het maken van werkafspraken over toegangscriteria en rol van POH-GGZ

In behandeling. Planning afronding eind 2021

begeleiding Wmo op dit moment sterk stijgen. Op dit moment onderzoeken wij wat de oorzaak is van deze stijging, en of het mogelijk is dit met richtlijnen te kanaliseren. Na vaststelling van de richtlijnen zullen onze belangrijkste aanbieders hierover worden geïnformeerd. Jeugdverwijzers: Op dit moment bereiden wij in afstemming met de verwijzers een voorstel voor met betrekking tot de inzet van een POH-GGZ of een ander vorm van jeugdondersteuning bij of in samenwerking met de huisarts. Het is belangrijk dat dit goed past bij onze lokale situatie, daarom duurt dit langer dan in eerste instantie gepland. Tegelijkertijd verkennen wij of we hierin samen kunnen werken met de gemeente Heumen. Om de behoefte aan Jeugd GGZ te verminderen, werken wij ondertussen aan preventie. Samen met de gemeente Heumen nemen wij deel aan een pilot preventieve jeugd ggz. In het kader van deze pilot worden bijeenkomsten gehouden met relevante partijen waarin aan de hand van casussen wordt bekeken wat wij kunnen verbeteren op het gebied van inzet lichtere zorg of preventie. Daarnaast hebben wij een preventieakkoord afgesloten met maatschappelijke en private partners op het gebeid van gezondheid. Op basis van dit akkoord is uitvoeringsbudget aangevraagd bij het rijk. Een gedeelte van dit budget kan worden ingezet voor preventieve activiteiten op het gebied van mentale gezondheid jongeren.

7

Versoberen minimabeleid

Nu niet oppakken

8

Realiseren real-time inzicht in kosten en aantallen/verbetering data-analyse

In behandeling Planning afronding najaar 2021

Onderwijs: Dit is nog niet opgepakt door sluiting van de basisscholen en een tijdelijk tekort aan bezetting binnen team Sociaal Domein. Na de zomervakantie zullen wij een eerste bijeenkomst plannen. Uw raad heeft besloten in 2021 geen bezuinigingen te willen doorvoeren in het minimabeleid. Wij nemen dit advies opnieuw mee in het ZBB-traject. Eerder dit jaar hebben wij in beeld gebracht welke data wij nodig hebben om te kunnen sturen, over welke databronnen wij beschikken, wat we al hebben en wat er nog moet gebeuren om de

Voortgang maatregelen aanpak tekorten Sociaal Domein 202106

Pagina 3 van 5

Raadsmemo

9

10

11

12

Bijeenkomst houden waarin raad en bestuur samen Sociaal Domein doorgronden en keuzes maken. Op bestuurlijk niveau afweging en keuzes maken. Uitvoering beleggen bij ambtelijke organisatie. Bepalen waar de gemeente wel en niet van is. Doorvertalen naar Sociaal Team. Aanstellen sociaal ombudsman.

Nu niet oppakken

Gesprek met huisartsen. POHJeugd aanstellen

In behandeling. Planning

Voortdurend

In behandeling. Planning afronding eind 2021.

gewenste data te genereren. Ook is samenwerking hierin met de IRVN en andere gemeenten verkend. Uiteindelijk hebben wij een opdracht verstrekt aan een externe partij om speciaal voor onze gemeente een monitor met dashboard in te richten. Op dit moment wordt de aanwezigheid en bruikbaarheid van de data in de gemeentelijke en regionale systemen onderzocht. Het betreft een groeimodel dat op langere termijn bruikbaar is om de effectiviteit van maatregelen en interventies te volgen. Deze monitor is naar verwachting dit najaar klaar voor gebruik. Besloten is om nu eerst de focus te leggen op het ZBB-traject en de totale afweging van álle gemeentelijke beleidsterreinen. Daarna kunnen we zo nodig verder inzoomen op het Sociaal Domein. Deze stap maakt onderdeel uit van het ZBBtraject en de planning- en controlcyclus. Dit is/wordt in 2021 vorm gegeven door de bijeenkomst die op 27 mei met uw raad is gehouden en de besluitvorming in het kader van zomerrapportage 2021 en begroting 2022. De afweging waar de gemeente wel of niet van is, maakt onderdeel uit van de bestuurlijke besluiten zoals genoemd onder 10. Als onderdeel van de uitwerking en instructies Sociaal Team werken wij op dit moment aan richtlijnen op het gebieden van begeleiding zoals genoemd onder 5. Het aanstellen van een sociaal ombudsman vinden wij nu (nog) niet nodig.

Wij zijn van mening dat met de huidige mogelijkheden van bezwaar, het indienen van een klachten en de onafhankelijke cliëntondersteuning door MEE en de Adviesraad Sociaal Domein er voldoende mogelijkheden zijn voor inwoners om beleid en/of uitvoering ter discussie te stellen. Ervaring leert dat er regelmatig inwoners zijn die, naast deze mogelijkheden, ook gebruik maken van een gesprek met de leidinggevende of de wethouder. De nationale ombudsman heeft in de afgelopen jaren geen klachten binnen gekregen over onze gemeente. Dit is uitgewerkt onder punt 6. Het advies van de VNG op dit punt kan gezien worden als een bekrachtiging van de al ingezette acties.

Voortgang maatregelen aanpak tekorten Sociaal Domein 202106

Pagina 4 van 5

Raadsmemo

13

Keuzes maken over inzet in de regio

14

Onderzoek mogelijkheden tot samenwerking met andere gemeenten

15

Ontwikkel datagebruik en monitoring verder door. Organiseer leerkring met medewerkers om te leren data te begrijpen en hierop te sturen.

afronding eind 2021 Voortdurend

In behandeling. Planning afronding najaar 2021

Dit is een vast onderdeel van alle nieuwe taken of activiteiten die zich via de regio bij ons aanbieden. We zullen hier in de komende tijd nog kritischer naar kijken. Met name bij alle nieuwe ontwikkelingen en initiatieven onderzoeken wij of samenwerking met één of meerdere gemeenten in de regio mogelijk is en meerwaarde heeft. Dit blijven wij doen. In de afgelopen tijd zijn er zo weer een aantal gezamenlijke initiatieven bij gekomen, zoals de formulierenbrigade, de pilot preventieve Jeugd GGZ en het preventieakkoord gezondheid. Dit is uitgewerkt onder punt 8. Het advies van de VNG op dit punt kan gezien worden als een bekrachtiging van de al ingezette acties.

Met vriendelijke groet Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar,

De secretaris, J.M.G. Smits - de Kinkelder

Voortgang maatregelen aanpak tekorten Sociaal Domein 202106

De burgemeester, mr. drs. W. Gradisen

Pagina 5 van 5