Document · PDF

Programmabegroting 2022-2025 (versie raad 2021-11-10).pdf

Raadsvergadering 10 november 2021, gemeente Mook en MiddelaarBij agendapunt: Programmabegroting 202229.099 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

PROGRAMMABEGROTING 2022 Meerjarenraming 2023 t/m 2025 'Alle zeilen bijzetten'

Versie Raad 11 november 2021

Raadhuisplein 6 - Postbus 200 - 6585 ZK MOOK gemeente@mookenmiddelaar.nl - (024) 69 69 111 - www.mookenmiddelaar.nl

Gemeente Mook en Middelaar

PROGRAMMABEGROTING 2022 Meerjarenraming 2023-2025

foto’s voorzijde: Sloep op de Mookerplas, winterwedstrijden polyvalken, Clipper Stad Amsterdam

Programmabegroting 2022-2025

Inhoudsopgave ALGEMEEN ................................................................................................................5 1.1. Voorwoord ....................................................................................................................................6 1.2. Leeswijzer.....................................................................................................................................7 1.3. Uitgangspunten begroting ............................................................................................................9 1.4. Kerngegevens ........................................................................................................................... 12 1.5. Begrotingsuitkomsten ................................................................................................................ 14 1.6. Gemeenteraad en college ......................................................................................................... 21 1.7. Afkortingen ................................................................................................................................ 22

BEGROTING ............................................................................................................. 25 2.1. BELEIDSBEGROTING ...................................................................................... 26 Programmaplan ................................................................................................................................... 27 2.1.2. Programma Besturen ............................................................................................................. 28 2.1.3. Programma Beschermen ....................................................................................................... 31 2.1.4. Programma Verplaatsen ........................................................................................................ 34 2.1.5. Programma Werken ............................................................................................................... 37 2.1.6. Programma Leren .................................................................................................................. 41 2.1.7. Programma Recreëren ........................................................................................................... 44 2.1.8. Programma Samenleven en zorgen ...................................................................................... 47 2.1.9.

Programma Gezond leven ..................................................................................................... 51 2.1.10. Programma Wonen .............................................................................................................. 54 2.1.11. Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen .................................................................... 57 2.1.12. Overzicht van de kosten van overhead ................................................................................ 59 2.1.13. Bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting .................................................... 60 2.1.14. Bedrag voor onvoorzien ....................................................................................................... 62 Paragrafen ............................................................................................................................................ 63 2.1.15. Paragraaf Lokale heffingen .................................................................................................. 64 2.1.16. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................... 73 2.1.17. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 83 2.1.18.

Paragraaf Financiering ......................................................................................................... 91 2.1.19. Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................... 94 2.1.20. Paragraaf Verbonden partijen .............................................................................................. 97 2.1.21. Paragraaf Grondbeleid ....................................................................................................... 115 2.1.22. Paragraaf Informatieveiligheid............................................................................................ 117 2.1.23. Paragraaf Verduurzamen ................................................................................................... 118

2.2. FINANCIËLE BEGROTING (INCLUSIEF MEERJARENRAMING) ................. 120 Overzicht van baten en lasten en toelichting ................................................................................. 121 2.2.1. Overzicht van baten en lasten .............................................................................................. 122 2.2.2. Toelichting op de baten en lasten ........................................................................................ 123 2.2.2.1. Financieel overzicht ..................................................................................................... 124 2.2.2.2. Uitgangspunten en analyse ramingen ......................................................................... 134 2.2.2.3. Overzicht incidentele baten en lasten .......................................................................... 135 2.2.2.4. Overzicht structurele mutaties reserves ....................................................................... 137 2.2.2.5. Begrotingsevenwicht .................................................................................................... 138 Uiteenzetting van de financiële positie en toelichting ................................................................... 141 2.2.3. Uiteenzetting financiële positie ............................................................................................. 142 2.2.3.1.

Financiële gevolgen bestaand en nieuw beleid ........................................................... 143 2.2.3.2. Geprognosticeerde balans ........................................................................................... 144

2.2.3.3. Emu-saldo .................................................................................................................... 145 2.2.3.4. Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen .................................................................. 146 2.2.3.5. Investeringen ................................................................................................................ 148 2.2.3.6. Financiering .................................................................................................................. 150 2.2.3.7. Stand en verloop reserves ........................................................................................... 151 2.2.3.8. Stand en verloop voorzieningen ................................................................................... 154 2.2.4. Toelichting op de uiteenzetting financiële positie ................................................................. 156 2.2.4.1. Uitgangspunten en analyse financiële positie .............................................................. 157 Overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld ............................................................ 158 2.2.5. Overzicht van baten en lasten per taakveld ......................................................................... 159

VASTSTELLINGSBESLUIT.................................................................................... 162 3.1. Vaststellingsbesluit .................................................................................................................. 163

BIJLAGEN .............................................................................................................. 164 Bijlage 1 Financiële vertaling Collegeprogramma .......................................................................... 165 Bijlage 2 Algemene uitkering .......................................................................................................... 167 Bijlage 3 Beleidsindicatoren ........................................................................................................... 171 Bijlage 4 Begrippenlijst ................................................................................................................... 175 Bijlage 5 Invulling ZBB ................................................................................................................... 178

Programmabegroting 2022-2025

ALGEMEEN

1.1. Voorwoord Deze Programmabegroting 2022 is een uitwerking van de besluiten die genomen zijn bij de Zomerrapportage 2021, aangevuld met nagekomen wijzigingen, de actuele gegevens uit de septembercirculaire 2021 en enkele bezuinigingen ('quick wins en potentiële besparingen' uit het ZBBtraject die geen nadelig effect hebben voor onze inwoners). Uiteraard weten we nog niet hoe de coronapandemie zich de komende tijd gaat ontwikkelen. Ook is niet duidelijk welke keuzes het rijk maakt, bijvoorbeeld bij de structurele financiële middelen voor het klimaatakkoord, opschalingskorting, de middelen voor Jeugdhulp, het Wmo-abonnementstarief en het woonplaatsbeginsel. Verder lijkt bij de herijking van het gemeentefonds Mook en Middelaar een voordeelgemeente te zijn. Dit voordeel mag nog niet (van de provincie) ingeboekt worden, omdat de onzekerheid te groot is en er nog een actualisatie plaatsvindt naar de stand per 1 januari 2023. We zijn van mening dat de lokale autonomie van gemeenten behoort te drijven op een heldere, evenwichtige en stabiele financiële relatie tussen rijksoverheid en gemeenten. Ofschoon daar nog geen sprake van is, zijn er voor 2022 wel extra middelen toegekend door het rijk, waardoor er voor 2022 een sluitende begroting is. Begrotingssaldo De Programmabegroting 2022 sluit voor het begrotingsjaar 2022 positief af.

Meerjarig zijn er, na wijzigingen, begrotingstekorten. Middels het voorgestelde dekkingsplan zijn, met de inzet van 'quick wins en potentiële besparingen' en een stelpost voor de uitkering Jeugd, de tekorten verminderd en voor 2024 omgebogen naar een klein voordeel. De nadelen in de meerjarenraming zullen te zijner tijd opgevangen kunnen worden door de herijking van het gemeentefonds en/of door bezuinigingen uit het ZBB-traject. Bedragen x € 1.000 Begrotingsresultaat na dekkingsplan

2022

2023

2024

2025

Begrotingsresultaat na wijzigingen

187 V

426 N

399 N

551 N

Dekkingsplan (voorstel)

37 N

311 V

407 V

430 V

Begrotingssaldo

150 V

115 N

121 N

Het dekkingsplan is verwerkt in de primitieve begroting. Eventuele wijzigingen bij de definitieve besluitvorming leiden tot een eerste begrotingswijziging op de begroting. Zero Based Budgeting In de Zomerrapportage 2021 zijn de resultaten van het traject van Zero Based Budgeting gepresenteerd. In een vrij laat stadium heeft het rijk extra middelen toegezegd. Hierdoor blijken achteraf de echt pijnlijke bezuinigingen niet nodig om voor 2022 een reële en structureel sluitende begroting te kunnen aanbieden. In de Zomerrapportage zijn meerdere 'knoppen waaraan gedraaid kan worden' vermeld. In deze Programmabegroting 2022 is alleen gebruik gemaakt van een deel van de 'quick wins en potentiële besparingen'. Aan de overige knoppen is nog niet gedraaid. Met een beperkte inzet van alle mogelijkheden naar aanleiding van het ZBB-traject is begrotingsjaar 2022 reëel en structureel sluitend.

