Presentatie 3 april 2025

Voorverkenning Naar een (mogelijke) gebiedsontwikkeling in het Maasdal van Mook en Middelaar

Raadsinformatiebijeenkomst – 3 april 2025 Ruben Akkermans

Initiatiefnemers Teunesen & Eldorado Teunesen • Familiebedrijf (3e generatie) uit Gennep • Producent van hoogwaardig beton- en metselzand (belangrijk voor woningbouw) • Gebiedsontwikkeling met maatschappelijke meerwaarde • Actief in Nederland, Duitsland, België Eldorado • Familiebedrijf (3e generatie) • Lokale ondernemer met diverse vakantieparken, jachthavens, campings en horeca gelegenheden • Actief in Noord-Brabant, Gelderland en Limburg • Kwaliteit en gastvrijheid staan hoog in het vaandel 3 april 2025

2

Inhoud 1. Terugblik 2. Resultaten voorverkenning 3. Drie kernpunten

4. Vooruitblik 5. Afsluiting 3 april 2025

3

1. Terugblik

3 april 2025

4

2. Resultaten voorverkenning

Startnotitie (concept) • Eerste inzicht in opgaven, kansen en denkrichtingen voor meerwaarde • Geen concreet plan of vastomlijnde visie • Opgesteld door Polyfern • Gebaseerd op verkennende interviews met gemeente, VNC en Natuurmonumenten

Participatie- en Communicatieplan (concept) • Voorstel voor participatie en communicatie tijdens de verkenningsfase (indien deze er komt) • Opgesteld door Invior • Gebaseerd op resultaten van de enquête/vragenlijst die onder inwoners gemeente is uitgezet 3 april 2025

5

Besluitvormingstraject

6

3. Kernpunten 1. Het winnen van zand is van nationaal belang en een kans voor gebiedsontwikkeling 2. Zandwinning maakt km’s herstel en aanleg van Maasheggen mogelijk 3. Er zijn veel kansen, maar er is nog géén vastomlijnd plan 3 april 2025

7

1.

Het winnen van zand is van nationaal belang en een kans voor gebiedsontwikkeling

Woningbouwopgave

999.999 woningen woningen in in 2030 2030 1.000.000

9

Beton

10

Samenstelling beton

3 april 2025

11

Waar komt zand en grind voor?

• Nederland: delta • Industriezand (grof zand) en grind komt vooral voor langs rivieren

zoals de Maas

3 april 2025

12

Andere toepassingen Dijken en straten

Infra: bruggen, wegen

Zand en grind is onmisbaar en van nationaal belang

3 april 2025

13

Probleem: er dreigt een tekort!

3 april 2025

14

De urgentie is groot Voorraad zand en grind bestaande projecten Inventarisatie H ‘t H februari 2025

Is er in Nederland straks genoeg beton om al die huizen te bouwen?

• Nee, er dreigt een

bouwgrondstoffentekort

→ Gaat woningbouw belemmeren

•

Nieuwe projecten: projectontwikkeling duurt minimaal 5-10 jaar

•

Lokale zandwinning in Mook en Middelaar kan bijdragen aan nationale bouwgrondstoffenvoorziening

3 april 2025

15

Meer dan zandwinning Vroeger

Nu • gebiedsontwikkeling met maatschappelijke meerwaarde

Koningsven-De Diepen: Natuurontwikkeling

Lus van Linne: natuurontwikkeling

Bakelse plassen: recreatie en natuurontwikkeling

Maaspark Well: Hoogwaterveiligheid Hoogwaterbescherming en recreatie

16

Hoogwatergeul Lomm: hoogwaterbescherming en16 natuurontwikkeling

Kans voor gebiedsontwikkeling

Voor

17

Kans voor gebiedsontwikkeling

Na Na

18

Kans voor gebiedsontwikkeling Natuur -

Primair landbouwgebied met veel intensieve veehouderij Waardevolle natuur zoals ‘Wijst’ beperkt tot niet aanwezig

Voor Toerisme & recreatie -

Alleen camping Nederheide is aanwezig. Verder geen toeristische & recreatieve waarden in het gebied.