Programmabegroting 2022-2025

1.2. Leeswijzer Indeling De hoofdindeling van deze Programmabegroting 2022 bestaat uit de volgende hoofdstukken:  Algemeen;  Begroting, inclusief meerjarenraming*);  Vaststellingsbesluit;  Bijlagen. *) De cijfers van de meerjarenraming zijn gecombineerd weergegeven met de cijfers van het begrotingsjaar 2022. De cijfers over 2022 moeten wettelijk (al dan niet gewijzigd) worden vastgesteld. De cijfers over de meerjarenraming (2023 t/m 2025) kunt u voor kennisgeving aannemen. Wijzigingen Ten opzichte van de vorige Programmabegroting is een kleine wijziging doorgevoerd in de structuur van het document. De informatie over de raad en het college van b&w staat op de gemeentelijke website en is beperkter vermeld in deze Programmabegroting. Ook is het organigram verwijderd. Bedragen Factor € 1.000 en afrondingsverschillen Omdat de bedragen in deze Programmabegroting in duizenden euro’s worden gepresenteerd, is het mogelijk dat in de tellingen schijnbaar afrondingsverschillen ontstaan. Dit komt omdat zowel de afzonderlijke bedragen als de eindtellingen onafhankelijk van elkaar worden afgerond. Voorbeeld: € 1.300 + € 1.400 = € 2.700, dit wordt dan € 1k + € 1k = € 3k.

Weergave De bedragen in deze programmabegroting zijn op de volgende wijze weergegeven:  Lasten worden weergegeven als positief getal en baten worden weergegeven als negatief getal;  Bedragen worden positief weergegeven, waarbij tevens wordt aangegeven welke bedragen lasten en welke bedragen baten zijn;  Bedragen kunnen aangevuld zijn met de letter N (nadeel) of V (voordeel). Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren zijn overeenkomstig de laatst geldende 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten'. Dit betreft een ministeriële regeling waarin voorgeschreven is welke beleidsindicatoren minimaal vermeld moeten worden en wie de wettelijke bronhouder is van een beleidsindicator. Een gemeente is wettelijk verplicht om de gerealiseerde gegevens van deze bronhouders te vermelden. Dit houdt in dat bij de begroting over 2022 nog geen gerealiseerde gegevens van de bronhouders beschikbaar zijn voor de jaren 2021 (jaar nog niet voorbij) en 2022 (jaar moet nog beginnen). De kolommen van deze twee jaren zijn dan ook 'grijs'. Voor 2022 is in voorkomende gevallen wel een gemeentelijke streefwaarde ingevuld in de kolom '2022 Gemeente'. Als de gegevens (later) bij de Jaarstukken (nog) niet beschikbaar zijn gesteld, wordt dit aangeduid met 'N/b' (Gegevens niet beschikbaar) en worden, indien aanwezig, gemeentelijke gegevens verstrekt.

Daarnaast worden enkele beleidsindicatoren niet jaarlijks maar periodiek bijgewerkt door de bronhouders, bijvoorbeeld de periodieke onderzoeken van Verwey Jonker Instituut. Informatie van de bronhouder wordt ontsloten middels de website 'waarstaatjegemeente.nl', waarbij voor dit doel een afzonderlijke tegel 'Besluit Begroting en Verantwoording' is toegevoegd. Op deze website wordt ook informatie verstrekt met betrekking tot eventuele wijzigingen van de

ALGEMEEN beleidsindicatoren. Daar waar wijzigingen zijn doorgevoerd, is dit vermeld bij de desbetreffende indicator in de diverse programma's. De peildatum van de vermelde gegevens is 30 september 2021. Gegevens van voorgaande jaren kunnen sporadisch afwijken ten opzichte van de vermelde gegevens in vorige begrotingen. Een meerjarenverloop van de beleidsindicatoren is vermeld in bijlage 3 van deze Programmabegroting 2022.

Programmabegroting 2022-2025

1.3. Uitgangspunten begroting Wettelijk kader

Gemeentewet Het college biedt jaarlijks, vóór aanvang van het nieuwe begrotingsjaar, de raad een ontwerp aan voor de begroting en meerjarenraming (art. 190, lid 1 Gw). Uw raad stelt de begroting vast voorafgaande aan het begrotingsjaar vóór 15 november (art. 191 Gw). Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten De begroting wordt ingericht overeenkomstig bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te geven regels. Deze regels zijn vermeld in het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten). Deze Programmabegroting 2022 met meerjarenraming 2023-2025 sluit aan bij de regels van het BBV met dien verstande dat de meerjarenraming gecombineerd is vermeld met het begrotingsjaar (zie ook de leeswijzer).

Plaats in de planning- en controlcyclus

Deze programmabegroting maakt onderdeel uit van de planning- en controlcyclus (p&c-cyclus).

*) Zomerrapportage en Eindejaarsrapportage.

ALGEMEEN Hieronder ziet u schematisch de plaats van dit document in de gehele cyclus. Tabel 1: P&C-cyclus P&CKaderbrief cyclus vastgesteld 2020 4 juli 2019 vastgesteld 2021 9 juli 2020 vastgesteld 2022 15 juli 2021

Programmabegroting vastgesteld 7 nov. 2019 vastgesteld 12 nov. 2020

vastgesteld 12 mrt. 2020

11 nov. 2021

n.v.t. *)

Morap-1

n.v.t. *)

Zomerrapportage vastgesteld 16 sept. 2020 vastgesteld 9 sept. 2021

Eindejaarsrapportage vastgesteld 17 dec. 2020 16 dec. 2021

juli 2022

dec. 2022

Jaarstukken vastgesteld 15 juli 2021 juni 2022 juni 2023

*) De Morap-1 is met ingang van begrotingsjaar 2021 vervallen.

Uitgangspunten lokaal bestuur

Politiek-bestuurlijke uitgangspunten Op basis van het ‘Coalitieakkoord 2018-2022’ (raadsvergadering 24 april 2018) heeft het college van burgemeester en wethouders het ‘Collegeprogramma 2018-2022’ opgesteld. Hierin staat een meer concrete vertaling van het coalitieakkoord. In het collegeprogramma zijn per programma doelstellingen, aandachtspunten en/of actiepunten bepaald. De doelstellingen zijn daar waar mogelijk financieel vertaald in de begroting. Dit kan middels beschikbare middelen in de bestaande begroting, dan wel via extra beschikbaar te stellen middelen. Het (nieuwe) beleid voor 2022 dat voortvloeit uit het collegeprogramma is vertaald in deze Programmabegroting 2022. Kaderbrief en Zomerrapportage In de Kaderbrief 2022, door u op 15 juli 2021 vastgesteld, zijn diverse financiële uitgangspunten opgenomen ten behoeve van het opstellen van de Programmabegroting 2022-2025. Deze uitgangspunten zijn toegepast in deze programmabegroting. In de Zomerrapportage 2021, door u op 9 september 2021 vastgesteld, zijn diverse financiële bijstellingen opgenomen die doorwerken naar 2022 en volgende jaren en vormen de basis voor de Programmabegroting 2022. Ook de uitkomsten van het ZBB-traject zijn vermeld in de Zomerrapportage 2021 en zijn meegenomen in de Programmabegroting 2022 (zie dekkingsplan).

Uitgangspunten provincie

Aandachtspunten Provincie Jaarlijks brengt de Provincie een begrotingsbrief uit met aandachtspunten die zij aan het einde van het jaar zal gebruiken bij de beoordeling van de dan door u vastgestelde Programmabegroting 2022. Aandachtspunten hierbij zijn dat er geen opschuivend sluitend meerjarenperspectief is en dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. In de brief die aan uw raad is gericht, worden zowel jaarlijks terugkerende algemene onderwerpen als specifieke onderwerpen vermeld. Sommige onderwerpen zijn financieel-technisch van aard. Om die reden is een afschrift van de brief aan het college van b&w verzonden. De volgende onderwerpen zijn in de brief vermeld: - Covid-19; - Agenda toekomst van het (interbestuurlijk) toezicht;

Programmabegroting 2022-2025 - Ontwikkelingen Besluit Begroting en Verantwoording (BBV); - Inzicht in de structurele begrotingspositie; - Herijking gemeentefonds / verdelingssystematiek; - Sociaal Domein; - Duurzaamheid / Energietransitie / Klimaat; - Gemeenschappelijke regelingen; - BTW-compensatiefonds; - Omgevingswet; - Lokale heffingen; - Dividendadvies Enexis en BNG; De richtlijnen van de provincie die bij de desbetreffende onderwerpen zijn vermeld, zijn, voor zover concreet van toepassing, meegenomen in deze Programmabegroting 2022. Financieel toezicht Provincie Wettelijk moet de begroting 2022 structureel en reëel in evenwicht zijn. Als dit niet het geval is, moet in de meerjarenraming aannemelijk worden gemaakt dat dit evenwicht uiterlijk in 2025 (laatste jaar meerjarenplanning) tot stand zal worden gebracht, met als extra aandachtspunt dat er geen sprake mag zijn van een opschuivend sluitend meerjarenperspectief. De Provincie Limburg houdt hierop financieel toezicht bij elke Limburgse gemeente. Standaard is dit repressief toezicht. Een zwaardere vorm van toezicht is preventief toezicht. Hierbij moeten de begroting en begrotingswijzigingen vooraf worden goedgekeurd door de Provincie voordat tot uitvoering overgegaan kan worden. Daarnaast verricht de Provincie een vierjaarlijks verdiepingsonderzoek, waarbij het mogelijk is om meerjarig repressief toezicht te krijgen.

De gemeente Mook en Middelaar heeft op basis van de Programmabegroting 2019-2022 meerjarig repressief toezicht gekregen. De voorwaarde die hierbij was gesteld, was dat na vaststelling van de begroting 2020 zowel het begrotingsjaar 2020 als de jaren 2021 en 2022 van de meerjarenraming een structureel en reëel evenwicht of overschot laten zien. Dit werkt in beginsel door naar de voorliggende Programmabegroting 2022, waarbij rekening gehouden wordt met de meest recente financiële ontwikkelingen.

ALGEMEEN

1.4. Kerngegevens SOCIALE STRUCTUUR

Werkelijk

Raming

Aandeel

1-1-2019

1-1-2020

1-1-2021

1-1-2022

2022

van 0-4 jaar

246

259

275

292

van 5-19 jaar

1.265

1.249

1.187

1.178

15%

van 20-64 jaar

4.215

4.216

4.282

4.338

54%

van 65 jaar en ouder

2.080

2.123

2.165

2.190

27%

Totaal

7.806

7.847

7.909

7.998

100%

Inwoners per leeftijdsklasse

Bron: CBS (werkelijk) en BRP Mook en Middelaar (raming)

Raming aantal inwoners per 1 januari 2022

Programmabegroting 2022-2025 Bron: CBS (2010 t/m 2021) en BRP (raming 2022)

Bron: CBS (2010 t/m 2021) en BRP (raming 2022)

FYSIEKE STRUCTUUR Omschrijving

Eenheid

Aantal

Oppervlakte land

hectare

1.739

Oppervlakte bebouwing kernen

hectare

Oppervlakte bebouwing buitengebied

hectare

Oppervlakte bebouwing totaal

hectare

Percentage bebouwing land

3,2%

aantal

3.738

Oppervlakte binnenwater

hectare

142

Oeverlengte

kilometer

26,0

Land:

Woonruimten*) Water:

*) inclusief logiesfunctie en uitwonende studenten

Bron: Verzamelstaat uitkering gemeentefonds september 2021

ALGEMEEN

1.5. Begrotingsuitkomsten Hieronder treft u een overzicht op hoofdlijnen aan met betrekking tot de ontwikkeling en saldi van de (financiële) begroting. Nieuw beleid In maart 2018 zijn gemeenteraadsverkiezingen gehouden, waarna een Coalitieakkoord 2018-2022 ('Op weg naar Mook en Middelaar in 2030') en een Collegeprogramma 2018-2022 ('Op weg naar een duurzaam en samenredzaam Mook en Middelaar') zijn opgesteld. Het (nieuwe) beleid voor 2022 dat voortvloeit uit dit Collegeprogramma, is reeds financieel vertaald in deze Programmabegroting 2022. Beleidsmatige ontwikkelingen zijn vermeld bij de diverse programma's bij het onderdeel 'Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?'. Effecten Kaderbrief De Kaderbrief 2022 heeft niet geleid tot bijstelling van de begrotingssaldi. De Kaderbrief bevat de uitgangspunten die gebruikt zijn voor het opstellen van deze Programmabegroting 2022. Effecten Zomerrapportage Op basis van de in de Zomerrapportage 2021 voorgestelde, en door de raad vastgestelde bijstellingen van de ramingen (raad 9 september 2021), ontstaat het volgende financiële beeld: Bedragen x € 1.000 Begrotingsresultaat (initieel)

2022

2023

2024

2025

01. Primitieve begroting 2021

26 V

45 N

02. Structurele doorwerking Zomerrapportage 2021

398 V

216 V

138 V

141 V

424 V

223 V

164 V

96 V

03. Overige bijstellingen primitieve begroting Begrotingssaldo na Zomerrapportage

Toelichting begrotingsresultaat (initieel) 1 Primitieve begroting : Betreft de begrotingssaldi conform de meerjarenraming van de vastgestelde Programmabegroting 2021, zijnde de drie jaren 2022 t/m 2024. De meerjarenraming van de vorige begroting is altijd de start voor de begrotingssaldi van de nieuwe begroting. Het laatste jaar 2025 is niet vermeld in de meerjarenraming 2022-2024 van de vorige begroting, maar is wel administratief geactualiseerd. 2. Zomerrapportage 2021

Betreft de structurele doorwerkingen van de vastgestelde Zomerrapportage 2021. Het netto voordeel is met name te danken aan de positieve effecten van de meicirculaire 2021. Een specificatie van alle bijstellingen vindt u terug in de Zomerrapportage 2021.

3. Overige bijstellingen

Eventuele overige begrotingswijzigingen hebben niet geleid tot een mutatie in het begrotingssaldo.