Water -

-

‘Snelle Loop’ en ‘Kaweise Loop’ liepen als een ‘watersnelweg’ recht door het landschap Geen natuurwaarden langs Esperloop

Wonen -

Veel geuroverlast door intensieve veehouderij Veel (leegstaande) stallen in directe woonomgeving

Kans voor gebiedsontwikkeling Natuur -

Aanleg van 35,5 ha nieuwe natuur Hydrologisch systeem (‘wijst’) hersteld

Toerisme & recreatie

Na

-

Realisatie recreatieve poort Stippelberg Aanleg 27 holes golfbaan Uitbreiding camping naar natuurpoort en landgoed Nederheide Aanleg recreatieplas met zwemstrand

Water -

Beekherstel ‘Snelle Loop’ en ‘Kaweise Loop’ (totaal 14 km aan beekherstel) Natuurvriendelijke inrichting Esperloop (EVZ)

Wonen -

-

Realisatie van 54 nieuwe woonlocaties en 6 kleinschalige bedrijfslocaties binnen de gehuchten: Berken, Bocht, 20 Kreijtenberg en Heidebloem Verbeterd woon- en leefklimaat door verplaatsen of stoppen van intensieve veehouderij

1.

Het winnen van zand is van nationaal belang en een kans voor gebiedsontwikkeling

2. Zandwinning maakt km’s herstel en aanleg van Maasheggen mogelijk

Status Maasheggenproject Status • Doel: 77,5 km nieuwe Maasheggen + 15

km herstel • Tot nu toe: 8,5 km nieuwe Maasheggen + 3,5 km herstel

3 april 2025

23

Belemmeringen Nieuwe heggen: weinig perspectief op vooruitgang • Geen rivierkundige compensatie

3 april 2025

24

Belemmeringen Herstellen heggen: weinig perspectief op vooruitgang

• Voor bestaande structuren, géén vergunning voor nodig • Wél toestemming grondeigenaren • Gronden Teunesen zijn aangekocht voor zandwinning of ruilgrond

3 april 2025

25

Oplossing Ruimte voor de rivier door zandwinning. Zorgt voor: • Rivierkundige compensatie

• Vrijkomen gronden • Extra middelen om andere ambities en opgaven aan te pakken (gebiedsontwikkeling)

DISCLAIMER: dit is een Illustratie en geeft niet de (mogelijke) gebiedsontwikkeling bij Mook en Middelaar weer. Bron: ARK, WWF

3 april 2025

26

Het eerlijke verhaal Randvoorwaarde gebiedsontwikkeling

• Minimaal 50 ha zandwinning nodig (grove schatting) om gebiedsontwikkeling op gang te brengen • In perspectief: 50 ha is 18% van totale gebied (280 ha) waar meerwaarde gerealiseerd kunnen worden Zandwinning is grote ingreep in landschap • Moet zorgvuldig mee worden omgegaan

3 april 2025

27

Wat betekent dit voor het gebied?

Uitgangspunt • zoveel mogelijk landschappelijke en archeologische waarden behouden en versterken

3 april 2025

28

Hoe kan zo’n ontwikkeling eruit zien?

Er is nog géén concreet plan

• In startnotitie eerste inventarisatie van opgaven, kansen, en denkrichtingen voor meerwaarden • Filosofie Teunesen: Het creëren van meerwaarden staat centraal Wat het uiteindelijk wordt… • Hangt af van draagvlak en andere ideeën • Daarover willen we graag in gesprek (participeren)

• Startnotie is uitnodiging voor dit gesprek

3 april 2025

29

Bewijs dat het kan

3 april 2025

30

2. Zandwinning maakt km’s herstel en aanleg van Maasheggen mogelijk

3. Er zijn veel kansen, maar er is nog géén vastomlijnd plan

Er is nog géén vastomlijnd plan... … maar wel denkrichtingen voor meerwaarden

Krachtige verbinding tussen landbouw en natuur

3 april 2025

33

Geen tot zeer beperkt Maasheggenherstel

Zonder gebiedsontwikkeling verandert het gebied ook.