Nagekomen mutaties De Programmabegroting 2022 (inclusief meerjarenraming 2023-2025) is samengesteld op basis van de uitgangspunten zoals vermeld in de Kaderbrief 2022 en op basis van de financiële bijstellingen op grond van de vastgestelde Zomerrapportage 2021. Naast de mutaties in de Zomerrapportage 2021 (die doorwerken naar 2022 en volgende jaren), zijn er nog enkele aanvullende (nagekomen) mutaties geweest. Dit betreft als eerste de eliminatie van de stelposten uit de Programmabegrotingen 2020 en 2021. Hierdoor ontstaat een opgeschoond begrotingsresultaat. Voor alle jaren leidt dat tot een tekort. 14

Programmabegroting 2022-2025 Daarnaast zijn enkele budgetten bijgesteld. Ook is de septembercirculaire 2021 verwerkt in deze Programmabegroting 2022, waardoor begrotingsjaar 2022 positief sluit. Bovenvermelde mutaties leiden tot de volgende begrotingssaldi voor de jaren 2022 tot en met 2025: Bedragen x € 1.000 Begrotingsresultaat (nagekomen wijzigingen)

2022

2023

2024

2025

Begrotingsresultaat o.b.v. Zomerrapportage 2021

424 V

223 V

164 V

96 V

60 N

05 ID 01: Stelpost bezuinigingen SD (deels)

117 N

06 ID 20: Stelpost ruimte onder plafond BCF

20 N

15 N

10 N

07 ID 21: Stelpost ZBB

220 N

270 N

08 ID 22: Stelpost opschalingskorting

55 N

09 ID 23 Stelpost extra uitkering Jeugd

81 N

Subtotaal eliminatie stelposten

553 N

598 N

593 N

583 N

Opgeschoond begrotingsresultaat

129 N

375 N

429 N

487 N

10 Vervallen doorbelasting salarissen naar kredieten

100 N

11 Bijstelling kapitaallasten

84 N

77 N

79 N

12 Bijstelling budgetten Sociaal Domein

41 V

92 V

95 V

12a Af: Invulling stelpost bezuiniging ID 01 SD (deels)

83 N

13 Intensivering inzet burgerparticipatie/communicatie

30 N

14 Groene Metropoolregio / Verbonden regio

17 N

15 Bruto bijstelling uitkering gemeentefonds

847 V

358 V

413 V

294 V

15a Af: Bijstelling salariskosten (CAO / premies)

182 N

15b Af: Coronacompensatie

14 N

16 Kostendekkendheid rioolheffing

78 N

82 N

17 Kostendekkendheid reinigingsheffingen

15 V

18 Lagere kapitaallasten i.v.m. latere investering recreatie & toerisme

33 V

19 Lagere toeristenbelasting i.v.m. latere investering

33 N

20 Bijstelling budget Flexibele Schil

38 V

63 V

88 V

21 Luierinzameling (meer kosten en meer baten)

Subtotaal nagekomen mutaties

316 V

51 N

30 V

64 N

Begrotingsresultaat na nagekomen mutaties

187 V

426 N

399 N

551 N

Eliminatie stelposten: Restant uit Programmabegroting 2020: 04 ID 03: Stelpost programma Samenleven en zorgen Uit Programmabegroting 2021:

Nagekomen mutaties:

Toelichting eliminatie stelposten 4 t/m 9 Stelposten :

Betreft het tegenboeken van de diverse (voorlopige) stelposten zoals vermeld in de Programmabegrotingen 2020 en 2021. Door deze stelposten ongedaan te maken, ontstaat een zuiver (opgeschoond) begrotingssaldo. In dit geval voor alle jaren een tekort, oplopend naar bijna een half miljoen euro. Dit tekort wordt deels ingevuld bij 15

ALGEMEEN het onderdeel dekkingsplan, maar nadat de nagekomen mutaties hierop gecorrigeerd zijn. Toelichting nagekomen mutaties 10. Vervallen doorbelasting :

In de exploitatie was op begrotingsbasis rekening gehouden met een structurele doorbelasting van salarissen naar kredieten. Dit kan echter alleen gedurende de looptijd van een project. De structurele salarislasten moeten ook structureel opgenomen worden in de exploitatie en kunnen alleen incidenteel (bij de Eindejaarsrapportage en in de Jaarstukken) doorbelast worden naar kredieten.

11. Bijstelling kapitaallasten

De kapitaallasten zijn voor het nieuwe begrotingsjaar en de meerjarenramingen opnieuw berekend. Deze bleken te laag geraamd en worden bijgesteld. Als geplande investeringen worden uitgesteld, leidt dit tot een incidenteel voordeel.

12. Bijstelling Sociaal Domein

Met name binnen programma Samenleven en zorgen zijn diverse budgetten naar beneden bijgesteld, hetgeen tot een structureel voordeel leidt. Er stond echter ook nog een structurele bezuiniging open van € 83k vanuit het dekkingsplan van de Programmabegroting 2021. Deze bezuiniging was voor 2021 incidenteel ingevuld en is hiermee nu structureel gerealiseerd.

13. Burgerparticipatie

De inzet van burgerparticipatie wordt geïntensiveerd. Dit leidt tot extra (communicatie)kosten. Zie verder de toelichting bij programma Besturen.

14. Groene Metropoolregio

Voor uitvoering van diverse projecten (opgave Verbonden regio) is budget nodig. Een deel is in 2020 beschikbaar gesteld en is bij de Jaarstukken 2020 overgeheveld naar 2021. Het overschot per eind 2021 zal overgeheveld worden naar 2022 (middels voorstel bij de Jaarstukken 2021). Daarnaast is een aanvullend budget nodig voor uitvoering van alle opgaven, waaraan Mook en Middelaar zich heeft verbonden. Bij de volgende Programmabegroting 2023 wordt bezien in hoeverre structureel middelen nodig zijn.

15. Uitkering gemeentefonds

Dit betreft de uitkomst van de septembercirculaire 2021. De voordelen betreffen met name een toename van het accres (principe van samen trap op - samen trap af). Voor 2022 zit hierin ook een bijdrage voor het onderdeel Jeugd. Een deel van de extra baten is nodig voor de compensatie van de gestegen salariskosten en voor compensatie van corona-gerelateerde kosten. De kosten van Jeugd zijn reeds geraamd in programma Samenleven en zorgen.

16 t/m 17. Kostendekkendheid :

De opbrengsten van de rioolheffing en de reinigingsheffingen zijn bijgesteld om te komen tot een 100% kostendekkendheid. Voor rioolheffing was met name het aandeel salarislasten en overhead te hoog gecalculeerd. Dit is in deze Programmabegroting gecorrigeerd. Zowel op het gebied van riolering als op het gebied van afvalstoffenheffing vinden nog ontwikkelingen plaats, zijnde een te actualiseren GRP en de implementatie van het Grondstoffenplan. Dit kan leiden tot andere kosten en opbrengsten en hiermee andere tarieven. De belastingtarieven worden in de raadsvergadering van 16

Programmabegroting 2022-2025 december 2021 vastgesteld op basis van de dan meest recente informatie. 18 en 19. Toeristenbelasting

De investeringen die gepland stonden voor 2021 zijn uitgesteld naar 2022. Dit betekent dat de kapitaallasten van de investeringen zich voordoen vanaf 2023. De reeds geraamde kapitaallasten en de bijbehorende verhoging van de toeristenbelasting wordt hiermee ongedaan gemaakt voor 2022. Vanaf 2023 zal, als gevolg van investeringen in 2022 op het gebied van recreatie en toerisme, de toeristenbelasting toenemen.

20. Flexibele Schil

Het afgelopen jaar zijn diverse vacatures ingevuld door vast personeel. Daar waar dit nog niet mogelijk is, worden de kosten van inhuur gedekt door vacaturegelden (onderuitputting salariskosten). De Flexibele Schil is primair bedoeld als knelpuntenpot en kan, voor zover nu voorzien, in tranches afgebouwd worden naar structureel € 100k.

21. Luierinzameling

De afzonderlijke luierinzameling leidt tot extra kosten van € 14k, maar deze worden verhaald middels de afvalstoffenheffing. Per saldo verloopt deze post budgettair-neutraal.

Dekkingsplan Wettelijk Op basis van de structurele doorwerking van de Zomerrapportage 2021 en de nagekomen posten, is er voor 2022 sprake van een begrotingsoverschot en voor de jaren 2023 t/m 2025 een begrotingstekort. Wettelijk gezien moet het begrotingsjaar 2022 sluitend zijn. Als dit niet het geval is, moet aannemelijk worden gemaakt dat dit in de meerjarenraming wordt bereikt. Het begrotingsjaar 2022 is met de huidige nagekomen mutaties sluitend. Verdiepingsonderzoek Provincie De Provincie Limburg voert vierjaarlijks een verdiepingsonderzoek uit bij alle Limburgse gemeenten met betrekking tot de programmabegrotingen. In 2019 is het verdiepingsonderzoek van Mook en Middelaar uitgevoerd. Op basis van dit onderzoek is meerjarig repressief toezicht verleend (lichtste vorm van toezicht). Voorwaarde voor dit meerjarig repressief toezicht is een sluitende begroting tot en met het jaar 2022. Hieraan wordt voldaan. Hierdoor blijft het meerjarig repressief toezicht door de provincie van kracht en blijven we verschoond van preventief toezicht. De volgende programmabegroting over 2023 zal weer door de provincie onderworpen worden aan een verdiepingsonderzoek voor een hernieuwde uitspraak met betrekking tot wel of niet meerjarig repressief toezicht.

Dekkingsplan Omdat op basis van de huidige voorstellen in de Zomerrapportage 2021 en de nagekomen wijzigingen de meerjarenramingen 2023 t/m 2025 niet sluitend zijn, is een (begin van een) aanvullend dekkingsplan wenselijk. In onderstaande tabel is een opsomming gegeven van een mogelijk dekkingsplan. Hierbij is tevens in het achterhoofd gehouden dat er met name nog onduidelijkheden dan wel onzekerheden zijn met betrekking tot de financiële effecten van de herijking van het gemeentefonds.

ALGEMEEN

Bedragen x € 1.000 Begrotingsresultaat (dekkingsplan)

2022

2023

2024

2025

Begrotingssaldo incl. bijstellingen

187 V

426 N

399 N

551 N

76 V

140 V

23 Stelpost Jeugd vanaf 2023

300 V

285 V

260 V

24 Herijking Algemene uitkering Gemeentefonds

p.m. V

76 V

376 V

425 V

400 V

25 Ongedaan maken verhoging ozb uit 2021

143 N

95 N

48 N

26 Inflatiecorrectie ozb woningen en niet-woningen

29 V

27 Inflatiecorrectie forensenbelasting

28 Inflatiecorrectie hondenbelasting

Subtotaal belastingen

113 N

65 N

18 N

30 V

Subtotaal dekkingsmiddelen

37 N

311 V

407 V

430 V

Begrotingsresultaat na dekkingsplan

150 V

115 N

121 N

Waarvan incidenteel

37 N

14 V

Waarvan structureel

187 V

129 N

121 N

ZBB en stelposten 22 Inzet ZBB

Subtotaal ZBB en stelposten

Belastingen

Toelichting dekkingsplan ZBB en stelposten 22. Inzet ZBB

In de Zomerrapportage is aangegeven om vanaf 2022 € 75k en vanaf 2024 € 125k concrete invulling te geven aan het ZBBtraject. Door het concretiseren zijn de bedragen iets hoger uitgevallen, resp. € 76k en € 140k. Hierbij is een keuze gemaakt uit één van de knoppen waaraan gedraaid kon worden, namelijk de 'quick wins en potentiële bezuinigingen'. De lijst van gemaakte keuzes vindt u terug in bijlage 5.

23. Stelpost Jeugd (vanaf 2023)

In de Zomerrapportage 2021 was voor 2022 een inschatting gemaakt van € 365k. In de septembercirculaire 2021 is een uitkering voor Jeugd opgenomen van € 358k. Vanaf 2023 wordt dit aan het nieuwe kabinet overgelaten. Vooralsnog zijn hier de bedragen vermeld, zoals ook opgenomen in de Zomerrapportage 2021. Zodra de omvang van de extra middelen bekend is, worden de bedragen geactualiseerd.

24. Herijking gemeentefonds

Het gemeentefonds wordt herverdeeld tussen de gemeenten. Naar alle waarschijnlijkheid vindt dit plaats vanaf 2023. Hierbij ontstaan zowel voordeel- als nadeelgemeenten. Volgens de meest recente informatie is Mook en Middelaar een (beperkte)

Programmabegroting 2022-2025 voordeelgemeente. Het uiteindelijke bedrag is echter nog niet bekend. Gezien de grote onzekerheid en het feit dat er per 1 januari 2023 nog een actualisatie plaats vindt, is het (van de provincie) niet toegestaan om op voorhand eventuele voordelen te vermelden, maar wel eventuele nadelen. Zodra er meer zekerheid is óf en zo ja, voor welk bedrag wij een voordeel kunnen inboeken, wordt dit meegenomen in de dan eerstvolgende rapportagemogelijkheid. Belastingen 25. Ongedaan maken verhoging ozb :

26 t/m 28. Inflatie belastingen

In de Programmabegroting 2021 is een stijging van de ozb doorgevoerd van € 190k. Deze verhoging zou in vier jaar weer afgebouwd worden tot een lager niveau van de ozb (gelijk aan het niveau van 2020). Naar aanleiding van de mei- en septembercirculaire gemeentefonds 2021 (waarbij we meer inkomsten van het rijk krijgen), bleek achteraf bezien de extra verhoging niet meer nodig. Daarom wordt voorgesteld om de verhoging niet verspreid over vier jaar af te bouwen, maar in één keer ongedaan te maken. Voor deze belastingen is een inflatiecorrectie van 1,5% toegepast op de opbrengsten. De tarieven worden hiervan afgeleid (middels de geraamde opbrengst te delen door de grondslag). Afhankelijk van de ontwikkeling van de grondslag leidt dit tot een lastenverzwaring of lastenverlichting.

Risico’s Gelet op de omvang van de Algemene Reserve en het weerstandsvermogen zijn wij van mening dat de buffer voor genoemde risico’s op basis van de huidige gegevens meer dan goed is. De ratio valt in de klasse ‘B - Ruim voldoende’. Meer informatie over het weerstandsvermogen vindt u terug in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’. Vrij besteedbare reserve De VBR wordt per eind 2022 geraamd op € 1,0 miljoen. Dit betreft ongeveer 20% van het totale geraamde eigen vermogen en 6% van het geraamde totale vermogen. Uitkeringen gemeentefonds In deze Programmabegroting 2022 is de septembercirculaire 2021 verwerkt. Naar aanleiding van deze septembercirculaire bedragen de totale uitkeringen uit het gemeentefonds € 11,5 miljoen (inclusief integratie- en decentralisatie-uitkeringen). Dit betreft voor 2022 een bruto stijging van € 847k ten opzichte van wat reeds geraamd was op basis van de meicirculaire 2021. Voor het jaar 2022 is ook rekening gehouden met een extra uitkering voor de kosten van Jeugdzorg. Naast deze hogere uitkeringen uit het gemeentefonds moeten ook budgetten gereserveerd worden voor stijging salariskosten en uit te voeren taakmutaties. Het netto voordeel is hierdoor structureel ongeveer twee ton lager. Zie hiervoor onderdeel '2.1.10 Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen' in de beleidsbegroting.

Formatie De formatie per 1-1-2022 is geraamd op (afgerond) 71 fte. De formatie wordt gewaardeerd tegen de maximale functionele schaal. De hieraan gerelateerde salarislasten (inclusief loonheffing en andere werkgeverslasten, exclusief raad) bedragen over 2022 € 5,6 miljoen. Hiervan is grofweg de ene helft de bruto salarissen en de andere helft betreft de loonheffing en werkgeverslasten.