1. Herstel cultuurhistorisch Maasheggenlandschap Kansen Maasheggen op kleine schaal

Dwarsverbindingen opstarten

Wat en hoeveel meerwaarden er gerealiseerd kunnen worden hangt o.a. af van hoeveel er gegraven wordt. Hoe meer zandwinning, hoe meer er mogelijk is op het gebied van meerwaarden. Deze afweging van ‘impact’ vs ‘meerwaarden’ willen we samen tijdens het participatietraject maken. UNESCO waardig Maasheggengebied

+ Zoetwaterplas compenseert voor opstuwing waardoor grootschalig herstel Maasheggenlandschap mogelijk wordt + Gebied wordt aantrekkelijker voor planten, dieren en bewoners

Risico’s

− Zandwinning is flinke ingreep in landschap en tast aanwezige waarden aan − Locatie en plek moeten daarom zorgvuldig worden afgewogen

Onevenredige recreatiedruk in gemeente blijft

2. Kansen voor recreatieve voorzieningen Kansen

Struinpaden

+ Terassencamping en jachthaven bij kern Mook zorgen voor positieve, sociaal economische impact + Toevoegen van langzame recreatieroutes (fietsen en wandelen) aan het Maasdal

Terassencamping

Risico’s

Jachthaven aan de Maas

− Nieuwe recreanten mogelijk niet gewenst − Camping moet voldoende maat hebben om levensvatbaar te zijn − Opstuwende elementen vereisen compensatie en toestemming van het waterschap en RWS

Drukke Cuijksesteeg

3. Een alternatief voor de Cuijksesteeg Kansen Autoluwe straat

Splitsen van snel en langzaam verkeer

+ Autoluwe straat: aanwezige Maasheggen en bomenlaan zorgen direct voor mooie route + Splitsen van langzaam (fietsen en wandelaars) en snel (auto’s) verkeer + Relatief kleine ingreep

Risico’s

− Autoverkeer zal via een andere route moeten rijden (aandachtspunt) Nieuwe recreatieve route(s)

Zonder zandwinning, geen gebiedsontwikkeling

4. Water als nieuwe waarde Zoetwaterbuffer Natuurvriendelijke oevers

Groene eilanden Lokale waterrecreatie

Kansen

+ Zoetwaterplas compenseert voor opstuwing Maasheggen + Natuur toevoegen (groene eilanden en natuurvriendelijke oevers) + Waterbuffer voor landbouw en natuur tijdens droge periodes + Lokaal zwemstrandje dat voor bewoners om de hoek ligt

Zoetwaterplas

Risico’s

− Zandwinning is flinke ingreep in landschap en tast aanwezige waarde aan − Locatie en plek moeten zorgvuldig worden afgewogen

Mook blijft met z’n rug naar de Maas

5. Gezicht naar de Maas Kansen

+ De kern Mook krijgt weer een gezicht naar de Maas door Maasboulevard of dorpsweide + Voor bewoners kan er een fijne groene plek aan het water ontstaan

Risico’s Maasboulevard

− Een Maasboulevard kan mogelijk bijdragen aan opstuwing. Dit zal moeten worden gecompenseerd − Een toestroom van recreanten is mogelijk niet wenselijk

Onduidelijk of gemeente duurzaamheidsdoelen kan realiseren

6. Lokale duurzame energie Kansen

+ Geen landbouwgrond opofferen : door drijvende zonnepanelen + Lokale duurzame energie

Drijvende zonnepanelen Thermische energie uit oppervlaktewater

Risico’s

− Mogelijk is het landschappelijk niet wenselijk

Intensivering en opschaling landbouw zal waarschijnlijk doorzetten

7. Krachtige verbinding tussen landbouw en natuur Kansen Agrarisch natuurbeheer

Nevenactiviteiten

+ Nieuwe natuur en recreatie biedt agrariërs mogelijkheden om te extensiveren ipv intensiveren

Nieuwe teelten

Risico’s

− Ondernemersrisico

Op weg naar een breed gedragen plan Participatie- communicatieplan voor de (mogelijk) verkenningsfase • De gemeenteraad beslist uiteindelijk of er geparticipeerd gaat worden.

• Voorstel voor een uitgebreid participatietraject (10 stappen) in verkenningsfase

We willen inwoners en belanghebbende stap voor stap meenemen om samen tot een breed gedragen plan te komen

3 april 2025

41

Participatietraject verkenningsfase ‘10 stappen’

Eind 2026 – 2027 (DICLAIMER: moet in nadere afstemming met college worden bepaald)

42

3. Er zijn veel kansen, maar er is nog géén vastomlijnd plan

3. Kernpunten 1. Het winnen van zand is van nationaal belang en een kans voor gebiedsontwikkeling 2. Zandwinning maakt km’s herstel en aanleg van Maasheggen mogelijk 3. Er zijn veel kansen, maar er is nog géén vastomlijnd plan 3 april 2025

44

4. Vooruitblik

45

5. Afsluiting

Bedankt voor uw aandacht. Nog vragen? 46