ALGEMEEN Sociaal Domein Het Sociaal Domein neemt een belangrijk deel van de lasten voor zijn rekening. Eventuele mee- en tegenvallers worden zo veel mogelijk binnen het Sociaal Domein met elkaar verrekend. Voor wat betreft re-integratie zijn de werkzaamheden ondergebracht bij het Werkbedrijf als onderdeel van de MGR (Modulaire Gemeenschappelijk regeling) Regio Rijk van Nijmegen. Beheerplannen Een totaaloverzicht van de beheerplannen en de bijbehorende voorzieningen treft u aan in de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen. Een actualisatie van de diverse beheerplannen kan gevolgen hebben voor de hoogte van de dotatie aan de onderhoudsvoorzieningen. Dit wordt verwerkt middels deze begroting, middels de Zomerrapportage of middels het afzonderlijk vaststellen van de beheerplannen. Belastingen / inflatiecorrectie In deze begroting gaan wij uit van een inflatiecorrectie op de belastingtarieven van 1,50% (ruim een half procent lager dan 2021). Deze inflatiecorrectie is, conform vigerend beleid, afgeleid van de loon- en prijsstijgingen zoals vermeld in de meicirculaire 2021. De voorlopige opbrengsten en tarieven worden vermeld in deze Programmabegroting. Het vaststellen van de definitieve tarieven gebeurt middels het vaststellen van de belastingverordeningen in de raad van december 2021.

Programmabegroting 2022-2025

1.6. Gemeenteraad en college Gemeenteraad Aan het hoofd van de gemeente staat de gemeenteraad. De raad controleert het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester op de wijze waarop zij de gemeente besturen. Ook stelt de raad de formele en financiële kaders vast. Daarnaast is de raad bij uitstek de volksvertegenwoordiging en vertolkt hij dus ook de mening van de bevolking en zet deze om in beleid. De gemeente Mook en Middelaar heeft dertien raadsleden (en een voorzitter en een griffier). Op de gemeentelijke website www.mookenmiddelaar.nl vindt u meer informatie over de raad en de raadsleden. College van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en wethouders (b&w) vormt het dagelijkse bestuur van de gemeente. Bij de gemeente Mook en Middelaar bestaat het college uit de burgemeester en drie wethouders. Daarnaast is de gemeentesecretaris de schakel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie. Op de gemeentelijke website www.mookenmiddelaar.nl vindt u meer informatie over het college van b&w en de collegeleden.

ALGEMEEN

1.7. Afkortingen Afkorting

Voluit

A AMvB

Algemene maatregel van bestuur

B B2022 BAG BBP Bbz BBV BCF BNG BRP BsGW BTW BV BVO BW b&w

Begroot/begrotingsjaar 2022 (idem B2021 en B2023 t/m B2025) Basisregistratie Adressen en Gebouwen Bruto Binnenlands Product Besluit bijstandsverlening zelfstandigen Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Btw-compensatiefonds Bank Nederlandse Gemeenten Basisregistratie personen Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen Belasting Toegevoegde Waarde Besloten vennootschap Bedrijfsvoeringsorganisatie Beschermd Wonen / Burgerlijk wetboek burgemeester en wethouders

C CAO CBS COELO

Collectieve arbeidsovereenkomst Centraal bureau voor de Statistiek Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden

D DU DUO

Decentralisatie-uitkering Dienst Uitvoering Onderwijs

E ENSIA

Eenduidige Normatiek Single Information Audit

F Fte

Fulltime-equivalent (voor gemeente volledige werkweek van 36 uur)

G GFT GGD GGZ GMSD GR GRP Gw

Groente-, Fruit- en Tuinafval Gemeentelijke Gezondheidsdienst Geestelijke Gezondheidszorg Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijk Rioleringsplan Gemeentewet

I ICT iRvN IU

Informatie- en Communicatie Technologie ICT Rijk van Nijmegen Integratie-uitkering

Programmabegroting 2022-2025 IV3 IWGM

Informatie voor Derden Intergemeentelijke Werkvoorziening Gennep en Mook en Middelaar

J jo.

juncto (in samenhang met)

K KCA Kg

Klein Chemisch Afval Kilogram

L LISA

Landelijk informatiesysteem van Arbeidsplaatsen

M MARN MGR MJOP MT MBO

Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen Modulaire Gemeenschappelijke regeling Meerjarig Onderhoudsplan Management Team Middelbaar Beroepsonderwijs

N N/b NV n.v.t.

(Gegevens) niet beschikbaar Naamloze vennootschap niet van toepassing

O ozb

onroerende zaakbelastingen

P PBE PIJOFACH p.m. p.p.p.n. p&c

Publiek Belang Elektriciteitsproductie Personeel, Informatisering/Inkoop, Juridische Zaken, Organisatie, Financiën/Facilitaire Zaken, Automatisering, Communicatie en Huisvesting pro memorie / ter herinnering Per persoon per nacht planning en control

R RES RIVM RMO RRE RREW RWS RUD RUD-LN rzb

Regionale Energie Strategie Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Regionaal mobiliteitsoverleg Regeling Reductie Energiegebruik Regeling Reductie Energiegebruik Woningen Rijkswaterstaat Regionale Uitvoeringsdiensten Regionale Uitvoeringsdiensten Limburg Noord belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten ('roerende zaakbelastingen')

S SFR SKB

snelfietsroute Schatkistbankieren (’s Rijks Schatkist)

T t/m

tot en met 23

ALGEMEEN TVW

Transitievisie Warmte

U UPW UWV

Uitkering Participatiewet Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen

V VBR VNG VO Vpb VRLN Vsv

Vrij besteedbare reserve Vereniging van Nederlandse Gemeenten Voortgezet Onderwijs Vennootschapsbelasting Veiligheidsregio Limburg-Noord Voortijdig schoolverlater

W W2020 Wmo WML (Wet) woz WSW

Werkelijk (gerealiseerd) 2020 Wet maatschappelijke ondersteuning Waterleidingmaatschappij Limburg (Wet) waardering onroerende zaken Wet sociale werkvoorziening

Z ZBB

Zero Based Budgeting

Programmabegroting 2022-2025

BEGROTING

2.1. BELEIDSBEGROTING

Wettelijk kader: artikel 7 BBV

Programmabegroting 2022-2025

Programmaplan Wettelijk kader Artikel 8 BBV. Programmaplan Gedurende een raadsperiode blijft de programma-indeling in principe gelijk. In deze programmabegroting zijn de volgende negen programma’s opgenomen:  Besturen;  Beschermen;  Verplaatsen;  Werken;  Leren;  Recreëren;  Samenleven en Zorgen;  Gezond leven;  Wonen. Een programma bestaat uit de onderdelen:  De visie voor de raadsperiode 2018-2022;  De vragen 'Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?';  De relatie met de verbonden partijen;  De (wettelijk verplichte) beleidsindicatoren die betrekking hebben op het desbetreffende programma;  Het financiële overzicht 'Wat mag het kosten?'. De financiële analyse is niet bij de programma's vermeld, maar in de Financiële begroting (onderdeel 2.2). Naast de programma's bevat het programmaplan de volgende wettelijke onderdelen:  een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen;  een overzicht van de kosten van overhead;  het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting;  het bedrag voor onvoorzien.

2.1. Beleidsbegroting

2.1.2. Programma Besturen Alternatieve naam

: Bestuur en ondersteuning

Portefeuillehouders

: Burgemeester Gradisen, wethouders Wienhoven, Peters en Baneke

Visie 2018 - 2022 Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners en bedrijven weten dat wij er voor ze zijn. Wij stellen ons open voor de meningen en ideeën van onze inwoners en betrekken deze bij de besluitvorming. Ook zijn we transparant in onze keuzes en onze manier van werken. Wij willen een betrouwbare partner zijn voor inwoners, bedrijven en onze samenwerkingspartners.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?

Een zichtbare en benaderbare gemeente zijn

Inwoners, verenigingen en bedrijven zijn op verschillende terreinen afhankelijk van de gemeente. Wij dienen zichtbaar te maken wat de gemeente en de gemeentelijke organen (Gemeenteraad, College, Burgemeester en ambtelijke organisatie) doen, maar ook waarom wij zaken op een bepaalde manier doen. Onze besluitvorming en gemeentelijke processen zijn transparant en worden in de openbaarheid genomen. De mening van de belanghebbenden betrekken wij via participatie bij dit proces. 'Avond van de toekomst' Al enige tijd geleden heeft de 'Avond van de toekomst' plaatsgevonden. Dit was een groot succes. Op basis van de ervaringen van de tweede avond was het voornemen om de 'Avond van de toekomst' voortaan te koppelen aan een concrete aanleiding of ontwikkeling, zodat de attractiviteit van zo'n avond wordt vergroot. Door Covid'19 waren publieksbijeenkomsten in de afgelopen periode helaas niet mogelijk. Wij hopen hier in 2022 weer een vervolg aan te kunnen geven. Gemeentelijke informatie wordt digitaal ontsloten De gemeente heeft informatie beschikbaar die voor inwoners, bedrijven, verenigingen en (overheids)partners nuttig en noodzakelijk is. Daarnaast genereert de gemeente veel gegevens die als basis dienen voor dienstverlening van andere (overheids)partijen.

Ook worden Europese en Nationale wet- en regelgeving dwingender in het beschikbaar hebben en houden van informatie en de manier waarop communicatie met de gemeente kan plaatsvinden via digitale instrumenten. Wij zullen op het gebied van digitale gegevensontsluiting en digitale communicatie stappen vooruit moeten zetten om mee te kunnen in deze ontwikkelingen, maar ook om te voldoen aan geldende regels op het gebied van overheidsdienstverlening. Met deze wettelijke ontwikkeling nemen wij de kans op om onze dienstverlening nog verder te verbeteren.

Investeren in inwonerparticipatie

Reguliere en lopende activiteiten op basis van het bestaand beleid worden voortgezet in 2022. Op basis van sec het collegeprogramma 2018-2022 zijn er voor het begrotingsjaar 2022 geen aanvullende activiteiten gepland. Naast het collegeprogramma wordt voor intensivering van communicatie een extra budget gevraagd van € 30k:

Programmabegroting 2022-2025 Mondige burgers, hoge verwachtingen, laag vertrouwen, polarisatie, meer online. We hebben er als gemeente meer en meer mee te maken. Met communicatie en participatie kunnen we een brug slaan naar onze inwoners. Niet alleen naar ontevreden burgers, maar juist ook naar inwoners die niet of minder van zich laten horen. Door onze inwoners beter te betrekken bij wat we bedenken en doen, creëren we draagvlak en krijgen we betere oplossingen. Er is ook veel expertise bij inwoners. Samen kunnen we meer. Dit komt ook terug in de Toekomstvisie 2030. Met verbeterde (externe) communicatie en meer participatie kunnen we hierin stappen zetten. Denk aan: met regelmaat proactief communiceren over speerpunten uit het coalitieprogramma, het betrekken van een meer diverse groep meedenkers en inwoners beter meenemen in processen en ingrijpende dossiers. Met als gewenst resultaat: meer draagvlak, beter begrip voor elkaars werkwijze en standpunten en betere oplossingen.

Relatie met verbonden partijen

Programma Besturen heeft geen specifieke relatie met een verbonden partij. Onder dit programma valt wel de (regionale) bestuurlijke afstemming in zijn algemeenheid. De diverse verbonden partijen zijn primair gericht op het verrichten van uitvoeringstaken die verband houden met de overige programma's.

Indicatoren

Onderstaande wettelijk verplichte beleidsindicatoren zijn vermeld op grond van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten'. De waarden zijn vermeld zoals aangegeven door de wettelijke bronhouders. Zie ook de 'Leeswijzer' voor meer informatie. Nr. Omschrijving

Bron

2019

2020

2021

2022

Waarde

Gemeente

Formatie: Fte per 1.000 inwoners

8,81

8,88

N/b

Bezetting: Fte per 1.000 inwoners

8,72

8,48

N/b

Apparaatskosten: Kosten per inwoner (x € 1.000) (incl. overhead)

0,77

0,83

0,82

0,86

Externe inhuur: Kosten als % van totale loonsom

Externe inhuur: Totale kosten inhuur externen (x € 1.000)

183

Overhead: % van totale lasten

26%

27%

25%

22%

*) wettelijke bronhouder 1 Eigen gegevens (jaarstukken) 2 Eigen begroting (primitief)

N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.

Onder overhead valt ook een deel van de salarislasten die niet functioneel toegerekend zijn aan de diverse programma's.

2.1. Beleidsbegroting

Wat mag het kosten?

Bedragen x € 1.000

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Totaal lasten

2.109

1.514

1.542

1.495

1.497

1.493

Totaal baten

-169

-190

-210

-193

Saldo baten en lasten

1.940

1.324

1.332

1.285

1.304

1.300

Toevoegingen aan reserves

1.423

Onttrekkingen aan reserves

-460

-1.627

-5

Geraamd resultaat

1.481

1.119

1.327

1.280

1.299

1.295

Voor een analyse van de cijfers tussen verschillende jaren verwijzen wij u naar onderdeel 2.2.2.1 'Financieel overzicht' in de Financiële begroting.

Programmabegroting 2022-2025

2.1.3. Programma Beschermen Alternatieve naam

: Veiligheid

Portefeuillehouder

: Burgemeester Gradisen

Visie 2018 - 2022 Veiligheid kun je niet garanderen, maar samen met onze ketenpartners op het gebied van veiligheid en zorg werken we aan een zo goed mogelijke bescherming van onze inwoners. Door nieuwe taken en krappere capaciteit bij politie en justitie vormt dit een bijzondere uitdaging voor onze gemeente. Veiligheid houdt iedereen bezig en wij willen de komende periode dan ook inzetten op het versterken van het veiligheidsgevoel. Daarvoor zetten we meer toezicht en handhaving in en laten we de veiligheidsketen zo optimaal mogelijk functioneren.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?

Het naleefgedrag vergroten

Bewoners en ondernemers van de gemeente Mook en Middelaar mogen van ons verwachten dat er actief en daadkrachtig wordt opgetreden tegen overtredingen, maar ook tegen onwenselijke situaties. We versterken het toezicht en voeren handhavingsactiviteiten uit met als doelstelling een afname van de criminaliteit en ongewenst gedrag. Daarnaast brengen we een professionaliseringsslag aan in de aanpak van ondermijning. Middels een betere inzet van bestuursrechtelijke instrumenten en handhavingsactiviteiten willen we één weerbare en georganiseerde overheid tegen (georganiseerde) criminaliteit vormen. Zowel door structurele en intensieve samenwerkingen binnen de gemeente als met ketenpartners. De Regio Deal tussen het Rijk en de regio Limburg-Noord biedt een integrale en gezamenlijke aanpak met bijbehorende financiering in het aanpakken van ondermijning door de samenwerkende ketenpartners. Dit is een lopend proces. Reguliere en lopende activiteiten op basis van het bestaand beleid worden voortgezet in 2022. Op basis van het collegeprogramma 2018-2022 zijn er voor het begrotingsjaar 2022 geen aanvullende activiteiten gepland.

Een veilige gemeente creëren

Inwoners moeten zich in onze gemeente veilig kunnen voelen. Het gevoel van veiligheid verschilt van mens tot mens, maar vaak komt dit tot uitdrukking over de mate waarin mensen zich ’s avonds veilig voelen op straat. In onze gemeente kun je ’s avonds veilig over straat lopen, maar er zijn wel aandachtspunten. Zo zijn er gebieden waar inwoners vragen om aandacht voor hangjeugd, slecht verlichte plaatsen, rommel en verloedering. Maar ook parkeeroverlast en verkeersveiligheid zijn regelmatig terugkerende aandachtspunten die wij willen aanpakken. Een nieuw aspect vormt de sociale veiligheid in dit verhaal. Met de decentralisatie van Rijkstaken naar de gemeente heeft de gemeente ook de problematiek rondom ‘verwarde personen’ en beschermd wonen op het bordje gekregen. Een thema dat met een minimale politiecapaciteit in onze regio bijzondere aandacht vraagt van onze gemeente, gezien ook onze ligging ten opzichte van onze veiligheidspartners (Politie, Veiligheidsregio en Openbaar Ministerie) in Limburg Noord en onze

2.1. Beleidsbegroting zorgpartners in het Rijk van Nijmegen. Dit vraagt om verdere versterking van ketenregie en aanpak van zorg en veiligheidsthema’s, zowel binnen de gemeente over vakgebieden heen als met de ketenpartners. Dit is een lopend proces. Reguliere en lopende activiteiten op basis van het bestaand beleid worden voortgezet in 2022. Op basis van het collegeprogramma 2018-2022 zijn er voor het begrotingsjaar 2022 geen aanvullende activiteiten gepland.

Relatie met verbonden partijen

De volgende verbonden partijen hebben een relatie met dit programma: - Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord: het bevorderen van een zo optimaal mogelijke dienstverlening op het terrein van de veiligheid aan burgers ;

- Gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN): waarborgen goede kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Indicatoren

Bron

2019

2020

2021

2022

Waarde

Gemeente

Verwijzingen Halt: Aantal per 10.000 jongeren

N/b

Winkeldiefstallen: Aantal per 1.000 inwoners

N/b

Geweldsmisdrijven: Aantal per 1.000 inwoners

3,2

1,9

N/b

Diefstallen uit woning: Aantal per 1.000 inwoners

3,2

N/b

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte): Aantal per 1.000 inwoners

3,8

5,7

N/b

*) wettelijke bronhouder 1 Stichting Halt 2 CBS N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.

Programmabegroting 2022-2025

Wat mag het kosten?

Bedragen x € 1.000

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Totaal lasten

761

724

857

859

Totaal baten

-218

-83

Saldo baten en lasten

543

641

774

776

Toevoegingen aan reserves

Onttrekkingen aan reserves

543

641

774

776

Geraamd resultaat

Voor een analyse van de cijfers tussen verschillende jaren verwijzen wij u naar onderdeel 2.2.2.1 'Financieel overzicht' in de Financiële begroting.

2.1. Beleidsbegroting

2.1.4. Programma Verplaatsen Alternatieve naam

: Verkeer, vervoer en waterstaat

Portefeuillehouder

: Wethouder Wienhoven

Visie 2018 - 2022 Aandacht voor het bevorderen van mobiliteit en bereikbaarheid is van groot belang. Dit alles in een veilige en goed ingerichte omgeving, terwijl de leefbaarheid wordt geborgd. In de kernen moeten alle voorzieningen bereikbaar zijn voor hun inwoners. Dat betekent zorgen voor goede verbindingen tussen de kernen onderling en de kernen en de omliggende gemeenten. Naast verbindingen voor fiets en auto streven wij naar een goede verbinding met het openbaar vervoer.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?

Openbaar vervoer

Openbaar vervoer vervult een belangrijke taak in de leefbaarheid van onze gemeente. Wij beschikken over een trein- en busverbinding met Nijmegen en Venlo, waarbij de trein ook de regio Land van Cuijk aandoet. Vanaf het station Mook-Molenhoek is er een (buurt)busverbinding met Groesbeek. Wij streven ernaar dat zo veel mogelijk inwoners (en kernen) gebruik kunnen maken van openbaar vervoer. In stand houden en uitbreiden vormen van openbaar vervoer Wij zetten ons in voor het in stand houden en zo mogelijk verbeteren van bestaand openbaar vervoer binnen de gemeente, specifiek buslijn 83, buurtbuslijnen 564 en 569 en de Maaslijn. Wij doen dit door actief te participeren in het werkproces van de aanbesteding OV-concessie provincie Gelderland, aangaande het busvervoer.

In stand houden en uitbreiden veiligheid en leefbaarheid

Mobiliteit, verkeersveiligheid en leefbaarheid zijn belangrijke thema’s voor ons. Op het gebied van mobiliteit staat er veel te veranderen door de technologische ontwikkelingen. E-bikes, elektrische zelfrijdende auto’s, bussen en treinen op waterstof en drones beïnvloeden de manier waarop wij naar mobiliteit en de openbare ruimte moeten kijken. Verkeersveiligheid en leefbaarheid gaan hand in hand. De provinciale weg N271, de spoorlijn en rivier de Maas door onze gemeente bieden kansen, maar kunnen ook een bedreiging vormen voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid. De ontsluiting van en naar Groesbeek vormt in onze gemeente een bijzonder aandachtspunt voor de leefbaarheid van Molenhoek en Mook. Onze gemeente ligt op een verbindingenknooppunt naar Limburg, Gelderland en Noord Brabant. Vooral op het gebied van fietsverbindingen biedt Mook en Middelaar een uitstekend netwerk. Dit is niet alleen goed voor het woon-werkverkeer en terugdringen van de CO 2 uitstoot, maar is ook van toegevoegde waarde op het toeristisch-recreatieve profiel van onze gemeente. Wij willen dat inwoners en bezoekers zich kunnen verplaatsen in een veilige en goed ingerichte omgeving.

Programmabegroting 2022-2025 Regionaal en lokaal schaalniveau In 2018 zijn de visie en doelen vastgesteld voor de regionale mobiliteitsvisie van Trendsportal. Trendsportal is een initiatief van de acht gemeenten van het RMO Noord-Limburg en staat open voor iedereen die wil bijdragen aan duurzame, veilige en slimme mobiliteit voor morgen. De afgelopen periode is verder invulling gegeven aan de visie, samenwerking en de uitvoering van projecten. Gelet op het gemeentelijk en regionale belang willen wij ambtelijk en bestuurlijk blijven deelnemen aan Trendsportal. Hierbij willen wij ook aandacht houden voor de 'verbindingen' met de Gelderse en NoordBrabantse (buur)gemeenten, dit niet alleen fysiek maar ook op de thema's mobiliteit en openbaar vervoer. Vandaar dat we ook de samenwerking willen voortzetten in de regio Arnhem Nijmegen op het gebied van ‘duurzame mobiliteit en bereikbaarheid’. Sinds januari 2021 onder de noemer de ‘Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen’ en de bijbehorende opgave de ‘Verbonden regio’. Voor uitvoering van projecten wordt voor 2022 een incidenteel budget gevraagd van € 17k. Op lokaal niveau is in maart 2021 het ‘Mobiliteitsplan Mook en Middelaar 2021’ vastgesteld. Met de vaststelling geven wij nu verder invulling aan het Uitvoeringsprogramma 2021-2024. Dat doen we in samenwerking met inwoners en betrokkenen.

Onderhoud Er wordt invulling gegeven aan het dagelijkse en planmatig onderhoud aan de wegen, paden en bruggen binnen de gemeente. Zo ook aan de openbare verlichting.

Integraliteit en verkeersveiligheid

Bij infrastructurele werken streven we naar maximale integraliteit en synergie. Dit zowel op het terrein van onderhoud en herinrichting als bij ruimtelijke ontwikkelingen. Werken aan een optimale inrichting van openbare ruimte Bij ontwikkelingen en herinrichtingen krijgen onderstaande onderwerpen nadrukkelijk de aandacht:  Wegen inrichten overeenkomstig de ter plaatse geldende verkeersregels en rijsnelheid, dus herkenbaar;  Aandacht voor de voetganger en fietser, streven naar logische en veilige routes, speciaal bij een schoolomgeving, winkelcentra en andere publieksfuncties;  Het belang van de kwetsbare verkeersdeelnemers voorop stellen, overwegen toepassen van een fietsstraat en/of (woon)erf;  aandachtspunten en maatregelen die voorkomen uit de gehouden Klimaatstresstest en in samenhang daarbij aandacht voor klimaatadaptatie en klimaat.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MookenMiddelaar&id=9a0020db-0b43-445b-ad38-93456337b188